Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 22^3^ ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
§ 2.
Koszty pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
§ 3.
Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
§ 4.
Opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600 % opłat określonych w rozdziałach 2-5 następuje z uwzględnieniem:
1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2) wartości przedmiotu sprawy;
3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłaty bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji.
§ 5.
Wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju.
§ 6.
W sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy strony korzystającej z pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, koszty, o których mowa w § 2, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji.
§ 7.
Za obronę kilku osób lub reprezentowanie kilku osób w postępowaniu karnym lub w postępowaniu o wykroczenia ustala się opłatę od każdej z tych osób.
Rozdział 2. Opłaty w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych
§ 8.
Opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1) do 500 zł - 90 zł;
2) powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł;
3) powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł;
4) powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł;
5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł;
6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł;
7) powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł;
8) powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł;
9) powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł.
§ 9.
W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1) do 500 zł - 60 zł;
2) powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł;
3) powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł;
4) powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł;
5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł;
6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł;
7) powyżej 200 000 zł - 7200 zł.
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych.
§ 10.
Opłaty wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o:
1) rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł;
2) stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa - 720 zł;
3) przysposobienie - 360 zł;
4) pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka - 240 zł;
5) ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz rozwiązanie przysposobienia - 480 zł;
6) rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym - 480 zł;
7) ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami - 720 zł;
8) podział majątku wspólnego między małżonkami - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału, a w przypadku zgodnego wniosku małżonków - 50 % tej opłaty;
9) alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 120 zł.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują również wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych w art. 58 § 2 i 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy , od których pobiera się także opłaty określone w ust. 1.
Opłaty określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia majątkowe strony powodowej.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 9, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów lub małżonka, którego wynagrodzenie za pracę ma być wypłacone do rąk drugiego współmałżonka.
§ 11.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu własności, innych praw rzeczowych i prawa o księgach wieczystych:
1) o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8;
2) o rozgraniczenie - 720 zł;
3) dotyczących służebności - 480 zł;
4) o naruszenie posiadania - 320 zł;
5) o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów - 240 zł;
6) o zniesienie współwłasności - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału współwłaściciela zastępowanego przez radcę prawnego, a w przypadku zgodnego wniosku uczestników - 50 % tej opłaty;
7) związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną - 480 zł;
8) o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości prawa dotkniętego niezgodnością.
§ 12.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa spadkowego o:
1) zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych - 120 zł;
2) stwierdzenie nabycia spadku - 120 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł;
3) dział spadku - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez radcę prawnego, a w przypadku działu spadku na zgodny wniosek uczestników postępowania - 50 % tej opłaty.
§ 13.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw o:
1) opróżnienie lokalu mieszkalnego - 240 zł;
2) wydanie nieruchomości rolnej - 720 zł;
3) wydanie innej nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego - opłatę obliczoną na podstawie § 8 od wartości sześciomiesięcznego czynszu.
§ 14.
Opłaty wynoszą w sprawach:
1) o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 360 zł;
2) o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 720 zł;
3) z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 240 zł;
4) o uchylenie wyroku sądu polubownego - 2400 zł;
5) z zakresu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego - 3600 zł;
6) o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 480 zł;
7) egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8, a przy egzekucji innego rodzaju - 25 % tej opłaty;
8) ze skargi na czynności komornika - 80 zł;
9) o wyjawienie majątku - 120 zł;
10) rejestracji spółki - 2400 zł, a w przypadku rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 1200 zł;
11) rejestracji spółdzielni - 2400 zł;
12) innych rejestracji - 1200 zł;
13) zmiany w rejestrze - 720 zł, a w przypadku zmiany w rejestrze przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 360 zł;
14) o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 120 zł;
15) o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 120 zł;
16) o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 120 zł;
17) o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 960 zł;
18) o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1200 zł;
19) o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
20) o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego - 1440 zł;
21) o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
22) o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy - 1080 zł;
23) o wyłączenie wspólnika - 1080 zł;
24) o rozwiązanie spółki kapitałowej - 1080 zł;
25) o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej - 300 zł;
26) o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - 240 zł;
27) o ubezwłasnowolnienie - 480 zł;
28) o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego - 360 zł.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 19, nie obejmują opłat od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie.
§ 15.
Opłaty wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy o:
1) nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 180 zł;
2) wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 - 75 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy;
3) inne roszczenia niemajątkowe - 120 zł;
4) ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem odszkodowania lub renty - 240 zł;
5) świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - 50 % opłaty obliczonej na podstawie § 8 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem sprawy.
Opłaty wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
§ 16.
Opłaty wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym - 50 % opłaty, a jeżeli w pierwszej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw w postępowaniu zażaleniowym:
1) przed sądem rejonowym lub przed sądem okręgowym - 25 % opłaty, a jeżeli w pierwszej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 50 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł;
2) przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Do ustalenia opłat za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy przed sądem apelacyjnym stosuje się przepisy § 15.
Opłaty wynoszą w postępowaniu kasacyjnym:
1) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 100 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3) za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny, nie sporządzał i nie wniósł skargi kasacyjnej - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłaty w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą:
1) za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75 % opłaty, a jeżeli ten sam radca prawny nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 100 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2) za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 50 % opłaty, a jeżeli ten sam radca prawny nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3) za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50 % opłaty, a jeżeli ten sam radca prawny nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie sporządzał i nie wniósł skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 75 % opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłaty wynoszą w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym:
1) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za stawiennictwo na rozprawie - 960 zł;
2) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia tej skargi - 480 zł.
Rozdział 3. Opłaty w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia
§ 17.
Opłaty wynoszą w sprawie objętej:
1) dochodzeniem - 360 zł;
2) śledztwem - 600 zł;
3) czynnościami wyjaśniającymi w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 180 zł.
Opłaty za obronę wynoszą:
1) przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym - 720 zł;
2) przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 360 zł;
3) przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem garnizonowym - 840 zł;
4) przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako drugą instancją - 840 zł;
5) przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym - 1200 zł;
6) przed Sądem Najwyższym - 1200 zł.
Opłaty wynoszą za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał:
1) sąd rejonowy lub wojskowy sąd garnizonowy - 720 zł;
2) sąd okręgowy lub wojskowy sąd okręgowy - 1200 zł.
Opłaty wynoszą:
1) za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego - 720 zł;
2) za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji - 720 zł;
3) za sporządzenie środka odwoławczego w przypadku, gdy sporządzający nie występuje przed sądem - 720 zł.
Opłaty wynoszą za obronę w sprawach o wydanie wyroku łącznego - 240 zł.
Opłaty wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw wynikających z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - 240 zł.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do opłat za czynności w postępowaniu karnym i odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego.
§ 18.
Opłaty wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego - 25 % opłaty przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.