Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 137/2007

Τις διατάξεις

Την υπ’ αριθμ. Υ 132/11.10.2004 (B΄ 1533) κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Αλέξανδρο Κοντό.»

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Την υπ’ αριθμ. 78/2007 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από πρόταση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αποφασίζουμε:

Σχήμα ανίχνευσης για τη διάγνωση της καστανής σήψης και της βακτηριακής μάρανσης (Ralstonia solanacearum) σε κονδύλους πατάτας και φυτά πατάτας, τομάτας ή άλλα φυτά ξενιστές που παρουσιάζουν συμπτώματα καστανής σήψης ή βακτηριακής μάρανσης. Η διαδικασία εξέτασης προορίζεται για κονδύλους και φυτά πατάτας που παρουσιάζουν τυπικά ή ύποπτα συμπτώματα της καστανής σήψης ή μαρασμού των φυτών. Η διαδικασία περιλαμβάνει μία δοκιμή ταχείας διαλογής, απομόνωση του παθογόνου αιτίου από μολυσμένο αγγειώδη ιστό σε (εκλεκτικά) υλικά και, σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, ταυτοποίηση της καλλιέργειας ως Ralstonia solanacearum. κονδύλων πατάτας Αρχή: Η διαδικασία εξέτασης αποσκοπεί στην ανίχνευση μολύνσεων σε λανθάνουσα μορφή σε κονδύλους πατάτας. Το θετικό αποτέλεσμα τουλάχιστον δύο δοκιμών διαλογής(3) που βασίζεται σε διαφορετικές βιολογικές αρχές, πρέπει να συμπληρώνεται με την απομόνωση του παθογόνου· ακολουθεί δε, στην περίπτωση απομόνωσης τυπικών αποικιών, επιβεβαίωση μιας καθαρής καλλιέργειας ως καλλιέργειας R. solanacearum. Το θετικό αποτέλεσμα μίας μόνον δοκιμής διαλογής δεν επαρκεί για να θεωρηθεί το δείγμα ύποπτο. Οι δοκιμές διαλογής και οι δοκιμές απομόνωσης πρέπει να επιτρέπουν την ανίχνευση 103 έως 104 κυττάρων/ ml αιωρήματος του ιζήματος, συμπεριλαμβανομένων ως θετικών μαρτύρων σε κάθε σειρά δοκιμών. 01001372206070036 1 ) ǺȜȑʌİ İȞȩIJȘIJĮ III.2.1. ȖȚĮ IJĮ ıȣȞȚıIJȫȝİȞĮ ȝİȖȑșȘ įİȚȖȝȐIJȦȞ. 2 ) ȅȚ ȝȑșȠįȠȚ İȟĮȖȦȖȒȢ țĮȚ ıȣȖțȑȞIJȡȦıȘȢ IJȠȣ ʌĮșȠȖȩȞȠȣ ʌİȡȚȖȡȐijȠȞIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ III.2.1. 3 ) ȈIJȘȞ ʌİȡȓʌIJȦıȘ ʌȠȣ įȪȠ IJȠȣȜȐȤȚıIJȠȞ įȠțȚȝȑȢ ȝİ ȕȐıȘ įȚĮijȠȡİIJȚțȑȢ ȕȚȠȜȠȖȚțȑȢ ĮȡȤȑȢ İȓȞĮȚ șİIJȚțȑȢ, ʌȡȑʌİȚ ȞĮ įȚİȟĮȤșİȓ ĮʌȠȝȩȞȦıȘ țĮȚ İʌȚȕİȕĮȓȦıȘ. ȆȡĮȖȝĮIJȠʌȠȚİȓIJĮȚ IJȠȣȜȐȤȚıIJȠȞ ȝȓĮ įȠțȚȝȒ įȚĮȜȠȖȒȢ. ȈIJȘȞ ʌİȡȓʌIJȦıȘ ʌȠȣ Ș İȞ ȜȩȖȦ įȠțȚȝȒ İȓȞĮȚ ĮȡȞȘIJȚțȒ, IJȠ įİȓȖȝĮ șİȦȡİȓIJĮȚ ĮȡȞȘIJȚțȩ. ȈIJȘȞ ʌİȡȓʌIJȦıȘ ʌȠȣ Ș İȞ ȜȩȖȦ įȠțȚȝȒ İȓȞĮȚ șİIJȚțȒ, ĮʌĮȚIJİȓIJĮȚ Ș įȚİȞȑȡȖİȚĮ įİȪIJİȡȘȢ Ȓ ʌİȡȚııȠIJȑȡȦȞ įȠțȚȝȫȞ įȚĮȜȠȖȒȢ ȝİ ȕȐıȘ įȚĮijȠȡİIJȚțȑȢ ȕȚȠȜȠȖȚțȑȢ ĮȡȤȑȢ ȑIJıȚ ȫıIJİ ȞĮ İʌȚȕİȕĮȚȦșİȓ IJȠ ʌȡȫIJȠ șİIJȚțȩ ĮʌȠIJȑȜİıȝĮ. ǼȐȞ Ș įİȪIJİȡȘ Ȓ ȐȜȜİȢ įȠțȚȝȑȢ İȓȞĮȚ ĮȡȞȘIJȚțȑȢ, IJȠ įİȓȖȝĮ șİȦȡİȓIJĮȚ ĮȡȞȘIJȚțȩ. ǻİȞ İȓȞĮȚ ĮʌĮȡĮȓIJȘIJİȢ ʌİȡĮȚIJȑȡȦ įȠțȚȝȑȢ. 4 ) Ǿ įȠțȚȝȒ İțȜİțIJȚțȒȢ ĮʌȠȝȩȞȦıȘȢ ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.4. 5 ) Ǿ įȠțȚȝȒ IF ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.5. 6 ) ȅȚ įȠțȚȝȑȢ PCR ʌİȡȚȖȡȐijȠȞIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.6. 7 ) Ǿ įȠțȚȝȒ FISH ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.7. 8 ) ȅȚ įȠțȚȝȑȢ ELISA ʌİȡȚȖȡȐijȠȞIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.8. 9 ) Ǿ ȕȚȠįȠțȚȝȒ ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.A.9. 10) Ǿ IJȣʌȚțȒ ȝȠȡijȠȜȠȖȓĮ IJȦȞ ĮʌȠȚțȚȫȞ ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ II.3.į. 11) Ǿ țĮȜȜȚȑȡȖİȚĮ Ȓ ȠȚ ȕȚȠįȠțȚȝȑȢ İȓȞĮȚ įȣȞĮIJȩȞ ȞĮ ĮʌȠIJȪȤȠȣȞ ȜȩȖȦ ĮȞIJĮȖȦȞȚıȝȠȪ Ȓ ʌĮȡİȝʌȩįȚıȘȢ Įʌȩ ıĮʌȡȠijȣIJȚțȐ ȕĮțIJȒȡȚĮ. ǼȐȞ ĮʌȠțIJȘșȠȪȞ șİIJȚțȐ ĮʌȠIJİȜȑıȝĮIJĮ ıIJȚȢ įȠțȚȝȑȢ įȚĮȜȠȖȒȢ ĮȜȜȐ IJĮ ĮʌȠIJİȜȑıȝĮIJĮ IJȦȞ įȠțȚȝȫȞ ĮʌȠȝȩȞȦıȘȢ İȓȞĮȚ ĮȡȞȘIJȚțȐ, ʌȡȑʌİȚ ȞĮ İʌĮȞĮȜȘijșȠȪȞ ȠȚ įȠțȚȝȑȢ ĮʌȠȝȩȞȦıȘȢ. 12) Ǿ ĮȟȚȩʌȚıIJȘ IJĮȣIJȠʌȠȓȘıȘ țĮșĮȡȫȞ ʌȚșĮȞȫȞ țĮȜȜȚİȡȖİȚȫȞ IJȠȣ R. solanacearum İʌȚIJȣȖȤȐȞİIJĮȚ ȝİ IJȘ ȤȡȒıȘ IJȦȞ įȠțȚȝȫȞ ʌȠȣ ʌİȡȚȖȡȐijȠȞIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.B. 13) Ǿ įȠțȚȝȒ ʌĮșȠȖȑȞİȚĮȢ ʌİȡȚȖȡȐijİIJĮȚ ıIJȘȞ İȞȩIJȘIJĮ VI.ī. ΦΕΚ 137 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 2997 solanacearum σε κονδύλους πατάτας και σε φυτά πατάτας, τομάτας Ή άλλα φυτά ξενιστές που παρουσιάζουν συμπτώματα καστανησ σήψης ή βακτηριακής μάρανσης

Συμπτώματα (βλέπε ιστοχώρο http://forum.europa. eu.int/Public/irc/sanco/Home/main) 1.1. Συμπτώματα στην πατάτα Στο φυτό πατάτας. Το αρχικό στάδιο της μόλυνσης στον αγρό αναγνωρίζεται από τον μαρασμό των φύλλων προς την κορυφή του φυτού σε υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας με ανάληψη κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στα αρχικά στάδια της μάρανσης τα φύλλα παραμένουν πράσινα, αλλά αργότερα αναπτύσσεται κίτρινη και καστανή νέκρωση. Παρουσιάζεται επίσης επιναστία. Η μάρανση ενός βλαστού ή ολόκληρων των φυτών σύντομα καθίσταται μη αναστρέψιμη και έχει ως αποτέλεσμα την κατάρρευση και το θάνατο του φυτού. Ο αγγειώδης ιστός σε εγκαρσίως κομμένα στελέχη από μαραμένα φυτά συνήθως εμφανίζεται καστανός, και μία γαλακτώδης βακτηριακή εξίδρωση εκρέει από την κομμένη επιφάνεια, ή μπορεί να εξέλθει με συμπίεση. Όταν ένα κομμένο στέλεχος τοποθετηθεί κατακόρυφα μέσα σε νερό, από τις αγγειώδεις δέσμες εκρέουν κλωστές γλοιώδους υγρού. Στον κόνδυλο πατάτας. Οι κόνδυλοι πρέπει να κόβονται εγκαρσίως κοντά στο σημείο πρόσφυσης του στολονίου είτε κατά μήκος πάνω από το σημείο πρόσφυσης του στολονίου. Το αρχικό στάδιο της ασθένειας αναγνωρίζεται από έναν υαλώδη κίτρινο προς ανοικτό καστανό, μεταχρωματισμό του αγγειώδους δακτυλίου από τον οποίο εκρέει αυθόρμητα μετά λίγα λεπτά ένα υπόλευκο βακτηριακό εξίδρωμα. Αργότερα, ο αγγειακός μεταχρωματισμός καθίσταται εντονότερα καστανός και η νέκρωση μπορεί να επεκταθεί στον παρεγχυματικό ιστό. Σε προχωρημένα στάδια της ασθένειας, η μόλυνση εκδηλώνεται εξωτερικά από το σημείο πρόσφυσης του στολονίου και τους οφθαλμούς από τους οποίους μπορεί να εκρέει βακτηριακό γλοιώδες έκκριμα προκαλώντας την προσκόλληση σωματιδίων του εδάφους. Ενδέχεται να εμφανίζονται στην επιδερμίδα ερυθροκάστανες, ελαφρώς βυθισμένες κηλίδες λόγω της εσωτερικής κατάρρευσης των αγγειωδών ιστών. Η δευτερογενής ανάπτυξη μαλακών σήψεων από μύκητες ή βακτήρια είναι συχνή στα προχωρημένα στάδια της ασθένειας. 1.2. Συμπτώματα στην τομάτα Στο φυτό τομάτας. Το πρώτο ορατό σύμπτωμα είναι η έλλειψη σπαργής στα νεαρά φύλλα. Υπό περιβαλλοντικές συνθήκες που είναι ευνοϊκές για το παθογόνο (θερμοκρασία εδάφους περίπου 25°C, ατμόσφαιρα κορεσμένη σε υγρασία), μέσα σε λίγες μέρες εμφανίζεται επιναστία και μαρασμός της μιας πλευράς ή και ολόκληρου του φυτού, στη συνέχεια δε πλήρης κατάρρευση του φυτού. Υπό λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες (θερμοκρασία εδάφους κάτω των 21°C), ο μαρασμός είναι λιγότερος αλλά μπορεί να αναπτύσσεται μεγάλος αριθμός τυχαίων ριζών επί του στελέχους. Είναι δυνατόν να παρατηρούνται βρεγμένες λωρίδες από τη βάση του στελέχους πράγμα που αποτελεί απόδειξη της νέκρωσης του αγγειακού συστήματος. Σε εγκάρσιες τομές του στελέχους, από τους καστανόχρωμα μεταχρωματισμένους αγγειακούς ιστούς εκρέει λευκή ή υποκίτρινη βακτηριακή εξίδρωση. 1.3. Συμπτώματα σε άλλους ξενιστές Φυτά Solanum dulcamara και S. nigrum. Σε φυσικές συνθήκες, σπανίως παρατηρούνται συμπτώματα μάρανσης στα εν λόγω ζιζάνια–ξενιστές, εκτός εάν οι θερμοκρασίες του εδάφους υπερβαίνουν τους 25°C ή τα επίπεδα του μολύσματος είναι εξαιρετικά υψηλά (π.χ. για το S. nigrum που αναπτύσσεται δίπλα σε προσβεβλημένα φυτά πατάτας ή τομάτας). Όταν εμφανίζεται μάρανση, τα συμπτώματα που παρατηρούνται είναι όμοια με αυτά που περιγράφονται για την τομάτα. Φυτά S. dulcamara που δεν έχουν υποστεί μαρασμό και τα οποία αναπτύσσονται με τα στελέχη και τις ρίζες σε νερό, ενδέχεται να εμφανίζουν απαλό καστανό εσωτερικό μεταχρωματισμό του αγγειώδους ιστού σε εγκάρσια τομή της βάσης του στελέχους ή τμημάτων του στελέχους κάτω από το νερό. Ενδέχεται να εκρέει βακτηριακή εξίδρωση από κομμένους αγγειώδεις ιστούς ή να εκρέουν κλωστές γλοιώδους υγρού εάν το κομμένο στέλεχος τοποθετηθεί κατακόρυφα μέσα σε νερό, ακόμη και εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα μάρανσης.

Δοκιμές ταχείας διαλογής Οι δοκιμές ταχείας διαλογής είναι δυνατόν να διευκολύνουν την προκαταρκτική διάγνωση αλλά δεν είναι απόλυτα αναγκαίες. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες επικυρωμένες δοκιμές: 2.1. Δοκιμή εκκρίσεων από το στέλεχος (Βλέπε ενότητα VI.A.1.) 2.2. Ανίχνευση πολυ−β−υδροξυβουτυρικών (PHB) κοκκίων Τα χαρακτηριστικά κοκκία PHB στα κύτταρα του R. solanacearum καθίστανται ορατά διά χρώσεως λεπτών επιχρισμάτων (που έχουν προσηλωθεί με θερμότητα) βακτηριακού εξιδρώματος από προσβεβλημένο ιστό σε αντικειμενοφόρο πλάκα μικροσκοπίου με Nile Blue A ή Sudan Black (βλέπε ενότητα VI.A.2.). 2.3. Δοκιμές οροσυγκόλλησης (Βλέπε ενότητα VI.A.3.) 2.4. Άλλες δοκιμές Στις περαιτέρω κατάλληλες δοκιμές ταχείας διαλογής συμπεριλαμβάνεται η δοκιμή IF (βλέπε ενότητα VI.A.5.), η δοκιμή FISH (βλέπε ενότητα VI.A.7.), οι δοκιμές ELISA (βλέπε ενότητα VI.A.8.) και οι δοκιμές PCR (βλέπε ενότητα VI.A.6).

Διαδικασία απομόνωσης

Δοκιμές ταυτοποίησης του R. solanacearum Οι δοκιμές για την επιβεβαίωση της ταυτότητας των πιθανών απομονώσεων του R. solanacearum παρουσιάζονται στην ενότητα VI.B. ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ

Λεπτομερείς μέθοδοι για την ανίχνευση και ταυτοποίηση του Ralstonia solanacearum σε δείγματα ασυμπτωματικών κονδύλων πατάτας 1.1. Προετοιμασία του δείγματος Σημείωση: ⎯ Το τυπικό μέγεθος δείγματος είναι 200 κόνδυλοι ανά δοκιμή. Για πιο εντατική δειγματοληψία απαιτούνται περισσότερες δοκιμές σε δείγματα του μεγέθους αυτού. Τυχόν μεγαλύτεροι αριθμοί κονδύλων στο δείγμα θα έχει ως αποτέλεσμα παρεμπόδιση ή δυσκολίες στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η διαδικασία όμως μπορεί να εφαρμοσθεί και για δείγματα μικρότερα των 200 κονδύλων στην περίπτωση που είναι λιγότεροι οι διαθέσιμοι κόνδυλοι. ⎯ Η επικύρωση όλων των μεθόδων ανίχνευσης που περιγράφονται στη συνέχεια βασίζεται στη διενέργεια δοκιμών σε δείγματα 200 κονδύλων. ⎯ Το εκχύλισμα πατάτας που περιγράφεται παρακάτω μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση του βακτηρίου της δακτυλιωτής σήψης της πατάτας, Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus. Προαιρετική προεπεξεργασία πριν από την προετοιμασία του δείγματος: