Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady realizacji programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027, zwanego dalej „programem”, w tym:
1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, zwanego dalej „EFMRA”, w ramach programu określone w:
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1139 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającym Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) 2017/1004 (Dz. Urz. UE L 247 z 13.07.2021, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem EFMRA”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie tego rozporządzenia,
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem ogólnym”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie tego rozporządzenia;
2) warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach programu, zwanej dalej „pomocą”, w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej;
3) wspieranie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w tytule III w rozdziale II rozporządzenia ogólnego, w ramach EFMRA, zwanego dalej „RLKS”, w tym organizację i działanie rybackich lokalnych grup działania, o których mowa w art. 31 ust. 2 lit. b rozporządzenia ogólnego, zwanych dalej „RLGD”, a także wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o których mowa w art. 32 rozporządzenia ogólnego, w ramach EFMRA, zwanych dalej „LSR”, w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej;
4) zasady przeprowadzania kontroli w ramach programu w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) beneficjent - beneficjenta w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia ogólnego;
2) grantobiorca - podmiot inny niż RLGD wybrany przez RLGD będącą beneficjentem projektu grantowego do realizacji zadania służącego osiągnięciu celu tego projektu;
3) operacja - operację w rozumieniu art. 2 pkt 4 rozporządzenia ogólnego;
4) projekt grantowy - operację, w której beneficjent będący RLGD udziela wybranym przez siebie grantobiorcom środków finansowych pochodzących z programu na realizację zadań służących osiągnięciu celu tej operacji;
5) system teleinformatyczny - system teleinformatyczny w rozumieniu art. 2 pkt 29 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 , zwanej dalej „ustawą wdrożeniową”;
6) wnioskodawca - podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie.
Art. 3.
Program obejmuje priorytety, o których mowa w art. 3 rozporządzenia EFMRA oraz art. 36 ust. 4 rozporządzenia ogólnego, i następujące działania realizowane:
1) w ramach Priorytetu 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych:
Kapitał ludzki,
Innowacje,
Dywersyfikacja działalności rybackiej,
Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy,
Inwestycje w portach,
Zwiększenie efektywności energetycznej i zmniejszenie emisji CO2,
Trwałe zaprzestanie działalności połowowej,
Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej,
Kontrola i egzekwowanie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa,
Gromadzenie danych rybackich,
Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko;
2) w ramach Priorytetu 2. Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury, przyczyniając się w ten sposób do bezpieczeństwa żywnościowego w Unii:
Kapitał ludzki,
Inwestycje i innowacje w akwakulturze,
Akwakultura środowiskowa,
Organizacje producentów,
Inwestycje w przetwórstwie,
Zmniejszenie oddziaływania przetwórstwa na środowisko,
Świadomy konsument,
Mechanizm interwencyjny;
3) w ramach Priorytetu 3. Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych, wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich i sektora akwakultury:
Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca,
Wsparcie przygotowawcze,
Funkcjonowanie rybackich lokalnych grup działania;
4) w ramach Priorytetu 4. Wzmocnienie międzynarodowego zarządzania oceanami oraz przyczynienie się do zapewnienia bezpieczeństwa i czystości mórz i oceanów, ochrony na nich, a także zrównoważonego zarządzania nimi:
Wiedza o morzu,
Nadzór morski i współpraca straży przybrzeżnych;
5) w ramach Priorytetu 5. Pomoc techniczna:
Wsparcie administracji i ewaluacja,
Zapewnienie skutecznego systemu informacji i promocji programu oraz realizowanych w jego ramach instrumentów.
Priorytety oraz działania wymienione w ust. 1 służą realizacji celów szczegółowych, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. a-d i f, art. 26 ust. 1, art. 29 oraz art. 31 rozporządzenia EFMRA.
Rozdział 2. System instytucjonalny
Art. 4.
Minister właściwy do spraw rybołówstwa w odniesieniu do programu:
1) jest instytucją zarządzającą, o której mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia ogólnego, zwaną dalej „instytucją zarządzającą”, która:
wyznacza spośród pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa specjalistę do spraw komunikacji, o którym mowa w art. 48 ust. 2 rozporządzenia ogólnego,
realizuje zadania w zakresie komunikacji i widoczności określone w art. 49 rozporządzenia ogólnego;
2) realizuje zadania państwa członkowskiego Unii Europejskiej określone w rozporządzeniu ogólnym oraz rozporządzeniu EFMRA nieprzypisane innym organom, w tym:
powołuje, w drodze zarządzenia, komitet monitorujący, o którym mowa w art. 38 rozporządzenia ogólnego,
zapewnia przeprowadzenie ewaluacji, o których mowa w art. 44 rozporządzenia ogólnego, oraz przedkłada wyniki tych ewaluacji komitetowi monitorującemu powołanemu na podstawie lit. a i Komisji Europejskiej,
dysponuje systemem zarządzania i kontroli, o którym mowa w art. 69 ust. 1 rozporządzenia ogólnego;
3) może powoływać, w drodze zarządzenia, organy opiniodawczo-doradcze w sprawach należących do zadań i kompetencji instytucji zarządzającej, w których skład mogą wchodzić przedstawiciele instytucji zarządzającej, instytucji pośredniczącej, podmiotów uczestniczących w realizacji RLKS oraz inne osoby, których udział w pracach takiego organu jest uzasadniony zakresem zadań tego organu;
4) może wydawać Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, RLGD, wnioskodawcom i beneficjentom wytyczne w zakresie realizacji programu, które nie mogą dotyczyć rozstrzygnięcia co do istoty sprawy indywidualnej wnioskodawcy lub beneficjenta dotyczącej realizacji określonej operacji.
Minister właściwy do spraw rybołówstwa podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej, o której mowa w art. 49 ust. 1 rozporządzenia ogólnego, dotyczącej programu, zwanej dalej „stroną programu”, wytyczne, o których mowa w ust. 1 pkt 4, oraz ich zmiany.
Do realizacji programu, w szczególności w celu wykonania art. 69 ust. 8 rozporządzenia ogólnego, wykorzystuje się system teleinformatyczny.
Art. 5.
Agencja w odniesieniu do programu jest instytucją pośredniczącą, o której mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia ogólnego, wykonującą zadania instytucji zarządzającej powierzone jej w drodze pisemnego porozumienia zawartego z instytucją zarządzającą.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, określa co najmniej zakres zadań Agencji jako instytucji pośredniczącej, a także sposób ich wykonywania, działania podejmowane w przypadku stwierdzenia nieprawidłowej realizacji przez Agencję powierzonych zadań oraz zobowiązanie Agencji do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4.
Art. 6.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych wodniesieniu do programu wykonuje zadania, o których mowa w art. 76 ust. 1 rozporządzenia ogólnego.
Rozliczenie wydatków poniesionych w ramach realizowanych operacji programu stanowiące podstawę wniosku o płatność, o którym mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia ogólnego, oraz zestawienia wydatków, o którym mowa w art. 98 ust. 1 lit. a rozporządzenia ogólnego, instytucja zarządzająca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w celu ich przedłożenia Komisji Europejskiej.
Minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, tryb, zakres, terminy i szczegółowy sposób rozliczania wydatków, o których mowa w ust. 2, w odniesieniu do operacji oraz w odniesieniu do programu, mając na względzie konieczność zapewnienia prawidłowego zarządzania programem i wydatkowania środków finansowych służących jego realizacji oraz kierując się efektywnością i prawidłowością wdrażania środków tego programu.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz minister właściwy do spraw rybołówstwa zawierają porozumienie regulujące współpracę dotyczącą wykonania zadań, o których mowa w art. 76 ust. 1 rozporządzenia ogólnego, w zakresie innym niż określony w ust. 2 lub w przepisach wydanych na podstawie ust. 3.
Art. 7.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej w odniesieniu do programu jest instytucją audytową, o której mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia ogólnego.
Art. 8.
Instytucja zarządzająca wyznacza spośród pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa rzecznika programu.
Rzecznik programu realizuje zadania w zakresie zapewnienia w procesie realizacji programu poszanowania praw podstawowych oraz praw osób z niepełnosprawnościami, w szczególności przez:
1) przyjmowanie i analizowanie zgłoszeń dotyczących utrudnień i propozycji usprawnień w zakresie realizacji programu;
2) udzielanie wyjaśnień w zakresie zgłoszeń, o których mowa w pkt 1;
3) realizowanie funkcji mediacyjnej w kontaktach podmiotu przekazującego zgłoszenie, o którym mowa w pkt 1, z instytucją zarządzającą;
4) dokonywanie w tym zakresie przeglądów procedur stosowanych w ramach programu i przekazywanie instytucji zarządzającej propozycji usprawnień.
Instytucja zarządzająca zapewnia, że osoba pełniąca funkcję rzecznika programu nie wykonuje zadań, które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wpływać na sposób realizacji przez nią zadań, o których mowa w ust. 2.
Rzecznik programu sporządza, w terminie do dnia 31 marca, roczny raport ze swojej działalności za poprzedni rok i przedkłada go instytucji zarządzającej. Instytucja zarządzająca zamieszcza raport na stronie programu.
Do realizacji zadań przez rzecznika programu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”, z wyjątkiem działu VIII, który stosuje się odpowiednio.
Art. 9.
W celach określonych w art. 4 rozporządzenia ogólnego minister właściwy do spraw rybołówstwa, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, minister właściwy do spraw finansów publicznych, Szef Krajowej Administracji Skarbowej, Agencja i RLGD przetwarzają dane osobowe pozyskiwane bezpośrednio od osób, których dane dotyczą, lub z systemu teleinformatycznego, lub z rejestrów wymienionych w art. 92 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
W celach określonych w art. 4 rozporządzenia ogólnego Agencja przetwarza również dane osobowe z rejestru statków rybackich, o którym mowa w art. 13 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim , zwanej dalej „ustawą o rybołówstwie morskim”.
Do przetwarzania danych osobowych i dostępu do rejestrów wymienionych w art. 92 ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz rejestru statków rybackich, o którym mowa w art. 13 ustawy o rybołówstwie morskim, przepisy art. 87 ust. 2, art. 88, art. 89 ust. 1, art. 90, art. 91 oraz art. 92 ust. 1 i 3-7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio.
Rozdział 3. Przyznawanie i wypłata pomocy
Art. 10.
W ramach programu pomoc jest przyznawana:
1) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia ogólnego i rozporządzenia EFMRA, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 1, 3, 5 lub 6;
3) na wniosek o dofinansowanie;
4) na podstawie umowy o dofinansowanie.
Art. 11.
Pomoc nie przysługuje podmiotowi:
1) wobec którego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych , zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”, zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami publicznymi lub zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne;
2) wobec którego sąd ogłosił upadłość;
3) który jest podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust. 4 ustawy o finansach publicznych;
4) którego wniosek o dofinansowanie jest uznany za niedopuszczalny zgodnie z art. 11 ust. 1 lub 3 rozporządzenia EFMRA.
Za okoliczność określoną w art. 11 ust. 1 lit. c rozporządzenia EFMRA uznaje się skazanie za którekolwiek z przestępstw, o których mowa w:
1) rozdziale XXII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny ;
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.