Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 12/2002

Η ποινική δικαιοσύνη στις Ένοπλες Δυνάμεις απονέμε?ται από τα στρατιωτικά δικαστήρια και τον Άρειο Πάγο (άρ?θρο 167 §1 ΣΠΚ). Στρατιωτικά δικαστήρια είναι τα στρατο?δικεία, τα ναυτοδικεία, τα αεροδικεία και το Αναθεωρητικό Δικαστήριο (άρθρο 5 §1ιγ' & ιδ' ΣΠΚ).

Τα στρατιωτικά δικαστήρια λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Δικαστικού Σώματος Ενόπλων Δυ?νάμεων (ΚΔΣΕΔ), του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (ΣΠΚ) και του παρόντος Κανονισμού. Ως δικαστικά καταστήματα υποστηρίζονται από πλευράς διοικητικής μέριμνας από τον αντίστοιχο Κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων.

Όπου στον παρόντα Κανονισμό χρησιμοποιείται ο ό?ρος «στρατοδικείο» νοείται και το ναυτοδικείο και το αερο?δικείο.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) ασκεί εποπτεία στη διοίκηση της Στρατιωτικής Δικαιοσύνης, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Ο Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δι?καστηρίου ασκούν εποπτεία στα στρατιωτικά δικαστήρια και στις εισαγγελίες τους, καθώς και στις γραμματείες αυ?τών, αντίστοιχα.

Η εποπτεία του Προέδρου και του Εισαγγελέα του Α?ναθεωρητικού Δικαστηρίου συνίσταται στην επίβλεψη και στην έκδοση γενικών οδηγιών για την εύρυθμη λειτουργία των στρατιωτικών δικαστηρίων και των εισαγγελιών τους.

Οποιαδήποτε οδηγία, σύσταση ή υπόδειξη του Προέ?δρου ή του Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου σε δικαστικό λειτουργό για ουσιαστικό ή δικονομικό θέμα σε συγκεκριμένη υπόθεση ή κατηγορία υποθέσεων είναι α?νεπίτρεπτη και συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Το Τριμελές Στρατοδικείο συγκροτείται από τον Πρό?εδρο του στρατοδικείου, ένα Στρατιωτικό Δικαστή ή Πά?ρεδρο και ένα στρατοδίκη (άρθρο 178 §1 ΣΠΚ).

Το Πενταμελές Στρατοδικείο συγκροτείται από τον Πρόεδρο του στρατοδικείου, τρεις ή δύο Στρατιωτικούς Δι?καστές, από τους οποίους ο ένας μπορεί να είναι Πάρε?107 χρεωτικώς εισαγγελέας και δικαστικός γραμματέας (άρ?θρα 172 §2, 184 §2 ΣΠΚ).

Ως Πρόεδρος στρατοδικείου τοποθετείται δικαστικός λειτουργός που έχει βαθμό Στρατιωτικού Δικαστή Α΄ ή Β΄ (άρθρο 171 §1α' ΣΠΚ).

Τον Πρόεδρο όταν απουσιάζει, κωλύεται ή δεν υπάρχει, αναπληρώνει στην μεν άσκηση των αρμοδιοτήτων του ως διευθυντού καταστήματος ο αρχαιότερος Στρατιωτι?κός Δικαστής που υπηρετεί στο στρατοδικείο (δικαστή?ριο και εισαγγελία), στη δε άσκηση των δικαστικών καθη?κόντων του ο αρχαιότερος από τους Στρατιωτικούς Δικα?στές που υπηρετούν στο Δικαστήριο και αν δεν υπάρχει αναπληρωτής, τον αναπληρώνει άλλος Στρατιωτικός Δι?καστής που ορίζεται από τον Πρόεδρο του Αναθεωρητι?κού Δικαστηρίου (άρθρο 173 ΣΠΚ).

Οι Στρατιωτικοί Δικαστές που έχουν τοποθετηθεί στο δικαστήριο ή έχουν διατεθεί σ' αυτό συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του, με τριμελή ή πενταμελή σύνθεση, κα?θώς και σ' αυτές του δικαστικού συμβουλίου, οριζόμενοι από τον Πρόεδρο του δικαστηρίου (άρθρο 172 §4, πρώτο εδάφιο, ΣΠΚ).

Οι Στρατιωτικοί Δικαστές που μετέχουν στη σύνθεση του δικαστηρίου ή του δικαστικού συμβουλίου, οριζόμε?νοι από τον Πρόεδρο του δικαστηρίου ή του Συμβουλίου, αντίστοιχα, ως εισηγητές, μεριμνούν για την αιτιολόγηση των αποφάσεων και για τη σύνταξη του σκεπτικού και του διατακτικού των βουλευμάτων, κατά περίπτωση, ελέγχο?ντας επιπροσθέτως την ορθότητα της καθαρογραφής αυτών, μετά την οποία και προσυπογράφουν στο περιθώ?ριο του πρωτοτύπου της αποφάσεως ή του βουλεύματος, αντίστοιχα.

Η αιτιολόγηση της γνώμης της μειοψηφίας γίνεται α?πό το μέλος ή ένα από τα μέλη που μειοψήφησαν.

Η αιτιολόγηση των αποφάσεων πρέπει να ολοκληρώ?νεται μέσα σε τόσο χρόνο, ώστε η καθαρογραφή τους να γίνεται μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από τις οικείες δικονομικές διατάξεις.

Κατά την αιτιολόγηση δίδεται προτεραιότητα στις υ?ποθέσεις που αφορούν προσωρινά κρατούμενους, σε ε?κείνες που ενέχουν κίνδυνο παραγραφής, καθώς και σ΄ αυ?τές που αφορούν αξιωματικούς και γενικότερα μονίμους στρατιωτικούς, των οποίων η υπηρεσιακή εξέλιξη επηρεά?ζεται από την εκκρεμότητα της ποινικής διαδικασίας.

Η εισαγγελία του στρατιωτικού δικαστηρίου είναι δι?καστική αρχή ανεξάρτητη από το δικαστήριο και την εκτε?λεστική εξουσία, δρα ενιαία και αδιαίρετα και έχει ως απο?στολή την τήρηση της νομιμότητας και τη δίωξη των αξιο?ποίνων πράξεων των στρατιωτικών.

Η τοπική αρμοδιότητα της εισαγγελίας του στρατιωτι?κού δικαστηρίου συμπίπτει με εκείνη του δικαστηρίου στο οποίο λειτουργεί.

Στην εισαγγελία κάθε στρατοδικείου τοποθετείται έ?νας δικαστικός λειτουργός με βαθμό Στρατιωτικού Δικα?στή Α΄ ή Β΄ ως Εισαγγελέας (άρθρο 171 §2 ΣΠΚ) και ανάλο?γος με το φόρτο εργασίας της εισαγγελίας αριθμός Στρα?τιωτικών Δικαστών ή Παρέδρων, ως Αντεισαγγελείς.

Τους εισαγγελικούς λειτουργούς σε κάθε Στρατοδι?κείο συνδέει σχέση ιεραρχικής εξάρτησης. Ιεραρχικά προϊ?στάμενος είναι ο Εισαγγελέας του στρατοδικείου.

Ο εισαγγελικός λειτουργός οφείλει να εκτελεί την πα?ραγγελία των προϊσταμένων του. Κατά την εκτέλεση όμως των καθηκόντων του και την έκφραση της γνώμης του ε?νεργεί αδέσμευτα, υπακούοντας στο νόμο και στη συνεί?δησή του.

Ο Εισαγγελέας του στρατοδικείου έχει δικαίωμα να α?πευθύνει παραγγελίες, γενικές οδηγίες και συστάσεις σχε?τικές με την άσκηση των καθηκόντων τους, με την επιφύ?λαξη του άρθρου 3 παρ. 4 του παρόντος, προς τους Αντει?σαγγελείς της ιδίας εισαγγελίας και τους ανακριτικούς υπαλλήλους της περιφερείας του.

Τον Εισαγγελέα όταν απουσιάζει, κωλύεται ή δεν υ?πάρχει αναπληρώνει ο αρχαιότερος από τους Αντεισαγγε?λείς που υπηρετούν στην εισαγγελία. Αν δεν υπάρχει ανα?πληρωτής, τον αναπληρώνει άλλος Στρατιωτικός Δικα?στής που ορίζεται κατά τις διατάξεις του ΣΠΚ (άρθρο 174 §1 ΣΠΚ).

Οι Πάρεδροι που υπηρετούν στα στρατοδικεία ως Δι?καστές ή Αντεισαγγελείς ασκούν τα ίδια καθήκοντα με τους λοιπούς Στρατιωτικούς Δικαστές που υπηρετούν σε αντί?στοιχες θέσεις, εκτός από την εκτέλεση καθηκόντων ανα?κριτή και την κίνηση ποινικής δίωξης (άρθρο 38 §1 ΚΔΣΕΔ).

Οι Πάρεδροι κατά τη διάρκεια της δοκιμαστικής τους υπηρεσίας παρακολουθούν μαθήματα επιμορφώσεως, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 38 του ΚΔΣΕΔ, η οποία αφορά κυρίως νομικά θέματα που προκύπτουν κατά τη δι?καστηριακή πρακτική.

Η Ολομέλεια του στρατοδικείου αποτελείται από ό?λους τους Στρατιωτικούς Δικαστές και τους Παρέδρους του στρατοδικείου και της εισαγγελίας. Ο Πρόεδρος του στρατοδικείου προεδρεύει στις συνεδριάσεις της ολομέ?λειας και σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του ανα?πληρώνεται από τον αρχαιότερο Στρατιωτικό Δικαστή του στρατοδικείου. 108 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) γ. Η κατάρτιση των τμημάτων των διακοπών. δ. Η λήψη απόφασης ή η γνωμοδότηση για όσα θέματα έχουν υπαχθεί στην αρμοδιότητά της από ειδικές διατάξεις.

Την Ολομέλεια συγκαλεί ο Πρόεδρος του στρατοδι?κείου.

Η σύγκληση της Ολομέλειας είναι υποχρεωτική όταν: α. Ζητηθεί εγγράφως από το ένα τρίτο των μελών που κα?τά το χρόνο της αίτησης συμμετέχουν σε αυτήν. β. Ζητηθεί από τον Εισαγγελέα του δικαστηρίου, όταν η σύγκλησή της αφορά ζητήματα γενικότερου ενδιαφέρο?ντος οργάνωσης και λειτουργίας του στρατοδικείου. Στη περίπτωση αυτή προεδρεύει υποχρεωτικά ο Πρόεδρος του στρατοδικείου.

Η διαδικασία της σύγκλησης και της διεξαγωγής των εργασιών της Ολομέλειας ρυθμίζεται από τον κανονισμό ε?σωτερικής υπηρεσίας του στρατοδικείου.

Η Ολομέλεια μπορεί να συγκληθεί για να ανταλλάξουν τα μέλη της απόψεις σε νομικά ζητήματα. Στην περίπτωση αυτή η σχετική απόφαση της Ολομέλειας γνωστοποιείται στον Πρόεδρο και στον Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δι?καστηρίου.

Η Ολομέλεια βρίσκεται σε απαρτία όταν είναι παρόντα τουλάχιστον τα τρία τέταρτα των μελών της.

Οι αποφάσεις της Ολομέλειας λαμβάνονται με την α?πόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών της και με φανε?ρή ψηφοφορία. Αν, για κάποιο θέμα, σχηματισθούν περισ?σότερες από δύο γνώμες, επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία για μία από τις δύο επικρατέστερες γνώμες. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η άποψη με την οποία τάχθηκε ο Πρόεδρος.

Οι συνεδριάσεις της Ολομέλειας δεν είναι δημόσιες.

Ο Πρόεδρος του στρατοδικείου ή ο νόμιμος ανα?πληρωτής του διορίζει τον εισηγητή του θέματος για το ο?ποίο καλείται η Ολομέλεια να πάρει σχετική απόφαση. Εί?ναι δυνατό για το ίδιο θέμα να διορισθούν παράλληλα πε?ρισσότεροι εισηγητές, οι οποίοι μπορούν να κάνουν κατανομή της εργασίας μεταξύ τους. Ο ορισμός του ει?σηγητή ή των εισηγητών πρέπει να γίνει τουλάχιστον εί?κοσι (20) ημέρες πριν από την ημέρα σύγκλησης της Ο?λομέλειας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου το σχετικό θέμα δεν παρουσιάζει δυσκολίες αντιμετώπισής του, ο διορισμός εισηγητή μπορεί να γίνει και πέντε (5) ημέρες πριν από την ημερομηνία σύγκλησης της Ολομέλειας. Με απόφαση της Ολομέλειας του στρατοδικείου μπορεί επί?σης να διορισθεί ένας ή και περισσότεροι εισηγητές σε διάφορα θέματα που πρόκειται να την απασχολήσουν.

Καθήκοντα Γραμματέα της Ολομέλειας εκτελεί πά?ντοτε ο γραμματέας που διευθύνει τη γραμματεία του στρατοδικείου, και αν δεν υπάρχει, απουσιάζει ή κωλύεται τον αναπληρώνει ο αρχαιότερος γραμματέας του στρατο?δικείου.

Οι δικονομικές διατάξεις που ρυθμίζουν τα σχετικά με τη διάσκεψη και την κατάρτιση των αποφάσεων των δικα?στηρίων εφαρμόζονται αναλόγως στις Ολομέλειες των στρατοδικείων.

Κάθε στρατοδικείο οφείλει μέσα σε ένα εξάμηνο από τη δημοσίευση του παρόντος να καταρτίσει κανονισμό ε?σωτερικής υπηρεσίας, ο οποίος συμπληρώνεται, τροπο?ποιείται ή αντικαθίσταται, όταν επιβάλλεται από υπηρεσια?κές ανάγκες.

Ο κανονισμός καταρτίζεται, συμπληρώνεται ή αντικα?θίσταται από την Ολομέλεια του στρατιωτικού δικαστηρί?ου.

Μέχρις ότου εκδοθούν και ισχύσουν οι κανονισμοί αυ?τοί, τα θέματα που αναφέρονται στην παρ. 4 ρυθμίζονται α?πό τον Πρόεδρο του δικαστηρίου ή τον Εισαγγελέα, αντί?στοιχα.

Οι εσωτερικοί κανονισμοί των στρατιωτικών δικαστη?ρίων ορίζουν τα τμήματά τους και τον τρόπο συγκρότησής τους, τον αριθμό των δικασίμων και των υποθέσεων καθε?μιάς δικασίμου, την κατανομή των υποθέσεων στα τμήμα?τα, το χρονικό διάστημα που θα υπηρετούν οι δικαστές στα τμήματα και επιπλέον ρυθμίζουν οποιοδήποτε ζήτημα ανά?γεται στην εσωτερική οργάνωση των υπηρεσιών και την εύ?ρυθμη διεξαγωγή των εργασιών τους.

Ένα μήνα πριν από την επικείμενη κατάρτιση, συ?μπλήρωση, τροποποίηση, αντικατάσταση ή κατάργηση κα?νονισμού ή διατάξεών του μπορεί να ειδοποιείται εγγρά?φως ο Δικηγορικός Σύλλογος της έδρας του δικαστηρίου για να υποβάλει, αν επιθυμεί, έγγραφες προτάσεις για θέ?ματα σχετιζόμενα με το αντικείμενο του κανονισμού.

Οι κανονισμοί των στρατοδικείων και οι οποιεσδήποτε τροποποιήσεις τους υποβάλλονται στο Αναθεωρητικό Δι?καστήριο, η Ολομέλεια του οποίου έχει δικαίωμα, μέσα σε δύο (2) μήνες από την ημέρα που ο κανονισμός θα περιέλ?θει σ' αυτό, να τον συμπληρώσει ή να τον τροποποιήσει. Μετά την επιστροφή τους από το Αναθεωρητικό Δικαστή?ριο οι εγκεκριμένοι κανονισμοί δημοσιεύονται με μέριμνα της Διευθύνσεως Στρατιωτικής Δικαιοσύνης του Υπουρ?γείου Εθνικής Άμυνας (ΔΣΔ/ΥΠ.ΕΘ.Α.) στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ισχύουν από την ημέρα δημοσίευσής τους ή από τη χρονολογία που αυτοί ορίζουν.

Ο Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου έχουν δικαίωμα να ζητήσουν τη σύνταξη, συ?μπλήρωση, τροποποίηση ή αντικατάσταση των κανονι?σμών εσωτερικής υπηρεσίας των στρατοδικείων.

Σε κάθε στρατιωτικό δικαστήριο λειτουργεί γραμμα?τεία δικαστηρίου και γραμματεία εισαγγελίας.

Στη γραμματεία του δικαστηρίου προΐσταται ο Πρόε?δρος και στη γραμματεία της εισαγγελίας ο Εισαγγελέας.

Ως Γραμματείς στις παραπάνω Γραμματείες τοποθε?τούνται ανώτεροι αξιωματικοί δικαστικοί γραμματείς.