Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

Typ Ustawa

Ogłoszono 2023-02-08

Status Obowiązujący

Wydawca SEJM

Źródło Dziennik Ustaw

Art. 1.

Ustawa określa zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, zwanego dalej „świadczeniem pieniężnym”, a także organy właściwe w tym zakresie.

Art. 2.

Świadczenie pieniężne przysługuje członkom rodziny funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku z:

1) wykonywaniem obowiązków służbowych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz lub żołnierz zawodowy:

podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób lub mienia, przywrócenia porządku prawnego, bezpieczeństwa i porządku publicznego lub ratowania życia lub zdrowia ludzkiego,

uczestniczył w fizycznej ochronie osób lub mienia,

brał udział w działaniach ratowniczych lub akcji ratowniczej,

realizował czynności w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi,

realizował działania bojowe, w tym kontrterrorystyczne w rozumieniu ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych ,

podejmował czynności związane z ochroną granicy państwowej, dokonywaniem kontroli ruchu granicznego lub zapobieganiem i przeciwdziałaniem nielegalnej migracji,

wykonywał prace podwodne na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego,

realizował czynności w składzie personelu latającego;

2) podjęciem poza służbą czynności związanych z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, skutkujących narażeniem własnego życia lub zdrowia;

3) pełnieniem służby przez funkcjonariusza w strefie działań wojennych albo w strefie konfliktu zbrojnego w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w składzie polskich kontyngentów do misji specjalnych organizacji międzynarodowych, w Policji, w Straży Granicznej, w Służbie Ochrony Państwa, w Agencji Wywiadu, w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego albo delegowaniem do pełnienia służby poza granicami państwa w kontyngencie utworzonym do realizacji zadań określonych w przepisach ustawowych;

4) pełnieniem służby przez żołnierza zawodowego w strefie działań wojennych w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa związanych z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa .

Świadczenie pieniężne przysługuje również członkom rodziny funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych innych niż wymienione w ust. 1 w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, którzy zaginęli w związku z okolicznościami, o których mowa w ust. 1 lub 2.

Art. 3.

Za członków rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych uprawnionych do świadczenia pieniężnego uważa się małżonka, dzieci i rodziców funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych.

Za dzieci funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych uważa się dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka.

Dzieciom funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje, jeżeli:

1) nie ukończyły 18. roku życia, a w razie uczęszczania do szkoły - 24. roku życia albo 25. roku życia, jeżeli odbywają studia w szkole wyższej, a ukończenie 24. roku życia przypada na ostatni lub przedostatni rok studiów, albo

2) stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz niezdolne do samodzielnej egzystencji przed osiągnięciem wieku określonego w pkt 1.

Za rodziców funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych uważa się również osoby przysposabiające.

Rodzicom funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje po uzyskaniu przez nich prawa do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach albo po ukończeniu w przypadku kobiet 60 lat, a przypadku mężczyzn 65 lat. Świadczenie pieniężne przysługuje rodzicom również w przypadku, gdy stali się całkowicie niezdolni do pracy oraz niezdolni do samodzielnej egzystencji przed osiągnięciem wieku określonego w zdaniu pierwszym.

Art. 4.

Świadczenie pieniężne przysługuje w wysokości:

1) 100% przeciętnego uposażenia odpowiednio funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego - w przypadku małżonka albo każdego dziecka, które nie posiada obojga rodziców (sierota zupełna);

2) 50% przeciętnego uposażenia odpowiednio funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego - w przypadku każdego innego, niż wymienione w pkt 1, dziecka funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego oraz każdego rodzica funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego.

Przez przeciętne uposażenie funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego rozumie się obowiązujące na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego przeciętne uposażenie, o którym mowa w:

1) art. 99 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Policji;

2) art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Straży Granicznej;

3) art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym strażaku;

4) art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu;

5) art. 89 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

6) art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Służby Wywiadu Wojskowego;

7) art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Służby Więziennej;

8) art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Służby Celno-Skarbowej;

9) art. 162 ust. 14 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Służby Ochrony Państwa;

10) art. 65 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym funkcjonariuszu Straży Marszałkowskiej;

11) art. 430 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny , w odniesieniu do świadczenia pieniężnego po zmarłym lub zaginionym żołnierzu zawodowym.

Art. 5.

Świadczenie pieniężne podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z tym że waloryzacja, o której mowa w art. 88 tej ustawy, obejmuje świadczenia pieniężne osób:

1) którym prawo do świadczenia pieniężnego ustalono przed dniem 1 marca;

2) które nabyły prawo do świadczenia pieniężnego po funkcjonariuszach lub żołnierzach zawodowych zmarłych lub zaginionych nie później niż w ostatnim dniu lutego.

Art. 6.

W razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego z prawem do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie wyższe albo wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.

W razie zbiegu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego rodzicom z prawem do emerytury lub renty, lub uposażenia w stanie spoczynku, lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach, z wyłączeniem renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego po tym samym zmarłym, co świadczenie pieniężne, wypłaca się świadczenie pieniężne oraz odpowiednio emeryturę lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne.

Art. 7.

Do świadczenia pieniężnego przysługuje dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Do świadczenia pieniężnego przysługują również dodatki inne niż wymienione w ust. 1 oraz zasiłki i świadczenia pieniężne, o ile zostały przyznane na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 8.

Prawo do świadczenia pieniężnego i jego wysokość ustala w formie decyzji:

1) w stosunku do członków rodziny funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej - organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;

2) w stosunku do członków rodziny funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i żołnierzy zawodowych - wojskowy organ emerytalny;

3) w stosunku do członków rodziny funkcjonariuszy Służby Więziennej - organ emerytalny określony przez Ministra Sprawiedliwości.

Właściwy organ emerytalny wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, na wniosek uprawnionego członka rodziny lub jego przedstawiciela ustawowego, pełnomocnika albo opiekuna prawnego.

Do wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego załącza się:

1) dokument wystawiony przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych stwierdzający, że śmierć funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego nastąpiła w związku z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2 ust. 1 lub 2, albo

2) dokument wystawiony przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych na podstawie decyzji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stwierdzającej zaginięcie funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego oraz związek zaginięcia z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2 ust. 1 lub 2, albo brak tego związku;

3) aktualny odpis aktu stanu cywilnego potwierdzający zaistnienie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku;

4) inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności innych niż wymienione w pkt 1-3 uzasadniających złożenie wniosku.

Przełożony właściwy w sprawach osobowych może wystąpić do właściwych organów w celu uzyskania informacji o okolicznościach śmierci albo zaginięcia funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego w związku z podjęciem poza służbą czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Właściwe organy są obowiązane do udzielenia informacji o okolicznościach śmierci albo zaginięcia funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego.

Właściwy organ emerytalny przyznaje świadczenie pieniężne od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, lecz nie wcześniej niż od dnia spełnienia warunków do przyznania tego świadczenia.

W razie zgłoszenia wniosku o świadczenie pieniężne w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć lub zostało stwierdzone zaginięcie funkcjonariusza lub żołnierza zawodowego, świadczenie pieniężne przyznaje się od dnia śmierci lub zaginięcia, lecz nie wcześniej niż od dnia spełnienia warunków do przyznania tego świadczenia.

Decyzję w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego doręcza się wnioskodawcy na piśmie.

Postępowanie o przyznanie świadczenia pieniężnego kończy się nie później niż w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach części pierwszej księgi I tytułu VII działu III ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego .

10.

W przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 8 zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach części pierwszej księgi I tytułu VII działu III ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

11.

Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczenia lub innych okoliczności, właściwy organ emerytalny przyznaje osobie uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej zbliżonej do kwoty przewidywanego świadczenia.

Art. 9.

Świadczenie pieniężne wypłaca właściwy organ emerytalny, o którym mowa w art. 8 ust. 1.

Świadczenie pieniężne wypłaca się w terminach przewidzianych dla wypłaty emerytur lub rent ze środków będących w dyspozycji właściwego organu emerytalnego.

Art. 10.

Przy wypłacaniu świadczenia pieniężnego nie stosuje się przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Art. 11.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin albo ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin .

Art. 12.

W ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 w pkt 1 w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. e w brzmieniu:

e) świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia ;

2) art. 4 otrzymuje brzmienie:

Art. 4. Prawo do świadczeń pieniężnych ustalają i świadczenia wypłacają właściwe do spraw rent organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z wyłączeniem świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit. e.

3) po art. 50a dodaje się art. 50b i art. 50c w brzmieniu:

⋯

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.