Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 47 ust. 1 i art. 48a ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
W związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń w gospodarstwach położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) nakazuje się:
utrzymywanie świń w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, w których są utrzymywane tylko świnie, mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne,
zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt wolno żyjących i domowych,
używanie urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję przed wejściami do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych pomieszczeń lub wyłożenie mat dezynfekcyjnych przed wejściami do tych pomieszczeń i wyjściami z tych pomieszczeń, przy czym szerokość tych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia i wyjścia, a ich długość powinna być nie mniejsza niż 1 m, a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego,
karmienie świń paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących i domowych,
prowadzenie rejestru wjeżdżających na teren gospodarstwa środków transportu do przewozu świń, paszy lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) , zwanych dalej „produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego”, oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie,
sporządzenie przez posiadaczy świń spisu posiadanych świń z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki oraz bieżące aktualizowanie tego spisu,
wykonywanie czynności związanych z obsługą świń wyłącznie przez osoby, które wykonują te czynności tylko w danym gospodarstwie,
stosowanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń, przed rozpoczęciem tych czynności, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się afrykańskiego pomoru świń, w tym mycie i odkażanie rąk oraz oczyszczanie i odkażanie obuwia,
używanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń odzieży ochronnej oraz obuwia ochronnego przeznaczonych wyłącznie do wykonywania tych czynności,
bieżące oczyszczanie i odkażanie narzędzi oraz sprzętu wykorzystywanych do obsługi świń,
uniemożliwienie osobom postronnym wchodzenia do budynków, w których są utrzymywane świnie,
zwalczanie gryzoni;
2) zakazuje się:
karmienia świń zielonką lub ziarnem pochodzącymi z obszarów wymienionych w ust. 7 części II załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605 , zwanych dalej „obszarami objętymi ograniczeniami II”, oraz wymienionych w ust. 3 części III załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605, zwanych dalej „obszarami objętymi ograniczeniami III”, chyba że tę zielonkę lub to ziarno poddano obróbce w celu unieszkodliwienia wirusa afrykańskiego pomoru świń lub składowano w miejscu niedostępnym dla dzików co najmniej przez 30 dni przed ich podaniem świniom w tak uzyskanej postaci,
wykorzystywania w pomieszczeniach, w których są utrzymywane świnie, słomy na ściółkę dla zwierząt pochodzącej z obszarów objętych ograniczeniami II i obszarów objętych ograniczeniami III, chyba że tę słomę poddano obróbce w celu unieszkodliwienia wirusa afrykańskiego pomoru świń lub składowano w miejscu niedostępnym dla dzików co najmniej przez 90 dni przed jej wykorzystaniem,
wnoszenia i wwożenia na teren gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, zwłok dzików, tusz dzików, części tusz dzików i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego pochodzących z dzików,
wykonywania czynności związanych z obsługą świń przez osoby, które w ciągu ostatnich 48 godzin uczestniczyły w polowaniu na zwierzęta łowne lub odłowie tych zwierząt.
Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. a nie stosuje się w przypadku utrzymywania świń w gospodarstwie w systemie otwartym.
W przypadku gdy świnie, dziki lub świniodziki są utrzymywane w gospodarstwie w systemie otwartym:
1) wybieg zabezpiecza się podwójnym ogrodzeniem lub pojedynczym ogrodzeniem pełnym, o wysokości wynoszącej co najmniej 1,5 m, związanymi na stałe z podłożem;
2) każde wejście i każdy wjazd na wybieg oraz każde wyjście i każdy wyjazd z wybiegu zabezpiecza się urządzeniem zapewniającym skuteczną dezynfekcję, niecką dezynfekcyjną lub matą dezynfekcyjną stale utrzymywaną w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego, przy czym szerokość tej maty powinna być nie mniejsza niż szerokość danego:
wejścia i wyjścia, a jej długość powinna być nie mniejsza niż 1 m,
wjazdu i wyjazdu, a jej długość powinna być nie mniejsza niż obwód największego koła środka transportu wjeżdżającego na ten wybieg lub wyjeżdżającego z tego wybiegu.
Przepisów ust. 1 pkt 1 lit. e oraz f nie stosuje się w przypadku utrzymywania w gospodarstwie świń wyłącznie w celu produkcji mięsa na użytek własny.
Odstępstwa, o których mowa w ust. 4, stosuje się w przypadku gospodarstw utrzymujących świnie wyłącznie w celu produkcji mięsa na użytek własny zlokalizowanych poza obszarami wymienionymi w ust. 5 części I załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605, zwanymi dalej „obszarami objętymi ograniczeniami I”, obszarami objętymi ograniczeniami II i obszarami objętymi ograniczeniami III, mimo przemieszczania świń z tych gospodarstw do gospodarstw utrzymujących świnie wyłącznie w celu produkcji mięsa na użytek własny położonych na terenie tej samej lub sąsiedniej gminy.
§ 2.
Na obszarach objętych ograniczeniami I, obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III nakazuje się używanie urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję lub niecek dezynfekcyjnych lub wyłożenie mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed:
1) wejściami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjściami z tego gospodarstwa,
2) wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa
- a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego.
Na obszarach objętych ograniczeniami II oprócz nakazów, o których mowa w ust. 1, nakazuje się:
1) używanie urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję lub niecek dezynfekcyjnych lub wyłożenie mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed:
wejściami do miejsc wyznaczonych przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, w których są gromadzone świnie przed przemieszczeniem do rzeźni, i wyjściami z tych miejsc,
wjazdami do miejsc, o których mowa w lit. a, i wyjazdami z tych miejsc
- a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego;
2) stosowanie przez osoby mające kontakt ze świniami w miejscach wyznaczonych przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, w których są gromadzone świnie przed przemieszczeniem do rzeźni, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się afrykańskiego pomoru świń.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się w przypadku utrzymywania w gospodarstwie świń wyłącznie w celu produkcji mięsa na użytek własny.
Maty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 1, powinny spełniać wymagania, o których mowa w § 1 ust. 3 pkt 2.
§ 3.
Zakazuje się przeprowadzania uboju świń w celu produkcji mięsa na użytek własny w gospodarstwach położonych na obszarach objętych ograniczeniami I, obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III.
Dopuszcza się przeprowadzanie uboju w gospodarstwie położonym na obszarach objętych ograniczeniami I, obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III świń utrzymywanych w tym gospodarstwie w celu produkcji mięsa na użytek własny, jeżeli:
1) świnie te były utrzymywane w tym gospodarstwie co najmniej przez 30 dni przed ubojem;
2) świnie te zostaną poddane badaniu przedubojowemu świń przeprowadzonemu w sposób określony w art. 11 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r. ustanawiającego jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych ;
3) mięso pozyskane w wyniku uboju tych świń zostanie poddane badaniu poubojowemu przeprowadzonemu przez urzędowego lekarza weterynarii w sposób właściwy dla świń, określony w tytule III w rozdziale II w sekcji 3 w art. 12-17, art. 23 i art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r. ustanawiającego jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych, oraz zostaną spełnione wymagania dotyczące przeprowadzania kontroli konkretnych zagrożeń i badań laboratoryjnych określone w tytule III w rozdziale II w sekcji 4 w art. 30, art. 31, art. 33-35 i art. 37 tego rozporządzenia.
Próbki do badania laboratoryjnego w kierunku afrykańskiego pomoru świń pobiera się przy przeprowadzaniu badania przedubojowego świń lub badania poubojowego mięsa z tych świń, w przypadku gdy ubój świń jest dokonywany w gospodarstwie położonym na obszarach objętych ograniczeniami I, obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III, jeżeli istnieje podejrzenie wystąpienia afrykańskiego pomoru świń.
§ 4.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakazuje się dokarmiania dzików.
Na obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III zakazuje się ponadto:
1) organizowania targów, wystaw, pokazów i konkursów zwierząt z udziałem świń;
2) prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie skupu świń lub pośrednictwa w obrocie świniami, z wyłączeniem pośrednictwa bez wykorzystania obiektów budowlanych lub innych miejsc, będących w posiadaniu podmiotu prowadzącego taką działalność.
Na obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na położenie obwodu łowieckiego, a w przypadku gdy obwód łowiecki jest położony na obszarze więcej niż jednego powiatu - powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na położenie największej części tego obwodu, może zakazać:
1) odłowów zwierząt łownych lub
2) polowań na zwierzęta łowne, lub
3) polowań indywidualnych na zwierzęta łowne, lub
4) polowań zbiorowych na zwierzęta łowne bez udziału psów lub z udziałem psów, lub
5) polowań zbiorowych na zwierzęta łowne bez naganki lub z naganką
- jeżeli po przeprowadzeniu analizy ryzyka stwierdzi, że odłowy zwierząt łownych, polowania na zwierzęta łowne, polowania indywidualne na zwierzęta łowne, polowania zbiorowe na zwierzęta łowne bez udziału psów lub z udziałem psów lub polowania zbiorowe na zwierzęta łowne bez naganki lub z naganką powodują zagrożenie rozprzestrzeniania się wirusa afrykańskiego pomoru świń.
§ 5.
Do przemieszczania świń utrzymywanych na obszarach objętych ograniczeniami I, obszarach objętych ograniczeniami II i obszarach objętych ograniczeniami III poza te obszary lub na tych obszarach używa się środków transportu, które spełniają wymagania określone w art. 17 lit. a rozporządzenia wykonawczego Komisji 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605, zwanego dalej „rozporządzeniem 2023/594”.
Nakazuje się oczyszczanie i odkażanie, a w razie potrzeby - także dezynsekcję środków transportu, o których mowa w ust. 1, po każdym przemieszczeniu świń, o którym mowa w tym przepisie, zgodnie z art. 17 lit. b rozporządzenia 2023/594.
Dokument potwierdzający przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia środka transportu, o którym mowa w ust. 1, jest przechowywany przez podmiot, który dokonał przemieszczenia określonego w tym przepisie, przez 3 lata od dnia zakończenia tego przemieszczenia.
Dokument potwierdzający przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia środka transportu, o którym mowa w ust. 1, po ostatnim przemieszczeniu świń albo jego kopia są przewożone w tym środku transportu i udostępniane na żądanie urzędowego lekarza weterynarii.
§ 6.
Wprowadza się zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2023/594.
Zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2023/594, nie stosuje się w przypadkach określonych w art. 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2023/594.
§ 7.
Na obszarach objętych ograniczeniami II świnie można przemieścić do rzeźni po uprzednim zgromadzeniu tych świń w miejscu wyznaczonym przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, położonym na obszarach objętych ograniczeniami II:
1) po uzyskaniu pozwolenia powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce pochodzenia świń na takie przemieszczenie tych świń;
2) jeżeli w tym miejscu są używane urządzenia zapewniające skuteczną dezynfekcję lub niecki dezynfekcyjne lub są wyłożone maty dezynfekcyjne odpowiednio przed:
wejściami do tego miejsca i wyjściami z tego miejsca,
wjazdami do tego miejsca i wyjazdami z tego miejsca;
3) jeżeli w tym miejscu nie znajdują się jednocześnie zwierzęta inne niż świnie;
4) jeżeli świnie są przeznaczone do bezpośredniego uboju.
Posiadacz świń, który zamierza przemieścić te świnie do rzeźni po uprzednim zgromadzeniu tych świń w miejscu wyznaczonym przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, położonym na obszarach objętych ograniczeniami II, we wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wskazuje maksymalną liczbę świń, które zamierza przemieścić, oraz położenie miejsca przeznaczenia świń.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.