LegalizeUstawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje sprawy:
1) rejestracji odmian roślin uprawnych gatunków określonych w załączniku nr 1 oraz innych gatunków roślin uprawnych, których materiał siewny będzie używany do uszlachetniania gatunków określonych w tym załączniku;
2) wytwarzania, oceny oraz obrotu i kontroli materiału siewnego gatunków odmian roślin uprawnych, o których mowa w pkt 1, oraz gatunków odmian roślin uprawnych użytkowanych jako rośliny ozdobne.
Przepisy ustawy nie dotyczą:
1) materiału siewnego roślin uprawnych, przeznaczonego do krajów niebędących członkami Unii Europejskiej, z wyjątkiem odmian roślin rolniczych objętych systemem oceny określonej przez Organizację Współpracy Ekonomicznej i Rozwoju (OECD);
2) leśnego materiału rozmnożeniowego.
Art. 2.
W rozumieniu ustawy określenie:
1) odmiana - oznacza zbiorowość roślin lub ich części, jeżeli części te są zdolne do wytworzenia całej rośliny, w obrębie botanicznej jednostki systematycznej najniższego znanego stopnia:
którą można określić na podstawie przejawianych właściwości wynikających z określonego genotypu lub kombinacji genotypów,
którą można odróżnić od innej zbiorowości roślin na podstawie co najmniej jednej przejawianej właściwości,
która nie zmienia się po kolejnym rozmnożeniu albo na końcu właściwego jej cyklu rozmnożeń lub krzyżowań, podanego przez hodowcę;
2) odmiana mieszańcowa - oznacza odmianę wytworzoną każdorazowo przez krzyżowanie określonych zbiorowości roślin, zgodnie z podanym przez hodowcę tej odmiany sposobem i kolejnością;
3) składnik odmiany mieszańcowej - oznacza odmianę lub linię rośliny wykorzystywaną w procesie wytwarzania odmiany mieszańcowej;
4) odmiana miejscowa - oznacza zbiorowość roślin w obrębie gatunku roślin uprawnych powstałą w wyniku długotrwałego oddziaływania miejscowych czynników przyrodniczych i rolniczych, a nie w wyniku prac hodowlanych;
5) zachowanie odmiany - oznacza działalność zmierzającą do wytworzenia materiału siewnego tej odmiany, która zapewni jej charakterystyczne właściwości, wyrównanie i trwałość;
6) materiał siewny - oznacza rośliny lub ich części przeznaczone do siewu, sadzenia, szczepienia, okulizacji lub innego sposobu rozmnażania roślin, w tym z zastosowaniem metod biotechnologii;
7) materiał siewny kategorii elitarny - oznacza:
materiał siewny bazowy wytworzony przez hodowcę i przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany,
materiał siewny przedbazowy stanowiący rozmnożenia poprzedzające materiał siewny bazowy i na wniosek hodowcy przeznaczony do produkcji materiału siewnego bazowego lub kategorii kwalifikowany;
8) materiał siewny kategorii kwalifikowany - oznacza materiał siewny wyprodukowany bezpośrednio z materiału bazowego i przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany kolejnych rozmnożeń lub do produkcji innej niż produkcja materiału siewnego;
9) materiał siewny kategorii standard - oznacza:
nasiona roślin warzywnych pochodzące z rozmnożenia materiału siewnego kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany lub materiału siewnego wytworzonego przez hodowcę i przeznaczone do produkcji innej niż produkcja materiału siewnego,
materiał rozmnożeniowy winorośli pochodzący z rozmnożenia materiału kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany lub kategorii standard i przeznaczony głównie do produkcji innej niż produkcja materiału siewnego;
10) materiał siewny kategorii handlowy - oznacza materiał siewny określonych gatunków roślin pastewnych, oleistych lub włóknistych spełniający wymagania jakościowe określone dla tej kategorii;
11) materiał rozmnożeniowy roślin ozdobnych - oznacza nasiona, części roślin lub rośliny, łącznie z podkładkami, przeznaczone do rozmnażania i produkcji roślin ozdobnych;
12) materiał szkółkarski - oznacza materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin sadowniczych;
13) materiał szkółkarski CAC (Conformitas agraria communitatis) - oznacza materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin sadowniczych inny niż materiał siewny kategorii elitarny i kategorii kwalifikowany;
14) materiał rozmnożeniowy roślin warzywnych - oznacza części roślin lub rośliny, łącznie z podkładkami, z wyjątkiem nasion, przeznaczone do rozmnażania i produkcji roślin warzywnych;
15) materiał nasadzeniowy roślin warzywnych i ozdobnych - oznacza całe rośliny uzyskane z materiału rozmnożeniowego przeznaczone do nasadzeń innych niż produkcja materiału siewnego;
16) materiał rozmnożeniowy winorośli - oznacza sadzonki i szczepy ukorzenione, pędy jednoroczne i pędy niezdrewniałe, podkładki, zrazy i sadzonki szkółkarskie przeznaczone do rozmnażania i produkcji winorośli;
17) partia materiału siewnego - oznacza określoną ilość:
materiału siewnego odmiany jednorodnej pod względem jej właściwości,
materiału siewnego mieszanek o określonym przez przedsiębiorcę składzie kilku odmian lub gatunków roślin uprawnych,
jednostek materiału rozmnożeniowego lub nasadzeniowego możliwą do zidentyfikowania ze względu na jego jednorodność i pochodzenie;
18) stopień kwalifikacji - oznacza kolejne rozmnożenie materiału siewnego w obrębie kategorii;
19) obrót - oznacza oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dostawę materiału siewnego lub inny sposób dysponowania tym materiałem, z wyjątkiem materiału siewnego przeznaczonego do:
oceny i kontroli,
przerobu, uszlachetniania i pakowania,
innych celów niż się w i sadzenie,
celów naukowych, doświadczalnych i hodowli roślin;
20) hodowca - oznacza osobę, która:
wyhodowała albo odkryta i wyprowadziła odmianę albo
jest lub była pracodawcą lub zleceniodawcą osoby, o której mowa w lit. a, albo
jest następcą prawnym osób, o których mowa w lit. a lub lit. b, albo
zachowuje odmianę;
21) producent - oznacza osobę fizyczną, prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która wytwarza materiał siewny;
22) przedsiębiorca - oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej zajmującego się materiałem siewnym;
23) dostawca - oznacza producenta lub przedsiębiorcę zajmującego się materiałem szkółkarskim, materiałem rozmnożeniowym lub nasadzeniowym roślin warzywnych i ozdobnych, wpisanego do rejestru producentów na podstawie odrębnych przepisów;
24) państwa członkowskie - oznacza państwa będące członkami Unii Europejskiej;
25) państwa trzecie - oznacza państwa niebędące członkami Unii Europejskiej;
26) wspólnotowy katalog - oznacza wykaz odmian rolniczych i warzywnych Unii Europejskiej dopuszczonych do obrotu na terytorium państw członkowskich.
Przepis ust. 1 pkt 20 lit. a nie dotyczy osób, które wyhodowały albo odkryty i wyprowadziły odmianę na podstawie umowy o pracę albo innej umowy, chyba że umowy te stanowią inaczej.
Art. 3.
Do postępowania w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o postępowaniu administracyjnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Rozdział 2. Rejestracja odmian
Art. 4.
Rejestr odmian, zwany dalej „krajowym rejestrem”, prowadzi się dla gatunków odmian określonych w załączniku nr 1, z wyjątkiem odmian użytkowanych w celach ozdobnych.
Krajowy rejestr prowadzi Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, zwany dalej „Centralnym Ośrodkiem”.
Art. 5.
Z zastrzeżeniem ust. 3, odmianę wpisuje się do krajowego rejestru, jeżeli jest odrębna, wyrównana i trwała oraz jeżeli:
1) ma zadowalającą wartość gospodarczą - w przypadku gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 2;
2) hodowca:
nadał odmianie nazwę zgodnie z wymaganiami, o których mowa w art. 8 ust. 1,
zachowuje odmianę i posiada jej materiał siewny w ilości wystarczającej do prowadzenia badań tej odmiany.
Przepis ust. 1 pkt 1 nie dotyczy odmian rolniczych, zarejestrowanych w innym państwie członkowskim na podstawie badań wartości gospodarczej, jeżeli ich materiał siewny będzie wytwarzany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przeznaczeniem do obrotu na terenie innych państw członkowskich.
Odmianę miejscową wpisuje się do krajowego rejestru, jeżeli ma znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej, biorąc pod uwagę:
1) opis odmiany potwierdzający charakterystyczne właściwości tej odmiany;
2) dostępne wyniki badań tej odmiany;
3) informacje uzyskane w trakcie jej uprawy, reprodukcji lub innego jej wykorzystania.
Art. 6.
Odmianę uznaje się za odrębną, jeżeli w dniu złożenia wniosku o wpis do krajowego rejestru różni się ona w sposób wyraźny co najmniej jedną właściwością od innej odmiany:
1) odnośnie do której został złożony wniosek o wpis do rejestru lub która została wpisana do rejestru w państwie członkowskim, lub
2) która jest wpisana do wspólnotowych katalogów odmian lub na listy odmian w państwie członkowskim.
Odmianę uznaje się za wyrównaną, jeżeli, przy uwzględnieniu sposobu rozmnażania właściwego dla tej odmiany, jest ona wystarczająco jednolita pod względem właściwości branych pod uwagę przy badaniach odrębności, jak również innych właściwości użytych do opisu tej odmiany.
Odmianę uznaje się za trwałą, jeżeli jej charakterystyczne właściwości uwzględnione przy badaniach jej odrębności, jak również inne właściwości użyte do opisu tej odmiany nie zmieniają się po jej rozmnożeniu.
Art. 7.
Za odmianę o zadowalającej wartości gospodarczej uważa się odmianę, która w porównaniu do odmian wpisanych do krajowego rejestru ma takie właściwości, które powodują poprawę wartości gospodarczej w uprawie oraz w przerobie i użytkowaniu materiału ze zbioru lub wyrobów wytworzonych z tego materiału.
Art. 8.
Nazwa odmiany nie może:
1) być taka sama jak nazwy lub podobna do nazw odmian należących do tego samego lub pokrewnego gatunku, występujących na terytorium państw członkowskich lub trzecich, jak również nazw odmian chronionych wyłącznym prawem hodowcy do odmiany lub wpisanych do odpowiednich rejestrów odmian państw członkowskich, chyba że odmiana nie jest już chroniona lub nie znajduje się w obrocie, a jej nazwa nie była powszechnie znana;
2) budzić powszechnego sprzeciwu;
3) wprowadzać w błąd co do hodowcy, jej właściwości lub wartości użytkowych;
4) być tożsama lub podobna do innych określeń używanych powszechnie w obrocie;
5) naruszać prawa osób trzecich do znaków towarowych;
6) zawierać wyrazów „odmiana” lub „odmiana mieszańcowa”;
7) składać się z samych cyfr ani rozpoczynać się od cyfry.
Jeżeli nazwa odmiany jest nieodpowiednia, Centralny Ośrodek wyznacza hodowcy 14-dniowy termin podania na piśmie propozycji nowej nazwy.
Obowiązek stosowania nazwy odmiany dotyczy każdego, kto jej materiał siewny lub materiał ze zbioru ocenia, reklamuje lub wprowadza do obrotu.
Nazwa odmiany podlega ochronie od dnia wydania decyzji o wpisaniu jej do krajowego rejestru, a w przypadku skreślenia jej z rejestru - dopóki jej materiał siewny znajduje się w obrocie.
Art. 9.
Odmianę wpisuje się do krajowego rejestru na wniosek hodowcy albo jego pełnomocnika, z wyjątkiem odmiany miejscowej, którą wpisuje się na wniosek podmiotu zachowującego tę odmianę.
Pełnomocnikiem hodowcy może być osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw członkowskich.
Jeżeli hodowca ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w państwie trzecim, to wniosek o wpis do rejestru składa jego pełnomocnik.
Art. 10.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, terminy składania wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru, biorąc pod uwagę biologiczne właściwości danego gatunku rośliny.
Art. 11.
Wniosek o wpis odmiany do krajowego rejestru składa się do Centralnego Ośrodka.
Wniosek o wpis odmiany do krajowego rejestru zawiera:
1) imię, nazwisko i adres miejsca zamieszkania hodowcy albo nazwę i adres jego siedziby;
2) nazwę rodzaju lub gatunku rośliny w języku polskim i po łacinie;
3) oznaczenie odmiany na etapie hodowli;
4) proponowaną nazwę odmiany;
5) wskazanie miejsca zachowania odmiany;
6) wskazanie kraju wyhodowania albo odkrycia i wyprowadzenia odmiany;
7) oświadczenie hodowcy, że odmiana jest albo nie jest genetycznie zmodyfikowana;
8) informację o złożeniu wniosku o wpis odmiany do rejestru lub o przyznanie wyłącznego prawa hodowcy do odmiany w innym państwie członkowskim lub trzecim.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:
1) upoważnienie do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach związanych z wpisem odmiany do krajowego rejestru, jeżeli wniosek składa pełnomocnik hodowcy;
2) opis odmiany albo opis składników odmiany mieszańcowej (kwestionariusz techniczny);
3) informację o pochodzeniu, schemacie hodowli i strukturze odmiany;
4) wyniki przeprowadzonego w Rzeczypospolitej Polskiej badania wartości gospodarczej odmiany w przypadku gatunków roślin określonych w załączniku nr 2;
5) pisemną zgodę hodowcy:
składników odmiany mieszańcowej na ich wykorzystanie do hodowli, jeżeli składnik tej odmiany mieszańcowej jest chroniony wyłącznym prawem hodowcy do odmiany,
odmiany macierzystej chronionej wyłącznym prawem hodowcy do odmiany, jeżeli została wykorzystana do hodowli odmiany pochodnej;
6) kopię zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska na uwolnienie do środowiska organizmu genetycznie zmodyfikowanego;
7) kopię dowodu uiszczenia opłaty za złożenie wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru oraz wzór kwestionariusza technicznego, mając na względzie ujednolicenie postępowania w sprawie wpisu odmiany do rejestru.
Dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, nie mogą być udostępniane bez pisemnej zgody hodowcy.
Jeżeli złożono wnioski nieróżniące się wyraźnie od siebie, to pierwszeństwo wpisu do rejestru ma ta odmiana, w stosunku do której wniosek wpłynął wcześniej do Centralnego Ośrodka, co potwierdza nadany każdemu z wniosków numer wpływu.
Art. 12.
Przed wpisaniem odmiany do krajowego rejestru Centralny Ośrodek przeprowadza badania odrębności, wyrównania i trwałości, zwane dalej „badaniami OWT”, zgodnie z metodykami określonymi przez Międzynarodowy Związek Ochrony Nowych Odmian Roślin (UPOV) lub badania wartości gospodarczej odmiany, zwane dalej „badaniami WGO”.
Badania, o których mowa w ust. 1, są prowadzone przez okres niezbędny do dokonania oceny, czy dana odmiana jest odrębna, wyrównana i trwała lub posiada zadowalającą wartość gospodarczą.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.