Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 122/2003

Τις διατάξεις των παραγράφων 2 περ. α, 3 και 4 του άρ?θρου 49 του Ν. 1041/1980 (ΦΕΚ 75Α), όπως αντικαταστά?θηκαν με το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν. 1819/1988 (ΦΕΚ 256Α),

Τη διάταξη του άρθρου 29 § 3 εδ. β΄ του Ν. 2519/1997 (165/A).

Τη διάταξη του άρθρου 29A του Ν. 1558/1985, όπως προστέθηκε με το άρθρο 22 του Ν. 2081/1992 (ΦΕΚ 154Α) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 παρ. 2A του Ν. 2469/ 1997 (ΦΕΚ 38/Α).

Την από 6.6.2002 γνωμοδότηση (πρακτ. 15/6.6.2002) του Εθνικού Συμβουλίου Λογιστικής.

Το γεγονός ότι από την εφαρμογή του παρόντος Δια?τάγματος δεν προκαλείται δαπάνη για τον Κρατικό Προϋ?πολογισμό.

Την 9/2003 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρα?τείας, έπειτα από πρόταση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Υγείας και Πρόνοιας και Ανάπτυξης, αποφασί?ζουμε: ΚΛΑΔΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΡΘΡΟ 1 Περιεχόμενο του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Δημοσίων Μονάδων Υγείας Με το παρόν ΚΛΑΔΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ θεσπίζεται στις Δημόσιες Μονάδες Υγείας (Πε.Σ.Υ. - Νοσοκομεία, Κέ?ντρα Υγείας) το διπλογραφικό λογιστικό σύστημα γενικής λογιστικής, αναλυτικής λογιστικής και λογιστικής του δη?μοσίου λογιστικού. Στο παρόν Κλαδικό Λογιστικό Σχέδιο με τους όρους "Δημόσιες Μονάδες Υγείας" ή "Μονάδες Υγείας", νοού?νται τα περιφερειακά Συστήματα Υγείας (Πε.Σ.Υ)., τα Δη?μόσια Νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας. Το περιεχόμενο του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου των Δημόσιων Μονάδων Υγείας ορίζεται ως κατωτέρω, στα μέρη Πρώτο έως και Πέμπτο.

Το σχέδιο λογαριασμών κατανέμεται σε τρία μέρη, καθένα από τα οποία αποτελεί ιδιαίτερο και ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα. Οι λογαριασμοί του καθενός από τα μέρη αυτά συνδέονται και συλλειτουργούν μεταξύ τους, χωρίς να επηρεάζουν λογιστικά τους λογαριασμούς των άλλων δύο μερών.

Οι λογαριασμοί ουσίας της γενικής λογιστικής, που αναπτύσσονται στις ομάδες 1-8 λειτουργούν σε ανεξάρ?τητο λογιστικό κύκλωμα, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στο κεφ 2.2

Οι λογαριασμοί τάξεως, που αναπτύσσονται στη 10η (0) ομάδα, λειτουργούν σε ανεξάρτητο λογιστικό κύκλω?μα, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στο κεφ. 3.2.

Σύμφωνα με την αρχή της αυτονομίας, η αναλυτική λογιστική, λειτουργεί ανεξάρτητα από τη γενική, σε λογα?ριασμούς της ομάδας 9, που συνδέονται και συλλειτουρ?γούν μεταξύ τους στο ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα της ομάδας αυτής, όπως ειδικότερα καθορίζεται στο κεφ. 5.3.

Είναι δυνατό να συγχωνεύονται και να λειτουργούν σε ένα ενιαίο σύστημα λογιστικής (στο αυτό λογιστικό κύ?κλωμα) η Γενική και η Αναλυτική Λογιστική με την προϋ?πόθεση ότι η Αναλυτική Λογιστική θα διατηρεί την αυτο?νομία της και δεν θα αλλοιώνονται οι βασικές αρχές των παρακάτω παρ. 1.101 και 1.102. § 1.1.101 Η αρχή της κατ' είδος συγκεντρώσεως των αποθεμάτων, εξόδων και εσόδων.

Σύμφωνα με την αρχή της κατ' είδος συγκεντρώσεως των αποθεμάτων, των εξόδων και των εσόδων, τα αντίστοιχα κονδύλια καταχωρούνται σε λογαριασμούς αποθεμάτων (ομάδα 2), εξόδων (ομάδα 6), εσόδων (ομάδα 7) και εκτά?κτων και ανόργανων αποτελεσμάτων (ομάδα 8), οι οποίοι ανοίγονται και λειτουργούν με κριτήριο το είδος και όχι τον προορισμό για τον οποίο πραγματοποιούνται οι αντίστοιχες αγορές αποθεμάτων και τα αντίστοιχα έξοδα και έσοδα.

Σύμφωνα με την αρχή της προηγούμενης περιπτώσε?ως οι σχετικοί λογαριασμοί των αποθεμάτων και εξόδων δέχονται μόνο χρεώσεις ενώ των εσόδων μόνο πιστώσεις καθώς και αντίστοιχους αντιλογισμούς, χωρίς να επιτρέ?πονται μεταφορές των κονδυλίων τους κατά τη διάρκεια 1795 § 1.1.102 Η αρχή της καταρτίσεως του λογαριασμού της Γενικής Εκμετάλλευσης με λογιστικές εγγραφές. Ο λογαριασμός της Γενικής εκμετάλλευσης καταρτίζεται έπειτα από μεταφορά σ' αυτόν της αξίας των αποθεμάτων, οργανικών εξόδων και οργανικών εσόδων κατ' είδος, σύμ?φωνα με όσα καθορίζονται στην παρ. 2.2.803, έτσι ώστε από την ανάλυση του να προκύπτει η συνολική κίνηση των λογαριασμών εκμεταλλεύσεως της Μονάδας Υγείας. § 1.1.103 Γενικές αρχές τηρήσεως των λογαριασμών

Για την ενημέρωση των λογαριασμών ισχύει η βασική αρχή της υπάρξεως παραστατικού (δικαιολογητικού), δη?λαδή αποδεικτικών πραγματοποιήσεως του εξόδου, του εσόδου, της εισπράξεως ή πληρωμής, που προβλέπονται σε κάθε περίπτωση. Με βάση τα δικαιολογητικό αυτά λογιστικοποιούνται τα έξοδα και τα έσοδα. Απόκλιση από τη βασική αρχή, επιτρέπεται στις περι?πτώσεις που αναφέρονται στην περίπτωση 3 της παρ. 5.1.600 του Π.Δ. 1123/1980.

Στους αναλυτικούς λογαριασμούς της τελευταίας βαθ?μίδας καταχωρούνται και τα εξής τουλάχιστον στοιχεία: α. Ο αύξοντας αριθμός του παραστατικού, με το οποίο γίνεται η λογιστικοποίηση και καταχώρηση στο λογαρια?σμό αυτό του σχετικού ποσού. β. Σύντομη αιτιολογία για κάθε εγγραφή, δηλαδή για κά?θε ποσό που καταχωρείται στη χρέωση ή την πίστωση του λογαριασμού.

Για τους αναλυτικούς λογαριασμούς της τελευταίας βαθμίδας της γενικής λογιστικής και των λογαριασμών τάξεως, είναι υποχρεωτική η τήρηση αναλυτικών ατομι?κών μερίδων σε καρτέλες ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Για τους λογαριασμούς της Αναλυτικής Λογιστικής, ισχύουν όσα ορίζονται στη περίπτωση 7 της παραγ. 5.210 του Π.Δ. 1123/1980.

Παρέχεται η ευχέρεια στις Μονάδες Υγείας να ενη?μερώνουν τους λογαριασμούς της προτελευταίας βαθμί?δας (περιληπτικούς) μόνο με τη συνολική κίνηση, τόσο της χρεώσεως όσο και της πιστώσεως, των αντίστοιχων λογαριασμών τους της τελευταίας βαθμίδας (αναλυτι?κών), με την προϋπόθεση ότι η ενημέρωση αυτή των ανα?λυτικών λογαριασμών θα γίνεται, κατά οποιοδήποτε τρό?πο, τουλάχιστο στο τέλος κάθε μήνα. § 1.1.104 Γενικές αρχές μηχανογραφικής τήρησης βι?βλίων και έκδοσης στοιχείων.

Παρέχεται η δυνατότητα στη Μονάδα Υγείας να τηρεί τα βιβλία της και να εκδίδει τα στοιχεία της μηχανογραφι?κά, ή να τηρεί μηχανογραφικά τη Γενική Λογιστική και να εκδίδει τα στοιχεία της χειρόγραφα ή αντίστροφα. Δεν παρέχεται η δυνατότητα, το ίδιο βιβλίο άλλοτε να τηρείται μηχανογραφικά και άλλοτε χειρόγραφα ή ένα στοιχείο να εκδίδεται μηχανογραφικά με τη συμπλήρωση ορισμένων μόνο δεδομένων και τα λοιπά δεδομένα να συμπληρώνο?νται χειρόγραφα.

Η Μονάδα Υγείας που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό υπο?λογιστή για την τήρηση των βιβλίων ή την έκδοση των πα?ραστατικών στοιχείων υποχρεούται: α. Να έχει αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του λο?γισμικού στην Ελληνική γλώσσα, που αναφέρεται τουλάχιστον στην εφαρμογή των διατάξεων του Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά και το οποίο ενημερώνεται αμέ?σως για κάθε μεταβολή που επέρχεται σ' αυτό. β. Να διαθέτει στον οποιοδήποτε αρμόδιο εξωτερικό έλεγχο το κατάλληλο προσωπικό, για να εκτυπωθούν ή εμ?φανιστούν στην οθόνη τα ζητούμενα στοιχεία ή για να γί?νουν ανάλογες ελεγκτικές επαληθεύσεις, τόσο στις εγγρα?φές των βιβλίων, όσο και στις δυνατότητες του λογισμικού. γ. Να διαφυλάσσει το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης λογι?σμικού για δέκα χρόνια από το τέλος της διαχειριστικής περιόδου κατά την οποία θα σταματήσει τη μηχανογρα?φική τήρηση των βιβλίων και την έκδοση των στοιχείων ή θα αλλάξει εγχειρίδιο οδηγιών. δ. Να διαφυλάσσει τα ηλεκτρομαγνητικά μέσα αποθήκευ?σης πληροφοριών μέχρι την εκτύπωση των δεδομένων τους. ε. Να διαφυλάσσει τα βιβλία και τα παραστατικά στοιχεία, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις.

Οι φορείς που αναλαμβάνουν τη μηχανογραφική ενη?μέρωση των βιβλίων, έχουν υποχρέωση να διαφυλάσ?σουν το αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του λογι?σμικού και να διαθέτουν το κατάλληλο προσωπικό κατά τη διάρκεια του ελέγχου, για τη χρήση του λογισμικού. Ένα αντίγραφο του εγχειριδίου οδηγιών χρήσης παραδίδεται στη Μονάδα Υγείας.

Το πρόγραμμα που χρησιμοποιεί η Μονάδα Υγείας για τη μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων και την έκδο?ση των στοιχείων της, πρέπει να ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις των διατάξεων του Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά: Το πρόγραμμα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο πα?ρόν Κλαδικό Λογιστικό Σχέδιο, ώστε να παρέχει τη δυνα?τότητα ανάπτυξης κωδικών αριθμών και τίτλων λογαρια?σμών, σύμφωνα με τις διατάξεις του πρώτου, δεύτερου και τρίτου μέρους του παρόντος.

Η μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων πραγματοποι?είται σε δύο στάδια. Το στάδιο της ενημέρωσης και το στάδιο της εκτύπωσης.

Η ενημέρωση των βιβλίων γίνεται με την εισαγωγή των δεδομένων κάθε οικονομικής πράξης που πραγματο?ποιεί η Μονάδα Υγείας στο αρχείο του Η/Υ και τη λογιστι?κοποίηση των πράξεων αυτών στις προθεσμίες που ορίζει το Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά. Η εισαγωγή γίνεται με την πληκτρολόγηση ή αυτόματα όταν υπάρχει σύστημα ON LINE ενημέρωσης των βιβλίων, με τα στοιχεία που εκδίδονται μηχανογραφικά.

Η εκτύπωση είναι η μεταφορά από το Αρχείο του Η/Υ και η απεικόνιση σε μηχανογραφικά έντυπα (θεωρημένα ή αθεώρητα) των οικονομικών πράξεων. Η θεώρηση των εντύπων γίνεται από την εποπτεύουσα αρχή, πριν τη χρη?σιμοποίησή τους.

Τα ημερολόγια στα οποία καταχωρούνται πρωτογε?νώς οι εγγραφές, ενημερώνονται στην προθεσμία που ορίζεται από τις διατάξεις του Π.Δ. 186/1992.

Η θεώρηση των βιβλίων, στοιχείων και καταστάσεων, που αναφέρονται στην παράγραφο αυτή, γίνεται από την προβλεπόμενη από το νόμο Αρχή. Στις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται τέτοια θεώρηση από τις κείμενες διατάξεις, αυτή γίνεται από τον Πρόεδρο ή Διοικητή της Μονάδας Υγείας ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν αναπληρωτή του. § 1.1.105 Διαδικασίες λογιστικοποίησης αγορών και δα?πανών

Αμέσως μετά τη δημιουργία (π.χ. κατάρτιση μισθοδοτι?1796 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) οποία θα χρεώνονται οι σχετικοί λογαριασμοί των ομάδων 1, 2, 3 και 6 ή οι λογαρ. 81-82, με αντίστοιχη πίστωση των σχε?τικών λογαριασμών της ομάδας 5 ή του πρωτοβάθμιου 45. Σε ειδική θέση των Δελτίων συμψηφιστικής εγγραφής θα αναγράφονται οι αριθμοί των αντίστοιχων ενταλμάτων πληρωμής, ευθύς μετά την έκδοση και έγκρισή τους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, εφόσον υπόκεινται στον προλη?πτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τις μεθεπόμενες περιπτώσεις 3 και 4. Η έκδοση του Δελτίου Συμψηφιστικής εγγραφής και η, σύμφωνα με τα προηγούμενα, άμεση διενέργεια των αντί?στοιχων λογιστικών εγγραφών, είναι υποχρεωτική για όλες ανεξαιρέτως τις περιπτώσεις, δηλαδή και για εκείνες που η έκδοση του εντάλματος πληρωμής γίνεται αμέσως μετά τη δημιουργία ή λήψη των σχετικών νομίμων δικαιολογητικών. Επισημαίνεται ιδιαιτέρως ότι για τις δαπάνες των Δημό?σιων Μονάδων Υγείας που έχει αναλάβει να πληρώνει το Δημόσιο, όπως π.χ. μισθοδοσία προσωπικού ή που έχουν αναλάβει να πληρώνουν άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου όπως π.χ. μισθοδοσία Καθηγητών Πανεπιστημια?κών Κλινικών, θα εκδίδονται Δελτία Συμψηφιστικών Εγγρα?φών, όπως προαναφέρθηκε, αλλά με αντίστοιχη πίστωση των οικείων λογαριασμών των επιχορηγήσεων που τηρού?νται στην ομάδα 7. Στις περιπτώσεις αυτές δεν εκδίδονται εντάλματα πληρωμής, αλλά ούτε υπάρχει ανάγκη ενημε?ρώσεως των λογαριασμών του Δημοσίου Λογιστικού που τηρούνται στους λογαριασμούς τάξεως, καθόσον οι προα?ναφερόμενες δαπάνες καταβάλλονται απευθείας από το Δημόσιο ή άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.

Εάν προηγηθεί η λήψη νόμιμου δικαιολογητικού που πι?στοποιεί την ποσοτική μόνο παραλαβή ενσώματων αγαθών, θα διενεργούνται αμέσως οι εγγραφές ποσοτικής κίνησης των αποθηκών οι δε εγγραφές που αφορούν τις αντίστοιχες αξίες, θα γίνονται σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προη?γούμενη περιπτ. 1, όχι όμως αργότερα από το τέλος του μή?να κατά το οποίο έγινε η παραλαβή του ενσώματου αγαθού.

Με την έκδοση του Εντάλματος Πληρωμής, στο οποίο εκτός από την κωδικαρίθμηση του Δημοσίου Λογιστικού, θα αναγράφεται και η αντίστοιχη κωδικαρίθμηση της Γενικής Λογιστικής καθώς και ο αριθμός του Δελτίου Συμψηφιστικής εγγραφής, δεν θα διενεργείται άλλη εγγραφή στη Γενική Λογιστική στις ομάδες 1 έως και 8, αλλά στο στάδιο αυτό θα κινούνται μόνο οι λογαριασμοί του Δημοσίου Λογιστικού, που τηρούνται στο ζεύγος λογαριασμών τάξεως 02 και 06, σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στο Κεφαλαίου 3.3.

Μετά την έγκριση του Εντάλματος Πληρωμής από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και τη συνακόλουθη εξόφληση του, εκτός από τη διενέργεια των σχετικών εγγραφών στους λογαριασμούς του Δημοσίου Λογιστικού, θα χρεώνονται και οι λογαριασμοί της ομάδας 5 που έχουν πιστωθεί με τις εγγραφές της πιο πάνω περίπτωσης 1, με πίστωση των λογαριασμών των διαθεσίμων.

Για κάθε εξόφληση εντάλματος πληρωμής που γίνεται από διαθέσιμα των τραπεζικών λογαριασμών της Μονάδας Υγείας, θα εκδίδεται απαραίτητα και τραπεζική επιταγή, που θα συνοδεύεται από το σχετικό Ένταλμα Πληρωμής.

Η Μονάδα Υγείας δύναται να τηρεί διαφορετικές σει?ρές Ενταλμάτων Πληρωμής, ανάλογα με το χώρο ή τμή?μα έκδοσης τους, το μέσο πληρωμής (μετρητά, επιταγές κ.λπ.), την υποχρέωση ή μη προληπτικού ελέγχου κ.λπ. Τα Εντάλματα Πληρωμής, είναι προαριθμημένα κατά σειρά.

Η διενέργεια των περιλαμβανόμενων στα προηγούμε?να (περίπτ. 1-6) είναι υποχρεωτική για όλες τις περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων για τις οποίες η έκδοση του εντάλματος πληρωμής και η εξόφληση του γίνονται ευ?θύς με τη λήψη των σχετικών νομίμων δικαιολογητικών. § 1.1.106 Διαδικασίες λογιστικοποίησης εσόδων

Τα έσοδα της Μονάδας Υγείας, παρακολουθούνται ανα?λυτικά στους σχετικούς υπολογαριασμούς της ομάδας 7.

Τα έσοδα λογιστικοποιούνται μόλις καταστούν βέ?βαια και εκκαθαρισμένα, ανεξάρτητα από το χρόνο εί?σπραξής τους. Το βέβαιο της ύπαρξης του εσόδου της Μονάδας Υγείας, προκύπτει από το στάδιο ολοκληρώσεως των υπηρεσιών που έχουν παρασχεθεί μέσα στη χρήση, όπως κατά την έξοδο του ασθενούς από τη Μονάδα Υγείας ή τμηματικά κατά βραχύτε?ρα χρονικά διαστήματα π.χ. στο τέλος κάθε μηνός Επίσης το βέβαιο της ύπαρξης του εσόδου μπορεί να προκύπτει από σχετικό τίτλο που βεβαιώνει την είσπραξη του εσόδου (π.χ. ει?δοποίηση ή Extrait λογαριασμού - τράπεζας) ή που βεβαιώνει τη δημιουργία απαίτησης από υπηρεσίες που παρασχέθηκαν ή από αναγνώριση της οφειλής από τον οφειλέτη.

Για όλες τις περιπτώσεις διενεργούνται συμψηφιστι?κές εγγραφές, με χρέωση του οφειλέτη και πίστωση του εσόδου, ανεξάρτητα αν συγχρόνως με τη βεβαίωση γίνε?ται και η εξόφληση της οφειλής. Σε αυτήν τη δεύτερη πε?ρίπτωση, θα διενεργείται και δεύτερη εγγραφή πίστωσης του οφειλέτη με χρέωση των διαθεσίμων. § 1.1.107 Σύνδεση Γενικής Λογιστικής με Προϋπολογισμό

Το σχέδιο λογαριασμών έχει σχεδιασθεί, ώστε ταυ?τόχρονα με τη λειτουργία της Γενικής Λογιστικής, να εξυ?πηρετούνται και οι υποχρεώσεις των Μονάδων Υγείας για τη λογιστική παρακολούθηση του προϋπολογισμού τους.

Οι λογαριασμοί τελευταίας βαθμίδας του σχεδίου, που αφορούν αγορές ή προσθήκες παγίων, λοιπές επενδύσεις και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις της Ομάδας 1, αγορές αποθεμάτων της Ομάδας 2, οργανικά έξοδα της Ομάδας 6. οργανικά έσοδα της Ομάδας 7 και μη οργανικά έσοδα και έξοδα της Ομάδας 8, καθώς και ορισμένοι λογαριασμοί των ομάδων 3 και 5, έχουν συσχετισθεί με τους αντίστοιχους κωδικούς λογαριασμούς του προϋπολογισμού.

Η ανάπτυξη των λογαριασμών του Προϋπολογισμού γίνεται στους λογαριασμούς 02 και 06 του Κεφαλαίου 3.1, το οποίο περιλαμβάνει το Σχέδιο Λογαριασμών τάξεως.

Ο τρόπος λειτουργίας των λογαριασμών 02 και 06 αναπτύσσεται στο Κεφαλαίου 3.3. Οι χρόνοι ενημέρωσης των λογαριασμών 02 και 06 είναι αυτοί που αναφέρονται στις παραγράφους 1.1.105 για τα πάγια, τα αποθέματα και τα έξοδα και 1.1.106 για τα έσοδα. Για τις λοιπές περι?πτώσεις (ομάδες 3 και 5) η ενημέρωση γίνεται αμέσως με?τά την έκδοση των σχετικών Ενταλμάτων Πληρωμής ή Γραμματίων Είσπραξης.

Σε περίπτωση που μετά την εγγραφή ενός ποσού στους λογαριασμούς του προϋπολογισμού, η διαδικασία ολοκλήρωσης της συναλλαγής ακυρωθεί, ακυρώνεται και η εγγραφή του προϋπολογισμού, παράλληλα με τις σχετικές ακυρωτικές εγγραφές στη Γενική Λογιστική.