Ustawa z dnia 21 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej

Art. 1.

W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej wprowadza się następujące zmiany:

1) dodaje się art. 1a w brzmieniu:

Art. 1a. 1. Przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych, w zakresie grup ubezpieczeń zgodnie z załącznikiem do ustawy. 2. Czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, są: 1) zawieranie umów ubezpieczenia, umów reasekuracji oraz umów gwarancji ubezpieczeniowych bądź zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu przepisów o pośrednictwie ubezpieczeniowym, 2) wypłacanie ustalonych odszkodowań i innych należnych uprawnionym świadczeń z tytułu umów, o których mowa w pkt 1, 3) przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej, 4) ustanawianie w drodze czynności cywilnoprawnych zabezpieczeń rzeczowych lub osobistych, jeśli są one bezpośrednio związane z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1. 3. Czynnościami ubezpieczeniowymi są również: 1) ocena ryzyka w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych oraz umowach gwarancji ubezpieczeniowych, 2) ustalenie wartości przedmiotu ubezpieczenia, 3) ustalenie składek i prowizji ubezpieczeniowych należnych z tytułu zawieranych umów oraz ich egzekwowanie, 4) kontrola przestrzegania przez ubezpieczających zastrzeżonych w umowie bądź ogólnych warunkach ubezpieczeń obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową, 5) ustalenie przyczyn i okoliczności wypadków ubezpieczeniowych, 6) ustalenie wysokości szkód i rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych, 7) prowadzenie postępowań regresowych, 8) marketing i reklama w zakresie świadczonych usług ubezpieczeniowych, 9) lokowanie środków zakładów ubezpieczeń, 10) inne czynności przewidziane na mocy innych ustaw. 4. Jako czynności ubezpieczeniowe traktuje się także czynności zapobiegania powstawaniu bądź zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych, jeżeli są one wykonywane przez zakłady ubezpieczeń. 5. Zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie czynności określonych w ust. 3 innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 3, wykonywane przez te podmioty traktowane są jak czynności ubezpieczeniowe.

2) użyte w art. 2 w ust. 1, w art. 11c, w art. 13, w art. 27 w ust. 1 i w ust. 2, w art. 32 w ust. 6, w art. 57 w ust. 1 w pkt 1, w art. 68 w ust. 1, w art. 82 w ust. 2 i w ust. 3, w art. 85, w art. 87 w ust. 1, w art. 90b w ust. 3 i w art. 90c w ust. 3 w różnych przypadkach wyrazy „Minister Finansów” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „minister właściwy do spraw instytucji finansowych”;

3) użyte w art. 5 w ust. 1, w art. 30 w ust. 1, w art. 35, w art. 36 w ust. 1, w art. 37c w ust. 3, w art. 37l w ust. 3, w art. 54 w ust. 4, w art. 65, w art. 68 w ust. 2, w art. 72, w art. 90a w ust. 6 i w art. 90b w ust. 5 w różnych przypadkach wyrazy „Minister Finansów” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „Minister właściwy do spraw instytucji finansowych”;

4) w art. 5:

• w zdaniu drugim wyrazy „W szczególności rozporządzenie określa” zastępuje się wyrazami „Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia”,

• w zdaniu trzecim wyrazy „Rozporządzenie określa również” zastępuje się wyrazami „Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia również”,

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia, sposób potwierdzenia spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, wskazuje rodzaj dokumentu potwierdzającego spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.

5) w art. 7 w ust. 2 po wyrazach „do przedstawienia ubezpieczającemu” dodaje się wyrazy „w formie pisemnej,”;

6) w art. 8 dodaje się ust. 7 w brzmieniu:

1. W razie zaistnienia szkody objętej ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 4 pkt 1, w związku z art. 90a ust. 3 pkt 3, uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczeń bezpośrednio od Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych.

7) art. 8a otrzymuje brzmienie:

Art. 8a. Na wniosek zakładu ubezpieczeń, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego lub Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych oraz w zakresie zadań wykonywanych przez te instytucje ubezpieczeniowe i w celu ich wykonania, w związku z wypadkiem lub zdarzeniem będącym podstawą ustalania odpowiedzialności, sądy, organy prokuratury, policji oraz inne organy i instytucje mają obowiązek udzielić informacji i udostępnić materiały niezbędne do ustalenia okoliczności tych wypadków i zdarzeń oraz do określenia wysokości odszkodowania lub świadczenia.

8) w art. 9:

• w pkt 1 skreśla się wyrazy „lub osoby trzeciej, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia”,

• w pkt 6 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 7-12 w brzmieniu:

7) Prezesa Głównego Urzędu Ceł, w związku z prowadzoną przez urząd celny sprawą: a) skarbową przeciwko będącej osobą fizyczną stronie umowy ubezpieczenia, b) skarbową o przestępstwo popełnione przy wykonywaniu czynności związanych z działalnością osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej stroną umowy ubezpieczenia, 8) Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych o treści umów ubezpieczenia, w zakresie wykonywania przez Biuro zadań określonych ustawą, 9) Rzecznika Ubezpieczonych, w związku z podjętą sprawą w zakresie ochrony konsumenckich interesów ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia, 10) reasekuratorów w zakresie umów ubezpieczeń ryzyk objętych lub ryzyk, które mają być objęte umową reasekuracji, 11) innych zakładów ubezpieczeń, dla potrzeb stosowania taryfy w zależności od długości okresu bezszkodowego lub ustalania proporcjonalnej odpowiedzialności w przypadku zawarcia umów ubezpieczenia, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 3, na ten sam okres w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, 12) podmiotów przetwarzających, na zlecenie zakładu ubezpieczeń, dane dotyczące ubezpieczonych, ubezpieczających i uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz administrujących indywidualnymi kontami jednostek uczestnictwa.

1. Przetwarzanie danych przez podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 12, nie ogranicza odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wynikającej z zakazu, o którym mowa w ust. 1.

9) w art. 11a w ust. 2 wyrazy „Komisji Papierów Wartościowych” zastępuje się wyrazami „Komisji Papierów Wartościowych i Giełd”;

10) art. 11d otrzymuje brzmienie:

Art. 11d. 1. Podmiot, który nabył akcje lub prawa z akcji albo objął akcje lub prawa z akcji, jest obowiązany powiadomić ministra właściwego do spraw instytucji finansowych, w ciągu 7 dni od dnia nabycia akcji lub praw z akcji albo objęcia akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń w ilości zapewniającej przekroczenie 10% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu. 2. Podmiot zamierzający nabyć akcje lub prawa z akcji albo objąć akcje lub prawa z akcji jest obowiązany uzyskać zgodę ministra właściwego do spraw instytucji finansowych na nabycie akcji lub praw z akcji albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń zapewniających przekroczenie odpowiednio 25%, 50% i 75% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, z zastrzeżeniem art. 11f. 3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych odmawia wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2, na nabycie akcji lub praw z akcji albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń, w tym przez podmiot określony w ust. 5, jeżeli: 1) podmiot, który zamiera nabyć albo objąć, nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należycie zabezpieczający interesy ubezpieczonych, 2) środki przeznaczone na nabycie albo objęcie pochodzą z kredytu lub pożyczki albo są w jakikolwiek inny sposób obciążone, 3) zagraża to ważnym interesom gospodarczym państwa. 4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych jest obowiązany wydać decyzję w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2. 5. Nabycie akcji lub praw z akcji albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez podmiot zależny uważa się za nabycie lub objęcie przez podmiot dominujący, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270 i Nr 60, poz. 702 i 703). 6. Informacje o decyzjach, o których mowa w ust. 3, wydanych w roku poprzedzającym, minister właściwy do spraw instytucji finansowych przedstawia Sejmowi, w terminie do końca pierwszego kwartału następnego roku. 7. Nie można wykonywać prawa głosu z akcji nabytych lub objętych z naruszeniem przepisu ust. 1 lub 2. 8. Uchwała walnego zgromadzenia podjęta z naruszeniem ust. 7 jest nieważna. 9. Przepisy artykułu nie naruszają przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi i przepisów o funduszach inwestycyjnych.

11) dodaje się art. 11f w brzmieniu:

Art. 11f. Wraz z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej podmiot zamierzający nabyć akcje lub prawa z akcji albo objąć akcje lub prawa z akcji jest obowiązany uzyskać zgodę ministra właściwego do spraw instytucji finansowych na nabycie akcji lub praw z akcji albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń zapewniających przekroczenie odpowiednio 20%, 33%, i 50% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu.

12) w art. 13 wyraz „zarejestrowaniem” zastępuje się wyrazami „dokonaniem wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego”;

13) dodaje się art. 17b w brzmieniu:

Art. 17b. Do nabycia udziałów lub praw z udziałów albo objęcia udziałów lub praw z udziałów towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 11d oraz art. 11f.

14) w art. 35 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych trzykrotnie ogłasza w dzienniku ogólnopolskim informację o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji.

15) w art. 36 w ust. 1 w zdaniu pierwszym po wyrazach „nie mogą być przedłużane” dodaje się wyrazy „i nie ulegają przedłużeniu”;

16) w art. 37:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki dopuszczalności zawierania umów ubezpieczenia z innym zakładem ubezpieczeń niż określony w ust. 1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia rodzaje ryzyk, co do których ubezpieczenie jest dozwolone z innym zakładem ubezpieczeń niż określony w ust. 1, oraz procedurę zawierania umowy ubezpieczenia.

17) w art. 37a w ust. 2 wyrazy „(pozostałe ubezpieczenia majątkowe i osobowe)” zastępuje się wyrazami „(pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz ubezpieczenia majątkowe)”;

18) w art. 37b w ust. 2 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu:

Wpis na listę obejmuje następujące dane: imię i nazwisko, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, datę zdania egzaminu dla aktuariuszy, datę wpisania na listę oraz numer decyzji o wpisie na listę.

19) w art. 37c ust. 1 otrzymuje brzmienie:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia: 1) powołuje Komisję Egzaminacyjną dla Aktuariuszy i ustala regulamin jej działania, 2) ustala wysokość opłat egzaminacyjnych dla osób przystępujących do egzaminu przed Komisją, o której mowa w pkt 1, a także wysokość wynagrodzenia dla członków Komisji za udział w przeprowadzaniu egzaminu, 3) ustala zakres obowiązujących tematów egzaminu i tryb jego składania. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia sposób działania Komisji Egzaminacyjnej, terminy i miejsce przeprowadzenia egzaminów, kontrolę sposobu ich przeprowadzenia, terminy przyjmowania zgłoszeń i uiszczania opłaty egzaminacyjnej oraz ogłaszanie powyższych danych do publicznej wiadomości.

20) w art. 37e ust. 6 otrzymuje brzmienie:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia: 1) warunki zwalniania niektórych osób wykonujących działalność agencyjną od obowiązku określonego w ust. 2, 2) minimalny zakres szkolenia, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, oraz zakres obowiązujących tematów egzaminu i tryb jego składania. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia: - w wypadku przepisów, o których mowa w pkt 1 - konieczność nabycia przez szkolonego takiego zakresu wiedzy, który pozwoli na zdanie egzaminu i właściwe wykonywanie działalności, - w wypadku przepisów, o których mowa w pkt 2 - konieczność zapewnienia sprawnego przeprowadzenia egzaminu.

21) w art. 37l w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:

Wpis na listę obejmuje następujące dane: imię i nazwisko (firmę), numer zezwolenia, adres.

22) art. 37ł otrzymuje brzmienie:

Art. 37ł. 1. Komisja Egzaminacyjna dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych składa się z członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru. 2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru, powołuje przewodniczącego Komisji spośród jej członków. 3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii organu nadzoru, w drodze rozporządzenia: 1) określa regulamin działania Komisji, o której mowa w ust. 1, 2) określa regulamin przeprowadzania egzaminu i tryb jego składania oraz zakres obowiązujących tematów egzaminów, 3) ustala wysokość opłat egzaminacyjnych dla osób przystępujących do egzaminu przed Komisją, o której mowa w ust. 1, a także sposób ustalania i wysokość wynagrodzenia dla członków Komisji za udział w przeprowadzeniu egzaminu. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia konieczność ustalenia składu i regulaminu Komisji w sposób zapewniający rzetelne sprawdzenie wiedzy osób egzaminowanych.

23) w art. 40 wyrazy „z wyjątkiem przepisów” zastępuje się wyrazami „w tym - odpowiednio przepisy”;

24) w art. 42b dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

1. Ograniczenie co do formy prowadzenia działalności, o której mowa w ust. 2, nie ma zastosowania do zagranicznych zakładów ubezpieczeń, których siedziba znajduje się w państwach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

25) w art. 42e w ust. 2 wyrazy „składki przypisanej brutto” zastępuje się wyrazami „zainkasowanej składki brutto”;

26) w art. 45a w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

5) wartości niematerialne i prawne (z wyłączeniem prawa użytkowania wieczystego gruntu, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego) - wielkość ujemna,

27) w art. 46 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia, określa: 1) sposób wyliczenia i wysokość marginesu wypłacalności, 2) minimalną wysokość kapitału gwarancyjnego dla każdego rodzaju ubezpieczeń oraz dla reasekuracji czynnej. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia konieczność zapewnienia wypłacalności zakładów ubezpieczeń.

28) w art. 46a ust. 2 otrzymuje brzmienie:

1. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia, zasady sporządzania kwartalnych i rocznych sprawozdań finansowych przedstawianych organowi nadzoru, formę tych sprawozdań oraz sposób potwierdzania przez zarząd zgodności tych sprawozdań ze stanem faktycznym. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia wysokość i strukturę kapitału akcyjnego, wysokość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, prawidłowość polityki lokacyjnej, wysokość i pokrycie środkami własnymi marginesu wypłacalności oraz inne informacje mające wpływ na sytuację finansową zakładu ubezpieczeń.

29) w art. 51:

1. Do zadań Funduszu należy również zaspokajanie roszczeń osób uprawnionych z tytułu umów ubezpieczenia, o których mowa w ust. 4, i w zakresie, o którym mowa w ust. 4, w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń lub umorzenia postępowania upadłościowego, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, a także w przypadku zarządzenia likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń, który nie spełnia świadczeń ubezpieczeniowych.

30) w art. 53 ust. 2 otrzymuje brzmienie: