Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 138/2008

Τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1 και του άρθρου 4 του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄− 34), όπως το άρθρο 1 τροποποιήθηκε με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 1440/1984 (Α΄− 70) και το άρθρο 4 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 1440/1984 και τροποποιήθηκε τελικά από το άρθρο 48 του ν. 3427/2005 (Α΄ − 312), καθώς και του άρθρου 3 του ν. 1338/1983 όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 65 του ν. 1892/1990 (Α΄− 101).

Τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ. 1 του ν. 1975/1991 (Α΄184), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 2452/1996 (Α΄− 283).

Τις διατάξεις του άρθρου 11 παρ.1 περίπτ. στ΄ του ν. 1481/1984, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 1590/1986 (Α΄− 49).

Τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 4 και 28 παρ. 1 του ν. 2800/2000 «Αναδιάρθρωση Υπηρεσιών Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, σύσταση Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας και άλλες διατάξεις» (Α΄− 41).

Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α΄ − 98).

Το άρθρο 1 του π.δ/τος 205/2007 «Συγχώνευση Υπουργείων» (Α΄− 231).

Το άρθρο 1 του π.δ/τος 215/2007 «Σύσταση Γενικών Γραμματειών στο Υπουργείο Εσωτερικών και στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής» (Α΄− 241).

Το άρθρο 7 της υπ’ αριθμ. 42362/Υ252/28.9.2007 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Καθορισμός αρμοδιοτήτων των Υφυπουργών Οικονομίας και Οικονομικών» (Β΄− 1948).

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 8.000,00 €, περίπου, τόσο για το τρέχον οικονομικό έτος όσο και για καθένα από τα επόμενα οικονομικά έτη. Περαιτέρω, από την εφαρμογή των άρθρων 6 παρ. 2β, 10 παρ. 8α, 11 παρ. 2, 12 παρ.4, 13 παρ. 4δ, προκαλούνται δαπάνες, το ύψος των οποίων δεν μπορεί να προσδιοριστεί, γιατί εξαρτώνται από πραγματικά γεγονότα (αριθμός και διάρκεια σεμιναρίων, αριθμός συμμετεχόντων και επιμορφούμενων υπαλλήλων, είδος νομικής βοήθειας και ιατρικών εξετάσεων κ.λπ.). Οι εν λόγω δαπάνες κατά το τρέχον οικονομικό έτος θα αντιμετωπισθούν από τις εγγεγραμμένες πιστώσεις του Π/Υ του Υπουργείου Εσωτερικών (Ε.Φ. 07−210 «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ», Κ.Α.Ε. 0823, 0824, 1111, 0871 και 5143), ενώ οι δαπάνες των επομένων ετών θα αντιμετωπίζονται από τις πιστώσεις που θα εγγράφονται κατ΄έτος για το σκοπό αυτό, στον ανωτέρω Π/Υ.

Την υπ΄ αριθμ. 99/2008 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Δικαιοσύνης, αποφασίζουμε:

Το παρόν προεδρικό διάταγμα εφαρμόζεται σε όλες τις αιτήσεις που υποβάλλονται στο έδαφος της ελληνικής επικράτειας, περιλαμβανομένων των συνόρων, ή στις ζώνες διέλευσης της Χώρας, καθώς και στην ανάκληση του καθεστώτος του πρόσφυγα. Οι ίδιες διατάξεις εφαρμόζονται αναλόγως και για τις αιτήσεις επικουρικής προστασίας καθώς και για την ανάκληση του καθεστώτος επικουρικής προστασίας.

Το παρόν προεδρικό διάταγμα δεν εφαρμόζεται επί αιτήσεων διπλωματικού ή εδαφικού ασύλου που υποβάλλονται σε ελληνικές διπλωματικές αρχές και μόνιμες αντιπροσωπείες στο εξωτερικό.

Η ερμηνεία και εφαρμογή του παρόντος διατάγματος διενεργούνται πάντα σε συμφωνία με τις επιταγές της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, όπως τροποποιήθηκε με το Πρωτόκολλο της Ν. Υόρκης του 1967, καθώς και των διεθνών και ευρωπαϊκών συμβάσεων προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου που έχουν κυρωθεί από την Ελλάδα.

Κάθε υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής έχει δικαίωμα υποβολής αιτήσεως ασύλου. Οι αρμόδιες αρχές παραλαβής και εξέτασης της αίτησης μεριμνούν, ώστε κάθε ενήλικας να μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρουσιασθεί αυτοπροσώπως ενώπιον των ως άνω αρχών.

Ο αιτών μπορεί να υποβάλει αίτηση εξ ονόματος των εξαρτώμενων από αυτόν προσώπων. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι εξαρτώμενοι ενήλικες πρέπει να συναινούν εγγράφως στην κατάθεση της αίτησης εξ ονόματός τους ή, αν αυτό δεν ισχύει, να έχουν την ευκαιρία να υποβάλουν οι ίδιοι την αίτησή τους. Η συναίνεση ζητείται κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης ή το αργότερο κατά την προσωπική συνέντευξη με τον εξαρτώμενο ενήλικα. αρμόδιες αρχές θεωρούν ότι έχει την ωριμότητα να αντιληφθεί τη σημασία της πράξης του.

Ο ασυνόδευτος ανήλικος, που δεν πληροί το προαναφερόμενο κριτήριο της ωριμότητας, υποβάλει αίτηση δια αντιπροσώπου, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 12.

Η Κεντρική αρχή μεριμνά για την ενημέρωση των αρχών στις οποίες είναι πιθανόν να απευθυνθεί όποιος επιθυμεί να υποβάλει αίτηση ασύλου, σχετικά με: α. Τις αρμόδιες υπηρεσίες και τη διαδικασία υποβολής της αίτησης ασύλου και β. Το δικαίωμα του αιτούντος να ζητήσει από τις αρχές αυτές να διαβιβάσουν την αίτησή του στην αρμόδια υπηρεσία.

Οι αιτούντες επιτρέπεται να παραμένουν στη Χώρα μέχρι την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης της αίτησης και δεν απομακρύνονται με οποιοδήποτε τρόπο.

Η προηγούμενη παράγραφος δεν εφαρμόζεται: α. στις περιπτώσεις όπου οι αρχές παραδίδουν ή εκδίδουν τον ενδιαφερόμενο είτε σε άλλο κράτος μέλος, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3251/2004 (Α΄− 127), είτε σε τρίτη χώρα ή σε διεθνή ποινικά δικαστήρια, με βάση τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Η σύλληψη ή η έκδοση δεν πρέπει να οδηγεί σε επαναπροώθηση του ενδιαφερόμενου, που είναι αντίθετη με το άρθρο 33 παρ. 1 της Σύμβασης της Γενεύης. Κανένας δεν εκδίδεται πριν εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επί της αιτήσεώς του, εφόσον επικαλείται φόβο δίωξης στο εκζητούν κράτος. β. στις περιπτώσεις ανάληψης της ευθύνης εξέτασης αίτησης ασύλου από άλλο κράτος, στο πλαίσιο εφαρμογής του Κανονισμού 343/2003 του Συμβουλίου (L 50/25.2.2003).

Το δικαίωμα παραμονής του αιτούντος στη Χώρα σύμφωνα με την παρ. 1 δεν θεμελιώνει δικαίωμα για χορήγηση άδειας διαμονής.

Οι αιτήσεις δεν απορρίπτονται για μόνο το λόγο ότι δεν υποβλήθηκαν το ταχύτερο δυνατό.

Οι αποφάσεις επί των αιτήσεων ασύλου λαμβάνονται σε ατομική βάση, μετά από εμπεριστατωμένη, αντικειμενική και αμερόληπτη εξέταση. Για το σκοπό αυτό η Κεντρική αρχή: α. συγκεντρώνει και αξιολογεί συγκεκριμένες και ακριβείς πληροφορίες από αξιόπιστες πηγές, όπως η Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, ως προς τη γενική κατάσταση που επικρατεί στις χώρες καταγωγής των αιτούντων και, εφόσον αυτό απαιτείται, στις χώρες μέσω των οποίων διήλθαν. Οι πληροφορίες αυτές κοινοποιούνται στις αρμόδιες αρχές παραλαβής και εξέτασης των αιτήσεων ασύλου. β. μεριμνά, ώστε το προσωπικό που εξετάζει τις αιτήσεις και εισηγείται για τη λήψη αποφάσεων, να γνωρίζει τη νομοθεσία και τη νομολογία περί ασύλου. Προς τούτο, διοργανώνει σεμινάρια κατάρτισης, αυτοτελώς ή σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες ή με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές παραλαβής και εξέτασης και τις αρμόδιες αρχές απόφασης, τις διαθέσιμες από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες οδηγίες και εγκυκλίους σε θέματα ασύλου.

Η απόφαση επί της αίτησης ασύλου επιδίδεται στον ενδιαφερόμενο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 47 και επόμενα του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α΄− 97), από αστυνομικό.

Αν είναι άγνωστη η ακριβής διεύθυνση διαμονής του αιτούντος, το έγγραφο αποστέλλεται στον δήμο ή την κοινότητα της έδρας της πρώτης Υπηρεσίας στην οποία ο ενδιαφερόμενος υπέβαλε αίτηση ασύλου, αναρτάται σε πίνακα ανακοινώσεων του δήμου ή της κοινότητας, και κοινοποιείται στην Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες. Το έγγραφο στην περίπτωση αυτή μπορεί να αποσταλεί και ταχυδρομικώς, με συστημένη επιστολή, ή με τηλεομοιοτυπία. Η επίδοση θεωρείται ότι συντελέστηκε την ημερομηνία παραλαβής του εγγράφου από το Δήμο ή την Κοινότητα, η οποία μπορεί να ανακοινώνεται και τηλεφωνικώς στον υπάλληλο που απέστειλε το έγγραφο. Στην περίπτωση αυτή συντάσσεται σχετική έκθεση στην οποία επισυνάπτεται η απόδειξη παραλαβής της τηλεομοιοτυπίας ή της συστημένης επιστολής από το ταχυδρομείο.

Όταν το αίτημα απορρίπτεται, στην απόφαση αναφέρονται οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι της απόρριψης. Στην απορριπτική απόφαση γίνεται μνεία για την προθεσμία προς άσκηση προσφυγής, καθώς και τις συνέπειες παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αυτής εκτός αν ο αιτών έχει ήδη ενημερωθεί σχετικά γραπτώς.

Όταν έχει υποβληθεί αίτηση εξ΄ ονόματος των εξαρτώμενων από τον αιτούντα μελών, που επικαλούνται τους ίδιους λόγους, η αποφαινόμενη αρχή μπορεί να εκδίδει μια απόφαση που αφορά όλα τα εξαρτώμενα μέλη.

Οι αιτούντες άσυλο, κατά την εφαρμογή των Κεφαλαίων Γ΄ και Δ΄ του παρόντος διατάγματος έχουν τα ακόλουθα δικαιώματα: α. ενημερώνονται, σε γλώσσα την οποία ευλόγως θεωρείται ότι κατανοούν, για τη διαδικασία που ακολουθείται, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και για τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις τους και της μη συνεργασίας με τις αρχές. Επίσης ενημερώνονται για τις προθεσμίες και τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, ώστε να συμμορφωθούν με την υποχρέωση υποβολής των στοιχείων που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησής τους. Οι πληροφορίες τους δίδονται εγκαίρως, ώστε να ασκήσουν τα δικαιώματα τους και να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 9. και εξέτασης και για τη διεξαγωγή της συνέντευξης σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, εφόσον δεν μπορεί να εξασφαλισθεί η αναγκαία επικοινωνία χωρίς αυτόν. Η δαπάνη του διερμηνέα βαρύνει το Δημόσιο. γ. δεν παρεμποδίζονται στην επικοινωνία τους με την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες ή κάθε άλλη οργάνωση που συνεργάζεται με αυτή. δ. η απόφαση για την αίτηση ασύλου εκδίδεται και επιδίδεται στον ενδιαφερόμενο το ταχύτερο δυνατόν. Η επίδοση μπορεί να γίνει αντί στον αιτούντα άσυλο στον πληρεξούσιο δικηγόρο ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του και. ε. ενημερώνονται σχετικά με το αποτέλεσμα της απόφασης επί της αιτήσεως ασύλου σε γλώσσα που ευλόγως θεωρείται ότι κατανοούν, αν δεν τους παρέχει νομική συνδρομή ή εκπροσώπηση νομικός ή άλλος σύμβουλος και όταν δεν διατίθεται δωρεάν νομική συνδρομή. Η παρεχόμενη ενημέρωση περιλαμβάνει πληροφορίες για τη δυνατότητα προσβολής της αρνητικής απόφασης.

Όταν η αίτηση είναι πιθανό να θεωρηθεί ως βάσιμη ή όταν ο αιτών είναι άτομο που ανήκει σε ευάλωτη ομάδα, εξετάζεται κατά προτεραιότητα, σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο.