Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου — ΦΕΚ A' 112/2024

Στο ΥΔ Κρήτης (EL13) δεν έχουν καθοριστεί ευαίσθητες περιοχές βάσει της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ και δεν προτείνονται νέες στην παρούσα αναθεώρηση. 4.4.5 Περιοχές που προορίζονται για την προστασία οικοτόπων ή ειδών Η επιλογή και ο προσδιορισμός των προστατευόμενων φυσικών περιοχών προσαρμόζεται στις εθνικές συνθήκες κάθε κράτους-μέλους. Λόγω της ποικιλομορφίας των συνθηκών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν τις οδηγίες των Καθοδηγητικών Κειμένων με ευέλικτο τρόπο αφού τα χαρακτηριστικά καθώς επίσης και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει κάθε ΛΑΠ ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή. Ως εκ τούτου στο μητρώο επιλέχτηκε να ενταχθούν φυσικές περιοχές οι οποίες τελούν υπό καθεστώς προστασίας (σε ευρωπαϊκό ή/ και εθνικό επίπεδο) και οι οποίες σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την ύπαρξη ύδατος καθώς επίσης και σημαντικοί – ως προς την βιολογική τους ποικιλότητα- υγρότοποι. Συγκεκριμένα, οι περιοχές που εντάχθηκαν αφορούν σε περιοχές: x του δικτύου Natura 2000 και x που περιλαμβάνονται στον κατάλογο Μικρών Νησιωτικών Υγροτόπων (ΦΕΚ ΑΑΠ’ 229/19-062012).

Προστασίας Έκταση (ha) Ποτάμια ΥΣ Παράκτια ΥΣ Υπόγεια ΥΣ Λιμναία ΥΣ Μεταβατικά ΥΣ 20 GR4340001 Ήμερη & Άγρια Γραμβούσα - Τιγάνι & Φαλάσαρνα - Ποντικονήσι, Όρμος Λιβάδι - Βίγλια ΕΖΔ 5,78 - EL1339C0024N, EL1339C0001N, EL1339C0025N - - - 21 GR4340002 Νήσος Ελαφόνησος και Παράκτια Θαλάσσια Ζώνη ΕΖΔ 27 - EL1339C0024N - - - 22 GR4340003 Χερσόνησος Ροδοπού - Παραλία Μάλεμε ΕΖΔ 8,79 - EL1339C0001N, EL1339C0002N - - EL133901T0001N EL133901T0002N 23 GR4340004 Έλος - Τοπόλια - Σάσαλος - Άγιος Δίκαιος ΕΖΔ 7,35 EL1339R000201003N EL1339R000202205N EL1339R000202104N - - - - 24 GR4340005 Όρμος Σούγιας - Βάρδια - Φαράγγι Λισσού – Ανυδρους και Παράκτια Ζώνη ΕΖΔ 3,04 - EL1340C0023N - - - 25 GR4340006 Λίμνη Αγιάς - Πλατανιάς - Ρέμα και Εκβολή Κερίτη - Κοιλάδα Φάσα ΕΖΔ-ΤΚΣ 1,31 EL1339R000303110N EL1339R000401011N EL1339R000401012H EL1339R000401114N EL1339R000402013N EL1339C0002N EL1300022 - EL133901T0002N 26 GR4340007 Φαράγγι Θερίσου ΕΖΔ 49 - - EL1300031 - - 27 GR4340008 Λευκά Όρη και Παράκτια Ζώνη ΕΖΔ-ΤΚΣ 55,30 EL1340R000601035N EL1340R000602136N EL1340R000602237N EL1340C0023N - - - 28 GR4340010 Δράπανο (Βορειοανατολικές Ακτές) - Παραλία Γεωργιούπολης - Λίμνη Κουρνά ΕΖΔ-ΤΚΣ 5,13 EL1339R000601062N EL1339R000701020N EL1339R000801021N EL1339R000902125N EL1339C0004N EL1300033, EL1300051 EL1339L000701001N EL133901T0004N 29 GR4340012 Ασφένδου - Καλλικράτης και Παράκτια Ζώνη ΕΖΔ-ΤΚΣ 14,02 EL1340R000501034N EL1340C0023N - - - 30 GR4340013 Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα ΕΖΔ 6.29 - EL1340C0021N, EL1340C0022N - - - 31 GR4340015 Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός ΕΖΔ 2,20 - EL1339C0024N - - - 32 GR4340017 Χερσόνησος Γραμβούσας και Νησίδες Ήμερη και Άγρια Γραμβούσα, Ποντικονήσι και Θαλάσσια Ζώνη ΖΕΠ 12,69 - EL1339C0024N, EL1339C0001N, EL1339C0025N - - - 33 GR4340018 Νησίδα Άγιοι Θεόδωροι ΖΕΠ 8 - EL1339C0002N - - - 34 GR4340020 Λίμνη Αγιάς (Χανιά) ΖΕΠ 6 EL1339R000402013N EL1339R000401012H - EL1300022 - -

Προστασίας Έκταση (ha) Ποτάμια ΥΣ Παράκτια ΥΣ Υπόγεια ΥΣ Λιμναία ΥΣ Μεταβατικά ΥΣ 35 GR4340022 Λίμνη Κουρνά και Εκβολή Αλμυρού ΖΕΠ 20 EL1339R000601062N EL1339R000701020N EL1339C0004N EL1300033, EL1300051 EL1339L000701001N - 36 GR4340023 Νοτιοδυτική Γαύδος και Γαυδοπούλα και Θαλάσσια Περιοχή ΖΕΠ 9,694 - EL1340C0021N, EL1340C0022N - - - 37 GR4340024 Θαλάσσια περιοχή Δυτικής και Νοτιοδυτικής Κρήτης ΤΚΣ 164,20 EL1340R000701038N EL1340R000801042N EL1339C0001N EL1339C0024N EL1339C0025N EL1340C0023N -

Σύμφωνα με το ΠΔ των Μικρών Νησιωτικών Υγροτόπων (ΦΕΚ ΑΑΠ’ 229/19-06-2012) τίθενται Όροι και περιορισμοί για την προστασία και ανάδειξη των μικρών νησιωτικών υγροτόπων. Στον κατάλογο αυτόν περιλαμβάνονται 69 μικροί νησιωτικοί υγρότοποι της Κρήτης, εκ των οποίων οι 60 εντάσσονται στο ΜΠΠ της παρούσας 2ης Αναθεώρησης ΣΔΛΑΠ του ΥΔ Κρήτης (EL13) και συσχετίζονται με Υδατικά Συστήματα, όπως παρουσιάζονται στον επόμενο Πίνακα και Χάρτη. Πίνακας 4-25: Μικροί νησιωτικοί υγρότοποι που εντάσσονται στο ΜΠΠ στο ΥΔ Κρήτης (EL13) 1 Εκβολή ρύακα Αζογυριανού Y434KRI206 2 Εκβολή ποταμού Πετρέ Y433KRI154 3 Εκβολή ρύακα Σκαφιδαρά Y432KRI017 4 Αλμυρό λιμνίο Χρυσοσκαλίτισσας Y434KRI215 5 Εκβολή ρύακα Κάτω Ζάκρου Y432KRI009 6 Εκβολή ρύακα Ανδρόμυλου Y432KRI026 7 Εκβολή ρύακα Ακουμιανού Y433KRI150 8 Λιβάδι Βουρβουρέ Y433KRI167 9 Άσπρη Λίμνη Y434KRI214 10 Κουρεμένος Y432KRI004 11 Έλος Καρουμών Y432KRI008 12 Χιόνα Y432KRI012 13 Εκβολή Καλαμαυκιανού Y432KRI051 14 Εκβολή Στόμιο Y432KRI052 15 Εκβολή ρύακα Καλός Ποταμός Y432KRI055 16Εκβολή Φοδελιανού ποταμού Y431KRI125 17 Εκβολή και έλος Ταυρωνίτη Y434KRI203 18 Εκβολή Γεροποτάμου Y431KRI135 19 Πηγή και έλος Αλμυρού Αγίου Νικολάου Y432KRI056 20 Εκβολή Αμουδάρες Y432KRI075 21 Εκβολή ρύακα Μύρτου Y432KRI085 22 Αλυκή Χρυσής Y432HRY001 23 Εκβολή ρύακα Καρτερού Y431KRI107 24 Εκβολή Ξηροποτάμου Y431KRI109 25 Εκβολή Γεροποτάμου (Ρεθύμνου) Y433KRI138 26 Εκβολή παραλίας Σταυρωμένου Y433KRI139 27 Αλυκή Γαύδου Y434GAV001 28 Εκβολή Πλατανέ Y433KRI142 29 Εκβολή ρύακα Πλατύ Y433KRI148 30 Εκβολή Κουρταλιώτη (λίμνη Πρέβελης) Y433KRI169 31 Εκβολή ρέματος Ελληνικό Y433KRI171 32 Εκβολή ρύακα Σφακορύακο Y434KRI202 33 Εκβολή ρέματος Κατσάρι Y433KRI172 34 Εκβολή Κοτσυφού ποταμού Y433KRI173 35 Εκβολή Καλαθορέματος Y434KRI187 36 Εκβολή ποταμού Φοινικιά Y433KRI174 37 Εκβολή ποταμού Μουσέλα Y434KRI156 38 Εκβολή ποταμού Καβρού Y434KRI157 39 Έλος Γεωργιούπολης Y434KRI161 40 Εκβολή Μεσοπόταμου Y434KRI177 41 Εκβολή ποταμού Κοιλιάρη Y434KRI178 42 Σταυρός Y434KRI182 43 Λίμνη Τερσανά Y434KRI184 44 Εκβολή ποταμού Κλαδισού Y434KRI188

45 Εκβολή Πλατανιά (Ιάρδανος ποταμός) Y434KRI200 46 Εκβολή παραλίας Γερανίου Y434KRI201 47 Εκβολή παραλίας Ραπανιανών Y434KRI204 48 Εκβολή ρύακα Σπηλιανού Y434KRI205 49 Εκβολή ποταμού Κακοδικιανού Y434KRI207 50 Εκβολή Πελεκανιώτικου ποταμού Y434KRI208 51 Λιβάδι Κουντούρας Y434KRI209 52 Εκβολή ρέματος Αράπη Y434KRI219 53 Εκβολή ρέματος Βαθύρεμα Y434KRI220 54 Εκβολή ρέματος Μηλιά Y434KRI221 55 Εκβολή ρέματος Καμαριανού Y434KRI222 56 Φαλάσαρνα Y434KRI225 57 Εκβολή Τζούγκαρη Y434KRI227 58 Βλυχάδα Γεωργιούπολης Y434KRI228 59 Εκβολή ποταμού Δέλφινα Y434KRI158 60 Πηγή Βρέικου Y432KRI020 Στον χάρτη που ακολουθεί σημειώνονται ενδεικτικά οι θέσεις των υγροτόπων αυτών του ΥΔ Κρήτης. Χάρτης 4-11: Μικροί νησιωτικοί υγρότοποι που περιλαμβάνονται στο ΜΠΠ στο ΥΔ Κρήτης (EL13) 4.4.6 Περιοχές που προορίζονται για την προστασία υδρόβιων ειδών με οικονομική σημασία Στο ΥΔ Κρήτης (EL13) δεν έχουν προσδιοριστεί περιοχές που προορίζονται για την προστασία υδρόβιων ειδών με οικονομική σημασία και δεν προτείνονται νέες στην παρούσα αναθεώρηση.

Αντικείμενο του παρόντος κεφαλαίου είναι ο προσδιορισμός των ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους σε κάθε επιφανειακό και υπόγειο υδατικό σύστημα σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, του ΠΔ 51/2007, το σχετικό Κείμενο Κατευθυντήριων Γραμμών (Guidance Document No 3: Analysis of Pressure and Impacts, GD 03), το Παράρτημα 1 του Κατευθυντηρίου Κειμένου (ΚΚ) της ΕΕ για την υποβολή στοιχείων της 2ης Αναθεώρησης των ΣΔΛΑΠ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το έτος 2022, καθώς και το μεθοδολογικό κείμενο «Επικαιροποιημένη μεθοδολογία ανάλυσης ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεων τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα», που συντάχθηκε για τις ανάγκες της 2ης Αναθεώρησης των ΣΔΛΑΠ. Ως ανθρωπογενείς πιέσεις στα υδατικά συστήματα, ορίζεται το σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που επηρεάζουν ή μπορούν να επηρεάσουν τα υδατικά συστήματα της περιοχής, στην οποία αναπτύσσονται. Οι πιέσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως σημαντικές εφόσον αποτελούν αιτία για τα ΥΣ να κινδυνεύουν να μην επιτύχουν τους περιβαλλοντικούς στόχους, σύμφωνα με το GD 03. Όλες οι πηγές ρύπανσης διαχωρίζονται στις εξής κατηγορίες: x Σημειακές πηγές ρύπανσης x Διάχυτες πηγές ρύπανσης x Έργα ρύθμισης της ροής νερού και υδρομορφολογικές αλλοιώσεις x Απολήψεις ύδατος x Τεχνητός εμπλουτισμός των υπογείων υδάτων x Μεταβολή στάθμης υπόγειου νερού ή του όγκου x Άλλα είδη ανθρωπογενών πιέσεων x Επιβάρυνση των υδάτων από άλλες πηγές. Τα βασικά στάδια της ανάλυσης των ανθρωπογενών πιέσεων είναι τα εξής: x Ο προσδιορισμός των κύριων δραστηριοτήτων και των πιέσεων. x Ο προσδιορισμός των δυνητικά σημαντικών πιέσεων. x Ο προσδιορισμός και η αξιολόγηση των επιπτώσεων. x Η αποτίμηση της πιθανότητας μη επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων έως το 2027. Στη συνέχεια παρουσιάζονται στοιχεία-αποτελέσματα της ανάλυσης ανθρωπογενών πιέσεων πιέσεων που έχει γίνει, για τις ανάγκες της 2ης Αναθεώρησης των ΣΔΛΑΠ. Τα αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στο σχετικό Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ανάλυση Ανθρωπογενών Πιέσεων και των Επιπτώσεών τους στα Επιφανειακά και τα Υπόγεια Υδατικά Συστήματα». 5.1 ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνονται όλες οι σημειακές πηγές ρύπανσης που παράγουν συμβατικούς ρύπους (BOD, N, P) και έχουν εξεταστεί στο Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ανάλυση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα». Ο κατάλογος με τις κατηγορίες των εν λόγω πιέσεων περιλαμβάνει: x Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) x Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες x Βιομηχανικές μονάδες x Κτηνοτροφικές μονάδες x Ιχθυοκαλλιέργειες x Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Από τις ανωτέρω επιμέρους πηγές ρύπανσης προκύπτουν οι τελικές ετήσιες ποσότητες ρυπαντικών φορτίων BOD, N και P που παράγονται στην περιοχή μελέτης. Οι σημειακές πηγές ρύπανσης φαίνονται στον παρακάτω Χάρτη. Στη συνέχεια παρουσιάζονται στοιχεία-αποτελέσματα της ανάλυσης ανθρωπογενών πιέσεων που έχει γίνει, για τις ανάγκες της 2ης Αναθεώρησης των ΣΔΛΑΠ, όπως αναλυτικά δίδονται στο Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ανάλυση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους στα Επιφανειακά Υδατικά Σύστημα και Υπόγεια Υδατικά Συστήματα» (KT1β), κατ’ εφαρμογή του μεθοδολογικού κειμένου «Επικαιροποιημένη Μεθοδολογία ανάλυσης ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεων τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης (EL13). άρτης 5-1: Σημειακές πηγές ρύπ ανσης στο Υ Δ Κρήτης (EL13) ΥΔ Κρήτης (EL13) από τις προαναφερθείσες σημειακές πηγές ρύπανσης. Αναλυτικά στοιχεία δίνονται στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ανάλυση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα». Στο ΛΑΠ ΥΔ Κρήτης (EL13) τα συνολικά ετήσια φορτία που προκύπτουν από το άθροισμα των επιμέρους σημειακών πιέσεων είναι 1.997,67 tn/year BOD, 1.738,06 tn/year N και 577,04 tn/year Ρ. Τα φορτία αυτά καταλήγουν, είτε απορρέοντας σε ΕΥΣ, είτε κατεισδύοντας, σε ΥΥΣ του Υδατικού Διαμερίσματος. Πίνακας 5-1: Συνολικά ετήσια φορτία BOD, N και P που παράγονται από σημειακές πηγές ρύπανσης στο ΥΔ Κρήτης (EL13) Σημειακές Πηγές Ρύπανσης BOD (tn/year) N (tn/year) P (tn/year) Βιομηχανία 73,31 1,80 0,49 Διαρροές από ΧΑΔΑ Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) 469,37 430,23 101,13 Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες 18,05 15,09 3,14 Υδατοκαλλιέργειες - Ιχθυοκαλλιέργειες 32,3 16,0 2,8 Σταβλισμένη Κτηνοτροφία [1] 1.404,63 1.274,98 469,48 ΣΥΝΟΛΟ ΥΔ 1.997,67 1.738,06 577,04 Σημείωση [1]: Αφορά στις Κτηνοτροφικές μονάδες καθώς και στο κλάσμα του φορτίου της ποιμενικής κτηνοτροφίας που παράγεται εντός της εκμετάλλευσης (μονάδας) με βάση τις εφαρμοζόμενες στην Κρήτη πρακτικές. Σχήμα 5-1: Συνολικά ετήσια φορτία BOD, N και P που παράγονται στις ΛΑΠ του ΥΔ Κρήτης (EL13) από σημειακές πηγές ρύπανσης Στα παρακάτω σχήματα παρουσιάζεται για το ΥΔ Κρήτης (EL13), η κατανομή της ετήσιας επιβάρυνσης ρύπων BOD5, N, και P για κάθε είδους σημειακή πηγή ρύπανσης. - 200,00 400,00 600,00 800,00 1.000,00 1.200,00 1.400,00 1.600,00 1.800,00 2.000,00 BOD5 (tn/y) N (tn/y) P (tn/y) Κτηνοτροφικές μονάδες Υδατοκαλλιέργειες Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Διαρροές από ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ Βιομηχανικές μονάδες

(EL13), από σημειακές πηγές ρύπανσης Σχήμα 5-2: Κατανομή ετήσιας επιβάρυνσης Ν, στις Λεκάνες Απορροής του ΥΔ Κρήτης (EL13), από σημειακές πηγές ρύπανσης 3,67% 23,50% 0,90% 1,62% 70,31% Βιομηχανικές μονάδες Διαρροές από ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες Υδατοκαλλιέργειες 0,10% 24,75% 0,87% 0,92% 73,36% Βιομηχανικές μονάδες Διαρροές από ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες Υδατοκαλλιέργειες από σημειακές πηγές ρύπανσης Στον Πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται ο συσχετισμός των σημειακών πιέσεων που εξετάστηκαν με βάση την κοινή μεθοδολογία που αναπτύχθηκε σε εθνικό επίπεδο, με την κατηγοριοποίηση των πιέσεων που γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τους κύριους παράγοντες/δραστηριότητες που σχετίζονται με αυτές καθώς και συνοπτική παρουσίαση των κύριων αποτελεσμάτων που προέκυψαν από την ανάλυση αυτή. Οι Χάρτες 5-2 ως 5-4 δίνουν μια εικόνα των ετήσιων φορτίων που παράγονται στις τρεις ΛΑΠ του Υδατικού διαμερίσματος. 17,53% 81,36% Βιομηχανικές μονάδες Διαρροές από ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες Υδατοκαλλιέργειες Κτηνοτροφικές μονάδες ανσης Δρα στηριότητα /πίεση Περιγρα φή Αντιστοίχιση με κατά λογο δυνητικών πιέσεων του ΚΚ της ΕΕ1 Συνοπτική αξιολόγηση πίεσης στο ΥΔ Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Πρόκειται για μονάδες που συλλέγουν και επεξεργάζονται αστικά και άλλα λύματα, τα οποία μετά την επεξεργασία διοχετεύονται σε γειτονικό αποδέκτη. Ως σημαντικές πιέσεις από ΕΕΛ νοούνται αυτές που σχετίζονται με οικισμούς προτεραιότητας υπό την έννοια της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ και της σχετικής ΚΥΑ 5673/400/1997. 1.1 - Σημειακή - Αστικά λύματα ‘Έχουν εντοπιστεί 31 ΕΕΛ στο ΥΔ. Η εφαρμογή της Οδηγίας για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων στο ΥΔ είναι σε προχωρημένο στάδιο. Οι οικισμοί που δεν εξυπηρετούνται από ΕΕΛ αντιμετωπίζονται ως διάχυτες πηγές ρύπανσης Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη Πρόκειται για σημειακή ρύπανση από αστικά και άλλα λύματα που απορρίπτονται από τα δίκτυα αποχέτευσης σε φυσικούς αποδέκτες χωρίς να έχει προηγηθεί επεξεργασία. 1.1 - Σημειακή - Αστικά λύματα 1.2 - Σημειακή — Υπερχειλίσεις ομβρίων Δεν εντοπίζονται τέτοιες περιπτώσεις στο ΥΔ Κρήτης (EL13). Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες Αφορά στις ξενοδοχειακές μονάδες δυναμικότητας άνω των 300 κλινών, που παράγουν αστικού τύπου λύματα, τα οποία υφίστανται επεξεργασία σε αυτόνομες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. 7 - Ανθρωπογενής πίεση - Άλλο Έχουν καταγραφεί 89 μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες (πάνω από 300 κλίνες) στο ΥΔ, των οποίων τα υγρά απόβλητα μετά την επεξεργασία τους, στη συντρηπτική πλειοψηφία, διατίθενται για απεριόριστη άρδευση πρασίνου & καλλωπιστικών φυτών Βιομηχανικές μονάδες (IED ή όχι) Αφορά όλες τις βιομηχανικές μονάδες που απορρίπτουν επεξεργασμένα υγρά απόβλητα, ανάλογα με τις σχετικές προβλέψεις της ελληνικής νομοθεσίας καθώς και τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Απαιτείται διάκριση των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων που εμπίπτουν στις οδηγίες IED, SEVESO, καθώς και στις διατάξεις της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ και της σχετικής ΚΥΑ 5673/400/1997 και συγκεκριμένα στα αναφερόμενα στο άρθρο 8 και το Παράρτημα ΙΙΙ της ΚΥΑ και για τα οποία η 1.3 - Σημειακή ρύπανση από εγκαταστάσεις Οδηγίας IED 1.4 - Σημειακή ρύπανση από εγκαταστάσεις που Η βιομηχανική δραστηριότητα αποτελεί μία από τις σημαντικές δραστηριότητες στο ΥΔ με σημαντική συμβολή στα παραγόμενα φορτία. Εντοπίστηκαν 246 μονάδες που εμπίπτουν στις οδηγίες IED και SEVECO.

/πίεση Περιγραφή Αντιστοίχιση με κατάλογο δυνητικών πιέσεων του ΚΚ της ΕΕ1 Συνοπτική αξιολόγηση πίεσης στο ΥΔ διαχείριση γίνεται σε αυτόνομες ΕΕΛ εντός των βιομηχανικών μονάδων. δεν εμπίπτουν στην Οδηγία IED Κτηνοτροφικές μονάδες Όλες οι μονάδες με σταβλισμένα ζώα, οι οποίες διαχειρίζονται τα παραγόμενα από τις δραστηριότητές τους απόβλητα. 1.9 - Σημειακή – Άλλο Αποτελούν δραστηριότητα με σημαντική παραγωγή φορτίων BOD, N και P στο ΥΔ. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ρύπων καταλήγουν στα ΥΥΣ ΙχθυοκαλλιέργειεςΜονάδες εκτροφής ιχθύων σε γλυκό ή θαλασσινό νερό. Ρύποι από τροφές, φάρμακα, και περιττώματα ατόμων. 1.8 - Σημειακή - Υδατοκαλλιέργεια Στα όρια του ΥΔ λειτουργούν 4 μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας. Οι ιχθυοκαλλιέργειες, ως δραστηριότητα, δεν επηρεάζουν τη φέρουσα ικανότητα του υγρού μέσου επειδή δεν καταναλώνουν φυσικούς πόρους (τα ψάρια τρέφονται με συνθετικές τροφές και η κατανάλωση οξυγόνου αποκαθίσταται άμεσα από τη φυσική διάλυση). Στα χερσαία ιχθυοτροφεία, παρόχθια ποταμών, λιμνών ή της θάλασσας, τα χρησιμοποιημένα νερά υφίστανται διαδικασίες αποδόμησης σε εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού. Σύμφωνα με την μεθοδολογία, ο υπολογισμός των ποσοτήτων των ρυπαντών πραγματοποιείται με βάση την ετήσια δυναμικότητα της κάθε μονάδας υδατοκαλλιέργειας και τη χωροθέτησή της, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη επιμέρους χαρακτηριστικά του υδάτινου περιβάλλοντος τα οποία επηρεάζουν την τελική συγκέντρωση των ρυπαντών. Χώροι διάθεσης στερεών αποβλήτων Αφορά στα στραγγίδια που παράγονται από μονάδες συλλογής αστικών στερεών αποβλήτων και τα οποία συλλέγονται μέσω του δικτύου στραγγιδίων και τα ρυπαντικά φορτία των οποίων διοχετεύονται σε επιφανειακούς και υπόγειους αποδέκτες μέσω αγωγού διάθεσης, με ή χωρίς επεξεργασία. Οι περιπτώσεις στις οποίες δεν υπάρχει δίκτυο συλλογής, μεταφοράς και διάθεσης στραγγιδίων αντιμετωπίζονται στις διάχυτες πηγές ρύπανσης. 1.6 - Σημειακή - Χώροι διάθεσης αποβλήτων Η εξάλειψη του φαινομένου της ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων και η παύση της παραβατικής συμπεριφοράς στη διάθεση των αποβλήτων αποτέλεσε στόχο στο ΥΔ. Στο ΥΔ Κρήτης, εντοπίζονται συνολικά 9 (εννέα) Χώροι Υγειονομικής Ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ), από τους οποίους οι 7 (εφτά) βρίσκονται σε λειτουργία (ΧΥΤΑ Πελεκάνου και Βιάννου δεν λειτουργούν, κατά 2021), οι οποίοι εμπίπτουν στην πρόνοιες της οδηγίας IED. Οι ΧΥΤΑ διαθέτουν δίκτυο, δεξαμενές συλλογής στραγγισμάτων και μονάδα επεξεργασίας. Τα

/πίεση Περιγραφή Αντιστοίχιση με κατάλογο δυνητικών πιέσεων του ΚΚ της ΕΕ1 Συνοπτική αξιολόγηση πίεσης στο ΥΔ (περιλαμβάνονται οι Χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων XYTA/XYTY και οι τυχόν εν λειτουργία ΧΑΔΑ εφόσον υπάρχουν τέτοιοι με βάση της στοιχεία του ΥΠΕΝ) επεξεργασμένα στραγγιστά ανακυκλοφορούν εντός του απορριμματικού αναγλύφου και δεν απορρίπτονται σε αποδέκτη. Ακόμα στους ΧΥΤΑ εφαρμόζεται πρόγραμμα παρακολούθησης των όμβριων απορροών, των υπόγειων υδροφόρων, των στραγγισμάτων, του βιοαερίου κτλ. Εξορυκτικές δραστηριότητες (ορυχεία, μεταλλεία) Σημειακές πηγές λόγω της συλλογής των υδάτων σε ένα επιφανειακό ή υπόγειο ορυχείο που θα πρέπει να οδηγηθούν στην επιφάνεια, προκειμένου να μπορεί το ορυχείο να συνεχίσει να εργάζεται. Δεν περιλαμβάνει λύματα προερχόμενα από τις βιομηχανικές διαδικασίες 1.7 - Σημειακή - ύδατα ορυχείων Στο ΥΔ έχουν καταγραφεί 29 ενεργά λατομεία από τα οποία η πλειοψηφία βρίσκεται εντλιε των ΠΕ Ηρακλείου και Λασιθίου. Οι κυριότεροι ρύποι που συνδέονται με τις μεταλλευτικές δραστηριότητες παρουσιάζονται παρακάτω. Στις περιπτώσεις ελέγχου σε διάφορα υδροσημεία είναι δυνατή η εκτίμηση της υπέρβασης ή μη ενός χημικού στοιχείου, αλλά δεν είναι δυνατή η ποσοτικοποίηση του ρυπαντικού φορτίου / μονάδα χρόνου.

φορτίων BOD, N και P που απορρέουν από σημειακές πηγές ρύπανσης στα επιφανειακά ΥΣ του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης (EL13). Τα διαγράμματα που παραθέτονται στο Σχήμα 5 4 δείχνουν την κατανομή των φορτίων ανά ΛΑΠ. Σχήμα 5-4: Κατανομή ετήσιας επιβάρυνσης φορτίων ανά ΛΑΠ στο ΥΔ Κρήτης Όπως διακρίνεται στα ως άνω διαγράμματα, η ΛΑΠ EL1339 - Ρεμάτων Βορείου Τμήματος ΧανίωνΡεθύμνου-Ηρακλείου επιβαρύνεται από κάθε ρύπο με φορτίο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60% της συνολικής σημειακής επιβάρυνσης, το οποίο αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη συγκέντρωση πληθυσμού καθώς και βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας και της εξυπηρέτησής τους από τις ΕΕΛ. Στη ΛΑΠ EL1340 - Ρεμάτων Νοτίου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου, η καλλιέργεια πέστροφας στο ΥΣ EL1340R000204125N του Γεροπόταμου, δίνει υψηλό ποσοστό σε σημειακές λόγω ιχθυοκαλλιεργειών. EL1339 68% EL1340 25% EL1341 7% BOD (tn/year) EL1339 EL1340 EL1341 EL1339 67% EL1340 16% EL1341 17% P (tn/year) EL1339 EL1340 EL1341 EL1339 62% EL1340 30% EL1341 8% N (tn/year) EL1339 EL1340 EL1341 ρύπανσης και εν δυνάμει καταλήγουν στα Επιφανειακά ΥΣ, ανά ΛΑΠ του ΥΔ Κρήτης (EL13) Σημειακές Πηγές Ρύπανσης BOD (tn/y) N (tn/y) P (tn/y) EL1339 - Ρεμάτων Βορείου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου Βιομηχανίες 58,5 0,82 0,26 Διαρροές από ΧΑΔΑ - - - Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) 284,16 221,98 56,66 Δίκτυα που δεν καταλήγουν σε ΕΕΛ - Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες 1,67 1,33 0,28 Υδατοκαλλιέργειες - Ιχθυοκαλλιέργειες - 5,9 1,2 ΣταβλισμένηΚτηνοτροφία - - - ΣΥΝΟΛO 344,35 230,04 58,42 EL1340 - Ρεμάτων Νοτίου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου Βιομηχανίες 9,5 0,9 0,2 Διαρροές από ΧΑΔΑ - - - Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) 68,08 90,64 9,35 Εκβολή δικτύων αποχέτευσης σε φυσικό αποδέκτη - - - Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες - - - Υδατοκαλλιέργειες - Ιχθυοκαλλιέργειες 32,31 6,50 1,09 Σταβλισμένη Κτηνοτροφία - - - ΣΥΝΟΛO 109,88 98,00 10,66 EL1341 - Ρεμάτων Ανατολικής Κρήτης Βιομηχανίες 5,3 0,12 0,02 Διαρροές από ΧΑΔΑ - - - Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) 24,59 34,88 16,13 Δίκτυα που δεν καταλήγουν σε ΕΕΛ - - - Μεγάλες Ξενοδοχειακές μονάδες - - - Υδατοκαλλιέργειες - Ιχθυοκαλλιέργειες - 3,6 0,5 Σταβλισμένη Κτηνοτροφία - - - ΣΥΝΟΛO 29,90 38,53 16,63 Τα φορτία που κατεισδύουν εν δυνάμει στα υπόγεια ΥΣ τουΥδατικού διαμερίσματος Κρήτης, από το σύνολο των επιμέρους σημειακών πιέσεων εκτιμώνται ετησίως σε 372,67 tn/year BOD5, 365,39 tn/year N και 129,51 tn/year Ρ.

5.2 ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΗΓΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνονται όλες οι μη σημειακές (διάχυτες) πηγές ρύπανσης που παράγουν συμβατικούς ρύπους (BOD5, N, P) και έχουν εξεταστεί στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ανάλυση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα».. Ο κατάλογος με τις κατηγορίες των εν λόγω πιέσεων περιλαμβάνει: x την αγροτική δραστηριότητα, x τα αστικά υγρά απόβλητα από οικισμούς που δεν εξυπηρετούνται από δίκτυα αποχέτευσης / ΕΕΛ, x την κτηνοτροφία (ποιμενική) x Άλλες διάχυτες πηγές ρύπανσης. Από τις ανωτέρω επιμέρους πηγές ρύπανσης, προκύπτουν, οι τελικές ετήσιες ποσότητες ρυπαντικών φορτίων BOD, N και P που καταλήγουν στα υδατικά συστήματα της περιοχής μελέτης. Τα επιμέρους δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν, οι λεπτομερείς υπολογισμοί που έγιναν σύμφωνα με το Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης « Ανάλυση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεών τους στα επιφανειακά και στα υπόγεια υδατικά συστήματα» καθώς και τα αναλυτικά αποτελέσματα ανά κατηγορία πίεσης, παρουσιάζονται στο αντίστοιχο Παράρτημα που συνοδεύει το κείμενο τεκμηρίωσης. Με βάση όλα τα παραπάνω, στον επόμενο πίνακα παρουσιάζονται τα συνολικά ετήσια φορτία BOD, N και P που παράγονται στο ΥΔ Κρήτης (EL13) από τις προαναφερθείσες διάχυτες πηγές ρύπανσης. Πίνακας 5-4: Συνολικά ετήσια φορτία BOD, N και P που παράγονται από διάχυτες πηγές ρύπανσης στο ΥΔ Κρήτης (EL13) (tn/year) Αστική 4.287,5 1.225 255,2 Γεωργική - 6.707,2 1.628,7 - 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 300,0 350,0 400,0 tn/year Βιομηχανικές μονάδες ΕΕΛ Ξενοδοχειακές μονάδες Υδατοκαλλιέργειες

(tn/year) Κτηνοτροφική 13.879,6 12.054,5 3.998,1 Άλλες Πηγές - 82,8 1,2 ΣΥΝΟΛΟ ΥΔ 18.167,1 20.060,5 5.883,2 Σχήμα 5-6: Συνολικά φορτία που παράγονται από διάχυτες πηγές στο ΥΔ Κρήτης (EL13) Παρατηρείται η υψηλότερη τιμή στο φορτίο του αζώτου λόγω της εκτεταμένης γεωργικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με την ποιμενική κτηνοτροφία στο σύνολο του ΥΔ Κρήτης. Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, όπως ήταν αναμενόμενο λόγω της συγκέντρωσης δραστηριοτήτων, τη δέχεται η ΛΑΠ EL1339-Ρεμάτων Βορείου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου σύμφωνα με τα παρακάτω σχήματα (Σχήμα 5-7 ως Σχήμα 5-9). Στα διαγράμματα αυτά, δείχνεται η κατανομή των ετήσιων ποσοστών ρύπων BOD5, N, και P για κάθε είδους διάχυτη πηγή ρύπανσης στις τρεις (3) ΛΑΠ του ΥΔ Κρήτης. Σχήμα 5-7: Κατανομή ετήσιας επιβάρυνσης BOD5, στο ΥΔ Κρήτης (EL13), από διάχυτες πηγές ρύπανσης ανά ΛΑΠ - 5.000,0 10.000,0 15.000,0 20.000,0 BOD (tn/year) N (tn/year) P (tn/year) Αστική Γεωργική Κτηνοτροφική Άλλες Πηγές 62,2% 28,9% 8,9% BOD-EL1339 BOD-EL1340 BOD- EL1341

ρύπανσης ανά ΛΑΠ Σχήμα 5-9: Κατανομή ετήσιας επιβάρυνσης P, στο ΥΔ Κρήτης (EL13), από διάχυτες πηγές ρύπανσης Τα συνολικά φορτία BOD5, Ν και P που εν δυνάμει απορρίπτονται, ανά έτος, από διάχυτες πηγές ρύπανσης και οδηγούνται προς τα επιφανειακά και τα υπόγεια στο ΥΔ Κρήτης (EL13) παρουσιάζονται, όπως αυτά εκτιμήθηκαν, στον παρακάτω πίνακα. Πίνακας 5-5: Συνολικά ετήσια φορτία BOD5, Ν και P που εν δυνάμει απορρίπτονται από διάχυτες πηγές ρύπανσης και καταλήγουν σε επιφανειακά και υπόγεια ΥΣ (tn/year) Σύνολο στα επιφανειακά ΥΣ 1,026.2 512.2 27.0 Σύνολο στα υπόγεια ΥΣ 6,899.24 5,011.42 1,534.65 Ακολουθούν οι χάρτες με σχηματική απεικόνιση των συνολικών παραγόμενων φορτίων από διάχυτες πηγές ρύπανσης. 57,2% 32,4% 10,4% N-EL1339 N-EL1340 N-EL1341 57,9% 32,5% 9,6% P-EL1339 P-EL1340

απορρέουν από διάχυτες πηγές ρύπανσης και εν δυνάμει καταλήγουν στα επιφανειακά ΥΣ, ανά ΛΑΠ του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης (EL13). Πίνακας 5-6: Διάχυτες πηγές ρύπανσης που εκτιμώνται ότι απορρέουν στα επιφανειακά ΥΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΗΓΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ - επιφανειακά BOD (tn/year) N (tn/year) P (tn/year) EL1339 - Ρεμάτων Βορείου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου Αστική 590,10 219,24 4,57 Γεωργική - 13,64 3,18 Κτηνοτροφική 25,59 22,19 7,35 Άλλες Πηγές - 37,16 0,54 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΑΠ EL1339 615,69 292,22 15,64 EL1340 - Ρεμάτων Νοτίου Τμήματος Χανίων-Ρεθύμνου-Ηρακλείου Αστική 193,44 70,64 1,47 Γεωργική - 12,02 3,02 Κτηνοτροφική 12,25 10,64 3,53 Άλλες Πηγές - 26,40 0,36 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΑΠ EL1340 205,69 119,70 8,38 EL1341 - Ρεμάτων Ανατολικής Κρήτης Αστική 203,43 77,62 1,62 Γεωργική - 2,21 0,62 Κτηνοτροφική 1,40 1,21 0,40 Άλλες Πηγές - 19,28 0,31 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΑΠ EL1341 204,82 100,33 2,95 ΣΥΝΟΛΟ ΥΔ 1.026,21 512,24 26,98 Σχήμα 5-10 : Συγκριτικό διάγραμμα ρυπαντικών φορτίων BOD, N και P που απορρέουν από διάχυτες πηγές ρύπανσης στα επιφανειακά ΥΣ, ανά χρήση και ανά ΛΑΠ στο ΕL13 0 100 200 300 400 500 600 700 BOD (τόνοι/ έτος) EL1339 N (τόνοι/ έτος) EL1339 P (τόνοι/ έτος) EL1339 BOD (τόνοι/ έτος) EL1340 N (τόνοι/ έτος) EL1340 P (τόνοι/ έτος) EL1340 BOD (τόνοι/ έτος) EL1341 N (τόνοι/ έτος) EL1341 P (τόνοι/ έτος) EL1341 Αστική Γεωργική Κτηνοτροφική Άλλες Πηγές

5.3.1 Γενικά Εξετάζονται οι παρεμβάσεις έργων ρύθμισης ροής, έργα ταμίευσης και εγκάρσια έργα σε υδατορέματα, λίμνες μεταβατικά και παράκτια ΥΣ και αξιολογούνται με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται αναλυτικά στο Κείμενο Κατευθύνσεων που έχει διαμορφωθεί με τίτλο «Μεθοδολογία προσδιορισμού και κριτήρια αξιολόγησης υδρομορφολογικών αλλοιώσεων», το οποίο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της ΓΔΥ11. Ειδικότερα οι παρεμβάσεις που εξετάζονται ανά τύπο υδατικού συστήματος είναι οι ακόλουθες: x Για τα ποτάμια ΥΣ ▫ Απολήψεις υδάτων μέσω ταμιευτήρων που περιλαμβάνει μεγάλα φράγματα σύμφωνα με τα διεθνή κριτήρια κατά ICOLD, δηλαδή φράγματα ύψους μεγαλύτερου των 15 m και με ταμίευση > 1,0 mcm από τα οποία πραγματοποιείται οριστική απόληψη προς διάφορες χρήσεις. ▫ Ρουφράκτες / Αναβαθμοί / Έργα ρύθμισης. Τα έργα της κατηγορίας αυτής είναι ποικίλα τόσο ως προς το μέγεθος όσο και ως προς το σκοπό για τον οποίο υλοποιήθηκαν. Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελούν ρουφράκτες εκτροπής νερών προς καταναλωτικές χρήσεις (κυρίως άρδευση) συνεπώς πραγματοποιούν οριστική απόληψη του νερού από το υδατόρευμα με την έννοια που αναφέρθηκε παραπάνω. Ωστόσο, η λειτουργία τους είναι αυστηρά εποχιακή και, συνηθέστατα, «κατά τη ροή» δηλαδή λειτουργούν με τα διαθέσιμα νερά και μόνον, χωρίς ταμίευση υδάτων. Η όποια ταμίευση υπάρχει είναι συνήθως πολύ μικρή και δεν διαθέτει σημαντική ρυθμιστική ικανότητα. Κατά συνέπεια μπορεί να αγνοηθεί ως αποθήκευση (εκτός αν υπάρχει σοβαρός περί του αντιθέτου λόγος). ▫ Υδροηλεκτρικά φράγματα. Η διαφοροποίηση της κατηγορίας αυτής οφείλεται στο ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων η χρησιμοποιούμενη ποσότητα νερού επιστρέφει στο σύνολό της στο υδατόρεμα συνήθως σε σημείο ακριβώς κατάντη του φράγματος και επομένως η αξιοποιούμενη ποσότητα δεν αφαιρείται οριστικά από το υδατόρεμα. Τα λοιπά υδροηλεκτρικά εντάσσονται στις ανωτέρω αναφερθείσες κατηγορίες. ▫ Διαχείριση ποταμών που περιλαμβάνει Αντιπλημμυρικά αναχώματα, Τροποποιήσεις, Διευθετήσεις, Ευθυγραμμίσεις, Έργα υποδομών (μεγάλοι οχετοί, κλπ.), Αμμοληψίες, βυθοκορήσεις. ▫ Αλλαγές στο καθεστώς υδατικής δίαιτας. Ενδεικτικά, τέτοιες αλλαγές μπορεί να είναι μεταβολή της δυναμικής της ροής σε κατάντη τμήματα ποταμών. Εδώ ως κατάντη τμήματα νοούνται υδατικά συστήματα πέραν του υδατικού συστήματος που περιέχει την αιτία των αλλαγών. ▫ Μεταβολές στάθμης ποταμών (συνήθως ανάντη ρουφρακτών). Αντίστοιχα μπορεί αναφέρεται σε μεταβολές που εκτείνονται πέραν των ορίων του υδατικού συστήματος το οποίο περιέχει την αιτία των αλλαγών. Επίσης περιλαμβάνει Μεταβολή στην ποσότητα και τη διασπορά ιζημάτων. x Επεμβάσεις σε φυσικές λίμνες ▫ Απολήψεις υδάτων. Η πίεση αυτή είναι παρόμοια με την αντίστοιχη για τα ποτάμια ΥΣ (μέσω ταμιευτήρων). ▫ Έργα ρύθμισης στάθμης. Το μέγεθος της διακύμανσης της στάθμης σε ετήσια ή εποχιακή βάση είναι από τις σημαντικότερες παραμέτρους που εκφράζουν την υδρομορφολογική 11 Προσδιορισμός και κριτήρια αξιολόγησης υδρομορφολογικών αλλοιώσεων αφορούν την οικολογική της κατάσταση και τον περιβαλλοντικό της χαρακτήρα (είδη χλωρίδας και πανίδας που υποστηρίζει). Πολλές φυσικές λίμνες υπόκεινται σε ρύθμιση της στάθμης τους για λόγους καλύτερης εξυπηρέτησης υδρευτικών αναγκών αλλά και λόγω γειτνίασης με χρήσεις που επιβάλλουν την ρύθμιση αυτή (π.χ. αστικές περιοχές). ▫ Διαχείριση φυσικών λιμνών. Οι παρεμβάσεις στην ακτογραμμή φυσικών λιμναίων υδατικών συστημάτων εντάσσονται στην κατηγορία αυτή στο μέτρο που η περίμετρος τροποποιείται (περιορίζεται ή επεκτείνεται) ως αποτέλεσμα της κατασκευής παρόμοιων έργων. Ειδικά στην περίπτωση των λιμνών, οι τροποποιήσεις της περιμέτρου μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να περιλαμβάνουν κρηπιδώματα γειτνιαζόντων με τη λίμνη αστικών περιοχών. x Επεμβάσεις σε μεταβατικά ύδατα ▫ Η κατηγορία περιλαμβάνει παρεμβάσεις στα τελευταία τμήματα ποταμών έως τις εκβολές τους και περιλαμβάνει διευθετήσεις και έργα επί των εκβολών ποταμών. x Επεμβάσεις σε παράκτια ύδατα Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει έναν αριθμό παρεμβάσεων αφενός επί της ακτογραμμής αφετέρου επί των παρακτίων υδάτων. Περιλαμβάνονται: ▫ τροποποιήσεις της ακτογραμμής, όπως με κρηπιδώματα ή με μετατόπιση των εκβολών ποταμών ή τάφρων. ▫ μεταβολές στο βάθος με μεταβολή του πυθμένα (εκσκαφή του πυθμένα ή με επίχωσή του, μεταξύ άλλων και με αποθέσεις μεταλλουργικών αποβλήτων), ▫ μεταβολές στη δομή και το υπόστρωμα του βυθού. Οι πιέσεις που προκύπτουν από τα ανωτέρω αξιολογούνται με βάση τη προτεινόμενη μεθοδολογία και για κάθε ΥΣ χαρακτηρίζονται ως Αμελητέα, Ανεκτή, Μέτρια, Ισχυρή, και Σημαντική ανάλογα με το μέγεθος της πίεσης που δέχονται. Σημειώνεται ότι τα ΥΣ με Ισχυρή και Σημαντική υδρομορφολογική αλλοίωση εξετάστηκαν περαιτέρω για τον προσδιορισμό τους ως Ιδιαιτέρως Τροποποιημένα ΥΣ. 5.3.2 Πιέσεις σχετικές με την υδρομορφολογία Η εκτίμηση των υδρομορφολογικών τροποποιήσεων που προκαλούνται από τεχνικά έργα της περιοχής μελέτης παρουσιάστηκε στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης «Επικαιροποίηση ανθρωπογενών πιέσεων και των επιπτώσεων τους» και βασίστηκε στα στοιχεία του Αναλυτικού Κειμένου Τεκμηρίωσης «Οριστικός Προσδιορισμός των Ιδιαιτέρως Τροποποιημένων και Τεχνητών Υδατικών Συστημάτων». Περαιτέρω ανάλυση των τροποποιήσεων των υδατικών συστημάτων που έχουν χαρακτηριστεί ως ΙΤΥΣ γίνεται στο κεφάλαιο 4.3 του παρόντος και στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης «Ειδικά μέτρα για την επίτευξη του Καλού Οικολογικού Δυναμικού σε ΙΤΥΣ». Η συνολική αξιολόγηση των υδρομορφολογικών πιέσεων στα ΕΥΣ του ΥΔ Κρήτης δίνεται στον πινακα που ακολουθεί (Πίνακας 5-7 από Α ως Δ) ενώ ο Χάρτης 5-2 παρουσιάζει εποπτικά το χαρακτηρισμό της πίεσης ανά ΕΥΣ . Α. Ποτάμια ΥΣ (km) Υδρομορφολογικές Τροποποιήσεις Χαρακτηρισμός Πίεσης ΛΑΠ Ρεμάτων Βορείου Τμήματος Χανίων – Ρεθύμνου – Ηρακλείου (EL1339) 1 EL1339R000101001N ΤΣΙΧΛΙΑΝΟΣ 9.07 * 7 εγκάρσια τεχνικά έργα (γέφυρες και οχετοί) * 135m διευθέτησης - περιορισμού της κοίτης στον Κίσσαμο μεταξύ οδών * ~70m πλάτος τα εγκάρσια τεχνικά Ανεκτή 2 EL1339R000201003N ΤΥΦΛΟΣ 8.68 * 6 εγκάρσια τεχνικά έργα (γέφυρες και οχετοί) ~25m πλάτος Ανεκτή 3 EL1339R000201058N ΤΥΦΛΟΣ 6.04 * 3 εγκάρσια τεχνικά έργα (γέφυρες και οχετοί) * 180m διευθέτησης στο χωριό Καλουδιανά (περιορισμός ρέματος με δρόμους) * ~42μ πλάτος τα εγκάρσια τεχνικά Ανεκτή 4 EL1339R000202104N ΤΥΦΛΟΣ 3.20 * 2 εγκάρσια τεχνικά έργα (γέφυρες και οχετοί) ~14m πλάτος Ανεκτή 5 EL1339R000202205N ΤΥΦΛΟΣ 5.90 * 2 εγκάρσια τεχνικά έργα (γέφυρες και οχετοί) ~27m πλάτος Ανεκτή 6 EL1339R000301006N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 3.94 * 3 εγκάρσια τεχνικά έργα ~50μ πλάτος Ανεκτή 7 EL1339R000301007N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 4.10 * 1 εγκάρσιο τεχνικό έργο * Διευθέτηση σε μήκος ~890μ στον οικισμό Βουκολιές * ~9m πλάτος τα εγκάρσια τεχνικά Μέτρια 8 EL1339R000301008N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 6.72 * 6 εγκάρσια τεχνικά έργα ~29.5mπλάτος Αμελητέα 9 EL1339R000301057N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 1.68 * 2 εγκάρσια τεχνικά έργα ~10m πλάτος Μέτρια 10 EL1339R000302009N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 9.01 * 2 εγκάρσια τεχνικά έργα ~12m πλάτος Ανεκτή 11 EL1339R000303110N ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ 17.80 * 8 εγκάρσια τεχνικά έργα ~60m πλάτος Ανεκτή 12 EL1339R000401011N ΚΕΡΙΤΗΣ 4.29 * 2 εγκάρσια τεχνικά έργα ~27mπλάτος Ανεκτή 13 EL1339R000401012H ΚΕΡΙΤΗΣ 1.90 Κατάντη Τεχνητής λίμνης Αγυιάς &με κάλυψη ποταμού : *2 εγκάρσια τεχνικά έργα με ~530m πλάτος συμπεριλαμβανομένου του αγωγού κατάντη της Λίμνης Ισχυρή