Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 września 2023 r. w sprawie badań funkcjonariuszy Służby Więziennej na zawartość w organizmie alkoholu lub obecność podobnie działającego środka
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 157a ust. 16 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) warunki i metody przeprowadzania badań na zawartość w organizmie alkoholu lub badania na obecność w organizmie innego podobnie działającego środka;
2) sposób dokumentowania badań, o których mowa w pkt 1, oraz wzory protokołów z przeprowadzonych badań;
3) wykaz środków działających podobnie do alkoholu.
§ 2.
Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się w sposób nieinwazyjny przy użyciu urządzenia elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu metodą:
1) spektrometrii w podczerwieni lub
2) utleniania elektrochemicznego
- zwanego dalej „analizatorem wydechu”.
Badania analizatorem wydechu nie przeprowadza się przed upływem 15 minut od chwili zakończenia spożywania alkoholu, palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, palenia papierosów elektronicznych lub używania wyrobów tytoniowych bezdymnych przez osobę badaną.
Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przed badaniem krwi, jeżeli stan funkcjonariusza na to pozwala.
§ 3.
Pomiaru analizatorem wydechu dokonuje się z użyciem ustnika. Ustnik podlega wymianie każdorazowo przed przeprowadzeniem pomiaru. Opakowanie ustnika otwiera się w obecności badanego funkcjonariusza.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu metodą spektrometrii w podczerwieni oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/dm^3^ stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu dokonuje się niezwłocznie drugiego pomiaru.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu metodą spektrometrii w podczerwieni oraz uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/dm^3^ dokonuje się drugiego pomiaru po upływie 15 minut.
Na żądanie badanego funkcjonariusza, wynik badania dokonanego analizatorem wydechu metodą spektrometrii w podczerwieni wynoszący ponad 0,00 mg/dm^3^ należy zweryfikować badaniem analizatorem wydechu metodą spektrometrii w podczerwieni przez dokonanie dwóch pomiarów. Drugiego pomiaru dokonuje się niezwłocznie po dokonaniu pierwszego pomiaru.
W przypadku dokonania pierwszego pomiaru analizatorem wydechu i uzyskania wyniku równego lub większego od 0,10 mg/dm^3^, a w drugim pomiarze wyniku 0,00 mg/dm^3^, dokonuje się niezwłocznie trzeciego pomiaru tym samym analizatorem wydechu. Jeżeli wynik trzeciego pomiaru wynosi 0,00 mg/dm^3^, to badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu.
§ 4.
Badanie wydychanego powietrza może być przeprowadzone przy użyciu analizatora wydechu niewyposażonego w cyfrową prezentację wyniku pomiaru, a także bez użycia ustnika, jeżeli producent analizatora wydechu przewiduje taki sposób jego eksploatacji.
Jeżeli badanie, o którym mowa w ust. 1, wykaże obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, niezwłocznie przeprowadza się badanie analizatorem wydechu metodą spektrometrii w podczerwieni lub utleniania elektrochemicznego. Przepisy § 3 stosuje się.
§ 5.
Badanie krwi polega na przeprowadzeniu co najmniej dwóch analiz laboratoryjnych krwi metodą:
1) chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym;
2) spektrofotometryczną z użyciem dehydrogenazy alkoholowej (metodą enzymatyczną);
3) chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym przy użyciu dwóch różnych warunków analitycznych;
4) wysokosprawnej chromatografii cieczowej;
5) chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią masową;
6) wysokosprawnej chromatografii cieczowej połączonej ze spektrometrią masową.
Do oznaczenia zawartości alkoholu stosuje się metodę, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, natomiast do oznaczenia obecności środka działającego podobnie do alkoholu stosuje się metodę, o której mowa w ust. 1 pkt 4-6.
Krew do badania pobierana jest przez uprawnioną osobę do dwóch probówek, w objętości co najmniej po 5 cm^3^ do każdej z nich, z zachowaniem następujących warunków:
1) do pobrania krwi używa się wyłącznie sprzętu jednorazowego użytku;
2) do probówek, do których pobiera się krew, nie dodaje się jakichkolwiek substancji, poza środkami zapobiegającymi krzepnięciu i rozkładowi krwi umieszczonymi w każdej probówce przez producenta;
3) do dezynfekcji skóry używa się środków odkażających niezawierających alkoholu.
§ 6.
Środkami działającymi podobnie do alkoholu są:
1) opioidy;
2) amfetamina i jej analogi;
3) kokaina;
4) kannabinoidy;
5) benzodiazepiny.
§ 7.
W wyniku badania pobranej krwi oznacza się:
1) zawartość alkoholu;
2) co najmniej następujące środki działające podobnie do alkoholu:
morfinę (LOQ -10 ng/ml),
amfetaminę i jej analogi, w tym metylenodioksymetamfetaminę (MDMA), (LOQ - 25 ng/ml),
kokainę (LOQ - 10 ng/ml) i jej metabolit - benzoiloekgoninę (LOQ - 50 ng/ml),
delta-9-tetrahydrokannabinol (LOQ - 1 ng/ml),
benzodiazepiny.
§ 8.
Badanie śliny polega na nieinwazyjnym pobraniu, bez dodawania jakichkolwiek substancji, próbek śliny i ich umieszczeniu w urządzeniu do oznaczania metodą immunologiczną na zawartość środka działającego podobnie do alkoholu, zgodnie z instrukcją obsługi tego urządzenia.
Do próbek, o których mowa w ust. 1, nie wolno dodawać jakichkolwiek substancji, poza znajdującymi się w zestawie urządzenia do oznaczania metodą immunologiczną środków działających podobnie do alkoholu.
Badanie śliny przeprowadza się w miarę możliwości przed innymi badaniami na zawartość w organizmie środka, o którym mowa w ust. 1.
§ 9.
Badanie moczu polega na analizie moczu poddanego badaniu metodami:
1) wysokosprawnej chromatografii cieczowej;
2) chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią masową;
3) wysokosprawnej chromatografii cieczowej połączonej ze spektrometrią masową.
Mocz do badania laboratoryjnego pobiera się do dwóch pojemników, w objętości co najmniej po 5 cm^3^ do każdego z nich, z zachowaniem następujących warunków:
1) do pobrania moczu używa się pojemnika jednorazowego użytku, uniemożliwiającego zamianę, rozcieńczenie lub dodanie do niego innych substancji po jego zamknięciu;
2) do pojemnika, do którego pobiera się mocz, nie dodaje się jakichkolwiek substancji.
W pobranym moczu oznacza się co najmniej następujące środki działające podobnie do alkoholu:
1) morfinę (LOQ - 200 ng/ml) i 6-acetylomorfinę (LOQ - 20 ng/ml);
2) amfetaminę i jej analogi, w tym metylenodioksymetamfetaminę (MDMA), (LOQ - 250 ng/ml);
3) kokainę (LOQ - 50 ng/ml) i jej metabolit - benzoiloekgoninę (LOQ - 100 ng/ml);
4) 11-nor-9-karboksy-delta-9-tetrahydrokannabinol (LOQ - 15 ng/ml);
5) benzodiazepiny.
§ 10.
Naczynia zawierające krew lub mocz do badania oznacza się w sposób zapewniający ustalenie tożsamości badanego funkcjonariusza, od którego zostały pobrane krew lub mocz, a także zabezpiecza w sposób uniemożliwiający zmianę ich zawartości przed dokonaniem badania oraz zniszczenie w czasie przechowywania lub transportu. Czynności te wykonuje się w obecności badanego funkcjonariusza, jeżeli jest to możliwe.
§ 11.
Do czasu rozpoczęcia badań laboratoryjnych pobrane krew oraz mocz przechowuje się w temperaturze od 2°C do 6°C.
Krew pobrana do badania może być transportowana w temperaturze od 0°C do 25°C nie dłużej niż 72 godziny od momentu pobrania.
§ 12.
Badanie potu polega na nieinwazyjnym pobraniu próbki potu, z części ciała zakrytej odzieżą, przy użyciu jednorazowego próbnika i umieszczeniu jej w urządzeniu do oznaczania metodą immunologiczną na zawartość środka działającego podobnie do alkoholu, zgodnie z instrukcją obsługi tego urządzenia.
Do próbki, o której mowa w ust. 1, nie wolno dodawać jakichkolwiek substancji, poza znajdującymi się w zestawie urządzenia do oznaczania metodą immunologiczną środków działających podobnie do alkoholu.
§ 13.
Z badania wydychanego powietrza, śliny oraz potu sporządza się protokół, który zawiera dane, o których mowa w art. 157a ust. 13 pkt 1-5, 7 i 8 oraz ust. 14 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, oraz:
1) numer identyfikacyjny funkcjonariusza;
2) informacje o przeprowadzonym badaniu z wyszczególnieniem rodzaju przeprowadzonego badania;
3) w przypadku badania wydychanego powietrza:
nazwę, model i numer fabryczny, datę ważności dokumentu potwierdzającego kalibrację lub wzorcowanie analizatora wydechu, którym przeprowadzono badanie,
wskazanie, czy jest to badanie pierwsze, drugie czy trzecie,
informację o żądaniu przez badanego funkcjonariusza przeprowadzenia badania analizatorem wydechu dokonującym pomiaru metodą spektrometrii w podczerwieni,
informację o żądaniu przez badanego funkcjonariusza przeprowadzenia badania krwi;
4) w przypadku badania śliny:
nazwę handlową testu,
datę ważności testu,
datę ważności dokumentu potwierdzającego kalibrację lub wzorcowanie urządzenia, którym przeprowadzono badanie,
informację według instrukcji o czasie, w jakim należy odczytać wynik testu,
informację o czasie, w jakim odczytano wynik testu,
informację o żądaniu przez badanego funkcjonariusza przeprowadzenia badania krwi lub moczu;
5) w przypadku badania potu:
nazwę handlową testu,
datę ważności testu,
informację według instrukcji o czasie, w jakim należy odczytać wynik testu,
informację o czasie, w jakim odczytano wynik testu,
informację o żądaniu przez badanego funkcjonariusza przeprowadzenia badania krwi lub moczu;
6) uwagi i zastrzeżenia do przeprowadzonego badania osoby przeprowadzającej badanie oraz funkcjonariusza poddanego badaniu;
7) informacje o zastosowanych pouczeniach;
8) wyszczególnienie załączników do protokołu;
9) załączniki w postaci wydruków z wynikami badań, jeżeli urządzenie użyte do przeprowadzenia badania umożliwia ich wykonanie;
10) załącznik w postaci kopii ważnego dokumentu potwierdzającego kalibrację lub wzorcowanie urządzenia użytego do przeprowadzenia badania.
Funkcjonariusza poddanego badaniu, jeżeli jest to możliwe, informuje się o możliwości odmowy złożenia oświadczenia o chorobach, na jakie choruje.
Wzór protokołu, o którym mowa w ust. 1, jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 14.
Z badań laboratoryjnych krwi lub moczu sporządza się protokół, który zawiera dane, o których mowa w art. 157a ust. 13 pkt 1-8 i 10 oraz ust. 14 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, oraz:
1) informacje, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 i 6-10;
2) datę, godzinę i minutę oraz miejsce pobrania próbek materiału biologicznego do badań;
3) rodzaj środka odkażającego użytego do dezynfekcji skóry - w przypadku badań krwi;
4) rodzaj przeprowadzonego badania.
Funkcjonariusza, jeżeli jest to możliwe, informuje się o możliwości odmowy złożenia oświadczenia o chorobach, na jakie choruje.
Wzór protokołu, o którym mowa w ust. 1, jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 15.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Protokół z badania wydychanego powietrza / śliny / potu na zawartość w organizmie funkcjonariusza alkoholu lub obecność innego podobnie działającego środka (wzór)
Załącznik nr 2 - Protokół z przebiegu badania laboratoryjnego moczu / krwi* na zawartość w organizmie funkcjonariusza alkoholu lub obecność środka działającego podobnie do alkoholu (wzór)
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.