Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 października 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 maja 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej ;
2) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej .
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje:
1) § 2-6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 maja 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej , które stanowią:
§ 2. 1. W 2020 r., w przypadku uzasadnionego braku możliwości prowadzenia zajęć seminaryjnych i praktyki w sądzie zgodnie z określonym harmonogramem zajęć seminaryjnych dla każdego roku szkoleniowego oraz harmonogramem praktyki w sądzie dla drugiego roku aplikacji, rada właściwej izby notarialnej może dokonać zmian w określonych harmonogramach, w szczególności co do terminów zajęć seminaryjnych i praktyki w sądzie, formy zajęć oraz wykładowców. W razie konieczności prezes rady właściwej izby notarialnej i prezes właściwego sądu apelacyjnego dokonują zmian w porozumieniu zawartym na podstawie § 6 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1, w szczególności co do terminów praktyki w sądzie, którą aplikant notarialny może odbyć również w czasie trwania trzeciego roku aplikacji. Zmiany w harmonogramach rada właściwej izby notarialnej ogłasza na swojej stronie internetowej i przesyła do wiadomości Krajowej Radzie Notarialnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia dokonania zmiany. 2. W przypadku dokonywania zmian w harmonogramach stosownie do ust. 1, nie stosuje się przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1. § 3. W 2020 r., w przypadku uzasadnionego braku możliwości odbywania praktyki u notariusza przez aplikanta notarialnego w siedzibie kancelarii notarialnej, praktyka ta może być prowadzona przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających obustronną komunikację na odległość między notariuszem a aplikantem. § 4. W 2020 r. do przeprowadzenia kolokwium nie stosuje się terminów określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia zmienianego w § 1. Informację o terminie kolokwium rada właściwej izby notarialnej ogłasza na swojej stronie internetowej co najmniej 21 dni przed terminem jego przeprowadzenia i o wyznaczonym terminie niezwłocznie zawiadamia prezesa właściwego sądu apelacyjnego oraz Ministra Sprawiedliwości. § 5. Nieobecności aplikanta na zajęciach seminaryjnych oraz na zajęciach praktycznych powstałe w okresie od ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i wynikające z ograniczeń wprowadzonych w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii - są usprawiedliwione. Nieobecności tych nie wlicza się do nieobecności, o których mowa w § 8 rozporządzenia zmienianego w § 1. § 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
2) § 2-6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej , które stanowią:
§ 2. 1. W czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku uzasadnionego braku możliwości prowadzenia zajęć seminaryjnych i praktyki w sądzie zgodnie z określonym harmonogramem zajęć seminaryjnych dla każdego roku szkoleniowego oraz harmonogramem praktyki w sądzie dla drugiego roku aplikacji, rada właściwej izby notarialnej może dokonać zmian w określonych harmonogramach, w szczególności co do terminów zajęć seminaryjnych i praktyki w sądzie, formy zajęć oraz wykładowców. W razie konieczności prezes rady właściwej izby notarialnej i prezes właściwego sądu apelacyjnego dokonują zmian w porozumieniu zawartym na podstawie § 6 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1, w szczególności co do terminów praktyki w sądzie, którą aplikant notarialny może odbyć również w czasie trwania trzeciego roku aplikacji. Zmiany w harmonogramach rada właściwej izby notarialnej ogłasza na swojej stronie internetowej i przesyła do wiadomości Krajowej Radzie Notarialnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia dokonania zmiany. 2. W przypadku dokonywania zmian w harmonogramach stosownie do ust. 1, nie stosuje się przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1. § 3. W czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku uzasadnionego braku możliwości odbywania praktyki u notariusza przez aplikanta notarialnego w siedzibie kancelarii notarialnej, praktyka ta może być prowadzona przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających obustronną komunikację na odległość między notariuszem a aplikantem. § 4. W czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 do przeprowadzenia kolokwium nie stosuje się terminów określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia zmienianego w § 1. Informację o terminie kolokwium rada właściwej izby notarialnej ogłasza na swojej stronie internetowej co najmniej 21 dni przed terminem jego przeprowadzenia i o wyznaczonym terminie niezwłocznie zawiadamia prezesa właściwego sądu apelacyjnego oraz Ministra Sprawiedliwości. § 5. Nieobecności aplikanta na zajęciach seminaryjnych oraz na zajęciach praktycznych powstałe w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i wynikające z ograniczeń wprowadzonych w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii są usprawiedliwione. Nieobecności tych nie wlicza się do nieobecności, o których mowa w § 8 rozporządzenia zmienianego w § 1. § 6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji notarialnej
Na podstawie art. 75 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa organizację i przebieg aplikacji notarialnej, w tym:
1) zadania aplikanta notarialnego i sposób ich wykonywania;
2) termin rozpoczęcia i zakończenia zajęć seminaryjnych, przerwy w ich odbywaniu oraz tryb wyznaczenia dodatkowego terminu rozpoczęcia zajęć seminaryjnych;
3) tryb i sposób organizacji zajęć seminaryjnych i praktycznych oraz ich rodzaj;
4) sposób odbywania aplikacji w przypadku aplikanta notarialnego niebędącego zatrudnionym przez notariusza lub radę izby notarialnej;
5) okres niemożności pełnienia przez aplikanta notarialnego jego obowiązków wliczany do okresu aplikacji oraz tryb postępowania w przypadku jego przekroczenia, a także tryb i sposób usprawiedliwiania braku możliwości pełnienia obowiązków aplikanta notarialnego;
6) tryb, formę i sposób przeprowadzenia kolokwium, o którym mowa w art. 71 § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, zwanej dalej „ustawą”, oraz skład i tryb powołania komisji przeprowadzającej kolokwium.
§ 2.
Do zadań aplikanta notarialnego, zwanego dalej „aplikantem”, należy:
1) praktyczne zaznajomienie się z czynnościami należącymi do zakresu obowiązków notariusza;
2) nabycie umiejętności dokonywania analizy dopuszczalności czynności notarialnych;
3) nabycie umiejętności sporządzania projektów aktów notarialnych oraz dokonywania pozostałych czynności notarialnych, w szczególności poprzez sporządzenie projektów aktów notarialnych i projektów innych czynności notarialnych w liczbie i w okresach wskazanych w art. 71 § 11 ustawy;
4) zapoznanie się z zasadami etyki zawodowej notariusza;
5) zapoznanie się z zasadami prowadzenia kancelarii notarialnej, w tym zasadami biurowości w kancelarii notarialnej;
6) uczestniczenie w zajęciach seminaryjnych organizowanych przez radę właściwej izby notarialnej, a także w zajęciach praktycznych w sądzie wskazanym przez prezesa właściwego sądu apelacyjnego oraz prowadzonych pod kierunkiem notariusza;
7) dokonywanie innych czynności zleconych przez patrona, związanych z wykonywaniem zawodu notariusza oraz prowadzeniem kancelarii notarialnej.
§ 3.
Aplikant, który został zatrudniony przez notariusza lub radę izby notarialnej w wymiarze nie niższym niż 1/2 etatu, zwany dalej „aplikantem etatowym”, oraz aplikant niebędący zatrudnionym przez notariusza lub radę izby notarialnej bądź zatrudniony w wymiarze niższym niż 1/2 etatu, zwany dalej „aplikantem pozaetatowym”, uczestniczą w zajęciach praktycznych prowadzonych pod kierunkiem patrona, zwanych dalej „praktyką u notariusza”.
Aplikant pozaetatowy odbywa praktykę u notariusza w wymiarze 1 dnia w tygodniu, przez co najmniej 6 godzin, przy czym w szczególnych przypadkach, po uzgodnieniu z patronem, praktyka ta może odbywać się w innym cyklu, lecz nie rzadziej niż 4 dni w miesiącu.
Patron zapoznaje aplikanta z zasadami funkcjonowania kancelarii notarialnej i jej organizacji oraz techniką sporządzania czynności notarialnych.
W trakcie odbywania praktyki u notariusza aplikant w szczególności przygotowuje się do:
1) samodzielnego sporządzania projektów aktów notarialnych i dokonywania innych czynności notarialnych;
2) prawidłowego ustalania i pobierania wynagrodzenia za czynności notarialne oraz opłat i podatków;
3) wykonywania innych obowiązków notariusza wynikających z przepisów odrębnych;
4) samodzielnego sporządzania odmowy dokonania czynności notarialnej;
5) przestrzegania powagi, godności i kultury pracy notariusza oraz wykonywania praw i obowiązków wynikających z przynależności do samorządu notarialnego;
6) samodzielnego prowadzenia kancelarii notarialnej i organizacji pracy w zakresie biurowości w kancelarii notarialnej.
§ 4.
Zajęcia seminaryjne dla aplikantów rozpoczynają się nie później niż w dniu 21 stycznia i trwają do dnia 31 grudnia, a dla aplikantów czwartego roku do dnia 30 czerwca.
W okresie od dnia 1 lipca do dnia 30 września zajęcia seminaryjne nie odbywają się.
Zajęcia seminaryjne odbywają się raz w tygodniu w wymiarze ośmiu 45-minutowych jednostek szkoleniowych. Jeżeli usprawni to przebieg szkolenia, zajęcia seminaryjne mogą odbywać się w innym cyklu, lecz nie rzadziej niż 4 dni w miesiącu.
W uzasadnionych przypadkach uniemożliwiających rozpoczęcie zajęć seminaryjnych w terminie określonym w ust. 1 Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej, może wyznaczyć inne niż określone w ust. 1 i 2 terminy rozpoczęcia zajęć seminaryjnych oraz rozpoczęcia i zakończenia przerwy między tymi zajęciami. Termin rozpoczęcia zajęć seminaryjnych nie może być jednak późniejszy niż pierwszy poniedziałek po dniu 1 lipca.
Zajęcia seminaryjne rozpoczęte w trybie, o którym mowa w ust. 4, składają się z takiej samej liczby jednostek szkoleniowych jak zajęcia rozpoczęte w terminie określonym w ust. 1.
§ 5.
Zajęcia seminaryjne prowadzą osoby wskazane przez radę izby notarialnej, w szczególności: notariusze, emerytowani notariusze, sędziowie, sędziowie w stanie spoczynku, referendarze sądowi, pracownicy naukowi, naukowo-dydaktyczni lub dydaktyczni, w szczególności wydziałów prawa szkół wyższych w Rzeczypospolitej Polskiej oraz członkowie Polskiej Akademii Nauk i pracownicy naukowi jednostek naukowych Polskiej Akademii Nauk, a także prokuratorzy, prokuratorzy w stanie spoczynku, adwokaci i radcowie prawni oraz osoby posiadające doświadczenie w zakresie obsługi biurowej kancelarii notarialnej.
Zajęcia seminaryjne prowadzone są na obszarze właściwej izby notarialnej, w szczególności w formie konwersatoriów, seminariów i ćwiczeń, przy czym konwersatoria i seminaria mogą być prowadzone przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających obustronną komunikację na odległość między prowadzącym a uczestnikami. W sytuacjach szczególnych, uniemożliwiających prowadzenie ćwiczeń w innej formie, mogą być one także prowadzone przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających obustronną komunikację na odległość między prowadzącym a uczestnikami.
W uzasadnionych przypadkach, w szczególności z uwagi na małą liczbę aplikantów, rady izb notarialnych mogą zawierać porozumienia w sprawie wspólnego prowadzenia zajęć seminaryjnych aplikantów. Odpis porozumienia przekazuje do wiadomości Ministra Sprawiedliwości i prezesów właściwych sądów apelacyjnych rada izby notarialnej, na obszarze której prowadzone będą zajęcia seminaryjne.
W przypadku wspólnego prowadzenia zajęć seminaryjnych, o którym mowa w ust. 3, aplikantom odbywającym zajęcia seminaryjne poza obszarem izby notarialnej, która dokonała wpisu aplikanta na listę, przysługuje zwrot kosztów podróży i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Zwrot kosztów pokrywany jest ze środków własnych rady izby notarialnej, która dokonała wpisu aplikanta na listę.
§ 6.
W czasie trwania drugiego roku aplikacji aplikant uczestniczy w zajęciach praktycznych w sądzie rejonowym lub sądach rejonowych wyznaczonych przez prezesa właściwego sądu apelacyjnego, zwanych dalej „praktyką w sądzie”.
W czasie odbywania praktyki w sądzie aplikant zapoznaje się z czynnościami sądu w sprawach cywilnych, gospodarczych, wieczystoksięgowych oraz rejestrowych i wykonuje zadania zlecone przez sędziego lub referendarza sądowego wyznaczonego na patrona przez prezesa sądu, w którym odbywa praktykę. Po zakończeniu praktyki w sądzie patron przedstawia radzie właściwej izby notarialnej pisemną opinię o przebiegu praktyki aplikanta, którą dołącza się do akt osobowych aplikanta.
Aplikant odbywa praktykę w sądzie w wymiarze jednego dnia w tygodniu przez okres 6 miesięcy, w tym:
1) w wydziale ksiąg wieczystych przez okres co najmniej 3 miesięcy;
2) w wydziale cywilnym sądu rejonowego;
2a) w wydziale rodzinnym i nieletnich;
3) w wydziale gospodarczym sądu rejonowego w zakresie spraw upadłościowych i naprawczych;
4) w wydziale gospodarczym prowadzącym Krajowy Rejestr Sądowy;
5) w wydziale gospodarczym prowadzącym rejestr zastawów.
Prezes rady właściwej izby notarialnej i prezes właściwego sądu apelacyjnego zawierają porozumienie w sprawie odbywania praktyki w sądzie, które określi termin rozpoczęcia, kolejność praktyki w sądzie dla poszczególnych aplikantów oraz wysokość wynagrodzenia patronów poszczególnych praktyk w sądzie wyznaczonych aplikantom.
Aplikant pozaetatowy w tygodniu, w którym odbywa praktykę w sądzie, nie odbywa praktyki u notariusza, o której mowa w § 3 ust. 2, chyba że praktyka u notariusza jest odbywana w innym cyklu niż 1 dzień w tygodniu.
§ 7.
Przed rozpoczęciem roku szkoleniowego rada właściwej izby notarialnej określa harmonogramy zajęć seminaryjnych dla każdego roku szkoleniowego oraz wyznacza kierownika szkolenia odpowiedzialnego za ich realizację.
Harmonogramy zawierają w szczególności:
1) terminy zajęć seminaryjnych;
2) liczbę jednostek szkoleniowych w poszczególnych terminach;
3) informację o formie zajęć;
4) zakres tematyczny przedmiotów określonych w programie aplikacji ustalonym zgodnie z art. 40 § 1 pkt 9 ustawy;
5) tematy zagadnień dla poszczególnych zakresów tematycznych;
6) tytuły aktów prawnych do danego tematu;
7) informację o wykładowcach prowadzących poszczególne zajęcia seminaryjne.
Rada właściwej izby notarialnej określa na podstawie porozumienia, o którym mowa w § 6 ust. 4, harmonogramy praktyki w sądzie dla drugiego roku aplikacji.
Projekty harmonogramów, przygotowane zgodnie z ust. 2 i 3, rada właściwej izby notarialnej przesyła do zatwierdzenia Krajowej Radzie Notarialnej najpóźniej na 45 dni przed rozpoczęciem zajęć seminaryjnych. Krajowa Rada Notarialna zatwierdza projekty harmonogramów w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania.
Zatwierdzone harmonogramy zajęć seminaryjnych dla każdego roku szkoleniowego oraz harmonogramy praktyki w sądzie rada właściwej izby notarialnej ogłasza na swojej stronie internetowej i przesyła do wiadomości Ministrowi Sprawiedliwości w terminie nie później niż na 14 dni przed dniem rozpoczęcia zajęć seminaryjnych.
Do dnia 31 marca rada izby notarialnej sporządza wykaz wyznaczonych aplikantom patronów notariuszy i ogłasza go na swojej stronie internetowej oraz przesyła Ministrowi Sprawiedliwości i właściwemu prezesowi sądu apelacyjnego.
§ 8.
W każdym roku szkoleniowym z wyjątkiem czwartego aplikant ma prawo do nieobecności w zajęciach praktycznych innej niż urlop wypoczynkowy, niezależnie od przyczyny, obejmującej łącznie:
1) 10 dni - w przypadku aplikanta etatowego;
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.