Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 102/2012

Του άρθρου 28 του ν. 39132011 «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 18/17−2−2011).

Των άρθρων 46 και 47 του Ν. 2362/1995 « Περί Δημοσίου Λογιστικού ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις » (ΦΕΚ Α΄ 247/27−11−1995).

Του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κυρώθηκε με το π.δ. 63/2005 (ΦΕΚ Α 98/22−4−2005).

Την αριθ. 2876/09 απόφαση του Πρωθυπουργού «Αλλαγή τίτλου Υπουργείων» (ΦΕΚ Β΄ 2234/7−10−2009).

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του διατάγματος αυτού δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

Την αριθ. Δ94/2011 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από πρόταση των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, Aναπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας,

Την αριθ. Δ49/2012 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από πρόταση των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, Aναπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, αποφασίζουμε:

Σκοπός του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος είναι η καθιέρωση κοινού πλαισίου για την επιβολή τελών αερολιμένων, επί τη βάσει κοινών αρχών, σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2009/12 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 2009 για τα τέλη αερολιμένων.

Οι ρυθμίσεις του παρόντος εφαρμόζονται σε όλους τους ελληνικούς αερολιμένες που είναι ανοικτοί στην εμπορική κίνηση, εφόσον έχουν ετήσια κίνηση άνω των 5 εκατομμυρίων επιβατών και αν κανένας αερολιμένας δεν καλύπτει το όριο αυτό, στον αερολιμένα με την υψηλότερη επιβατική κίνηση.

Με απόφαση του Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που επικαιροποιείται ετησίως, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κατάλογος με τους αερολιμένες που υπόκεινται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος, βασισμένος σε δεδομένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Eurostat).

Δεν συμπεριλαμβάνονται στα τέλη αερολιμένων που ρυθμίζει το παρόν Προεδρικό Διάταγμα, τα τέλη που εισπράττονται για την παροχή των επί διαδρομής και τερματικών αεροναυτιλιακών υπηρεσιών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθμ.1794/2006, για την παροχή υπηρεσιών εδάφους σύμφωνα με το π.δ 285/98, καθώς και τα τέλη που επιβάλλονται για τη χρηματοδότηση της παροχής βοήθειας σε άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 1107/2006.

Για τους σκοπούς του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α. αερολιμένας: κάθε χώρος διαρρυθµισµένος ειδικά για την προσγείωση, την απογείωση και τους ελιγµούς αεροσκαφών, συµπεριλαµβανοµένων των τυχόν βοηθητικών εγκαταστάσεων για τις ανάγκες της κίνησης και της εξυπηρέτησης των αεροσκαφών καθώς και των 2889 β. φορέας διαχείρισης του αερολιμένα: ο φορέας ο οποίος επί τη βάσει νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων ή συμβάσεων έχει κυρίως ως αποστολή τη διοίκηση και τη διαχείριση των αερολιμενικών υποδομών και το συντονισμό και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων των διαφόρων αερομεταφορέων που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο αερολιμένα ή σύστημα αερολιμένων. Όταν Αερολιμένας αποτελεί μονάδα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, ως φορέας διαχείρισης του Αερολιμένα λογίζεται ο οικείος Αερολιμενάρχης. γ. χρήστης αερολιμένα: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μεταφέρει αεροπορικώς επιβάτες, ταχυδρομείο ή/ και φορτίο από ή προς το συγκεκριμένο αερολιμένα. δ. τέλη αερολιμένων: το ποσόν το οποίο εισπράττεται από τον φορέα διαχείρισης του αερολιμένα και καταβάλλεται από τους χρήστες του αερολιμένα για τη χρήση των διευκολύνσεων και των υπηρεσιών, οι οποίες παρέχονται αποκλειστικά από τον φορέα διαχείρισης του αερολιμένα και αφορούν την προσγείωση, την απογείωση, τον φωτισμό και την στάθμευση αεροσκαφών και την διακίνηση επιβατών και φορτίου. ε. δίκτυο αερολιμένων: ομάδα αερολιμένων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος, που καθορίζεται με απόφαση του Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, τα οποία διαχειρίζεται ο ίδιος φορέας διαχείρισης.

Για τους σκοπούς του παρόντος ισχύουν, επίσης, οι ακόλουθοι ορισμοί: α. επιτροπή χρηστών αερολιμένα: η επιτροπή εκπροσώπησης των χρηστών του αερολιμένα ή των οργανώσεων εκπροσώπησής τους. β. Εποπτική Αρχή Τελών Αερολιμένων: η Αρχή που έχει οργανωτική και λειτουργική αυτοτέλεια και έχει ως αποστολή την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος, εφεξής αποκαλούμενη «Αρχή». γ. Σύστημα τελών αερολιμένων: οι κανόνες που σχετίζονται με τέλη αερολιμένων, και αφορούν στον τρόπο υπολογισμού και επιβολής τους, στο ύψος τους, στη διαδικασία είσπραξής τους, στον έλεγχο της ορθής εφαρμογής τους, καθώς και σε κάθε άλλο σχετικό με αυτά θέμα.

Η αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων μεταξύ των χρηστών κατά την επιβολή και είσπραξη των τελών αερολιμένων.

Η αρχή της αναλογίας των υποδομών και των παρεχομένων υπηρεσιών με το ύψος των τελών αερολιμένων.

Η αρχή της διαφάνειας ως προς τα στοιχεία επί τη βάσει των οποίων ο φορέας υπολογίζει το ύψος των τελών αερολιμένων.

To σύστημα τελών αερολιμένων, καθώς και οι μεταβολές του καθορίζονται με απόφαση του φορέα, αφού προηγουμένως ληφθούν υπόψη οι απόψεις των χρηστών. Της απόφασης προηγείται διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ του φορέα διαχείρισης του Αερολιμένα και της επιτροπής χρηστών με σκοπό να επιτευχθεί συμφωνία, κατόπιν παροχής εξουσιοδότησης των μελών της.

Τακτικές Διαβουλεύσεις α. τακτική διαβούλευση για την παρακολούθηση του συστήματος τελών αερολιμένων και για οποιοδήποτε σχετικό θέμα ανακύψει πραγματοποιείται υποχρεωτικά μεταξύ του φορέα του αερολιμένα και της επιτροπής χρηστών τους, μία φορά τον χρόνο κατά μήνα Ιανουάριο, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί διαφορετικά κατά την προηγούμενη διαβούλευση. Σε περίπτωση σύναψης πολυετούς συμφωνίας μεταξύ του φορέα διαχείρισης του Αερολιμένα και της επιτροπής χρηστών, η διαβούλευση πραγματοποιείται όπως προβλέπεται στη συμφωνία αυτή. β. Ο φορέας κοινοποιεί πρόσκληση προς την επιτροπή χρηστών, η οποία περιλαμβάνει την ημερομηνία και τον τόπο της διαβούλευσης, την προγραμματιζόμενη διάρκειά της, τα θέματα αυτής. Η πρόσκληση δημοσιεύεται στο δικτυακό τόπο του φορέα και κοινοποιείται στην Αρχή. Από την πλευρά των χρηστών τυχόν συμπληρωματικά θέματα κοινοποιούνται στο φορέα τουλάχιστον δέκα πέντε ημέρες πριν από την ημερομηνία έναρξης της διαβούλευσης. γ. Αντικείμενο της τακτικής διαβούλευσης μπορεί να είναι οποιοδήποτε θέμα σχετικό με το σύστημα, ιδίως δε: αα. η παροχή και η επικαιροποίηση από το φορέα στους χρήστες των στοιχείων βάσει των οποίων καθορίζεται το σύστημα χρέωσης ή/και το ύψος όλων των τελών αερολιμένων που εισπράττονται σε κάθε αερολιμένα από το φορέα διαχείρισης, όπως αναλυτικά περιγράφονται στο επόμενο άρθρο. ββ. Η παρουσίαση από το φορέα σχεδίων νέων έργων σχετικών υποδομών του Αερολιμένα με σκοπό πριν αυτά οριστικοποιηθούν, να εκτεθούν και οι απόψεις των χρηστών κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης. γγ. Η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ του φορέα και των χρηστών με σκοπό τη σύναψη συμφωνίας για το ποιοτικό επίπεδο των παρεχομένων από τον φορέα σχετικών υπηρεσιών έναντι των τελών στον Αερολιμένα (ποιοτικά πρότυπα). Λαμβάνονται υπόψη υφιστάμενα πραγματικά στοιχεία, όπως το σύστημα χρέωσης, η κατάσταση των υποδομών, το ύψος των τελών των αερολιμένων και με βάση τις αρχές της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογίας των τελών αερολιμένων με την παρεχόμενη ποιότητα επιχειρείται να συμφωνηθεί το επίπεδο των υπηρεσιών που αναλογεί στους χρήστες. Στη συνέχεια εκδίδεται σχετική απόφαση του φορέα.

Έκτακτες διαβουλεύσεις επί μεταβολών του συστήματος. Ο φορέας διαχείρισης του Αερολιμένα κοινοποιεί προς την επιτροπή χρηστών του αερολιμένα αιτιολογημένη πρόταση συγκεκριμένων μεταβολών του συστήματος που συμπεριλαμβάνει και πρόσκληση σε έκτακτη διαβούλευση με ορισμένη ημερομηνία. Η πρόσκληση δημοσιεύεται στο δικτυακό τόπο του φορέα και κοινοποιείται στην Αρχή.

Για τα θέματα που επιτεύχθηκε συμφωνία, ο φορέας εκδίδει και δημοσιεύει την απόφασή του ή τη σύστασή του στον ιστότοπο του Φορέα Διαχείρισης και την κοινοποιεί στην επιτροπή χρηστών. Η έναρξη ισχύος των άνω δημοσίευσή της. Σε κάθε δε περίπτωση, οι μεταβολές δεν μπορούν να ισχύσουν πριν περάσουν τουλάχιστον τέσσερις μήνες από την κοινοποίηση της ανωτέρω πρότασης μεταβολών προς τους χρήστες, εκτός εάν υφίστανται εξαιρετικές περιστάσεις που θα πρέπει να αιτιολογούνται στην απόφαση περί μεταβολών. Για τα θέματα που δεν επιτεύχθηκε συμφωνία, εκδίδεται αιτιολογημένη απόφαση του φορέα σε σχέση με τις απόψεις των χρηστών, που δημοσιεύεται κατά τα ανωτέρω και κοινοποιείται στην επιτροπή χρηστών.

Κατά τις διαβουλεύσεις τηρούνται πρακτικά όπου καταγράφονται τα γενικά στοιχεία της διαβούλευσης, τα θέματα αυτής, οι απόψεις των παρισταμένων μερών και το αποτέλεσμα της διαβούλευσης.

Το αντικείμενο της έκτακτης διαβούλευσης μπορεί να αντιμετωπισθεί και στα πλαίσια της τακτικής διαβούλευσης, όταν η ανάγκη μεταβολών του συστήματος τελών αερολιμένων προκύπτει ενόψει της σύγκλησης της τακτικής διαβούλευσης.

Οι αποφάσεις καθορισμού του συστήματος των τελών αερολιμένων καθώς και οποιαδήποτε τροποποιητική αυτού, κοινοποιείται υποχρεωτικά και στην Αρχή.

Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος και δύο μήνες μετά την δημοσίευσή του οι φορείς διαχείρισης Αερολιμένων απευθύνουν πρόσκληση στην επιτροπή χρηστών για τη διεξαγωγή διαβούλευσης, η οποία έχει το χαρακτήρα της έκτακτης διαβούλευσης και σ΄ αυτήν συζητείται υποχρεωτικά και η νέα εισπρακτική διαδικασία. Μέχρι την οριστικοποίηση των μεταβολών από το προϊσχύσαν σύστημα, δηλ. μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης της σχετικής απόφασης του φορέα στον δικτυακό του τόπο όταν έχει επιτευχθεί συμφωνία ή μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης της Αρχής, όταν έχει ανακύψει διαφωνία και έχει ασκηθεί προσφυγή ενώπιον της, εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο σύστημα επιβολής τελών.

Στις πληροφορίες που παρέχει ο φορέας προς τους χρήστες κατά την τακτική διαβούλευση σύμφωνα με την παράγραφο 2.γ.αα του προηγούμενου άρθρου περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα εξής: α. κατάλογος των διαφόρων υπηρεσιών και υποδομών που παρέχονται έναντι του εισπραττόμενου τέλους, β. η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των αερολιμενικών τελών, γ. η γενική διάρθρωση του κόστους του αερολιμένος, σε σχέση με τις καλυπτόμενες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες, που σχετίζονται με τα τέλη αερολιμένων, δ. το εισόδημα από τα διάφορα τέλη και το συνολικό κόστος των υπηρεσιών που καλύπτονται από αυτά, ε. τα στοιχεία για οποιαδήποτε κρατική χρηματοδότηση, όσον αφορά τις εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που σχετίζονται με τα τέλη αερολιμένων, στ. προβλέψεις σχετικά με την κατάσταση του αερολιμένος όσον αφορά τα τέλη, την αύξηση της κίνησης και τις προτεινόμενες επενδύσεις, ζ. την πραγματική χρήση της υποδομής και του εξοπλισμού του αερολιμένα για μια συγκεκριμένη περίοδο, και η. την προβλεπόμενη έκβαση οποιωνδήποτε προτεινόμενων μειζόνων επενδύσεων ως προς τα αποτελέσματα που έχουν για τη χωρητικότητα του αερολιμένα.

Οι χρήστες του αερολιμένα πρέπει να αποστέλλουν μέσω της επιτροπής χρηστών είτε και χωρίς τη διαμεσολάβησή της εν λόγω επιτροπής στον φορέα διαχείρισης του αερολιμένα ένα μήνα περίπου πριν από οποιαδήποτε τακτική διαβούλευση, μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου, στοιχεία για το επόμενο έτος, σχετικά τουλάχιστον με τα κατωτέρω θέματα: α. τις προβλέψεις κίνησής τους, β. τις προβλέψεις τους όσον αφορά τη σύνθεση και την προβλεπόμενη χρήση του στόλου τους, γ. τα αναπτυξιακά τους έργα στο συγκεκριμένο αερολιμένα και δ. τις απαιτήσεις τους στο συγκεκριμένο αερολιμένα

Οι ανωτέρω πληροφορίες των παρ. 1 και 2 του παρόντος άρθρου παρέχονται υποχρεωτικά, είναι δε εμπιστευτικές ή οικονομικώς ευαίσθητες και αντιμετωπίζονται κατά τις κείμενες διατάξεις. Στην περίπτωση φορέων διαχείρισης αερολιμένων εισηγμένων στο χρηματιστήριο τηρούνται ιδιαίτερα οι διατάξεις του χρηματιστηριακού δικαίου.

Σε περίπτωση διαφωνίας εκ μέρους των χρηστών επί οποιασδήποτε απόφασης του φορέα τροποποιητικής του εκάστοτε ισχύοντος συστήματος τελών αερολιμένων ή του ύψους των, η επιτροπή χρηστών κατόπιν παροχής εξουσιοδότησης των μελών της, καθώς και κάθε χρήστης έχουν δικαίωμα προσφυγής στην Αρχή. Η προσφυγή ασκείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης του φορέα, από την επιτροπή χρηστών ή τον χρήστη που έχει έννομο συμφέρον και πρέπει να είναι αιτιολογημένη και επαρκώς τεκμηριωμένη, προκειμένου να εξετασθεί από την Αρχή. Πριν από την έκδοση της απόφασης της Αρχής επί της προσφυγής δεν επέρχεται καμία τροποποίηση του συστήματος. Ειδική μνεία του δικαιώματος άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής γίνεται στην σχετική απόφαση.

Η Αρχή εξετάζει την προσβαλλόμενη απόφαση και από πλευράς νομιμότητας αλλά και κατ’ ουσίαν. Τα εμπλεκόμενα μέρη υποβάλλουν υπόμνημα με τις απόψεις τους κατόπιν πρόσκλησης της Αρχής. Η σειρά εξέτασης καθορίζεται με βάση την αρχή της χρονικής προτεραιότητας ως προς την κατάθεσή τους. Ιδιαίτερα εξετάζεται από την Αρχή η αιτιολόγηση της απόφασης του φορέα περί τελών ή της τυχόν τροποποίησης του συστήματος τελών αερολιμένων ή του ύψους των και εκδίδεται οριστική απόφαση το συντομότερο δυνατόν και οπωσδήποτε εντός τεσσάρων εβδομάδων από της υποβολής της προσφυγής. Εάν μέχρι τότε δεν καταστεί δυνατόν να εκδοθεί η οριστική απόφαση της Αρχής, αυτή λαμβάνει προσωρινή απόφαση και επιτρέπει προσωρινά την μερική ή ολική εκτέλεση της απόφασης του φορέα περί αερολιμενικών τελών, όταν και κατά το μέρος που πιθανολογείται ότι η προσφυγή είναι αβάσιμη. Σε αντίθετη περίπτωση, παρατείνει την αναστολή έναρξης ισχύος της απόφασης αυτής μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης της Αρχής. Εντός δύο μηνών διάστημα μπορεί να παραταθεί σε εξαιρετικές επαρκώς αιτιολογημένες περιπτώσεις μέχρι ένα μήνα το ανώτερο με απόφαση της Αρχής.

Η απόφαση της Αρχής μπορεί να επικυρώνει, να τροποποιεί ή να ακυρώνει αιτιολογημένα μερικά ή ολικά την απόφαση περί τελών αερολιμένων, είναι υποχρεωτική για τα μέρη και καθορίζει και την έναρξη της ισχύος της.

Κάθε απόφαση της Αρχής που εκδίδεται κατά τη διαδικασία του παρόντος άρθρου είναι επαρκώς αιτιολογημένη και τεκμηριωμένη, κοινοποιείται σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

O φορέας διαχείρισης του αερολιμένα μπορεί να διαφοροποιεί την ποιότητα και το εύρος συγκεκριμένων αερολιμενικών υπηρεσιών, αεροσταθμών ή τμημάτων αεροσταθμών, προκειμένου να παρέχει εξατομικευμένες υπηρεσίες ή εξειδικευμένο αεροσταθμό ή τμήμα αυτού. Το ύψος των τελών αερολιμένων είναι δυνατόν να διαφοροποιείται ανάλογα με την ποιότητα και το πεδίο αυτών των υπηρεσιών και το κόστος τους ή κάθε άλλη αντικειμενική και διαφανή αιτιολόγηση. Με την επιφύλαξη του άρθρου 3, οι φορείς διαχείρισης αερολιμένων παραμένουν ελεύθεροι να καθορίζουν μονομερώς με αιτιολογημένη απόφασή τους τα διαφοροποιημένα αυτά τέλη.

Η διαφοροποίηση των τελών αερολιμένων μπορεί να γίνει για λόγους δημοσίου και γενικού συμφέροντος συμπεριλαμβανομένων και των περιβαλλοντικών.