Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa warunki dopuszczalności, zasady udzielania oraz nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców.
Art. 2.
Przepisy ustawy stosuje się do udzielenia pomocy, w wyniku której przedsiębiorca otrzyma pomoc, której wartość, łącznie z udzieloną pomocą w ciągu kolejnych trzech lat poprzedzających dzień tego udzielenia, przekracza kwotę będącą równowartością 100 tys. EURO.
W przypadku gdy wartość otrzymanej pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przekracza kwoty będącej równowartością 100 tys. EURO, stosuje się przepisy art. 1-4, art. 35, 36, 37 ust. 1, 4, art. 38.
W przypadku korzystania z pomocy na podstawie różnych tytułów, kwot pomocy spełniających warunek z ust. 2 nie sumuje się.
Przepisy ustawy stosuje się do pomocy eksportowej i sektorowej, niezależnie od jej wielkości.
Art. 3.
Przepisów ustawy nie stosuje się do pomocy udzielanej:
1) w zakresie tworzenia i rozbudowy infrastruktury technicznej, pod warunkiem że nie jest przeznaczona dla określonego przedsiębiorcy,
2) w celu zrekompensowania kosztów utrzymywania mocy produkcyjnych i remontowych niezbędnych na potrzeby obrony Państwa,
3) w rolnictwie, łowiectwie, leśnictwie, rybołówstwie i rybactwie, z wyjątkiem przepisów art. 1-4, art. 35, 36, 37 ust. 1, 4, art. 38.
Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) pomocy publicznej dla przedsiębiorców, zwanej dalej „pomocą” - należy przez to rozumieć przysporzenie, bezpośrednio lub pośrednio, przez organy udzielające pomocy korzyści finansowych określonym przedsiębiorcom, w następstwie którego uprzywilejowuje się ich w stosunku do konkurentów, przede wszystkim w drodze dokonywania na rzecz lub za tych przedsiębiorców wydatków ze środków publicznych lub pomniejszania świadczeń należnych od nich na rzecz sektora finansów publicznych na podstawie odrębnych ustaw lub innego tytułu prawnego, w szczególności w formie:
dotacji oraz ulg podatkowych,
dokapitalizowania przedsiębiorców w sytuacjach lub na warunkach odbiegających od normalnych praktyk inwestycyjnych, jakie stosują prywatni inwestorzy w gospodarce rynkowej,
pożyczek lub kredytów udzielanych przedsiębiorcom na warunkach korzystniejszych od oferowanych im na rynku,
poręczeń lub gwarancji udzielanych za zobowiązania przedsiębiorców na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,
zaniechania ustalania zobowiązania podatkowego lub poboru podatku, odroczenia, rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej oraz umorzenia zaległości podatkowej,
umarzania, odraczania lub rozkładania na raty innych niż określone w pkt 1 lit. e) należnych od przedsiębiorcy świadczeń pieniężnych stanowiących środki publiczne w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych oraz odstąpienia od ich ustalania lub poboru,
zbycia lub oddania do korzystania mienia będącego własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ich związków - na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,
2) dniu udzielenia pomocy - należy przez to rozumieć dzień przysporzenia, o którym mowa w pkt 1,
3) pomocy eksportowej - należy przez to rozumieć wszelką pomoc:
uzależnioną bezpośrednio od wielkości eksportu lub
przeznaczoną na tworzenie sieci dystrybucyjnych działających za granicą lub ich funkcjonowanie lub na bieżące wydatki związane z działalnością eksportową
- z wyłączeniem pokrywania kosztów udziału w targach, badań studialnych lub usług konsultacyjnych potrzebnych dla wypromowania nowego produktu lub istniejącego produktu na nowych rynkach,
4) pomocy regionalnej - należy przez to rozumieć pomoc, której podstawowym warunkiem udzielenia jest prowadzenie działalności gospodarczej na oznaczonym obszarze,
5) pomocy sektorowej - należy przez to rozumieć pomoc, której podstawowym warunkiem udzielenia jest przynależność przedsiębiorcy do określonej grupy wyodrębnionej w oparciu o kryterium przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej,
6) pomocy horyzontalnej - należy przez to rozumieć pomoc, której warunki udzielenia nie są związane z prowadzeniem działalności ani na oznaczonym obszarze, ani w oznaczonym sektorze,
7) organach udzielających pomocy - należy przez to rozumieć organy i instytucje, w tym przedsiębiorcę publicznego, które podejmują decyzje lub udzielają pomocy w innej formie prawnej,
8) wielkości pomocy - należy przez to rozumieć kwotę pomocy lub intensywność pomocy mierzoną stosunkiem kwoty pomocy do nakładów inwestycyjnych w ramach projektu objętego pomocą,
9) środkach publicznych - należy przez to rozumieć środki, o których mowa w art. 3 ustawy o finansach publicznych, a ponadto środki Skarbu Państwa powierzone przedsiębiorcy w celu udzielania pomocy,
10) monitorowaniu pomocy - należy przez to rozumieć zbieranie, rejestrowanie oraz przetwarzanie informacji o udzielonej pomocy, a w szczególności o jej rodzajach, formach oraz wielkości,
11) decyzji - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną oraz inne akty z zakresu administracji publicznej, w tym objęte sądową kontrolą sprawowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny,
12) opinii organu nadzorującego - należy przez to rozumieć stwierdzenie zgodności lub niezgodności aktów prawnych, decyzji, umów lub ich projektów z niniejszą ustawą oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi regulującymi udzielanie pomocy, których stroną jest Rzeczpospolita Polska,
13) pracach badawczo-rozwojowych - należy przez to rozumieć:
badania podstawowe obejmujące działalność badawczą - eksperymentalną lub teoretyczną podejmowaną w celu zdobycia nowej wiedzy o zjawiskach i faktach, nie ukierunkowaną na bezpośrednie zastosowanie w praktyce,
badania przemysłowe obejmujące planowe badania mające na celu pozyskanie nowej wiedzy, która może być bezpośrednio przydatna do opracowywania nowych albo znaczącego udoskonalenia istniejących produktów, procesów lub usług,
badania przedkonkurencyjne obejmujące przekształcenie wyników badań przemysłowych na plany, założenia lub projekty nowych, zmodyfikowanych lub udoskonalonych produktów, włączając w to wykonanie prototypu nieprzydatnego komercyjnie,
14) przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu art. 2 ust. 2-3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej ,
15) przedsiębiorcy publicznym - należy przez to rozumieć:
przedsiębiorstwo państwowe, jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo komunalne w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej , jednoosobową spółkę jednostek samorządu terytorialnego,
spółkę akcyjną albo spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w stosunku do których Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub przedsiębiorcy, o których mowa w lit. a), są podmiotami dominującymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi ,
innego przedsiębiorcę z udziałem mienia państwowego lub mienia jednostek samorządu terytorialnego,
16) małym przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu art. 54 ustawy - Prawo działalności gospodarczej,
17) średnim przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu art. 55 ustawy - Prawo działalności gospodarczej.
Rozdział 2. Ogólne warunki dopuszczalności pomocy
Art. 5.
Udzielanie pomocy jest niedopuszczalne, chyba że pomoc ta jest udzielana zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej ustawie oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych regulujących udzielanie pomocy, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, w szczególności Układzie Europejskim ustanawiającym stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonym w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38, z 1995 r. Nr 63, poz. 324, z 1997 r. Nr 104, poz. 662 oraz z 1999 r. Nr 30, poz. 288 i Nr 57, poz. 616).
Przepis ust. 1 stosuje się do wszelkich działań organów udzielających pomocy przedsiębiorcom publicznym, w wyniku których nastąpiło dofinansowanie przez te organy tych przedsiębiorców na warunkach odbiegających od normalnych praktyk inwestycyjnych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których dofinansowanie przedsiębiorców publicznych, o którym mowa w ust. 2, uznane będzie za pomoc. Rozporządzenie określi w szczególności przypadki, w których nabywanie akcji, udziałów lub udzielanie poręczeń albo gwarancji przedsiębiorcom publicznym przez Skarb Państwa lub organy jednostek samorządu terytorialnego uznawane będzie za pomoc publiczną w rozumieniu ustawy.
Art. 6.
Dopuszczalna jest pomoc:
1) udzielana w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia,
2) o charakterze socjalnym dla indywidualnych konsumentów, pod warunkiem że jest ona przyznana bez dyskryminacji ze względu na pochodzenie towarów.
Dopuszczalna może być również pomoc:
1) udzielana w celu:
likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym,
wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim,
promowania kultury, nauki i oświaty oraz ochrony dziedzictwa kulturowego,
2) stanowiąca rekompensatę dla przedsiębiorcy z tytułu jego udziału w realizacji zadań publicznych, w tym w szczególności wyrównanie:
strat wynikających ze stosowania prawnie ustalonego poziomu cen lub opłat za towary lub usługi, o ile przy jej udzielaniu nie preferuje się towarów lub usług z uwagi na ich pochodzenie,
podwyższonych kosztów ponoszonych przez przedsiębiorcę, związanych z rehabilitacją i zatrudnianiem osób niepełnosprawnych.
Art. 7.
Pomoc, która może istotnie ograniczyć lub zniekształcić konkurencję, a także uniemożliwić lub istotnie utrudnić powstanie konkurencji, jest niedopuszczalna, z wyjątkiem przypadków, gdy takie ograniczenie, zniekształcenie, uniemożliwienie lub istotne utrudnienie powstania konkurencji będzie ograniczone w czasie, a pomoc ta jest instrumentem polityki regionalnej wobec obszarów, o których mowa w art. 12 ust. 1, lub dotyczy przedsiębiorstw wymagających restrukturyzacji, o których mowa w art. 17 ust. 1.
Przy ocenie przypadków, o których mowa w ust. 1, należy uwzględniać wielkość i częstotliwość pomocy uzyskanej przez przedsiębiorców z różnych tytułów.
Art. 8.
Z zastrzeżeniem ust. 4 pomoc może być udzielana jedynie w celu wspierania nowych inwestycji lub tworzenia nowych miejsc pracy związanych z daną inwestycją.
Nowymi inwestycjami, o których mowa w ust. 1, są:
1) inwestycje w środki trwałe związane z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa, rozbudową lub zakupem istniejącego już przedsiębiorstwa, jak również rozpoczęciem w istniejącym przedsiębiorstwie działalności obejmującej dokonywanie zasadniczych zmian produkcji, produktu albo procesu produkcyjnego,
2) inwestycje w wartości niematerialne i prawne poprzez uzyskanie patentów, zakup licencji oraz nieopatentowanej wiedzy technicznej, technologicznej lub z zakresu organizacji i zarządzania.
Tworzenie nowych miejsc pracy związanych z daną inwestycją oznacza przyrost netto miejsc pracy w określonym przedziale czasu w danym przedsiębiorstwie po dokonaniu inwestycji.
Pomoc nie związana z nowymi inwestycjami lub tworzeniem nowych miejsc pracy jest niedopuszczalna, chyba że jest to pomoc:
1) doraźna,
2) restrukturyzacyjna,
3) dla małych i średnich przedsiębiorców w formie poręczeń spłaty kredytów przeznaczonych na zakup materiałów i surowców do produkcji,
4) dotycząca obszarów, o których mowa w art. 12 ust. 1,
5) o której mowa w art. 6, z wyłączeniem ust. 2 pkt 1 lit. b),
6) na szkolenia dla potrzeb określonych przedsiębiorców, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 9.
Warunkiem pomocy, o której mowa w ust. 4, jest jej ograniczenie w czasie oraz stopniowe zmniejszanie jej wielkości. Warunek ten nie ma zastosowania do pomocy stanowiącej rekompensatę dla przedsiębiorcy z tytułu jego udziału w realizacji zadań publicznych.
Art. 9.
Pomoc może być udzielana pod warunkiem, że zarazem:
1) stanowi, w przypadkach inwestowania lub tworzenia nowych miejsc pracy, uzupełnienie środków innych niż środki publiczne, angażowanych przez przedsiębiorców,
2) jej wielkość, czas trwania oraz zakres są proporcjonalne do rangi rozwiązywanego problemu, przy czym jest ona udzielana w częściach, o ile nie stoi to w sprzeczności z zasadą, o której mowa w pkt 4,
3) przynosi korzyści społeczne - po uwzględnieniu kosztów związanych z jej udzieleniem - większe niż korzyści możliwe do osiągnięcia bez jej udzielenia, przy uwzględnieniu związanych z tym kosztów,
4) służy wspieraniu projektów w stopniu, zakresie oraz czasie trwania niezbędnym i wystarczającym do osiągnięcia celu pomocy,
5) charakteryzuje się przejrzystością ułatwiającą nadzorowanie, o którym mowa w art. 23.
Art. 10.
Organy udzielające pomocy opracowują programy udzielania pomocy.
Programy, o których mowa w ust. 1, zawierają w szczególności:
1) cel udzielenia pomocy, a w przypadku wielości celów określenie:
ich wewnętrznej zgodności oraz przyjętych priorytetów,
reguł, na podstawie których wskazuje się cele, z których realizacji zrezygnowano lub których realizację ograniczono dla osiągnięcia celów wybranych ostatecznie, a które posłużą przy ocenie alternatywnych kosztów udzielenia pomocy,
2) analizę możliwości udzielenia pomocy w oparciu o prawdopodobne warunki realizacji programu oraz ich ocenę w oparciu o przyjęte kryteria, w szczególności z punktu widzenia ich skuteczności, efektywności oraz czasu realizacji,
3) sposób monitorowania efektów udzielonej pomocy,
4) sposób dokonywania oceny udzielonej pomocy oraz uwzględniania jej wyniku w toku dalszych działań,
5) ocenę zgodności programu z innymi opracowywanymi lub wdrażanymi programami.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi sposób i zakres ogłaszania o przystąpieniu do opracowania programów udzielania pomocy oraz ich publikowania z możliwością zróżnicowania form ogłoszeń i publikacji ze względu na zakres i adresatów tych programów.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi przypadki zwolnienia od obowiązku, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności formy pomocy, jej wartość oraz adresatów.
Art. 11.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi sposób przeliczania wielkości pomocy udzielanej w różnych formach, w tym wymienionych w art. 4 pkt 1, na równą jej wartość dotacji, w sposób zapewniający porównywalność wartości pomocy udzielanej w różnych formach.
Rozdział 3. Pomoc regionalna
Art. 12.
Dopuszczalna jest pomoc konieczna dla pobudzenia długookresowego rozwoju obszarów charakteryzujących się poziomem produktu krajowego brutto na jednego mieszkańca niższym niż 75% średniego poziomu produktu krajowego brutto na jednego mieszkańca we Wspólnotach Europejskich jako całości, mierzonego jako średnia za okres ostatnich trzech lat, z zastrzeżeniem art. 45.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana, jeżeli zarazem:
1) stanowi element polityki regionalnej,
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.