Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 135/2007

Τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν.1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ − 34), όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 6 παρ. 4 του ν.1440/1984 (Α΄ − 70) και τροποποιήθηκε με τα άρθρα 7 του ν.1775/1988 (Α΄ − 101), 31 του ν.2076/1992 (Α΄ − 130), 19 του ν.2367/1995 (Α΄ − 261), 22 του ν.2789/2000 (Α΄ − 21) και 48 του ν.3427/2005 (Α΄−312).

Τις διατάξεις του άρθρου δευτέρου παρ. 2 του ν.2077/1992 «Κύρωση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση και των σχετικών Πρωτοκόλλων και Δηλώσεων που περιλαμβάνονται στην τελική Πράξη» (Α΄ − 136).

Τις διατάξεις του άρθρου 22 της παρ. 3 του ν.2362/ 1995 «Περί Δημοσίου Λογιστικού, ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις» (Α΄ − 247).

Την υπ’ αριθμ. 37930/ΔΙΟΕ1264/14.10.2005 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Καθορισμός αρμοδιοτήτων των Υφυπουργών Οικονομίας και Οικονομικών (Β΄ 1432/14.10.2005) και ιδίως τις διατάξεις του άρθρου 7, όπως τροποποιήθηκε με την αριθμ. 5733/ΔΙΟΕ 179/9.2.2006 όμοια (Β΄− 204).

Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα [π.δ.63/2005 (Α΄ − 98)].

Τις διατάξεις της Οδηγίας 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 (ΕΕ L 158 της 30.4.2004) σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, όπως τροποποιήθηκε με το Διορθωτικό της 29.6.2004 (EE L 229).

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος προκαλούνται τα ακόλουθα οικονομικά αποτελέσματα: Α. Επί του κρατικού προϋπολογισμού:

Δαπάνη από την καθιέρωση της αρχής της ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης που διαμένουν στην Ελλάδα. Η δαπάνη αυτή, που εξαρτάται από πραγματικά γεγονότα (αριθμός δικαιούχων, είδος επιδοτήσεων, παροχών, κ.λπ.) και για το λόγο αυτό δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς, θα καλύπτεται από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των οικείων Υπουργείων.

Ενδεχόμενη δαπάνη από την παροχή του ευεργετήματος της πενίας σε όσους εκ των ανωτέρω ασκούν ένδικο μέσο κατά της απόφασης απέλασής τους, εφόσον δε διαθέτουν επαρκείς πόρους για το σκοπό αυτό. Η δαπάνη αυτή, η οποία όμως εξαρτάται από πραγματικά γεγονότα και δεν μπορεί να εξακριβωθεί επακριβώς, θα καλύπτεται από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Β. Επί του προϋπολογισμού των δημόσιων νοσοκομείων (ν.π.δ.δ. επιχορηγούμενα από τον κρατικό προϋπολογισμό): Ενδεχόμενη δαπάνη από τη διενέργεια δωρεάν ιατρικών εξετάσεων στους πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης και στα μέλη της οικογένειάς τους, που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πάσχουν από ασθένεια που δικαιολογεί τη λήψη περιοριστικού μέτρου της ελευθερίας της κυκλοφορίας τους. Η δαπάνη αυτή, η οποία ομοίως εξαρτάται από πραγματικά γεγονότα και δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς, θα καλύπτεται από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των οικείων δημοσίων νοσοκομείων.

Τις υπ΄ αριθμ. 67/2007, 69/2007 και 95/2007 γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, αποφασίζουμε:

«Πολίτης της Ένωσης»: κάθε πρόσωπο το οποίο έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους της Ένωσης.

«Μέλος της οικογένειας»: (α) ο [η] σύζυγος ανεξαρτήτως ιθαγένειας, (β) ανεξαρτήτως ιθαγένειας: τα κοινά τέκνα των συζύγων, τα οποία είναι κάτω των 21 ετών, τα λοιπά κοινά τέκνα των συζύγων, ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον είναι συντηρούμενα, τα τέκνα του [της] συζύγου, κατά την ανωτέρω διάκριση, ως προς την ηλικία, καθώς και τα τέκνα που έχουν υιοθετηθεί, επίσης κατά την ανωτέρω διάκριση, (γ) ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι απευθείας ανιόντες του πολίτη της Ένωσης, καθώς και εκείνοι του [της] συζύγου, εφόσον είναι συντηρούμενοι.

Υπήκοος τρίτης χώρας, είναι το φυσικό πρόσωπο που δεν έχει την ελληνική ιθαγένεια ούτε την ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17 παρ. 1 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (άρθρο 1, στοιχείο (β), Ν.3386 ΦΕΚ 212/Α/23.8.2005)

Το παρόν προεδρικό διάταγμα ισχύει για τους πολίτες της Ένωσης, οι οποίοι εισέρχονται ή διαμένουν στην Ελλάδα και δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια καθώς και για τα μέλη των οικογενειών τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 2, που τους συνοδεύουν ή έρχονται να τους συναντήσουν.

Με την επιφύλαξη τυχόν ατομικού δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής των ενδιαφερομένων, εξετάζεται κατά προτεραιότητα και γενικώς διευκολύνεται, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, η είσοδος και η διαμονή των ακόλουθων προσώπων: (α) Κάθε άλλου μέλους της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, το οποίο δεν εμπίπτει στα αναφερόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 2 πρόσωπα, εφόσον το μέλος τούτο συντηρείται από τον έχοντα ίδιο δικαίωμα διαμονής πολίτη της Ένωσης ή ζει υπό τη στέγη του στη χώρα προέλευσης ή εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας καθιστούν απολύτως αναγκαία την προσωπική φροντίδα του εν λόγω μέλους της οικογένειας από τον πολίτη της Ένωσης και (β) ανεξαρτήτως ιθαγένειας, του [της] συντρόφου, με τον οποίο ο πολίτης της Ένωσης έχει σταθερή σχέση, προσηκόντως αποδεδειγμένη.

Σε κάθε περίπτωση γίνεται ενδελεχής εξέταση της προσωπικής κατάστασης και αιτιολογείται κάθε άρνηση εισόδου ή διαμονής των προσώπων αυτών.

Mε την επιφύλαξη των ισχυουσών για τους εθνικούς συνοριακούς ελέγχους διατάξεων, που αφορούν τα ταξιδιωτικά έγγραφα, όλοι οι πολίτες της Ένωσης οι οποίοι φέρουν ισχύον δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο καθώς και τα μέλη της οικογένειάς τους, τα οποία είναι υπήκοοι τρίτης χώρας και φέρουν ισχύον διαβατήριο, δικαιούνται να εγκαταλείπουν το έδαφος της Ελλάδας προκειμένου να μεταβούν σε άλλο κράτος μέλος.

Στα πρόσωπα της παρ. 1 δεν επιβάλλεται καμία θεώρηση εξόδου ή άλλη ισοδύναμη διατύπωση.

Με την επιφύλαξη των διατάξεων που αφορούν τα ταξιδιωτικά έγγραφα, τα οποία ισχύουν για τους εθνικούς συνοριακούς ελέγχους, επιτρέπεται η είσοδος στην ελληνική επικράτεια: (α) σε κάθε πολίτη της Ένωσης, ο οποίος φέρει ισχύον δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο, χωρίς να απαιτείται καμία θεώρηση εισόδου ή άλλη ισοδύναμη διατύπωση και (β) στα μέλη οικογένειας που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, εφόσον φέρουν ισχύον διαβατήριο. Στα πρόσωπα αυτά επιβάλλεται μόνο θεώρηση εισόδου, όταν απαιτείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 539/2001, όπως ισχύει, ή ενδεχομένως σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Στα πρόσωπα αυτά παρέχεται κάθε διευκόλυνση, προκειμένου να αποκτήσουν τις απαιτούμενες θεωρήσεις. Οι θεωρήσεις αυτές εκδίδονται, ατελώς, το συντομότερο δυνατόν, και βάσει ταχείας διαδικασίας.

Η κατοχή ισχύοντος δελτίου διαμονής μέλους οικογένειας πολίτη της Ένωσης, απαλλάσσει τα πρόσωπα της περίπτωσης (β) της παρ. 1 του παρόντος άρθρου από την υποχρέωση θεώρησης εισόδου.

Δεν επιτίθεται σφραγίδα εισόδου ή εξόδου στο διαβατήριο των κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του παρόντος, μελών της οικογένειας πολίτη της Ένωσης που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, εφόσον προσκομίζουν δελτίο διαμονής μέλους οικογένειας πολίτη της Ένωσης.

Όταν ο πολίτης της Ένωσης ή μέλος της οικογένειάς του, που είναι υπήκοος τρίτης χώρας, δεν διαθέτει τα απαιτούμενα ταξιδιωτικά έγγραφα ή, ανάλογα με την περίπτωση, την αναγκαία θεώρηση, οι ελληνικές αστυνομικές αρχές, πριν λάβουν εις βάρος του το μέτρο της απέλασης, του παρέχουν κάθε εύλογη δυνατότητα είτε για την απόκτηση και την προσκόμιση ή την αποστολή των προαναφερομένων στοιχείων, το αργότερο εντός μηνός από την είσοδό του στην ελληνική επικράτεια, δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής.

Οι πολίτες της Ένωσης και τα μέλη της οικογέ νειάς τους, που είναι επίσης πολίτες της Ένωσης, έχουν δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα έως τρεις μήνες χωρίς κανένα όρο ή διατύπωση εφόσον κατέχουν ισχύον δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο.

Τα μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης, που είναι υπήκοοι τρίτης χώρας, έχουν δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα έως τρεις μήνες χωρίς κανένα όρο ή διατύπωση, εφόσον είναι κάτοχοι ισχύοντος διαβατηρίου ή θεώρησης, όπου απαιτείται και συνοδεύουν ή πηγαίνουν να συναντήσουν τον πολίτη της Ένωσης.

Οι πολίτες της Ένωσης και τα μέλη της οικογένειάς τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, έχουν το δικαίωμα διαμονής που προβλέπεται στις ανωτέρω διατάξεις, ενόσω δεν αποτελούν υπέρμετρο βάρος για το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Ελλάδος.

Οι πολίτες της Ένωσης έχουν δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών, εφόσον: (α) είναι μισθωτοί ή ασκούν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, ή (β) διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη των οικογενειών τους, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 8 του παρόντος, ούτως ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου διαμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Χώρας, καθώς και πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας, ή (γ) έχουν εγγραφεί σε ιδιωτικό ή δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, εγκεκριμένο ή χρηματοδοτούμενο από το Ελληνικό κράτος, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας ή διοικητικής πρακτικής, για να παρακολουθήσουν κατά κύριο λόγο σπουδές, συμπεριλαμβανομένων μαθημάτων επαγγελματικής κατάρτισης και διαθέτουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας στην Ελλάδα, βεβαιώνουν δε την αρμόδια αστυνομική αρχή, με δήλωση ή ισοδύναμα αποδεικτικά της επιλογής τους, ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη της οικογένειάς τους, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 8 του παρόντος, ώστε να μην επιβαρύνουν το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Χώρας κατά τη διάρκεια της παραμονής τους, ή (δ) είναι μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης, που πληροί τους αναφερόμενους στις περιπτώσεις (α), (β) ή (γ) όρους, τα οποία τον συνοδεύουν ή έρχονται να τον συναντήσουν.

Τα μέλη οικογένειας πολίτη της Ένωσης που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών και τον συνοδεύουν ή πηγαίνουν να τον συναντήσουν, έχουν δικαίωμα διαμονής για διάστημα άνω των τριών μηνών, εφόσον ο πολίτης της Ένωσης διαμένει νόμιμα στην Ελλάδα σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 περιπτώσεις (α), (β) και (γ) του παρόντος άρθρου.

Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, περίπτωση (α), η ιδιότητα του μισθωτού ή του ασκούντος ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα διατηρείται για τον πολίτη της Ένωσης που δεν είναι πλέον μισθωτός ή δεν ασκεί ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, στις ακόλουθες περιπτώσεις: (α) αν ο ενδιαφερόμενος είναι προσωρινά ανίκανος για εργασία εξαιτίας ασθενείας ή ατυχήματος, (β) αν ο ενδιαφερόμενος έχει καταγραφεί αρμοδίως ως ακουσίως άνεργος, έχοντας ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα άνω του ενός έτους, και έχει καταγραφεί ως πρόσωπο το οποίο αναζητεί εργασία στην αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης, (γ) αν ο ενδιαφερόμενος έχει καταγραφεί αρμοδίως ως ακουσίως άνεργος μετά τη λήξη ισχύος της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου με διάρκεια μικρότερη του ενός έτους ή αφού κατέστη ακουσίως άνεργος κατά τη διάρκεια των πρώτων δώδεκα μηνών και έχει καταγραφεί στην αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης ως πρόσωπο το οποίο αναζητεί εργασία. Στην περίπτωση αυτή, η ιδιότητα του εργαζομένου διατηρείται επί ένα εξάμηνο. (δ) αν ο ενδιαφερόμενος παρακολουθεί μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης, εκτός της περιπτώσεως που ο ενδιαφερόμενος είναι ακουσίως άνεργος, οπότε η διατήρηση της ιδιότητας του εργαζομένου προϋποθέτει την ύπαρξη σχέσης μεταξύ της προηγούμενης επαγγελματικής δραστηριότητας και της κατάρτισης.

Όταν ο πολίτης της Ένωσης διαμένει στην Ελλάδα, επειδή πληροί τους όρους της παρ. 1 περίπτωση (γ) του παρόντος άρθρου, κατά παρέκκλιση από την παρ. 1 περίπτωση (δ) και την παρ. 2 του παρόντος άρθρου, δικαίωμα διαμονής στην ελληνική επικράτεια, ως μέλη της οικογένειάς του, έχουν μόνο ο [η] σύζυγος και τα συντηρούμενα τέκνα, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 παρ. 2 του παρόντος. Η είσοδος και διαμονή των συντηρούμενων απευθείας ανιόντων του πολίτη της Ένωσης, που διαμένει στην Ελλάδα επειδή πληροί τους όρους της παρ. 1 περίπτωση (γ), καθώς και του [της] συζύγου του, διευκολύνεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 3 του παρόντος.

Το δικαίωμα διαμονής των πολιτών της Ένωσης και των μελών της οικογένειάς τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, διατηρείται για όσο διάστημα πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 7 του παρόντος. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου υπάρχει εύλογη αμφιβολία για το κατά πόσο πληρούνται οι όροι αυτοί, διενεργούνται σχετικοί έλεγχοι από τις αρμόδιες για το χειρισμό θεμάτων αλλοδαπών αστυνομικές αρχές του τόπου κατοικίας τους, όταν πρόκειται για πολίτη της Ένωσης ή μελών της οικογένειάς του που είναι επίσης πολίτες της Ένωσης ή τις αρμόδιες Υπηρεσίες Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της οικείας Περιφέρειας, όταν πρόκειται για μέλη οικογένειας πολίτη της Ένωσης που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών. Οι έλεγχοι αυτοί δεν μπορεί να είναι συστηματικοί.

Εφόσον ο πολίτης της Ένωσης διαμένει στην ελληνική επικράτεια για λόγους σπουδών, ως μέλη της οικογένειάς του, που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, νοούνται μόνον οι σύζυγοι και τα συντηρούμενα τέκνα,

Πολίτες της ΄Ενωσης που πρόκειται να διαμείνουν στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τους τρεις μήνες από την ημερομηνία άφιξής τους, υποχρεούνται πριν τη λήξη του τριμήνου να εμφανίζονται αυτοπροσώπως, στις αρμόδιες για το χειρισμό θεμάτων αλλοδαπών αστυνομικές αρχές του τόπου κατοικίας τους, για καταγραφή. Οι ανωτέρω υπηρεσίες ενεργούν σχετική εγγραφή και χορηγούν άμεσα βεβαίωση για την πράξη τους, στην οποία αναγράφονται το ονοματεπώνυμο και η διεύθυνση του εγγραφέντος και η ημερομηνία εγγραφής. Η μη συμμόρφωση με την απαίτηση εγγραφής τιμωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του παρόντος.

Για τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής απαιτείται να προσκομισθούν στις ανωτέρω αναφερόμενες αρχές, ακριβές φωτοαντίγραφο ισχύοντος δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου καθώς και (α) βεβαίωση πρόσληψης από τον εργοδότη ή άλλο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει απασχόληση σε μισθωτή δραστηριότητα ή άσκηση ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας από τους πολίτες της Ένωσης για τους οποίους έχει εφαρμογή το άρθρο 7 παρ. 1 στοιχείο (α), (β) επίσημα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο ενδιαφερόμενος πληροί τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 7 παρ. 1 στοιχείο (β), για τους πολίτες της Ένωσης που εμπίπτουν στη ρύθμιση αυτή, (γ) απόδειξη για την εγγραφή τους σε εκπαιδευτικό ίδρυμα και για πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας, καθώς και δήλωση ή άλλο ισοδύναμο μέσο, από το οποίο να προκύπτει ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους, εφόσον πρόκειται για τους πολίτες που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του άρθρου 7 παρ. 1 στοιχείο (γ). Στη δήλωση, για την απόδειξη κατοχής από μέρους του ενδιαφερόμενου επαρκών οικονομικών πόρων, δεν απαιτείται να αναφέρεται το συγκεκριμένο ύψος αυτών.