LegalizeUstawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady sprawowania nadzoru uzupełniającego nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz zasady objęcia nadzorem uzupełniającym innych podmiotów działających w konglomeracie finansowym, w tym dominujących podmiotów nieregulowanych.
Ustawa określa także zasady współpracy w zakresie sprawowania nadzoru uzupełniającego krajowych organów nadzoru z zagranicznymi organami nadzoru.
Art. 2.
Celem nadzoru uzupełniającego jest ochrona stabilności finansowej instytucji kredytowych, zakładów ubezpieczeń i firm inwestycyjnych wchodzących w skład konglomeratu finansowego.
Nadzór uzupełniający jest wykonywany poprzez badanie:
1) adekwatności kapitałowej konglomeratu finansowego oraz strategii postępowania w tym zakresie;
2) znaczących transakcji wewnątrzgrupowych;
3) poziomu koncentracji ryzyka w konglomeracie finansowym oraz znaczącej koncentracji ryzyka;
4) ryzyka konfliktu interesów pomiędzy podmiotami w konglomeracie finansowym;
5) prawidłowości zarządzania ryzykiem;
6) rzetelności i poprawności kontroli wewnętrznej.
Art. 3.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) instytucja kredytowa:
bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe , zwanej dalej „ustawą - Prawo bankowe”,
bank zagraniczny w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo bankowe,
instytucję kredytową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy - Prawo bankowe,
instytucję pieniądza elektronicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych ;
2) zakład ubezpieczeń:
krajowy zakład ubezpieczeń w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej , zwanej dalej „ustawą o działalności ubezpieczeniowej”,
zagraniczny zakład ubezpieczeń w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej;
3) firma inwestycyjna:
dom maklerski w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi , zwanej dalej „ustawą - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi”,
zagraniczną osobę prawną, o której mowa w art. 52 ust. 2 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi,
zagraniczną firmę inwestycyjną, o której mowa w art. 4 pkt 25 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, z wyłączeniem zagranicznych instytucji kredytowych, o których mowa w art. 4 pkt 24 tej ustawy,
towarowy dom maklerski, który uzyskał zezwolenie, o którym mowa w art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych ,
zagraniczną osobę prawną prowadzącą działalność maklerską w formie oddziału, o której mowa w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, która uzyskała zezwolenie, o którym mowa w art. 38 ust. 3 tej ustawy,
podmioty mające siedzibę na terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, które prowadzą działalność inwestycyjną lub działalność maklerską w tym państwie i które podlegają regułom ostrożnościowym co najmniej tak restrykcyjnym, jak podmioty prowadzące taką działalność w państwie członkowskim Unii Europejskiej,
towarzystwo funduszy inwestycyjnych utworzone na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych , zwanej dalej „ustawą o funduszach inwestycyjnych”,
spółkę zarządzającą, o której mowa w art. 2 pkt 10 ustawy o funduszach inwestycyjnych;
4) podmiot regulowany - instytucję kredytową, zakład ubezpieczeń lub firmę inwestycyjną;
5) dominujący podmiot nieregulowany - podmiot dominujący, niebędący podmiotem regulowanym, który wraz z podmiotami zależnymi, z których co najmniej jeden jest podmiotem regulowanym mającym siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, tworzy konglomerat finansowy;
6) regulacje sektorowe - przepisy określające warunki wykonywania działalności przez podmioty regulowane;
7) grupa - grupę podmiotów składającą się z podmiotu dominującego, podmiotów od niego zależnych i podmiotów powiązanych z nimi poprzez znaczący udział kapitałowy, a także grupę podmiotów powiązanych ze sobą umową o zarządzanie, o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych , lub inną umową o podobnym charakterze, jak również w ten sposób, że dany podmiot ma wpływ na kierowanie polityką finansową i operacyjną innego podmiotu;
8) sektor bankowy - sektor, który tworzą instytucje kredytowe, instytucje finansowe w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo bankowe lub przedsiębiorstwa pomocniczych usług bankowych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 12 tej ustawy;
9) sektor ubezpieczeniowy - sektor, który tworzą zakłady ubezpieczeń lub dominujący podmiot ubezpieczeniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13a ustawy o działalności ubezpieczeniowej;
10) sektor usług inwestycyjnych - sektor, który tworzą firmy inwestycyjne;
11) sektor finansowy - sektor, który tworzy co najmniej jeden podmiot z sektora bankowego, ubezpieczeniowego lub usług inwestycyjnych, zwanych dalej „sektorami”, lub co najmniej jeden dominujący podmiot nieregulowany;
12) podmiot dominujący - podmiot w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
13) podmiot zależny - podmiot w rozumieniu art. 4 pkt 16a ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
14) znaczący udział kapitałowy - udział oznaczający posiadanie przez podmiot bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% kapitału innego podmiotu lub prawa do wykonywania co najmniej 20% głosów w organie stanowiącym, a także innych praw do kapitału podmiotu ustanawiających z nim trwałe związki umożliwiające uzyskiwanie korzyści przez podmiot dysponujący tymi prawami;
15) bliskie powiązania - powiązania przez:
znaczący udział kapitałowy w innym podmiocie lub
pozostawanie z innym podmiotem w stosunku dominacji lub zależności, lub
posiadanie jako akcjonariusz, wspólnik lub udziałowiec innego podmiotu uprawnienia do wykonywania większości praw głosu na podstawie umowy o zarządzanie, o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej z innymi akcjonariuszami, wspólnikami lub udziałowcami tego podmiotu;
16) państwa członkowskie - państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz państwa Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
17) krajowe organy nadzoru - Komisję Nadzoru Bankowego, Komisję Papierów Wartościowych i Giełd oraz Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych;
18) zagraniczne organy nadzoru - organy nadzoru z innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich, uprawnione do sprawowania nadzoru nad podmiotami regulowanymi;
19) koordynator - krajowy organ nadzoru sprawujący nadzór uzupełniający;
20) koordynator zagraniczny - zagraniczny organ nadzoru sprawujący nadzór uzupełniający;
21) zainteresowane organy nadzoru:
krajowe organy nadzoru lub zagraniczne organy nadzoru, sprawujące nadzór skonsolidowany lub dodatkowy nad podmiotami wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego, w rozumieniu regulacji sektorowych,
koordynatora lub koordynatora zagranicznego,
inne organy nadzoru wskazane przez organy, o których mowa w lit. a i b, w szczególności gdy udział nadzorowanych przez te organy podmiotów regulowanych wchodzących w skład konglomeratu finansowego przekracza 5% udziału w aktywach netto lub udziału w składce przypisanej brutto danego sektora rynku w państwie, w którym są zarejestrowane, oraz ze względu na rolę, jaką w konglomeracie finansowym odgrywają podmioty nadzorowane przez te organy;
22) transakcja wewnątrzgrupowa - transakcję, na podstawie której należący do konglomeratu finansowego podmiot regulowany lub podmiot, wobec którego podmiot wchodzący w skład konglomeratu finansowego pełni funkcję organu zarządzającego, bezpośrednio lub pośrednio zobowiązuje się wobec innego podmiotu z tej samej grupy lub innego podmiotu blisko powiązanego z podmiotem z tej grupy do określonego zachowania lub do spełnienia określonego świadczenia;
23) znacząca koncentracja ryzyka - możliwość poniesienia przez podmiot regulowany wchodzący w skład konglomeratu finansowego straty, która jest wystarczająco istotna, by zagrozić wypłacalności lub sytuacji finansowej podmiotów regulowanych w tym konglomeracie finansowym.
Rozdział 2. Identyfikowanie konglomeratów finansowych
Art. 4.
Konglomerat finansowy tworzy grupa spełniająca łącznie następujące warunki:
1) co najmniej jeden z podmiotów w grupie jest podmiotem regulowanym, przy czym:
jest on podmiotem dominującym wobec podmiotu z sektora finansowego lub podmiotu powiązanego z podmiotem z sektora finansowego poprzez znaczący udział kapitałowy, umowę o zarządzanie, o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, lub inną umowę o podobnym charakterze albo
nie jest podmiotem, o którym mowa w lit. a, a grupa prowadzi działalność głównie w sektorze finansowym w rozumieniu art. 6 ust. 1;
2) co najmniej jeden z podmiotów w grupie należy do sektora ubezpieczeniowego i co najmniej jeden należy do sektora bankowego lub sektora usług inwestycyjnych;
3) skonsolidowana działalność podmiotów grupy należących do sektora ubezpieczeniowego oraz skonsolidowana działalność podmiotów należących do sektora bankowego i sektora usług inwestycyjnych są znaczące w rozumieniu art. 6 ust. 2 lub 3.
Koordynator informuje podmiot wiodący w konglomeracie finansowym o spełnieniu przez grupę warunków, o których mowa w ust. 1, oraz o swojej właściwości jako koordynatora dla tego konglomeratu finansowego.
Informację, o której mowa w ust. 2, koordynator przekazuje także zagranicznym organom nadzoru, które udzieliły zezwolenia podmiotom regulowanym w grupie, oraz Komisji Europejskiej.
Podmiot wiodący w konglomeracie finansowym, zwany dalej „podmiotem wiodącym”, informuje podmioty regulowane wchodzące w skład konglomeratu finansowego o spełnianiu przez grupę warunków, o których mowa w ust. 1.
Podmiotem wiodącym jest podmiot dominujący będący podmiotem regulowanym lub dominującym podmiotem nieregulowanym. Jeżeli w konglomeracie finansowym jest kilka podmiotów dominujących, podmiotem wiodącym jest podmiot dominujący będący podmiotem regulowanym o największej sumie bilansowej w najistotniejszym sektorze finansowym konglomeratu finansowego. W przypadku braku podmiotu dominującego, podmiotem wiodącym jest podmiot regulowany o największej sumie bilansowej w najistotniejszym sektorze finansowym konglomeratu finansowego.
W innych przypadkach niż określone w ust. 5 podmiotem wiodącym jest podmiot regulowany wchodzący w skład konglomeratu finansowego, wskazany przez koordynatora w drodze decyzji, po zasięgnięciu opinii krajowych organów nadzoru.
Art. 5.
Jeżeli dana grupa, spełniając warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1, wchodzi w skład innej grupy, która także spełnia te warunki, konglomeratem finansowym jest wyłącznie ta druga grupa i wyłącznie do podmiotów tej drugiej grupy stosuje się przepisy ustawy.
Art. 6.
Grupa prowadzi działalność głównie w sektorze finansowym, jeśli udział sumy bilansowej podmiotów sektora finansowego w grupie w odniesieniu do sumy bilansowej całej grupy przekracza 40%.
Działalność grupy w poszczególnych sektorach jest znacząca, jeżeli średnia arytmetyczna ze wskaźnika struktury tego sektora i wskaźnika wypłacalności tego sektora wynosi więcej niż 10%. Obliczając średnią, sektor bankowy i sektor usług inwestycyjnych uwzględnia się łącznie.
Działalność grupy w poszczególnych sektorach jest również znacząca, jeżeli suma bilansowa najmniej istotnego sektora w grupie przekracza równowartość 6 mld euro.
Wskaźnik struktury sektora w grupie jest liczony jako iloraz sumy bilansowej wszystkich podmiotów w grupie należących do danego sektora oraz sumy bilansowej wszystkich podmiotów w grupie należących do sektora finansowego.
Wskaźnik wypłacalności sektora w grupie jest liczony jako iloraz sumy wymogów kapitałowych w sektorze bankowym i inwestycyjnym lub marginesu wypłacalności w sektorze ubezpieczeniowym wszystkich podmiotów w grupie należących do danego sektora oraz sumy wymogów kapitałowych w sektorze bankowym i inwestycyjnym lub marginesu wypłacalności w sektorze ubezpieczeniowym wszystkich podmiotów należących do sektora finansowego.
Najmniej istotnym sektorem w konglomeracie finansowym jest sektor o najniższej średniej, o której mowa w ust. 2, a najistotniejszym sektorem w konglomeracie finansowym jest sektor o najwyższej średniej.
Równowartość w złotych sumy, o której mowa w ust. 3, oblicza się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu bilansowym, na który sporządzane jest sprawozdanie finansowe.
Art. 7.
Wielkości, o których mowa w art. 6, oblicza się na podstawie zbadanych skonsolidowanych sprawozdań finansowych.
W przypadku podmiotów wchodzących w skład konglomeratu finansowego, dla których nie sporządza się skonsolidowanych sprawozdań finansowych lub gdy skonsolidowane sprawozdania finansowe nie obejmują wymaganych danych, wielkości, o których mowa w art. 6, określa się na podstawie zagregowanej sumy bilansowej podmiotów wchodzących w skład grupy. Zagregowaną sumę bilansową określa się na podstawie zbadanych rocznych sprawozdań finansowych, przy uwzględnieniu sumy bilansowej danego podmiotu w części proporcjonalnie odpowiadającej zaangażowaniu kapitałowemu grupy w tym podmiocie.
Obliczając wielkości, o których mowa w art. 6, aktywów funduszy inwestycyjnych oraz aktywów zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych nie uwzględnia się.
Art. 8.
Podmioty wchodzące w skład konglomeratu finansowego podlegają nadzorowi uzupełniającemu od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 4 ust. 2.
W przypadku gdy właściwym w zakresie sprawowania nadzoru uzupełniającego jest koordynator zagraniczny, podmioty regulowane, które uzyskały zezwolenie na wykonywanie działalności wydane przez krajowe organy nadzoru, podlegają nadzorowi uzupełniającemu od dnia poinformowania o spełnieniu przez grupę warunków uznania za konglomerat finansowy, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Podmioty wchodzące w skład konglomeratu finansowego podlegają nadzorowi uzupełniającemu do dnia doręczenia podmiotowi wiodącemu informacji, o której mowa w art. 12 ust. 1, albo doręczenia decyzji, o której mowa w art. 10 ust. 3, albo do dnia upływu okresu, na jaki została wydana decyzja, o której mowa w art. 10 ust. 1.
W przypadku gdy właściwym w zakresie sprawowania nadzoru uzupełniającego jest koordynator zagraniczny, przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 9.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.