Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 kwietnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie warunków eksploatacji lotnisk
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji lotnisk , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków eksploatacji lotnisk .
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków eksploatacji lotnisk , które stanowią:
§ 2. Zarządzający lotniskami dostosują lotniska do wymagań określonych w § 3, § 4 pkt 4, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1, § 17, § 20 pkt 2, § 22, § 23 pkt 3, 13 i 14, § 25 ust. 2, § 25a, § 26 ust. 6, § 30, § 31b, § 32a oraz § 33 ust. 1 pkt 3-5 i 13 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia. § 3. 1. Do dnia dostosowania przez zarządzającego lotniskiem lotniska do wymagań określonych w § 3, § 4 pkt 4, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1, § 17, § 20 pkt 2, § 22, § 23 pkt 3, 13 i 14, § 25 ust. 2, § 25a, § 26 ust. 6, § 30, § 31b, § 32a oraz § 33 ust. 1 pkt 3-5 i 13 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem system zarządzania bezpieczeństwem na lotnisku funkcjonuje zgodnie z przepisami dotychczasowymi. 2. Do dnia dostosowania przez zarządzającego lotniskiem lotniska do wymagań, o których mowa w § 17 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, prace na lotnisku są wykonywane zgodnie z przepisami dotychczasowymi. 3. Zarządzający lotniskiem dokonuje pierwszego przeglądu i w razie potrzeby uaktualnienia procedur, o których mowa w § 20 pkt 2 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji lotnisk
Na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki eksploatacji dla lotnisk:
1) użytku publicznego:
podlegających obowiązkowi certyfikacji zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej „ustawą”, w zakresie udzielania niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku,
podlegających obowiązkowi certyfikacji zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy,
dla których została wydana decyzja o ograniczonej certyfikacji, o której mowa w art. 59a ust. 2 ustawy;
2) użytku wyłącznego.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) koordynatorze ruchu naziemnego - należy przez to rozumieć pracownika lotniska wykonującego zadania, o których mowa w rozdziale 3 pkt 3.4.3 Załącznika 2 „Przepisy ruchu lotniczego” do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. ogłoszonego w załączniku do obwieszczenia nr 20 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie ogłoszenia tekstu Załącznika 2 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. ;
2) (uchylony);
3) (uchylony);
4) LVP - należy przez to rozumieć procedury ograniczonej widzialności stosowane na lotnisku kontrolowanym w celu zapewnienia bezpieczeństwa wykonywanych operacji podczas podejść poniżej standardu w kategorii I, podejść poza standardem w kategorii II, podejść w standardzie kategorii II i III oraz startów przy ograniczonej widzialności (Low Visibility Procedures);
5) operacjach lotniskowych - należy przez to rozumieć operacje na lotnisku z udziałem statku powietrznego, obejmujące start, lądowanie, kołowanie, holowanie, wypychanie, tankowanie i odladzanie;
6) PRN - należy przez to rozumieć pole ruchu naziemnego, obejmujące część lotniska przeznaczoną do startu, lądowania i kołowania statków powietrznych składającą się z pola manewrowego i płyt postojowych;
7) płycie postojowej - należy przez to rozumieć wyznaczoną powierzchnię w PRN, która jest przeznaczona do zatrzymywania i postoju statków powietrznych w celu przyjmowania pasażerów na pokład lub jego opuszczania, załadunku i wyładunku towarów lub poczty, tankowania paliwa, przeprowadzania czynności obsługowych i parkowania statków powietrznych;
8) stanowisku postojowym - należy przez to rozumieć miejsce na płycie postojowej wyznaczone do postoju lub parkowania statku powietrznego;
9) polu manewrowym - należy przez to rozumieć część lotniska przeznaczoną do startu, lądowania i kołowania statków powietrznych, z wyłączeniem płyt postojowych;
10) pomocach wzrokowych - należy przez to rozumieć wskaźniki i urządzenia sygnalizacyjne, oznakowanie poziome, światła, znaki pionowe, oznaczniki lub ich połączenie;
11) służbach lotniskowych - należy przez to rozumieć:
dyżurnego operacyjnego lotniska,
koordynatora ruchu naziemnego,
służbę utrzymania lotniska,
lotniskową służbę ratowniczo-gaśniczą;
12) TWR - należy przez to rozumieć organ właściwy do zapewnienia służby kontroli ruchu lotniczego dla ruchu lotniskowego (Aerodrome Control Tower).
Rozdział 2. Warunki eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy
§ 3.
System zarządzania bezpieczeństwem na lotniskach, o którym mowa w art. 68 ust. 3 pkt 3 ustawy, zwany dalej „SMS”, spełnia wymagania określone w pkt 4.1.1 lit. b i 4.1.9 w rozdziale 4 Załącznika 19 „Zarządzanie bezpieczeństwem” do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., ogłoszonego w załączniku do obwieszczenia nr 1 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 10 stycznia 2020 r. w sprawie ogłoszenia tekstu Załącznika 19 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. .
SMS określa się w instrukcji operacyjnej lotniska i uwzględnia on co najmniej:
1) politykę bezpieczeństwa i jej cele, uwzględniającą:
zaangażowanie i odpowiedzialność zarządzającego lotniskiem lub osoby przez niego upoważnionej do zarządzania lotniskiem,
określenie odpowiedzialności i obowiązków personelu lotniska w zakresie bezpieczeństwa,
koordynację planowania działań w sytuacjach awaryjnych na lotnisku, w tym sytuacji zagrożenia z udziałem statków powietrznych,
opis systemu zgłaszania informacji dotyczących bezpieczeństwa, w tym zdarzeń z udziałem statków powietrznych;
2) proces zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa, obejmujący:
identyfikację zagrożeń dla bezpieczeństwa,
analizę ryzyka,
ewaluację ryzyka, w tym określenie poziomu akceptowalności ryzyka,
postępowanie z ryzykiem, w tym sposoby obniżania poziomu ryzyka dotyczącego bezpieczeństwa;
3) sposób zapewniania bezpieczeństwa, obejmujący:
monitorowanie i mierzenie poziomu bezpieczeństwa,
zarządzanie zmianami wprowadzanymi na lotnisku, w tym przeprowadzanie analizy bezpieczeństwa, przed dokonaniem istotnej zmiany eksploatacyjnej i technicznej cech lotniska, o której mowa w art. 61 ust. 1 ustawy,
ciągłe doskonalenie SMS oraz poprawę poziomu bezpieczeństwa;
4) opis działań związanych z promowaniem bezpieczeństwa realizowanych przez:
zapewnianie szkoleń dla personelu lotniska z zakresu SMS,
wdrożenie skutecznego systemu komunikowania się i przekazywania informacji dotyczących bezpieczeństwa wśród personelu lotniska,
rozpowszechnianie informacji dotyczących bezpieczeństwa dla potrzeb zainteresowanych podmiotów prowadzących działalność na lotnisku oraz operatorów statków powietrznych korzystających z lotniska.
Analiza bezpieczeństwa, o której mowa w ust. 2 pkt 3 lit. b:
1) obejmuje:
identyfikację zakresu zmiany,
identyfikację zagrożeń,
określenie kryteriów bezpieczeństwa stosowanych do zmiany,
analizę ryzyka w odniesieniu do szkodliwych skutków lub poprawy bezpieczeństwa związanego ze zmianą,
ocenę ryzyka oraz, w razie potrzeby, łagodzenie ryzyka dla zmiany w celu spełnienia kryteriów bezpieczeństwa obowiązujących na lotnisku,
sposób weryfikacji zgodności wprowadzanej do stosowania zmiany z zakresem, który był przedmiotem oceny bezpieczeństwa, oraz spełniania kryteriów bezpieczeństwa obwiązujących na lotnisku, przed wprowadzeniem zmiany do stosowania,
określenie wymogów w zakresie monitorowania spełniania kryteriów bezpieczeństwa obowiązujących na lotnisku, po wprowadzeniu zmiany do stosowania;
2) uwzględnia:
specyfikę lotniska, warunki jego eksploatacji, sposób jego zarządzania oraz czynniki ludzkie ulegające zmianie,
powiązania i wzajemne oddziaływanie między elementami podlegającymi zmianie a resztą systemu,
powiązania i wzajemne oddziaływanie między elementami podlegającymi zmianie a otaczającym środowiskiem, w którym mają działać,
pełny cykl wprowadzania zmiany od momentu jej zdefiniowania do praktycznego stosowania.
Zarządzający lotniskiem wyznacza osobę posiadającą doświadczenie i wiedzę specjalistyczną w zakresie operacji lotniskowych lub obsługi technicznej lotniska, która pełni funkcję kierownika do spraw bezpieczeństwa, odpowiedzialnego za wdrożenie SMS oraz kierowanie, nadzór i właściwe działanie SMS.
§ 4.
W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska, zarządzający lotniskiem opracowuje i wdraża na lotnisku procedury operacyjne, które określają sposób postępowania w zakresie:
1) zgłaszania informacji do publikacji w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym mowa w art. 121 ust. 3 ustawy;
2) inspekcji PRN;
3) kontroli dostępu do PRN;
4) ruchu pojazdów i osób na lotnisku;
5) zarządzania płytą postojową;
6) bezpieczeństwa na płycie postojowej;
7) LVP, jeżeli są stosowane;
8) ochrony radiowych pomocy nawigacyjnych przed zakłóceniami;
9) eksploatacji pomocy wzrokowych i systemu zasilania elektrycznego;
10) eksploatacji i utrzymania nawierzchni PRN;
11) odśnieżania PRN, jeżeli lotnisko jest użytkowane w zimie;
12) bezpieczeństwa operacji lotniskowych w czasie wykonywania prac na lotnisku;
13) kontroli przeszkód lotniczych;
14) przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt;
15) postępowania z materiałami niebezpiecznymi;
16) usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN;
17) systemu ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej;
18) udzielania pomocy statkom powietrznym, które znalazły się w niebezpieczeństwie na lotnisku lub w jego pobliżu.
§ 5.
Inspekcje PRN są prowadzone:
1) co najmniej raz dziennie na lotniskach o kodzie referencyjnym 1 lub 2;
2) co najmniej dwa razy dziennie na lotniskach o kodzie referencyjnym 3 lub 4;
3) po przejściu burzy lub wichury;
4) każdorazowo po zaistnieniu zdarzenia lotniczego w PRN;
5) w dowolnej fazie robót budowlanych, prac konserwacyjnych lub napraw urządzeń lotniskowych mających znaczenie dla bezpieczeństwa operacji lotniskowych;
6) na żądanie TWR;
7) w każdym przypadku, gdy zaistnieją warunki mogące zagrażać bezpieczeństwu operacji lotniskowych.
Inspekcje PRN obejmują sprawdzenie co najmniej:
1) stanu nawierzchni sztucznych PRN oraz przylegających powierzchni darniowych;
2) pomocy wzrokowych dróg startowych, dróg kołowania i płyt postojowych;
3) przeszkód lotniczych na lotnisku i w jego bezpośrednim otoczeniu, w tym zwłaszcza na podejściu do lądowania.
Wyniki inspekcji PRN i podjęte działania naprawcze powinny być dokumentowane i przechowywane przez okres 3 lat.
§ 6.
Dostęp do PRN powinny mieć wyłącznie osoby i pojazdy, których obecność jest niezbędna do wykonywania zadań związanych z funkcjonowaniem lotniska.
Osoby poruszające się w PRN używają kamizelek ostrzegawczych lub ubioru z elementami odblaskowymi.
§ 7.
Kierowca pojazdu poruszającego się po lotnisku powinien posiadać prawo jazdy kategorii odpowiedniej dla danego pojazdu.
Kierowca pojazdu poruszającego się po lotnisku powinien stosować się do procedur ruchu pojazdów określonych w instrukcji operacyjnej lotniska.
Kierowca pojazdu poruszającego się w PRN powinien stosować się do zasad ruchu i instrukcji wynikających z oznakowania świetlnego oraz oznakowania poziomego i znaków pionowych.
§ 8.
Procedury dotyczące ruchu pojazdów na lotnisku powinny określać w szczególności dozwolone prędkości jazdy.
Pojazd na lotnisku powinien zachować odległość nie mniejszą niż 3 m od nieruchomego statku powietrznego z niepracującymi silnikami, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to konieczne do obsługi tego statku powietrznego.
Pojazd ratowniczy biorący udział w akcji ratowniczej ma pierwszeństwo przed innymi uczestnikami ruchu na lotnisku.
Pojazd poruszający się w PRN ustępuje pierwszeństwa statkowi powietrznemu.
Pojazd, z wyłączeniem oznakowanego pojazdu służb państwowych i pojazdu ratowniczego, znajdujący się w polu manewrowym lotniska porusza się z włączonymi lampami ostrzegawczymi, błyskowymi koloru żółtego.
§ 9.
Na lotnisku kontrolowanym poruszanie się pojazdów i pieszych w polu manewrowym może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez TWR, a na lotnisku niekontrolowanym po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez dyżurnego operacyjnego lotniska lub inną osobę wyznaczoną przez zarządzającego lotniskiem zgodnie z przepisami instrukcji operacyjnej lotniska.
Na lotnisku kontrolowanym pojazd poruszający się w polu manewrowym powinien posiadać środki łączności zapewniające dwukierunkową łączność radiową z TWR, z wyjątkiem sytuacji, gdy temu pojazdowi towarzyszy inny pojazd wyposażony w takie środki łączności lub gdy pojazd ten porusza się zgodnie z planem uzgodnionym z TWR.
Niezależnie od otrzymanego zezwolenia wydanego przez TWR na wjazd na pole manewrowe, każdy wjazd na drogę startową lub pas drogi startowej albo jakakolwiek zmiana w działaniu, na które uprzednio wydano zezwolenie, wymaga uzyskania ponownego, wyraźnego zezwolenia wydanego przez TWR.
§ 10.
Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej zapewniające bezpieczeństwo dla znajdujących się na niej osób, statków powietrznych, pojazdów oraz urządzeń dotyczą:
1) zachowania się w strefach niebezpiecznych wokół statku powietrznego;
2) ruchu pojazdów;
3) wykonywania prac związanych z obsługą naziemną, w tym tankowania statków powietrznych;
4) sprzątania zanieczyszczeń stałych i płynnych;
5) poruszania się pieszych.
Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej powinny być opracowane z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów o ochronie przeciwpożarowej.
Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej powinny uwzględniać sytuacje szczególne, takie jak konieczność obsługi dodatkowej liczby statków powietrznych skierowanych z innych lotnisk lub niekorzystne warunki atmosferyczne stwarzające zagrożenie dla statków powietrznych.
§ 11.
Procedury zarządzania płytą postojową mają zapewnić:
1) uporządkowane, efektywne i bezpieczne przemieszczanie się statków powietrznych;
2) zapobieganie kolizjom statku powietrznego z innym statkiem powietrznym, pojazdem lub obiektem;
3) prawidłowy, efektywny i bezpieczny wjazd statków powietrznych na płytę postojową oraz jej opuszczanie;
4) bezpieczne i sprawne przemieszczanie się pojazdów;
5) kontrolę operacji lotniskowych na płycie postojowej.
Na lotnisku kontrolowanym procedury zarządzania płytą postojową powinny zostać uzgodnione z TWR.
§ 12.
LVP określają:
1) warunki i zasady ich wprowadzania, realizacji i odwołania;
2) środki łączności oraz system powiadamiania i alarmowania zainteresowanych podmiotów;
3) zadania i obowiązki służb lotniskowych i innych użytkowników PRN, w tym agentów obsługi naziemnej;
4) zasady współpracy i koordynacji działań służb lotniskowych z TWR;
5) zasady ruchu lotniskowego, w tym standardowe trasy kołowania, umożliwiające nieskomplikowany i uporządkowany ruch statków powietrznych w celu zminimalizowania ryzyka przypadkowego wjazdu na drogę startową;
6) opis systemu kierowania i kontroli ruchu naziemnego.
LVP powinny zostać uzgodnione z TWR.
Zarządzający lotniskiem dokonuje przeglądu LVP przy każdej zmianie na lotnisku mającej wpływ na wykonywanie operacji lotniskowych, w tym dotyczącej infrastruktury PRN lub procedur operacyjnych, i w razie potrzeby zmienia je i aktualizuje.
Zarządzający lotniskiem informuje podmioty uczestniczące w realizacji LVP, podmioty wykonujące zadania w PRN i pozostałych użytkowników lotniska poruszających się w strefie operacyjnej o każdej zmianie LVP.
§ 13.
LVP opracowane dla danego lotniska kontrolowanego stosuje się w przypadku:
1) lądowania w warunkach widzialności wzdłuż drogi startowej poniżej 550 m lub gdy podstawa chmur zakrywających więcej niż połowę nieba jest mniejsza niż 60 m;
2) startu w warunkach widzialności wzdłuż drogi startowej poniżej 400 m.
W celu podniesienia bezpieczeństwa operacji lotniskowych, zarządzający lotniskiem, w uzgodnieniu z TWR, może opracować LVP, które będą stosowane dla startów w warunkach widzialności wzdłuż drogi startowej poniżej 550 m.
Przed rozpoczęciem stosowania LVP na lotnisku kontrolowanym:
1) wszystkie prace krótkotrwałe i prace planowe w PRN powinny zostać przerwane, a miejsce tych prac przywrócone do zdolności operacyjnej lub odpowiednio oznakowane i zgłoszone TWR jako wyłączone z użycia;
2) liczba osób i pojazdów przebywających w PRN powinna zostać ograniczona do niezbędnego minimum.
Decyzję o rozpoczęciu przygotowań do stosowania LVP oraz o rozpoczęciu i zakończeniu ich stosowania podejmuje TWR.
Decyzja o rozpoczęciu przygotowań do stosowania LVP powinna zostać podjęta z wyprzedzeniem uwzględniającym pogarszanie się warunków atmosferycznych i czas do wykonania niezbędnych czynności na lotnisku.
TWR, po uzgodnieniu z dyżurnym operacyjnym lotniska decyzji o rozpoczęciu stosowania LVP, informuje, za pomocą dostępnych środków łączności lotniczej, załogi statków powietrznych o rozpoczęciu stosowania LVP, a dyżurny operacyjny lotniska informuje o tym fakcie pozostałych użytkowników lotniska oraz pozostałe służby lotniskowe.
§ 14.
W celu zapobiegania zakłóceniom pracy systemu lądowania według wskazań przyrządów (ILS) powodowanym przez pojazdy, obiekty lub tymczasowe konstrukcje znajdujące się w pobliżu tego systemu albo przez promieniowanie elektromagnetyczne innych urządzeń zarządzający lotniskiem, w porozumieniu z właścicielem ILS, wyznacza, zabezpiecza oraz opracowuje procedury ograniczające dostęp do stref krytycznych i stref wrażliwych, o których mowa w pkt 2.1.9.2 w dodatku C do tomu I Załącznika 10 „Łączność lotnicza” do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., ogłoszonego w załączniku do obwieszczenia nr 10 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 5 sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia tekstu Załącznika 10, tomu I do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. .
W czasie obowiązywania LVP w strefie wrażliwej i strefie krytycznej nie może znajdować się pojazd oraz osoba, bez zezwolenia wydanego przez TWR.
§ 15.
Na lotnisku kontrolowanym zarządzający lotniskiem zawiera porozumienie z instytucją zapewniającą służby ruchu lotniczego, w którym ustala zasady współpracy służb lotniskowych z TWR oraz koordynacji działań związanych z realizacją procedur operacyjnych, w szczególności w zakresie zarządzania płytą postojową, ruchu pojazdów w PRN oraz stosowania LVP.
§ 16.
Lotnisko użytkowane w zimie powinno być wyposażone w sprzęt i środki techniczne niezbędne do usuwania śniegu, lodu i błota pośniegowego z powierzchni PRN.
Procedury odśnieżania PRN powinny określać kolejność odśnieżania poszczególnych nawierzchni PRN, metody działania i koordynacji z TWR oraz wykaz sprzętu specjalistycznego i środków technicznych niezbędnych do prowadzenia akcji odśnieżania.
§ 17.
Prace na lotnisku powinny być prowadzone w sposób:
1) niestwarzający zagrożenia dla bezpieczeństwa operacji lotniskowych;
2) niepowodujący uszkodzenia urządzeń lotniskowych oraz sieci teletechnicznych i elektroenergetycznych;
3) niezakłócający pracy urządzeń łączności i radiowych pomocy nawigacyjnych.
Na lotnisku, na którym są wykonywane operacje lotniskowe, mogą być prowadzone prace krótkotrwałe lub prace planowe.
Prace krótkotrwałe związane z:
1) przeglądem i naprawą pomocy wzrokowych,
2) czyszczeniem nawierzchni sztucznych, w tym usuwaniem śniegu,
3) koszeniem i usuwaniem trawy,
4) wykonywaniem pomiarów i inspekcji
- powinny być prowadzone w taki sposób, aby przeszkody powstałe w trakcie ich trwania mogły być usunięte bez zbędnej zwłoki i nie zakłócały operacji lotniskowych.
Na lotnisku kontrolowanym prace krótkotrwałe w polu manewrowym mogą być realizowane wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez TWR, a na lotnisku niekontrolowanym po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez dyżurnego operacyjnego lotniska lub inną osobę wyznaczoną przez zarządzającego lotniskiem zgodnie z przepisami instrukcji operacyjnej lotniska.
Prace planowe powinny być prowadzone zgodnie z uprzednio opracowanym planem bezpieczeństwa prac, który określa:
1) zakres prac z wyszczególnieniem poszczególnych etapów, terminów rozpoczęcia i ich zakończenia;
2) ograniczenia dla operacji lotniskowych;
3) rejon, w którym będą wykonywane prace;
4) sposób zabezpieczenia rejonu prac;
5) sposób oznakowania pojazdów, maszyn budowlanych i urządzeń;
6) sposób powiadamiania użytkowników lotniska o planowanych pracach;
7) dodatkowe środki bezpieczeństwa, które należy wprowadzić w przypadku, gdy z powodu prowadzonych prac wprowadza się ograniczenia w korzystaniu z określonej drogi startowej;
8) środki i sposób łączności osoby nadzorującej prowadzenie pracy z TWR, dyżurnym operacyjnym lotniska lub inną osobą wyznaczoną przez zarządzającego lotniskiem zgodnie z przepisami instrukcji operacyjnej lotniska.
Zarządzający lotniskiem zapewnia monitorowanie prac planowych prowadzonych na lotnisku pod względem ich wpływu na bezpieczeństwo operacji lotniskowych, w taki sposób, aby w razie potrzeby niezwłocznie podjąć działania naprawcze związane z eliminacją zagrożeń.
Zarządzający lotniskiem ustanawia i wdraża procedurę określającą działania mające na celu przywrócenie infrastruktury lotniska do pełnej zdolności operacyjnej po zakończeniu prac planowych na lotnisku, obejmujące:
1) usunięcie z terenu lotniska personelu, pojazdów, urządzeń i innych obiektów oraz tymczasowego oznakowania poziomego, znaków pionowych i świateł, których obecność na lotnisku była związana z prowadzeniem prac;
2) sprawdzenie stanu technicznego elementów infrastruktury lotniskowej, pomocy wzrokowych lub innych urządzeń instalacji będących przedmiotem prac;
3) sprawdzenie stanu nawierzchni PRN, która była przedmiotem prac lub po której, w związku z tymi pracami, poruszały się pojazdy, ze zwróceniem szczególnej uwagi na pozostałości po pracach, przedmioty obce (foreign object debris − FOD) oraz czystość nawierzchni;
4) sposób powiadamiania użytkowników lotniska o zakończeniu prac i przywróceniu infrastruktury lotniska do pełnej zdolności operacyjnej;
5) rejestrowanie informacji dotyczących zakończenia prac i daty przywrócenia infrastruktury lotniska do pełnej zdolności operacyjnej.
§ 18.
Procedury usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN powinny określać:
1) środki techniczne służące do usuwania statku powietrznego dostępne na lotnisku lub pozyskiwane od podmiotów zewnętrznych;
2) informacje o uzgodnieniach zawartych z przewoźnikami lotniczymi oraz zasady współpracy z tymi przewoźnikami;
3) osoby odpowiedzialne za kierowanie operacjami usuwania statków powietrznych oraz współpracę w tym zakresie z przewoźnikami lotniczymi lub właścicielami statków powietrznych;
4) zasady prowadzenia operacji usuwania statku powietrznego i koordynacji działań;
5) wykaz telefonów kontaktowych do przewoźników lotniczych i innych zainteresowanych podmiotów.
Procedury usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN powinny być uzgodnione z przewoźnikami lotniczymi wykonującymi planowe operacje lotniskowe na tym lotnisku.
§ 19.
Zarządzający lotniskiem monitoruje, kontroluje oraz rejestruje obecność zwierząt występujących na lotnisku, które mogą stanowić zagrożenie dla operacji lotniskowych.
Inspekcje terenu lotniska dotyczące:
1) oceny stanu ogrodzenia lotniska,
2) obecności zwierząt na lotnisku,
3) miejsc zlokalizowanych na terenie lotniska mogących sprzyjać żerowaniu ptaków lub stanowiących dla nich miejsce lęgów, schronienia lub odpoczynku
- powinny być przeprowadzane codziennie.
Procedury przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt powinny określać:
1) czynności dotyczące identyfikacji zagrożeń ze strony zwierząt dla operacji lotniskowych;
2) zasady zbierania i rejestrowania danych dotyczących zderzeń statków powietrznych ze zwierzętami oraz obecności ptaków w otoczeniu lotniska;
3) sposoby dokonywania analizy danych, o których mowa w pkt 2, oraz dokonywania oceny ryzyka i prawdopodobieństwa zagrożeń dla statków powietrznych;
4) środki i metody stosowane przez zarządzającego lotniskiem w celu kontrolowania, eliminowania lub minimalizowania zagrożeń ze strony zwierząt, w tym wnioskowanie o dokonanie redukcyjnego odstrzału zwierzyny, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 6 ustawy, oraz o wydanie zezwoleń z zakresu ochrony gatunkowej;
5) czynności podejmowane w przypadku stwierdzenia zderzenia statku powietrznego ze zwierzęciem, w tym identyfikacji jego szczątków;
6) sposób zagospodarowania terenu lotniska umożliwiający minimalizowanie lub eliminowanie zagrożeń ze strony zwierząt;
7) sposób sporządzania oceny skuteczności czynności podejmowanych w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt.
§ 20.
Zarządzający lotniskiem w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt:
1) dokonuje uzgodnień z przewoźnikami lotniczymi i innymi użytkownikami statków powietrznych korzystającymi z danego lotniska, a na lotniskach kontrolowanych również z TWR - w zakresie zgłaszania danych dotyczących zderzeń statków powietrznych ze zwierzętami oraz obecności zwierząt na terenie lub w otoczeniu lotniska;
2) nie rzadziej niż raz na 2 lata dokonuje przeglądu i w razie potrzeby uaktualnienia procedury przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt.
§ 21.
Zarządzający lotniskiem opracowuje program utrzymania lotniska, który ma na celu zapewnienie właściwego stanu technicznego:
1) nawierzchni sztucznych PRN;
2) systemów odwadniających PRN;
3) nawierzchni darniowych lotniska;
4) pomocy wzrokowych;
5) systemów zasilania elektrycznego;
6) pojazdów, urządzeń i sprzętu specjalistycznego;
7) ogrodzenia lotniska;
8) obiektów innych niż określone w pkt 1-7, wykorzystywanych dla potrzeb operacji lotniskowych.
§ 21a.
Zarządzający lotniskiem zapewnia w terminach i godzinach otwarcia lotniska, którego średnioroczna krocząca liczba obsłużonych pasażerów obejmująca każde kolejne 365 dni wynosi:
1) do 1 mln pasażerów - pierwszą pomoc na miejscu zdarzenia oraz możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym , zwanej dalej „ustawą o PRM”;
2) powyżej 1 mln do 3 mln pasażerów:
możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM,
zespół wyjazdowy podstawowy, spełniający wymogi właściwe dla zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o PRM;
3) powyżej 3 mln do 5 mln pasażerów:
możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM,
ambulatorium,
zespół wyjazdowy podstawowy, spełniający wymogi właściwe dla zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o PRM;
4) powyżej 5 mln do 10 mln pasażerów:
możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM,
ambulatorium,
zespół wyjazdowy specjalistyczny, spełniający wymogi właściwe dla zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM;
5) powyżej 10 mln pasażerów:
możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM,
ambulatorium,
zespół wyjazdowy podstawowy, spełniający wymogi właściwe dla zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o PRM,
zespół wyjazdowy specjalistyczny, spełniający wymogi właściwe dla zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM.
W przypadku gdy w poprzednim roku kalendarzowym na lotnisku nie obsługiwano pasażerów, zarządzający lotniskiem zapewnia w terminach i godzinach otwarcia lotniska udzielenie niezbędnej pomocy medycznej na tym lotnisku, zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 1, na podstawie prognozowanej na dany rok liczby pasażerów.
Wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia ambulatorium, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b, określają przepisy wydane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej .
Minimalne wyposażenie ambulatorium, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Minimalne wyposażenie medyczne na lotnisku do zabezpieczenia zdarzenia masowego, w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej , określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Rozdział 2a. Warunki eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy, w zakresie udzielania niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku
§ 21b.
Zarządzający lotniskiem zapewnia w terminach i godzinach otwarcia lotniska udzielenie niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku zgodnie z wymaganiami określonymi w § 21a.
Rozdział 3. Warunki eksploatacji lotnisk, dla których została wydana decyzja o ograniczonej certyfikacji, o której mowa w art. 59a ust. 2 ustawy
§ 22.
Zarządzający lotniskiem ustanawia i utrzymuje na lotnisku SMS spełniający wymagania określone w § 3.
§ 23.
W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem opracowuje i wdraża na lotnisku procedury operacyjne, które określają sposób postępowania w zakresie:
1) zgłaszania informacji do publikacji w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym mowa w art. 121 ust. 3 ustawy;
2) inspekcji PRN;
3) ruch pojazdów i osób na lotnisku;
4) zarządzania płytą postojową;
5) bezpieczeństwa na płycie postojowej;
6) eksploatacji i utrzymania nawierzchni PRN;
7) eksploatacji pomocy wzrokowych i systemu zasilania elektrycznego;
8) odśnieżania PRN, jeżeli lotnisko jest użytkowane w zimie;
9) bezpieczeństwa operacji lotniskowych w czasie wykonywania prac na lotnisku;
10) kontroli przeszkód lotniczych;
11) przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt;
12) udzielania pomocy statkom powietrznym, które znalazły się w niebezpieczeństwie na lotnisku lub w jego pobliżu;
13) usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN;
14) kontroli dostępu do PRN.
§ 24.
Inspekcje PRN powinny być prowadzone co najmniej raz dziennie przed rozpoczęciem operacji lotniskowych, a dodatkowo także po przejściu wichury lub burzy, po zaistnieniu incydentu lub wypadku lotniczego w PRN lub pojawieniu się innych zagrożeń dla operacji lotniskowych.
Inspekcje PRN obejmują sprawdzenie co najmniej stanu technicznego nawierzchni dróg startowych i dróg kołowania, w tym obecności śniegu, lodu lub obcych przedmiotów, sprawności pomocy wzrokowych oraz obecności przeszkód lotniczych na lotnisku i w jego otoczeniu, w tym zwłaszcza na podejściu do lądowania.
Wyniki inspekcji PRN i podjęte działania naprawcze powinny być dokumentowane i przechowywane przez okres 3 lat.
§ 25.
Dostęp do PRN powinny mieć wyłącznie osoby i pojazdy, których obecność jest niezbędna do wykonywania zadań związanych z funkcjonowaniem lotniska.
Osoby poruszające się w PRN używają kamizelek ostrzegawczych lub ubioru z elementami odblaskowymi.
§ 25a.
Kierowca pojazdu poruszającego się po lotnisku powinien posiadać prawo jazdy kategorii odpowiedniej dla danego pojazdu.
§ 26.
Procedury dotyczące ruchu pojazdów na lotnisku powinny określać w szczególności dozwolone prędkości jazdy.
Pojazd na lotnisku powinien zachować odległość nie mniejszą niż 3 m od nieruchomego statku powietrznego z niepracującymi silnikami, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to konieczne do obsługi tego statku powietrznego.
Pojazd ratowniczy biorący udział w akcji ratowniczej ma pierwszeństwo przed innymi uczestnikami ruchu na lotnisku.
Pojazd poruszający się w PRN ustępuje pierwszeństwa statkowi powietrznemu.
Pojazd, z wyłączeniem oznakowanego pojazdu służb państwowych i pojazdu ratowniczego, znajdujący się w polu manewrowym lotniska porusza się z włączonymi lampami ostrzegawczymi, błyskowymi koloru żółtego.
Na lotnisku kontrolowanym pojazd poruszający się w PRN powinien posiadać środki łączności zapewniające dwukierunkową łączność radiową, z wyjątkiem sytuacji, gdy temu pojazdowi towarzyszy inny pojazd wyposażony w takie środki łączności.
§ 27.
Procedury zarządzania płytą postojową powinny określać:
1) zasady przydzielania stanowisk postojowych i sposób ustawiania statków powietrznych;
2) standardowe drogi kołowania;
3) zadania i obowiązki koordynatora ruchu naziemnego, jeżeli taka służba lotniskowa istnieje na danym lotnisku.
§ 28.
Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej zapewniające bezpieczeństwo dla znajdujących się na niej osób, statków powietrznych, pojazdów oraz urządzeń dotyczą:
1) zachowania się w strefach niebezpiecznych wokół statku powietrznego;
2) ruchu pojazdów na płycie postojowej;
3) wykonywania prac związanych z obsługą naziemną, w tym tankowania statków powietrznych;
4) sprzątania zanieczyszczeń stałych i płynnych;
5) poruszania się pieszych.
§ 29.
Lotnisko użytkowane w zimie powinno być wyposażone w sprzęt i środki techniczne niezbędne do usuwania śniegu, lodu i błota pośniegowego z powierzchni PRN.
§ 30.
Zarządzający lotniskiem ustanawia i wdraża procedury, o których mowa w § 17, spełniające wymagania w nim określone.
§ 31.
Zarządzający lotniskiem monitoruje i kontroluje obecność zwierząt występujących na lotnisku, które mogą stanowić zagrożenie dla operacji lotniskowych.
Inspekcje terenu lotniska obejmują:
1) ocenę stanu ogrodzenia lotniska, jeżeli lotnisko jest ogrodzone;
2) obecność zwierząt na terenie lotniska;
3) miejsca zlokalizowane na terenie lotniska mogące sprzyjać żerowaniu ptaków lub stanowić dla nich miejsce lęgów, schronienia lub odpoczynku.
Procedury przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt powinny określać:
1) czynności dotyczące identyfikacji zagrożeń ze strony zwierząt dla operacji lotniskowych;
2) działania dotyczące identyfikacji stref zlokalizowanych w otoczeniu lotniska, w których mogą występować potencjalne zagrożenia dla operacji lotniskowych ze strony ptaków;
3) środki i metody stosowane przez zarządzającego lotniskiem w celu kontrolowania, eliminowania lub minimalizowania zagrożeń ze strony zwierząt, w tym wnioskowanie o dokonanie redukcyjnego odstrzału zwierzyny, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 6 ustawy, oraz o wydanie zezwoleń z zakresu ochrony gatunkowej;
4) czynności podejmowane w przypadku stwierdzenia zderzenia statku powietrznego ze zwierzęciem;
5) sposób sporządzania oceny skuteczności czynności podejmowanych w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt.
§ 31a.
Zarządzający lotniskiem zapewnia w terminach i godzinach otwarcia lotniska udzielenie pierwszej pomocy na lotnisku oraz możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM.
§ 31b.
Procedury usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN określają co najmniej:
1) dane kontaktowe zawierające numer telefonu lub faksu lub adres email podmiotów, z którymi zawarto umowę lub porozumienie dotyczące usuwania unieruchomionych statków powietrznych, oraz osób odpowiedzialnych za koordynację tych działań;
2) zasady powiadamiania i uzgadniania z właścicielem lub użytkownikiem unieruchomionego statku powietrznego sposobu i czasu usunięcia tego statku powietrznego oraz warunków jego zabezpieczenia;
3) zasady dokumentowania przebiegu usuwania unieruchomionego statku powietrznego;
4) warunki konieczne do spełnienia przed przystąpieniem do usuwania unieruchomionego statku powietrznego, w tym dotyczące działania lotniskowych służb ratowniczo-gaśniczych, właściwej komisji badania wypadków lotniczych, prokuratora lub Policji.
Rozdział 4. Warunki eksploatacji lotnisk użytku wyłącznego
§ 32.
Zarządzający lotniskiem określa strukturę zarządzania lotniskiem, w tym zadania i obowiązki personelu, oraz zapewnia środki techniczne w liczbie uwzględniającej zakres zadań i obowiązków wynikających z art. 68 i 69 ustawy.
§ 32a.
Zarządzający lotniskiem wdraża na lotnisku SMS, w ramach którego:
1) wyznacza osobę odpowiedzialną za SMS na lotnisku;
2) przeprowadza, nie rzadziej niż co 12 miesięcy, identyfikację zagrożeń polegającą na wskazaniu czynników mających negatywny wpływ na poziom bezpieczeństwa na lotnisku;
3) przeprowadza analizę zdarzeń z udziałem statków powietrznych, które miały miejsce na lotnisku, i podejmuje działania mające na celu zapobieganie takim zdarzeniom w przyszłości;
4) przeprowadza analizę bezpieczeństwa przed dokonaniem istotnej zmiany eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska, w sposób określony w § 3 ust. 3.
§ 33.
W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem opracowuje i wdraża procedury operacyjne, które określają metody postępowania w zakresie:
1) zgłaszania informacji do publikacji w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym mowa w art. 121 ust. 3 ustawy;
2) inspekcji PRN;
3) ruchu pojazdów i osób w PRN;
4) zarządzania płytą postojową lub stanowiskiem postojowym;
5) bezpieczeństwa na płycie postojowej lub stanowisku postojowym;
6) eksploatacji i utrzymania nawierzchni PRN;
7) eksploatacji pomocy wzrokowych i systemu zasilania elektrycznego;
8) odśnieżania PRN, jeżeli lotnisko jest użytkowane w zimie;
9) bezpieczeństwa operacji lotniskowych w czasie wykonywania prac na lotnisku;
10) kontroli przeszkód lotniczych w obszarze ograniczeń wysokości zabudowy na lotnisku i w jego otoczeniu;
11) przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt;
12) udzielania pomocy statkom powietrznym, które znalazły się w niebezpieczeństwie na lotnisku lub w jego pobliżu;
13) usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN.
Procedury operacyjne powinny uwzględniać wymagania określone odpowiednio w § 24-30.
§ 34.
Zarządzający lotniskiem monitoruje i kontroluje obecność zwierząt występujących na lotnisku, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa operacji lotniskowych.
Procedury przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt powinny określać:
1) czynności dotyczące identyfikacji zagrożeń ze strony zwierząt dla operacji lotniskowych;
2) czynności dotyczące kontroli stanu ogrodzenia lotniska, jeżeli lotnisko jest ogrodzone;
3) środki i metody stosowane przez zarządzającego lotniskiem w celu kontrolowania, eliminowania lub minimalizowania zagrożeń ze strony zwierząt, w tym wnioskowanie o dokonanie redukcyjnego odstrzału zwierzyny, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 6 ustawy, oraz o wydanie zezwoleń z zakresu ochrony gatunkowej;
4) sposób sporządzania oceny skuteczności czynności podejmowanych w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt.
§ 34a.
Zarządzający lotniskiem zapewnia w terminach i godzinach otwarcia lotniska udzielenie pierwszej pomocy na lotnisku oraz możliwość wezwania zespołu ratownictwa medycznego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PRM.
Rozdział 5. Przepis końcowy
§ 35.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2015 r.
Załącznik nr 1 - Minimalne wyposażenie ambulatorium
^1)^ Wyposażenie wymienione w lp. 2-4może zapewniać jedno urządzenie.
Załącznik nr 2 - Minimalne wyposażenie medyczne na lotnisku do zabezpieczenia zdarzenia masowego
Załącznik nr 1 - Minimalne wyposażenie ambulatorium
| Lp. | Wyposażenie | Liczba | |
| 1 | Łóżko medyczne lub wózek leżący dla pacjentów | 1 | |
| 2 | Urządzenie monitorujące parametry (funkcje) życiowe zawierające m.in.: monitor EKG, pomiar ciśnienia tętniczego krwi oraz pomiar wysycenia tlenem krwi^1)^ | 1 | |
| 3 | Elektrokardiograf 12-odprowadzeniowy^1)^ | 1 | |
| 4 | Defibrylator manualny z możliwością wykonania kardiowersji, elektrostymulacji, posiadający możliwość pomiaru stężenia karboksyhemoglobiny i methemoglobiny oraz wspomagający resuscytację krążeniowo-oddechową^1)^ | 1 | |
| 5 | Przenośny zestaw tlenowy, zawierający m.in.: torbę, butlę tlenową, reduktor tlenowy, respirator transportowy | 1 | |
| 6 | Urządzenie odsysające | 1 | |
| 7 | Ciśnieniomierz | 1 | |
| 8 | Pulsoksymetr | 1 | |
| 9 | Glukometr | 1 | |
| 10 | Termometr | 1 | |
| 11 | Worek samorozprężalny z kompletem masek | 1 | |
| 12 | Stacjonarna butla tlenowa 10-litrowa + reduktor | 1 | |
| 13 | Urządzenie do dezynfekcji pomieszczeń | 1 | |
| 14 | Wózek transportowy siedzący | 1 | |
| 15 | Zestaw do płukania oka | 1 | |
| 16 | Zestaw do wkłuć doszpikowych | 1 | |
| 17 | Zestaw do odbarczania odmy drogą nakłucia jamy opłucnowej | 1 | |
| 18 | Zestaw do konikopunkcji dla dorosłych i dzieci | 1 | |
| 19 | Zestaw do cewnikowania | 1 | |
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)