Νόμοι — ΦΕΚ A' 153/2002

Στην προστασία που παρέχεται με τις διατάξεις του παρόντος νόμου υπάγεται η πολιτιστική κληρονομιά της Xώρας από τους αρχαιοτάτους χρόνους μέχρι σήμερα. H προστασία αυτή έχει ως σκοπό τη διατήρηση της ιστορι?κής μνήμης χάριν της παρούσας και των μελλοντικών γε?νεών και την αναβάθμιση του πολιτιστικού περιβάλλο?ντος.

Η πολιτιστική κληρονομιά της Xώρας αποτελείται α?πό τα πολιτιστικά αγαθά που βρίσκονται εντός των ορίων της ελληνικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων, καθώς και εντός άλλων θαλάσσιων ζω?νών στις οποίες η Ελλάδα ασκεί σχετική δικαιοδοσία σύμ?φωνα με το διεθνές δίκαιο. Η πολιτιστική κληρονομιά πε?ριλαμβάνει και τα άυλα πολιτιστικά αγαθά.

Στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς δικαίου, το Ελ?ληνικό Κράτος μεριμνά και για την προστασία των πολιτι?στικών αγαθών που προέρχονται από την ελληνική επι?κράτεια οποτεδήποτε και αν απομακρύνθηκαν από αυτήν. Το Ελληνικό Κράτος μεριμνά επίσης στο πλαίσιο του διε?θνούς δικαίου για την προστασία των πολιτιστικών αγα?θών που συνδέονται ιστορικά με την Ελλάδα οπουδήποτε και αν βρίσκονται.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χώ?ρας συνίσταται κυρίως:

Η προστασία των μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών τόπων περιλαμβάνεται στους στόχους ο?ποιουδήποτε επιπέδου χωροταξικού, αναπτυξιακού, πε?ριβαλλοντικού και πολεοδομικού σχεδιασμού ή σχεδίων ι?σοδύναμου αποτελέσματος ή υποκατάστατών τους.

Τα μνημεία καταγράφονται, τεκμηριώνονται και κα?ταχωρούνται στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων, που τηρείται στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Πολιτισμού, ρυθμίζεται η οργάνωση και η λειτουργία του Εθνικού Αρχείου Μνημείων και προσ?διορίζονται ο τρόπος καταγραφής των μνημείων, ο τρό?πος προστασίας των δεδομένων, οι προϋποθέσεις ά?σκησης του δικαιώματος πρόσβασης σε αυτά για ερευ?νητικούς και άλλους λόγους και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια. Στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων καταχωρί?ζεται, το αργότερο ανά τριετία, το πόρισμα επιθεώρη?σης για την κατάσταση κάθε ακινήτου μνημείου που διενεργείται από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργεί?ου Πολιτισμού.

Στα ακίνητα μνημεία περιλαμβάνονται:

Ο χαρακτηρισμός ακινήτου μνημείου είναι δυνατόν να αφορά και κινητά που συνδέονται με ορισμένη χρήση του ακινήτου, τις χρήσεις που είναι σύμφωνες με το χα?ρακτήρα του ως μνημείου, καθώς και τον περιβάλλοντα χώρο ή στοιχεία αυτού.

Για τη δυνατότητα μετακίνησης μνημείων της περί?πτωσης γγ΄ του εδαφίου β΄ του άρθρου 2 και την ιδιότητά τους ως ακινήτων αποφαίνεται ο Υπουργός Πολιτισμού ύ?στερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Τα αρχαία ακίνητα μνημεία προστατεύονται από το νόμο χωρίς να απαιτείται η έκδοση οποιασδήποτε διοικητικής πράξης. Τα ακίνητα των περιπτώσεων β΄ και γ΄ της παραγράφου 1 χαρακτηρίζονται μνημεία με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, που εκδίδεται ύ?στερα από εισήγηση της Υπηρεσίας και γνώμη του Συμβουλίου και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ?βερνήσεως.

Η εισήγηση κοινοποιείται απευθείας, με μέριμνα της Υπηρεσίας, στον κύριο, τον νομέα ή τον κάτοχο, ο οποίος μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις εντός δύο (2) μηνών από την κοινοποίηση. Εάν δεν είναι δυνατόν να γίνει κοινοποί?ηση γιατί ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος δεν κατέστη δυ?νατόν να ανευρεθεί από την Υπηρεσία, συντάσσεται ανα?κοίνωση για την εισήγηση, που δημοσιεύεται σε μία ημε?ρήσια ή εβδομαδιαία εφημερίδα που εκδίδεται στην 3004 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Θράκης. Παράλληλα η ανακοίνωση τοιχοκολλάται στο υ?πό χαρακτηρισμό ακίνητο και συντάσσεται πρακτικό από την Υπηρεσία για την τοιχοκόλληση. Στην περίπτωση αυ?τή η προθεσμία για την υποβολή αντιρρήσεων αρχίζει α?πό τη δημοσίευση.

Ο κύριος ή όποιος έχει εμπράγματα δικαιώματα σε α?κίνητο υπό χαρακτηρισμό, καθώς και ο νομέας, ο κάτοχος ή ο χρήστης οφείλει και πριν από την έκδοση της απόφα?σης να επιτρέπει στους υπαλλήλους της Υπηρεσίας την είσοδό τους σε αυτό και την εξέτασή του. Επίσης οφείλει να τους παρέχει κάθε σχετική πληροφορία.

Τα αποτελέσματα του χαρακτηρισμού επέρχονται α?πό την κοινοποίηση ή τη δημοσίευση της ανακοίνωσης στην εφημερίδα και αίρονται εάν η απόφαση περί χαρα?κτηρισμού δεν δημοσιευθεί εντός ενός (1) έτους από αυ?τές. Εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος απαγορεύε?ται κάθε επέμβαση ή εργασία στο υπό χαρακτηρισμό ακί?νητο.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζεται κάθε λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των διατά?ξεων των προηγούμενων παραγράφων.

Η απόφαση χαρακτηρισμού ακινήτου μνημείου που εκδίδεται σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους μπορεί να ανακληθεί μόνο για πλάνη περί τα πράγματα. Η απόφαση ανάκλησης εκδίδεται κατά τη διαδικασία των παραγράφων 4 και 5 και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αφότου και επέρχονται τα αποτελέ?σματά της. Η απόφαση για το χαρακτηρισμό ή η ανακλη?τική της αποστέλλεται στην αρμόδια πολεοδομική υπη?ρεσία και στον οικείο δήμο ή κοινότητα και στο Κτηματο?λόγιο Α.Ε.

Η κατεδάφιση νεότερων ακινήτων που είναι προγε?νέστερα των εκάστοτε εκατό τελευταίων ετών ή η εκτέλε?ση εργασιών για τις οποίες απαιτείται η έκδοση οικοδομι?κής άδειας, ακόμα και αν τα ακίνητα αυτά δεν έχουν χα?ρακτηρισθεί μνημεία, δεν επιτρέπεται χωρίς την έγκριση της Υπηρεσίας. Για το σκοπό αυτόν ο ενδιαφερόμενος γνωστοποιεί στην Υπηρεσία ότι προτίθεται να προβεί σε αυτήν. Η έγκριση θεωρείται ότι έχει χορηγηθεί εάν μέσα σε τέσσερις (4) μήνες από τη γνωστοποίηση δεν συντελε?στούν οι διατυπώσεις δημοσιότητας της εισήγησης για το χαρακτηρισμό του ακίνητου που προβλέπονται στην πα?ράγραφο 5.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού που εκδίδε?ται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου κρίνεται εάν είναι αναγκαία η ολική ή μερική, διαρκής ή προσωρινή άρση της προστασίας ακινήτου μνημείου προκειμένου να προ?στατευθεί άλλο μνημείο.

Τα αρχαία ακίνητα μνημεία που χρονολογούνται έως και το 1453 ανήκουν στο Δημόσιο κατά κυριότητα και νο?μή και είναι πράγματα εκτός συναλλαγής και ανεπίδεκτα χρησικτησίας.

Τα ακίνητα αρχαία που αποκαλύφθηκαν ή αποκαλύ?πτονται κατά την εκτέλεση ανασκαφών ή άλλης αρχαιο?λογικής έρευνας ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο, είναι εκτός συναλλαγής και ανεπίδεκτα χρησικτησίας.

Το δικαίωμα κυριότητας σε άλλα ακίνητα μνημεία με?ταγενέστερα του 1453 ασκείται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου.

Δεν υπόκεινται σε κατάσχεση ακίνητα αρχαία που χρονολογούνται έως και το 1453. Οι παράγραφοι 2-4 του άρθρου 22 εφαρμόζονται αναλόγως.

Κάθε πρόσωπο που ανακαλύπτει ή βρίσκει ακίνητο αρχαίο οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική αρχή. Η δήλωση περιέχει την ακριβή τοποθεσία όπου βρί?σκεται ή ανακαλύπτεται το αρχαίο και κάθε άλλη χρήσιμη λεπτομέρεια. Τα στοιχεία της δήλωσης καταγράφονται σε έκθεση της παραπάνω αρχής. Αν το αρχαίο ανακαλύ?πτεται ή βρίσκεται σε ακίνητο όπου εκτελούνται έργα ή εργασίες, αυτές πρέπει να διακόπτονται αμέσως μέχρις ότου αποφανθεί η Υπηρεσία.

Η Υπηρεσία οφείλει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση να ε?ξετάζει και να καταγράφει το αρχαίο και να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα φύλαξης και προστασίας του, ύστερα από σχετική ειδοποίηση του ιδιοκτήτη του ακινήτου, όπου αυτό βρέθηκε, εφόσον αυτή είναι δυνατή.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου παρέχεται χρηματική αμοιβή στο πρόσωπο που δηλώνει την ύπαρξη ακινήτου αρχαίου, σύμφωνα με την παράγραφο 1, το ύψος της οποίας κα?θορίζεται ανάλογα με τη σπουδαιότητα του αρχαίου και τη συμβολή εκείνου που το δηλώνει στην ανεύρεση και διάσωσή του.

Αμοιβή μπορεί να παρέχεται με όμοια απόφαση επί?σης σε όποιον υποδεικνύει τον τόπο όπου υπάρχουν ά?γνωστα στην Υπηρεσία ακίνητα αρχαία, η καταβολή και το ύψος της οποίας κρίνεται ανάλογα με τη σπουδαιότητα των αρχαίων, καθώς και με τη συμβολή εκείνου που υπο?δεικνύει τον τόπο όπου βρίσκονται, στην ανεύρεση και τη διάσωσή τους.

Εάν η δήλωση ή η υπόδειξη γίνεται από περισσότερα πρόσωπα, η αμοιβή επιμερίζεται μεταξύ τους σε ποσοστά που καθορίζονται με την ίδια απόφαση ανάλογα με τη συμβολή καθενός και σε περίπτωση αμφιβολίας κατά ίσα μέρη. Αν το αρχαίο ανακαλύπτεται ή βρίσκεται μέσα σε ι?διωτικό ακίνητο και εκείνος που το δηλώνει δεν είναι κύ?ριος ή μισθωτής του ακινήτου, η αμοιβή επιμερίζεται με?ταξύ εκείνου που το δηλώνει και του κυρίου ή μισθωτή του ακινήτου σε ίσα μέρη. Προκειμένου για ενάλια αρχαία, αν εκείνος που τα δηλώνει δεν είναι κύριος ή μισθωτής του μέσου με το οποίο εντοπίστηκαν, η αμοιβή επιμερίζεται μεταξύ του κυρίου ή μισθωτή του μέσου και εκείνου που τα δηλώνει.

Δεν καταβάλλεται αμοιβή:

Για τη διατήρηση ή μη ακινήτου αρχαίου αποφαίνεται η Υπηρεσία με αιτιολογημένη έκθεση μετά τη διενέργεια διερευνητικής ανασκαφής, εάν αυτό είναι αναγκαίο. Εάν το θέμα κρίνεται ως μείζονος σημασίας είναι δυνατόν το αργότερο σε δύο (2) μήνες από την εύρεση ή ανακάλυψη του αρχαίου να παραπέμπεται στο Συμβούλιο, το οποίο γνωμοδοτεί το αργότερο σε δύο (2) μήνες από την παρα?πομπή. Στην περίπτωση αυτή για τη διατήρηση αποφαί?νεται ο Υπουργός.

Σε κάθε περίπτωση που αποφασίζεται να καταχωθεί ή να μην διατηρηθεί στον τόπο όπου βρίσκεται το αρχαίο, απαιτείται η προηγούμενη φωτογράφηση, αποτύπωση και τεκμηρίωσή του, καθώς και η κατάθεση εκτενούς επι?στημονικής έκθεσης συνοδευόμενης από λεπτομερή κα?τάλογο ευρημάτων.

Αν αποφασίζεται να διατηρηθεί το αρχαίο, μπορεί να επιβάλλεται στον ιδιοκτήτη του ακινήτου η υποχρέωση να επιτρέπει την επίσκεψή του υπό όρους, που ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Αν το αρχαίο βρίσκεται σε ιδιωτικό ακίνητο, ο έχων δι?καίωμα σε αυτό δικαιούται να λάβει αποζημίωση για τη στέρηση της χρήσης του σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 μετά την πάροδο τριών (3) μηνών από τη δή?λωση ή εύρεση του αρχαίου, εφόσον δεν έχει εκδοθεί η σχετική απόφαση.

Αν έχει αποφασιστεί η διενέργεια διερευνητικής ανα?σκαφής, ο έχων δικαίωμα στο ακίνητο δικαιούται να λάβει αποζημίωση για τη στέρηση της χρήσης του και για κάθε βλάβη που προκύπτει σε αυτό από την ανασκαφή το αρ?γότερο μετά την πάροδο ενός (1) έτους από τη δήλωση ή την εύρεση του αρχαίου.

Τα ποσά που δαπανά ο έχων δικαίωμα στο ακίνητο για την προστασία του αρχαίου σύμφωνα με τις υποδείξεις της Υπηρεσίας και μέχρι την έκδοση της απόφασης για τη διατήρησή του, καταβάλλονται σε αυτόν.

Απαγορεύεται κάθε ενέργεια σε ακίνητο μνημείο, η ο?ποία είναι δυνατόν να επιφέρει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο καταστροφή, βλάβη, ρύπανση ή αλλοίωση της μορφής του.

Απαγορεύεται η εκμετάλλευση λατομείου, ο πορι?σμός οικοδομικών υλικών, η διενέργεια μεταλλευτικών ε?ρευνών και η εκμετάλλευση μεταλλείων, καθώς και ο κα?θορισμός λατομικών περιοχών, χωρίς έγκριση του Υπουρ?γού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, η οποία χορηγείται εντός τριών (3) μηνών από την περιέλευ?ση στο Υπουργείο Πολιτισμού της αίτησης και των σχε?διαγραμμάτων που προβλέπονται από τη μεταλλευτική και λατομική νομοθεσία. Εάν τυχόν παρέλθει άπρακτη η ως άνω προβλεπόμενη προθεσμία θεωρείται ότι δεν υφί?στανται απαγορευτικοί λόγοι. Η έγκριση δεν χορηγείται ε?άν, λόγω της απόστασης από ακίνητο μνημείο, της οπτικής επαφής με αυτό, της μορφολογίας του εδάφους και του χαρακτήρα των ενεργειών για τις οποίες ζητείται, κινδυ?νεύει να προκληθεί άμεση ή έμμεση βλάβη στο μνημείο.

Η εγκατάσταση ή η λειτουργία βιομηχανικής, βιοτεχνικής ή εμπορικής επιχείρησης, η τοποθέτηση τηλεπι?κοινωνιακών ή άλλων εγκαταστάσεων, η επιχείρηση οποι?ουδήποτε τεχνικού ή άλλου έργου ή εργασίας, καθώς και η οικοδομική δραστηριότητα πλησίον αρχαίου επιτρέπε?ται μόνο μετά από έγκριση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Η έ?γκριση χορηγείται εάν η απόσταση από ακίνητο μνημείο ή η σχέση με αυτό είναι τέτοια ώστε να μην κινδυνεύει να ε?πέλθει άμεση ή έμμεση βλάβη αυτού λόγω του χαρακτή?ρα του έργου ή της επιχείρησης ή της εργασίας.

Για κάθε εργασία, επέμβαση ή αλλαγή χρήσης σε α?κίνητα μνημεία, ακόμη και αν δεν επέρχεται κάποια από τις συνέπειες της παραγράφου 1 σε αυτά, απαιτείται έ?γκριση που χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Πολι?τισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης για την αποτροπή άμεσου και σοβαρού κινδύνου είναι δυνατή η επιχείρηση εργασιών αποκατάστασης βλάβης που δεν αλλοιώνει τα υπάρχοντα κτιριολογικά, αισθητικά και άλλα συναφή στοιχεία του μνημείου χωρίς την έγκριση που προβλέπε?ται στις παραγράφους 3 και 4, μετά από άμεση και πλήρη ενημέρωση της Υπηρεσίας, η οποία μπορεί να διακόψει τις εργασίες με σήμα της.

Στις περιπτώσεις που απαιτείται έγκριση σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους, αυτή προηγείται από τις άδειες άλλων αρχών που αφορούν την επιχείρηση ή την εκτέλεση του έργου ή της εργασίας και τα στοιχεία της αναγράφονται με ποινή ακυρότητας στις άδειες αυ?τές. Η έγκριση χορηγείται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την υποβολή της σχετικής αίτησης.

Για την προστασία των ακινήτων μνημείων είναι δυ?νατόν με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα α?πό γνώμη του Συμβουλίου να επιβάλλονται περιορισμοί στη χρήση και στον τρόπο λειτουργίας τους, καθώς και στους όρους δόμησής τους κατά παρέκκλιση από κάθε ι?σχύουσα διάταξη.

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και Πολιτισμού και γνώμη των οικείων γνωμοδοτικών οργάνων, είναι δυνατόν να επιβάλλονται ειδικοί όροι δόμησης και χρήσης με σκοπό την προστασία των μνημείων.

Ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος ακινήτου μνημείου ή 3006 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) από την Υπηρεσία μετά από έγγραφη ειδοποίηση και να ειδοποιεί χωρίς υπαίτια καθυστέρηση την Υπηρεσία για κάθε γεγονός που μπορεί να το θέσει σε κίνδυνο.

Ο κύριος ή ο νομέας μνημείου υποχρεούται να μερι?μνά για την άμεση εκτέλεση των εργασιών συντήρησης, στερέωσης ή προστασίας ετοιμόρροπου μνημείου χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, με δική του δαπάνη και υπό την ε?ποπτεία και τις υποδείξεις της Υπηρεσίας σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 40 και 41. Αν ο κύριος ή ο νομέ?ας αδρανεί, την ίδια υποχρέωση έχει ο κάτοχος, ο οποίος μπορεί να αναχθεί κατά του κυρίου ή του νομέα. Αν η Υ?πηρεσία κρίνει ότι καθυστερεί η εκτέλεση των εργασιών συντήρησης ή στερέωσης για οποιονδήποτε λόγο ή ότι αυτές είναι ανεπαρκείς, μπορεί να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, διατηρώντας τη δυνατότητα να καταλογίζει το σύ?νολο ή μέρος της σχετικής δαπάνης σε βάρος των υποχρέων κατά τις σχετικές περί εισπράξεως δημοσίων εσό?δων διατάξεις. Tο Δημόσιο ή οι Ο.Τ.Α. υποχρεούνται να καλύπτουν το σύνολο ή μέρος των δαπανών συντήρησης, στερέωσης ή άλλης εργασίας προστασίας μνημείου που δεν τους ανήκει, εφόσον αυτές αφορούν μνημείο που κρί?νεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου ότι πρέπει να καταστεί επισκέψιμο για το κοινό και υπερβαίνουν ένα εύλογο ποσό, ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος δεν είναι υπαίτιος για τη φθορά που το μνημείο έχει υποστεί και η οικονομική κατάσταση του υποχρέου δεν του επιτρέπει να καταβάλει τη δαπάνη. Στην περίπτωση αυτή ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος του μνημείου οφείλει να επιτρέπει την πρόσβαση του κοινού σε αυτό υπό προϋποθέσεις και για χρονικό διάστημα που ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα

Ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος ακινήτου μνημείου ή ακινήτου μέσα στο οποίο διατηρείται αρχαίο οφείλουν να διευκολύνουν τη φωτογράφηση και τη μελέτη από την Υ?πηρεσία ή από ειδικούς επιστήμονες στους οποίους έχει χορηγηθεί σχετική άδεια από την Υπηρεσία.

Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων εφαρ?μόζονται αναλόγως και ως προς τους δικαιούχους άλλων εμπραγμάτων δικαιωμάτων.

Οι αρχαιολογικοί χώροι κηρύσσονται και οριοθετού?νται ή αναοριοθετούνται με βάση τα δεδομένα αρχαιολο?γικής έρευνας πεδίου και απόφαση του Υπουργού Πολιτι?σμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβου?λίου, συνοδεύεται από τοπογραφικό διάγραμμα και δημοσιεύεται μαζί με αυτό στην Εφημερίδα της Κυβερνή?σεως.

Εάν εντός των περιοχών που πρόκειται να καλύψουν υπό εκπόνηση Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.) ή Σχέ?δια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.) ή άλλα σχέδια χωρικών ρυθμίσεων, δεν έχουν οριοθετηθεί αρχαιολογικοί χώροι, αυτοί οριοθετού?νται προσωρινά, βάσει σχεδιαγράμματος κλίμακας του?λάχιστον 1: 2.000 που καταρτίζεται από την Υπηρεσία, με βάση επαρκή επιστημονικά στοιχεία και ιδίως ευρήματα που πιθανολογούν την ύπαρξη μνημείων και το οποίο ε?γκρίνεται από τον Υπουργό Πολιτισμού με απόφασή του που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η σχετική πράξη με το σχεδιάγραμμα περιέρχεται στην οι?κεία αρχή μέσα σε έξι (6) μήνες από την περιέλευση στην Υπηρεσία του σχετικού ερωτήματος και ισχύει μέχρις ό?του εκδοθεί η απόφαση της παραγράφου 1.

Εάν δεν έχει γίνει καθορισμός ορίων νομίμως υφιστα?μένων οικισμών, ο οποίος είναι αναγκαίος για την εφαρ?μογή των άρθρων 13, 14, 16 και 17, ο Υπουργός Πολιτι?σμού ζητεί από το αρμόδιο για την οριοθέτηση του οικι?σμού όργανο, συναποστέλλοντας και σχετικό διάγραμμα, να προβεί κατ' απόλυτη προτεραιότητα στην οριοθέτησή του κατά το μέτρο που τούτο είναι αναγκαίο για την ε?φαρμογή των ανωτέρω άρθρων. Μέχρις ότου αυτό συ?ντελεσθεί, με κοινή τους απόφαση, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι Υπουργοί Πολιτι?σμού και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έρ?γων τον οριοθετούν προσωρινώς κατά το ανωτέρω μέτρο και ρυθμίζουν κάθε θέμα που αφορά την προστασία του μέρους του αρχαιολογικού χώρου που εμπίπτει στα προ?σωρινά του όρια, όπως η αναστολή οικοδομικών εργα?σιών και έκδοσης οικοδομικών αδειών ή οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες.

Οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως 6 του άρθρου 10 εφαρμόζονται αναλόγως και για τους αρχαιολογικούς χώρους. Πριν από την έκδοση της απόφασης της παρα?γράφου 1, απαιτείται η γνώμη του καθ' ύλην αρμόδιου Υ?πουργού για υφιστάμενες δραστηριότητες της αρμοδιό?τητάς του, προκειμένου να καθορισθούν οι δυνατότητες και οι προϋποθέσεις συνέχισης της λειτουργίας τους στο πλαίσιο του άρθρου 10. Η γνώμη αυτή διατυπώνεται μέσα σε δύο (2) μήνες από την αποστολή του σχετικού ερωτή?ματος. Εάν παρέλθει άπρακτη η παραπάνω προθεσμία, η απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού εκδίδεται χωρίς τη γνώμη αυτή.

Στους χερσαίους αρχαιολογικούς χώρους που βρί?σκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων νομίμως υ?φισταμένων οικισμών, η άσκηση γεωργίας, κτηνοτρο?φίας, θήρας ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων, καθώς και η οικοδομική δραστηριότητα είναι δυνατή μετά από ά?δεια, που χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτι?σμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Οι όροι άσκη?σης γεωργίας, κτηνοτροφίας, θήρας ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων μπορεί να τίθενται και κανονιστικά με α?πόφαση του Υπουργού Πολιτισμού.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκ?δίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου και η οποία διατυπώνεται ύστερα από την πραγματοποίηση αυτο?ψίας, από κλιμάκιο μελών του ή επιτροπή που συγκροτεί?ται από μέλη του και ειδικούς επιστήμονες, συνοδεύεται από σχετικό διάγραμμα και δημοσιεύεται μαζί με αυτό στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, είναι δυνατόν να κα?θορίζεται μέσα στους χώρους της προηγούμενης παρα?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3007 χοντα κτίρια που είναι αναγκαία για την ανάδειξη των μνη?μείων ή χώρων καθώς και για την εξυπηρέτηση της χρήσης τους. Με την απόφαση αυτή καθορίζεται και η θέ?ση του κτίσματος στην περιοχή ή το μέρος του κτιρίου στο οποίο γίνεται η προσθήκη. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου και η οποία διατυπώνεται ύστερα από την πραγματοποίηση αυτοψίας από μέλη του ή επιτροπή που ορίζεται από αυτό, συνοδεύεται από σχετικό διάγραμμα και δημοσιεύεται μαζί με αυτό στην Εφημερίδα της Κυ?βερνήσεως, είναι δυνατόν να καθορίζεται μέσα στους χώ?ρους της παραγράφου 1, εάν είναι εκτεταμένοι, περιοχή σε μέρος ή στο σύνολο της οποίας θα ισχύουν, δυνάμει της κοινής απόφασης του επόμενου εδαφίου, ειδικές ρυθμίσεις ως προς τους όρους δόμησης ή τις χρήσεις γης ή τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες ή και όλους τους πιο πάνω περιορισμούς (Ζώνη Προστασίας Β΄). Με κοινή απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, που εκδίδεται ύστερα α?πό γνώμη των οικείων γνωμοδοτικών οργάνων, καθορίζο?νται στη συνέχεια οι ειδικοί όροι δόμησης, οι χρήσεις γης, οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες, καθώς και η δυνατό?τητα και οι προϋποθέσεις συνέχισης της λειτουργίας υφι?στάμενων νόμιμων δραστηριοτήτων. Η κοινή αυτή από?φαση εκδίδεται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την αποστο?λή του σχεδίου από το Υπουργείο Πολιτισμού στα συναρμόδια Υπουργεία.

Τα όρια των ζωνών προστασίας μπορεί να ανακαθο?ρίζονται με την ίδια διαδικασία με βάση τα δεδομένα της αρχαιολογικής έρευνας και τις συνθήκες προστασίας των αρχαιολογικών χώρων ή μνημείων. Ακίνητα, στα οποία υ?πάρχουν ορατά αρχαία και εντάσσονται σε Ζώνη Προ?στασίας Α΄, απαλλοτριώνονται εάν εμπίπτουν στην παρ. 3 του άρθρου 19.

Στους αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως ή των ορίων νομίμως υφισταμένων ενερ?γών οικισμών είναι δυνατόν να καθορίζονται ζώνες προ?στασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13. Σε μη ενεργούς οικισμούς ή σε τμήματά τους που βρίσκονται ε?ντός σχεδίου πόλεως ή των ορίων νομίμως υφισταμένων ενεργών οικισμών και αποτελούν αρχαιολογικούς χώ?ρους, υπό την επιφύλαξη του προηγούμενου εδαφίου, α?παγορεύεται η ανέγερση νέων κτιρίων και επιτρέπεται η αποκατάσταση ερειπωμένων κτισμάτων, καθώς και η κα?τεδάφιση εκείνων που έχουν χαρακτηρισθεί ετοιμόρροπα υπό τους όρους των περιπτώσεων β΄ και γ΄ αντιστοίχως της παραγράφου 2 του παρόντος. Κατά τα λοιπά εφαρ?μόζονται σε αυτούς οι υπόλοιπες διατάξεις των παρα?γράφων 2, 3, 4 και 5 του παρόντος.

Στους ενεργούς οικισμούς ή σε τμήματά τους που α?ποτελούν αρχαιολογικούς χώρους απαγορεύονται οι ε?πεμβάσεις που αλλοιώνουν το χαρακτήρα και τον πολεο?δομικό ιστό ή διαταράσσουν τη σχέση μεταξύ των κτιρίων και των υπαίθριων χώρων. Επιτρέπεται μετά από άδεια που χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη των οικείου γνωμοδοτι?κού οργάνου:

Σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης για την αποτροπή άμεσου κινδύνου είναι δυνατή η εκτέλεση εργασιών απο?κατάστασης βλάβης χωρίς την παραπάνω άδεια μετά από ενημέρωση της Υπηρεσίας, η οποία μπορεί να διακόψει τις εργασίες με σήμα της.

Η κατά την προηγούμενη παράγραφο απαιτούμενη ά?δεια εκδίδεται πριν από όλες τις άλλες άδειες άλλων αρχών που αφορούν στην εκτέλεση του έργου, σε κάθε πε?ρίπτωση μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την υποβολή της σχετικής αίτησης, τα δε στοιχεία της αναγράφονται με ποινή ακυρότητας σε αυτές. Η άδεια αλλαγής της χρή?σης εκδίδεται μέσα σε δέκα (10) ημέρες.

Στους παραπάνω αρχαιολογικούς χώρους απαγο?ρεύονται δραστηριότητες, καθώς και χρήσεις των κτι?σμάτων, των ελεύθερων χώρων τους και των κοινόχρη?στων χώρων, οι οποίες δεν εναρμονίζονται με το χαρα?κτήρα και τη δομή των επί μέρους κτισμάτων ή χώρων ή του συνόλου. Για τον καθορισμό της χρήσης κτίσμα?τος ή ελεύθερου χώρου αυτού ή κοινόχρηστου χώρου χορηγείται άδεια με απόφαση του Υπουργού Πολιτι?σμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμ?βουλίου.

Μέσα στους αρχαιολογικούς χώρους που είναι ενερ?γοί οικισμοί καθορίζονται, με προεδρικό διάταγμα που εκ?δίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και του τυχόν άλλου κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουρ?γού, ειδικές ρυθμίσεις όσον αφορά τους περιορισμούς της ιδιοκτησίας, τις χρήσεις γης ή κτιρίων, τους όρους δό?μησης ή τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες.

Στους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους απαγορεύ?εται η αλιεία, η αγκυροβολία και η υποβρύχια δραστηριό?τητα με αναπνευστικές συσκευές, εκτός αν έχει χορηγη?θεί άδεια του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται ύ?στερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και του τυχόν συναρμόδιου Υπουργού, ύστερα από γνώμη του Συμβου?λίου καθορίζονται οι όροι άσκησης των δραστηριοτήτων αυτών στους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους.

Με όμοια απόφαση ορίζονται οι όροι άσκησης της υ?ποβρύχιας δραστηριότητας με αναπνευστικές συσκευές, 3008 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Απαγορεύεται η εκτέλεση κάθε μορφής λιμενικού έρ?γου χωρίς προηγούμενη άδεια, που χορηγείται με από?φαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Η άδεια αυτή προηγείται από όλες τις άδει?ες που αφορούν στην εκτέλεση του έργου και τα στοιχεία της αναγράφονται με ποινή ακυρότητας στις υπόλοιπες άδειες που απαιτούνται.

Γύρω από μνημεία μπορεί να καθορίζεται Ζώνη Προ?στασίας Α΄, σύμφωνα με το άρθρο 13.

Ο καθορισμός χώρου, σε περιοχή εκτός σχεδίου πό?λεως ή νομίμως υφισταμένων οικισμών, ως Ζώνης Α΄, συ?νεπάγεται την αναγκαστική απαλλοτρίωσή του, εάν αναι?ρείται η κατά προορισμό χρήση του.

Γύρω από μνημεία μπορεί να καθορίζεται επίσης Ζώ?νη Προστασίας Β΄, σύμφωνα με το άρθρο 13.

Το Δημόσιο μπορεί να προβαίνει με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτι?σμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, είτε στην ολι?κή ή τη μερική απαλλοτρίωση είτε στην απευθείας εξαγο?ρά μνημείου ή οποιουδήποτε ακινήτου μέσα στο οποίο υ?πάρχουν μνημεία, καθώς και παρακείμενων ακινήτων ή μνημείων, εάν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την προστα?σία των μνημείων.

Με όμοια απόφαση, που εκδίδεται με την ίδια διαδι?κασία, είναι δυνατή είτε η ολική ή μερική απαλλοτρίωση είτε η απευθείας εξαγορά ακινήτου, εάν αυτό κρίνεται α?παραίτητο για την προστασία αρχαιολογικών χώρων ή ι?στορικών τόπων ή για τη διενέργεια ανασκαφών. Η εξα?γορά γίνεται κατά τη διαδικασία του άρθρου 2 του Ν. 2882/2001, στη δε επιτροπή του άρθρου 15 του ίδιου νό?μου μετέχει αντί του εμπειρογνώμονα, υπάλληλος της Υ?πηρεσίας στην περίπτωση που πρέπει να εκτιμηθεί η αξία μνημείου.

Τα ακίνητα μνημεία που βρίσκονται μέσα σε ακίνητα ιδιοκτησίας Ο.Τ.Α, άλλων Ν.Π.Δ.Δ., εκκλησιαστικών νομι?κών προσώπων διατηρούνται και προστατεύονται με ευ?θύνη της Υπηρεσίας χωρίς το Δημόσιο να υποχρεούται σε απαλλοτρίωση.

Η απαλλοτρίωση ή η απευθείας εξαγορά γίνεται υπέρ του Δημοσίου με δαπάνες αυτού ή άλλου νομικού ή φυσι?κού προσώπου.

Κατά της απόφασης της παραγράφου 1 χωρεί ένστα?ση εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίησή της στον ενδιαφερόμενο, επί της οποίας αποφαίνεται ο Υ?πουργός Πολιτισμού, μετά από γνώμη του Συμβουλίου.

Η εισήγηση της Υπηρεσίας για ολική ή μερική απαλ?λοτρίωση ή απευθείας εξαγορά ακινήτου περιλαμβάνει την αιτιολογημένη απόρριψη άλλων λύσεων προστασίας των μνημείων, αρχαιολογικών χώρων ή ιστορικών τόπων, καθώς και τις βασικές κατευθύνσεις για τον τρόπο διατή?ρησης και ανάδειξής τους μέσα στο προς απαλλοτρίωση ακίνητο.

Το ποσό της αποζημίωσης μπορεί να καταβάλλεται, εφόσον συναινεί ο ιδιοκτήτης, σε δόσεις ή σε ομόλογα ή σε είδος ή με άλλου είδους διακανονισμό, κατά τα ειδικό?τερα οριζόμενα με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικο?νομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού.

Εφόσον συναινεί ο ιδιοκτήτης, είναι δυνατή η ανταλ?λαγή ιδιωτικού ακινήτου με ακίνητο ίσης αξίας του Δημο?σίου ή του Ο.Τ.Α. ή η αποζημίωση με άλλο νόμιμο τρόπο. Στις περιπτώσεις αυτές εκδίδεται κοινή απόφαση των Υ?πουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, η οποία εκτελείται με μέριμνα της Κτηματικής Εταιρίας Δη?μοσίου και είναι δυνατόν να καταβάλλεται τμήμα της τι?μής του ακινήτου ή της αποζημίωσης που καθορίζεται. Η διάταξη της παραγράφου 7 εφαρμόζεται αναλόγως. Σε περίπτωση έκδοσης ομολόγων οι ειδικότεροι όροι και οι προϋποθέσεις έκδοσής τους θα καθορίζονται με απόφα?ση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών.

Η ανεπιφύλακτη παραλαβή της αποζημίωσης σε εί?δος ή των ομολόγων ή της πρώτης δόσης ή του αντικει?μένου του διακανονισμού κατά την παράγραφο 7 ή του τμήματος της αποζημίωσης κατά την παράγραφο 8, εξο?μοιώνεται με την έγγραφη συναίνεση.

Για την προστασία μνημείων, αρχαιολογικών χώρων ή ιστορικών τόπων ή για τη διενέργεια ανασκαφών ο Υ?πουργός Πολιτισμού μπορεί να επιβάλλει προσωρινή ή ο?ριστική στέρηση ή περιορισμό της χρήσης ακινήτου.

Σε περίπτωση ουσιώδους προσωρινού περιορισμού ή ουσιώδους προσωρινής στέρησης της κατά προορισμό χρήσης του όλου ακινήτου, καταβάλλεται αποζημίωση, η οποία υπολογίζεται με βάση τη μέση κατά προορισμό α?πόδοση του ακινήτου πριν τον περιορισμό ή τη στέρηση της χρήσης, λαμβανομένης υπόψη και της ιδιότητας του ακινήτου ως μνημείου, εφόσον αυτή συντρέχει.

Σε περίπτωση ουσιώδους οριστικού περιορισμού ή ο?ριστικής στέρησης της κατά προορισμό χρήσης του όλου ακινήτου καταβάλλεται πλήρης αποζημίωση. Και στην πε?ρίπτωση αυτή λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του ακινήτου ως μνημείου, εφόσον αυτή συντρέχει. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3009

Σε περίπτωση ουσιώδους οριστικού περιορισμού ή ο?ριστικής στέρησης της κατά προορισμό χρήσης τμήμα?τος του ακινήτου, που απαιτείται για την προστασία του μνημείου, η αποζημίωση καταβάλλεται για το τμήμα αυτό, μόνο εάν ο περιορισμός ή η στέρηση δεν επιφέρει ουσιώ?δη οριστικό περιορισμό ή οριστική στέρηση της κατά προορισμό χρήσης του όλου ακινήτου, οπότε καταβάλ?λεται η αποζημίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 3.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, που εκδίδε?ται ύστερα από γνώμη επιτροπής, διαπιστώνεται εάν συ?ντρέχει περίπτωση καταβολής αποζημίωσης κατά τις πα?ραγράφους 1 έως 5, καθώς και το ύψος της. Με κοινή α?πόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού καθορίζεται η συγκρότηση και οι αρμοδιότη?τες της επιτροπής, η διαδικασία κατά την οποία γνωμο?δοτεί, τα στοιχεία που λαμβάνει υπόψη, το είδος και ο τρό?πος καταβολής της αποζημίωσης και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Σε περίπτωση κατά την οποία το ποσό που έχει ή προ?βλέπεται να καταβληθεί ως αποζημίωση λόγω στέρησης ή περιορισμού χρήσης ακινήτου, προσεγγίζει την αξία του ακινήτου τότε αυτό κηρύσσεται απαλλοτριωτέο.

Η προστασία ή η ανάδειξη μνημείων που βρίσκονται σε ακίνητα ιδιοκτησίας Ο.Τ.Α., Ν.Π.Δ.Δ., εκκλησιαστικών νομικών προσώπων, Ν.Π.Ι.Δ. του ευρύτερου δημόσιου το?μέα και ιδρυμάτων ή αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρει?ών που έχουν μεταξύ άλλων ως σκοπό την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς, θεωρείται ότι ε?ντάσσεται στην κατά προορισμό χρήση των ακινήτων αυ?τών.

Σε περίπτωση επιβολής ουσιωδών περιορισμών στους όρους δόμησης ακινήτου για τους οποίους δεν προβλέπεται αποζημίωση ή μεταφορά συντελεστή δόμη?σης, μπορεί να καταβάλλεται μη χρηματική αποζημίωση στον ιδιοκτήτη, το είδος, οι προϋποθέσεις και η διαδικα?σία καθορισμού της οποίας καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οι?κονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος Χωροταξίας, και Δημόσιων Έργων και Πολιτισμού.

Οι διατάξεις των παραγράφων 2 έως 9 του άρθρου αυτού εφαρμόζονται και στην περίπτωση καθορισμού ζω?νών σύμφωνα με τα άρθρα 13, 14, 16 και 17.

Στα κινητά μνημεία περιλαμβάνονται:

Τα αρχαία κινητά μνημεία που υπάγονται στις περι?πτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 1 προστατεύονται από το νόμο χωρίς να απαιτείται η έκδοση οποιασδήποτε διοι?κητικής πράξης. Τα πολιτιστικά αγαθά των περιπτώσεων γ΄, δ΄ και ε΄ της παραγράφου 1 χαρακτηρίζονται μνημεία με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται ύ?στερα από εισήγηση της Υπηρεσίας και γνώμη του Συμ?βουλίου και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνή?σεως.

Περίληψη της εισήγησης αποστέλλεται στις τελωνει?ακές, λιμενικές και αστυνομικές αρχές. Η εισήγηση κοινο?ποιείται στον κύριο ή και τον κάτοχο, οι οποίοι είναι δυνα?τόν να υποβάλουν αντιρρήσεις μέσα σε ένα (1) μήνα από την κοινοποίηση. Τα αποτελέσματα του χαρακτηρισμού επέρχονται από την κοινοποίηση της εισήγησης και αίρο?νται εάν η απόφαση χαρακτηρισμού δεν εκδοθεί εντός ε?ξαμήνου από την κοινοποίηση.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζεται κάθε λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή της διάτα?ξης αυτής. Για το χαρακτηρισμό μνημείων της περίπτω?σης ε΄ της παραγράφου 1 απαιτείται προηγούμενη συναί?νεση του δημιουργού τους, εφόσον διατηρεί την κυριό?τητά τους.

Η απόφαση χαρακτηρισμού που εκδίδεται σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους μπορεί να ανακαλεί?ται μόνο για πλάνη περί τα πράγματα. Η απόφαση ανά?κλησης του Υπουργού Πολιτισμού εκδίδεται κατά τη δια?δικασία των παραγράφων 2 και 3 και δημοσιεύεται στην Ε?φημερίδα της Κυβερνήσεως.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκ?δίδεται με εισήγηση της Υπηρεσίας, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί, κατ' εξαίρεση, να χαρακτηρίζο?νται μνημεία, ομοειδείς κατηγορίες κινητών πολιτιστικών αγαθών που παρουσιάζουν ιδιαίτερη κοινωνική, τεχνική, λαογραφική, εθνολογική ή εν γένει ιστορική, καλλιτεχνική ή επιστημονική σημασία, εφόσον σπανίζουν, ο ατομικός προσδιορισμός τους είναι δυσχερής και συντρέχει κίνδυ?νος απώλειας ή καταστροφής τους.

Η ανάκληση της απόφασης χαρακτηρισμού μεμονω?μένου μνημείου που έχει εκδοθεί σύμφωνα με τις διατά?3010 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) για την οποία χαρακτηρίστηκε η κατηγορία μνημείων.

Τα αρχαία κινητά μνημεία που χρονολογούνται έως και το 1453 ανήκουν στο Δημόσιο κατά κυριότητα και νο?μή, είναι ανεπίδεκτα χρησικτησίας και είναι εκτός συναλ?λαγής κατά την έννοια του άρθρου 966 του Αστικού Κώ?δικα.

Δικαίωμα κυριότητας σε εισαγόμενα αρχαία που χρο?νολογούνται έως και το 1453 αναγνωρίζεται υπό τους ό?ρους και τις προϋποθέσεις των διατάξεων της παραγρά?φου 3 του άρθρου 33 και των παραγράφων 5 και 7 του άρ?θρου 28.

Τα αρχαία κινητά μνημεία που αποτελούν ευρήματα ανασκαφής ή άλλης αρχαιολογικής έρευνας ανεξάρτητα από τη χρονολόγησή τους, ανήκουν κατά κυριότητα και νομή στο Δημόσιο, είναι ανεπίδεκτα χρησικτησίας και ε?κτός συναλλαγής.

Το δικαίωμα κυριότητας σε άλλα κινητά μνημεία με?ταγενέστερα του 1453 ασκείται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου.

Η εξαίρεση του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 1039 Α.Κ. δεν ισχύει για κινητά μνημεία.

Δεν υπόκεινται σε κατάσχεση και δεν αποτελούν πτωχευτική περιουσία κινητά αρχαία που χρονολογούνται έ?ως και το 1453.

Η κατάσχεση μεταγενέστερων μνημείων που ανή?κουν σε ιδιώτες γίνεται παρουσία υπαλλήλου της Υπηρε?σίας. Προς τούτο οι εκτελούντες την κατάσχεση υπάλλη?λοι οφείλουν να τη γνωστοποιούν έγκαιρα στην Υπηρε?σία. Η αξία των μνημείων καθορίζεται από την επιτροπή της διάταξης της παραγράφου 11 του άρθρου 73.

Μεσεγγυούχος ορίζεται το Δημόσιο, τα δε κατασχε?θέντα παραμένουν στον τόπο όπου βρίσκονται, εκτός αν η Υπηρεσία ορίσει διαφορετικά. Αντίγραφο της κατασχε?τήριας έκθεσης επιδίδεται στην Υπηρεσία αμέσως μόλις περατωθεί η κατάσχεση. Η Υπηρεσία καλείται στη δίκη για τη διόρθωση της κατασχετήριας έκθεσης, εάν αυτή α?φορά μνημείο της παραγράφου 2, οπότε και της κοινο?ποιείται η σχετική απόφαση.

Η επίθεση σφραγίδων σε μνημεία που αποτελούν πτωχευτική περιουσία γίνεται παρουσία υπαλλήλου της Υπη?ρεσίας. Μεσεγγυούχος αυτών ορίζεται το Δημόσιο. Τα μνημεία παραμένουν στον τόπο όπου βρίσκονται, εκτός ε?άν η Υπηρεσία ορίσει διαφορετικά και εκτιμώνται κατά την απογραφή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα δύο τελευταία εδάφια της παραγράφου 2. Οποιαδήποτε απόφαση για την πώλησή τους κοινοποιείται εγκαίρως στην Υπηρεσία.

Με αίτηση του Δημοσίου, που εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, καθορίζεται με α?πόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, η τιμή μνημείου που έχει κατασχεθεί ή ανήκει σε πτωχευτική περιουσία. Με την υποβολή της αιτήσεως το μνημείο αναλαμβάνεται από την Υπηρεσία. Στη δίκη καλούνται ο επισπεύδων δα?νειστής ή ο σύνδικος της πτωχεύσεως αντιστοίχως, οι ο?ποίοι έχουν το δικαίωμα να επισκεφθούν το μνημείο με πρόσωπο της επιλογής τους για την εκτίμηση της αξίας του. Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του την τιμή που έχει καθορισθεί από την επιτροπή της παραγράφου 11 του άρ?θρου 73, καθώς και τα στοιχεία περί της αξίας του μνη?μείου που επικαλούνται ο επισπεύδων δανειστής ή ο σύν?δικος. Το Δημόσιο αποκτά την κυριότητα του μνημείου του οποίου έχει καθορισθεί η τιμή με την καταβολή του τι?μήματος στον υπάλληλο του πλειστηριασμού ή τον σύν?δικο μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη δημοσίευση της αποφάσεως. Μόνο εάν δεν καταβληθεί το τίμημα το μνη?μείο πλειστηριάζεται. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Δικαιοσύνης καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των ανωτέρω.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, μπορεί να χορηγείται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο άδεια κατοχής κινητού αρχαίου μνημεί?ου του οποίου η κυριότητα ανήκει στο Δημόσιο.

Άδεια κατοχής χορηγείται στο πρόσωπο που δηλώ?νει, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρ?θρου 24, κινητό αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, ύστερα από σχετική αίτησή του, εκτός εάν:

Όταν ο κάτοχος αρχαίου που χρονολογείται έως και το 1453 αποβιώσει, χορηγείται άδεια κατοχής στον κλη?ρονόμο του, εφόσον υποβάλει σχετική αίτηση, εκτός εάν συντρέχουν οι αρνητικές προϋποθέσεις των περιπτώσε?ων β΄ και γ΄ της προηγούμενης παραγράφου. Η σχετική α?πόφαση εκδίδεται μέσα σε εύλογο χρόνο.

Η άδεια κατοχής είναι δυνατόν να ανακαλείται με α?πόφαση του Υπουργού Πολιτισμού εάν παύσει να συ?ντρέχει μια από τις προϋποθέσεις της χορήγησής της σύμφωνα με την παράγραφο 2 ή παραβιαστούν διατάξεις των άρθρων 27, 28 και 29. Η άδεια ανακαλείται αυτοδικαί?ως αν ο κάτοχος καταδικασθεί αμετάκλητα για ένα από τα αδικήματα της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 2. Η άδεια μπορεί επίσης να ανακαλείται αν κριθεί εκ των υστέρων ό?τι το αρχαίο παρουσιάζει ιδιαίτερα μεγάλη επιστημονική ΦΕΚ 153 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3011

Στην περίπτωση που κρίνεται ότι το κινητό αρχαίο που δηλώνεται σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 24 έχει πολύ μικρή επιστημονική και εμπορική α?ξία, καταγράφεται από την Υπηρεσία και καταλείπεται στην ελεύθερη χρήση του αιτούντος με απόφαση του Υ?πουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Όποιος βρίσκει ή αυτός στον οποίο περιέρχεται κινη?τό αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστε?ρη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική αρχή και να το θέτει στη διάθεσή της. Η δήλωση περιέχει την ακριβή το?ποθεσία εύρεσης του αρχαίου, τον τρόπο με τον οποίο πε?ριήλθε στο πρόσωπο που προβαίνει σε αυτή, τα στοιχεία του προηγούμενου κατόχου και κάθε άλλη χρήσιμη λε?πτομέρεια. Τα στοιχεία της δήλωσης καταγράφονται σε έκθεση της παραπάνω αρχής. Αν το αρχαίο ανακαλύπτε?ται ή βρίσκεται σε ακίνητο όπου εκτελούνται έργα ή ερ?γασίες, αυτές πρέπει να διακόπτονται αμέσως μέχρι να α?ποφανθεί η Υπηρεσία.

Κάθε πρόσωπο το οποίο αποκτά την κυριότητα μνη?μείου μεταγενέστερου του 1453, που υπάγεται στις πα?ραγράφους 1β και 6 του άρθρου 20, οφείλει να υποβάλει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στις αρχές της προηγούμε?νης παραγράφου δήλωση για τον τρόπο με τον οποίο πε?ριήλθε σε αυτό και για τα στοιχεία του προηγούμενου κα?τόχου του.

Όταν η κατοχή του αρχαίου περιέρχεται στο Δημό?σιο, χορηγείται αμοιβή σε αυτόν που προέβη στη δήλωσή του σύμφωνα με την παράγραφο 1. Το ύψος της αμοιβής ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, ανάλογα με τη σπουδαιότη?τα του αρχαίου και τη συμβολή του δηλώσαντος στην α?νεύρεση και διάσωσή του. Η Υπηρεσία χορηγεί απευθεί?ας την αμοιβή, αν εκτιμά ότι η χρηματική αξία του αρχαί?ου δεν υπερβαίνει τα χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ. Το ποσό αυτό μπορεί να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού.

Η παραπάνω αμοιβή χορηγείται και σε όποιον υπο?δεικνύει τον τόπο όπου βρίσκονται άγνωστα στην Υπηρε?σία κινητά αρχαία, με όμοια απόφαση μετά από εκτίμηση της συμβολής του στην ανεύρεση και τη διάσωσή τους, καθώς και της σπουδαιότητας των αρχαίων.

Εάν η δήλωση ή η υπόδειξη γίνεται από περισσότερα πρόσωπα, η αμοιβή επιμερίζεται μεταξύ τους σε ποσοστά που καθορίζονται με την ίδια απόφαση ανάλογα με τη συμβολή του καθενός ή σε περίπτωση αμφιβολίας κατά ί?σα μέρη. Αν το αρχαίο βρέθηκε σε ιδιωτικό ακίνητο που δεν ανήκει σε αυτόν που το δηλώνει, η αμοιβή κατανέμε?ται σε ίσα μέρη μεταξύ αυτού και του κυρίου ή μισθωτή του ακινήτου. Προκειμένου για ενάλια αρχαία, εάν εκεί?νος που τα δηλώνει ή τα υποδεικνύει δεν είναι κύριος ή μι?σθωτής του μέσου με το οποίο εντοπίζονται, η αμοιβή ε?πιμερίζεται μεταξύ του κυρίου ή μισθωτή του μέσου και ε?κείνου που τα υποδεικνύει.

Δεν καταβάλλεται αμοιβή:

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από εισήγηση της Υπηρεσίας και γνώμη του Συμβουλίου μπο?ρεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις να επιτρέπεται ο δανει?σμός δημοσιευμένων κινητών μνημείων που ανήκουν στο Δημόσιο και βρίσκονται στην κατοχή του, σε μουσεία ή εκ?παιδευτικούς οργανισμούς για εκθεσιακούς ή παιδαγωγι?κούς σκοπούς. Ο δανεισμός σε μουσεία γίνεται υπό τον ό?ρο της αμοιβαιότητας. Ο δανεισμός για παιδαγωγικούς σκοπούς μπορεί να επιτρέπεται εφόσον τα μνημεία δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για την πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας. Ο δανεισμός γίνεται για ορισμένο χρόνο που δεν μπορεί να υπερβαίνει την πενταετία και μπορεί να α?νανεώνεται με την ίδια διαδικασία.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από εισήγηση της Υπηρεσίας και γνώμη του Συμβουλίου μπο?ρεί να επιτρέπεται η ανταλλαγή δημοσιευμένων κινητών μνημείων που ανήκουν στο Δημόσιο και βρίσκονται στην κατοχή του, εφόσον δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για την πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας, δεν χρειάζεται να συ?μπληρωθούν με αυτά οι συλλογές άλλων μουσείων της Χώρας και δεν πλήττεται η ενότητα σημαντικών συλλο?γών, με ίσης σημασίας πολιτιστικά αγαθά που ανήκουν σε άλλα κράτη ή σε αλλοδαπά νομικά πρόσωπα μη κερδο?σκοπικού χαρακτήρα και έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις συλλογές των δημόσιων μουσείων της Χώρας.

Ο κάτοχος κινητού αρχαίου και ο κύριος αρχαίου ή 3012 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) απώλειά του. Οφείλουν επίσης να επιτρέπουν την περιο?δική ή έκτακτη επιθεώρησή του από την Υπηρεσία ύστε?ρα από έγγραφη ειδοποίηση, να την ειδοποιούν χωρίς υ?παίτια καθυστέρηση για κάθε γεγονός που είναι δυνατόν να το θέσει σε κίνδυνο και να ακολουθούν τις υποδείξεις της. Αν το μνημείο διατρέχει άμεσο κίνδυνο φθοράς, α?πώλειας ή καταστροφής, η Υπηρεσία μπορεί να λάβει ό?λα τα αναγκαία μέτρα και να καταλογίσει τις σχετικές δα?πάνες στον κύριο ή τον κάτοχο του μνημείου ή να απο?φασίσει τη μεταφορά του προς φύλαξη σε δημόσιο μουσείο ή άλλο κατάλληλο χώρο, μέχρις ότου εκλείψει ο?ριστικά ο κίνδυνος.

Ο κάτοχος κινητού αρχαίου και ο κύριος αρχαίου ή άλλου κινητού μνημείου υποχρεούνται να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα συντήρησης σύμφωνα και με τις διατά?ξεις του άρθρου 43. Αν η Υπηρεσία κρίνει ότι η συντήρη?ση είναι ανεπαρκής, λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα, διατη?ρώντας τη δυνατότητα να καταλογίσει το σύνολο ή μέ?ρος της σχετικής δαπάνης σε βάρος των υποχρέων, σύμφωνα με τις σχετικές περί εισπράξεως δημοσίων ε?σόδων διατάξεις.

Αν ο κάτοχος κινητού αρχαίου ή ο κύριος αρχαίου ή άλλου κινητού μνημείου αποβιώσει, ο κληρονόμος ή ο ε?κτελεστής της διαθήκης ή ο κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομίας υποχρεούνται να ειδοποιήσουν χωρίς υπαί?τια καθυστέρηση την Υπηρεσία και να διασφαλίσουν προ?σωρινά τα αντικείμενα μέχρις ότου αυτή επιληφθεί. Αν λυ?θεί το νομικό πρόσωπο που έχει την κυριότητα ή κατοχή μνημείου, τις υποχρεώσεις αυτές έχουν οι νόμιμοι κατά το χρόνο λύσης εκπρόσωποί του.

Ο κάτοχος κινητού αρχαίου που χρονολογείται έως και το 1453, μπορεί να μεταβιβάζει την κατοχή του αφού γνωστοποιήσει στην Υπηρεσία την πρόθεσή του και τα στοιχεία του υποψήφιου κατόχου, ο οποίος υποχρεούται να υποβάλει αίτηση για άδεια κατοχής που χορηγείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23. Η σχετική πρά?ξη εκδίδεται μέσα σε εύλογο χρόνο. Μεταβίβαση που γί?νεται χωρίς την άδεια αυτή είναι άκυρη και τα κινητά μνη?μεία αναλαμβάνονται χωρίς διατυπώσεις από το Δημό?σιο.

Η μεταβίβαση αιτία θανάτου της κατοχής μνημείων της προηγούμενης παραγράφου είναι δυνατή υπό τους ό?ρους και τις προϋποθέσεις της παραγράφου 3 του άρ?θρου 23, ειδάλλως τα αρχαία αναλαμβάνονται από το Δη?μόσιο.

Η μεταβίβαση της κυριότητας κινητού μνημείου που ανήκει σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, σε Ο.Τ.Α. ή σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δη?μόσιου τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, είναι δυνατή με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, ειδάλλως είναι άκυρη. Με την παραπάνω απόφαση μπορεί να επιβάλλονται όροι ως προς το πρόσωπο προς το οποίο πρόκειται να μεταβιβα?στούν τα μνημεία. Σε περίπτωση πώλησης, το Δημόσιο μπορεί να ασκεί δικαίωμα προτίμησης στην ίδια τιμή ε?ντός τριών (3) μηνών από την υποβολή της σχετικής αίτη?σης.

Η μεταβίβαση μνημείων που ανήκουν σε εκκλησιαστι?κά νομικά πρόσωπα, άλλα νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων που εκπροσωπούν θρησκείες ή δόγματα επι?τρέπεται, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, προς άλλα τέτοια πρόσωπα ή ενώσεις, στο Δημόσιο, σε Ο.Τ.Α., σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που αποτελούν αναγνωρισμένα μουσεία του άρθρου 45, ειδάλλως είναι άκυρη.

Η μεταβίβαση της κυριότητας κινητού μνημείου, ε?κτός αυτών των παραγράφων 3 και 4, επιτρέπεται μετά α?πό προηγούμενη γνωστοποίηση στην Υπηρεσία της σχε?τικής πρόθεσης, των στοιχείων του προσώπου προς το ο?ποίο πρόκειται να μεταβιβασθεί, και, σε περίπτωση πώλησης, της τιμής και εφόσον παρέλθει χρονικό διάστη?μα ενός (1) μηνός από τη γνωστοποίηση χωρίς το Δημό?σιο να ασκήσει δικαίωμα προτίμησης στην ίδια τιμή. Η με?ταβίβαση που έγινε χωρίς τη γνωστοποίηση αυτή είναι ά?κυρη.

Σε περίπτωση πώλησης μνημείων με δημοπρασία ή δημόσιο πλειστηριασμό, προτιμώνται στην ίδια τιμή, κατά σειρά, το Δημόσιο, τα μουσεία του άρθρου 45 και οι συλ?λέκτες μνημείων.

Όποιος αποκτά την κυριότητα μνημείου αιτία θανά?του οφείλει να ειδοποιεί σχετικά την Υπηρεσία χωρίς υ?παίτια καθυστέρηση.

Ο κύριος μνημείου μπορεί να το μεταβιβάζει στο Δη?μόσιο σε τιμή που συμφωνείται ή ειδάλλως ορίζεται από την εκτιμητική επιτροπή της διάταξης της παραγράφου 11 του άρθρου 73.

Οι κάτοχοι κινητών αρχαίων που χρονολογούνται έως και το 1453, καθώς και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαί?ου και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, που είναι κύριοι ή κάτοχοι κινητών αρχαίων ή νεότερων μνημείων, οφείλουν να διευκολύνουν τη φωτογράφηση και μελέτη των μνημείων από ειδικούς επιστήμονες στους οποίους χορηγείται σχετική άδεια α?πό την Υπηρεσία.

Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο οφείλουν επίσης να θέτουν τα προαναφερό?μενα μνημεία για εύλογο χρονικό διάστημα στη διάθεση της Υπηρεσίας αν αυτή το ζητήσει προκειμένου να εκτε?θούν στο κοινό εντός ή εκτός της ελληνικής επικράτειας. Αν τα μνημεία υποστούν φθορά ή απολεσθούν κατά το χρονικό διάστημα που δεν βρίσκονται στην κατοχή τους, το Δημόσιο υποχρεούται σε αποζημίωση.

Ο κάτοχος κινητού αρχαίου προστατεύεται έναντι τρίτων ως νομέας και απολαμβάνει την αυτοδύναμη προ?στασία της νομής, δικαιούται δε να ασκήσει παράλληλα με το Δημόσιο τις αγωγές αποβολής και διαταράξεως της νομής. Αν το αρχαίο έχει εξαχθεί παράνομα, η διεκδίκηση ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3013 κατοχή του αρχαίου που επιστρέφεται περιέρχεται στο Δημόσιο χωρίς αποζημίωση του κατόχου. Ο κάτοχος επι?βαρύνεται με τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε το Δη?μόσιο, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης που τυχόν καταβλήθηκε στον καλόπιστο νομέα, αν το αρχαίο ύ?στερα από την επιστροφή αποδοθεί σε αυτόν.

Ο κύριος μνημείου μπορεί να ζητά τη συνδρομή της Υπηρεσίας για την ανεύρεση, καθώς και την απόδοση ή την επιστροφή του αν κλαπεί ή εξαχθεί παράνομα. Ύστε?ρα από την επιστροφή, το μνημείο αποδίδεται σε αυτόν, εκτός εάν το εξήγαγε ο ίδιος ή επέτρεψε την εξαγωγή του από δόλο ή βαριά αμέλεια. Στην περίπτωση αυτή η κυριό?τητα του μνημείου που επιστρέφεται περιέρχεται στο Δη?μόσιο, χωρίς αποζημίωση. Ο κύριος υποχρεούται να κα?ταβάλει τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Δημόσιο για την επιστροφή, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης που τυχόν καταβλήθηκε στον καλόπιστο νομέα, εάν το μνημείο που επιστρέφεται αποδοθεί σε αυτόν.

Ο κύριος και ο κάτοχος μνημείου που επιστρέφεται κατά τις παραπάνω διατάξεις υποχρεούνται να επιτρέ?πουν την έκθεσή του στο κοινό υπό προϋποθέσεις και για χρονικό διάστημα που ορίζονται με απόφαση του Υπουρ?γού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Ο νόμιμος κάτοχος ή κύριος κινητών αρχαίων, καθώς και ο κύριος νεότερων κινητών μνημείων που συνθέτουν ενιαίο σύνολο ή ενιαία σύνολα από καλλιτεχνική, ιστορική ή επιστημονική άποψη, μπορεί να αναγνωρίζεται ως συλ?λέκτης ύστερα από αίτησή του με απόφαση του Υπουρ?γού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Η σχετική πράξη εκδίδεται μέσα σε εύλογο χρόνο. Η από?φαση εκδίδεται μετά από εκτίμηση του χαρακτήρα και της σημασίας της συλλογής και εφόσον ο αιτών παρέχει εγ?γυήσεις για την προστασία και τη διασφάλιση κατάλλη?λων συνθηκών φύλαξης και διατήρησης των αντικειμένων της συλλογής, καθώς και για την τήρηση των λοιπών υποχρεώσεων του συλλέκτη. Τις εγγυήσεις αυτές δεν παρέχει ο αιτών ιδίως αν έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα ή παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία της πολιτιστικής κλη?ρονομιάς ή για πλαστογραφία, δωροδοκία, κλοπή, υπε?ξαίρεση ή αποδοχή προϊόντων εγκλήματος. Το κώλυμα υ?πάρχει και για όσο χρόνο εκκρεμεί η ποινική δίωξη για μια από τις παραπάνω πράξεις. Η αίτηση μπορεί επίσης να α?πορριφθεί αν διατάχθηκε η αναστολή εκτέλεσης της ποι?νής που επιβλήθηκε για μια από τις παραπάνω πράξεις ή αν η ποινική δίωξη για μια από τις πράξεις αυτές έπαυσε οριστικά λόγω παραγραφής. Αν ο αιτών είναι νομικό πρό?σωπο το κώλυμα πρέπει να μην συντρέχει στα πρόσωπα που ασκούν τη διοίκησή τους.

Φυσικό πρόσωπο του οποίου το επάγγελμα σχετίζε?ται ή σχετιζόταν με την προστασία μνημείων ή είναι αρχαιοπώλης ή έμπορος νεότερων μνημείων ή υπάλληλος ή συνεργάτης φυσικών ή νομικών προσώπων που ασκούν παρόμοια επιχείρηση, δεν μπορεί να αναγνωρισθεί ως συλλέκτης αρχαίων.

Οι συλλέκτες έχουν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώ?ματα των κατόχων ή κυρίων μνημείων με την επιφύλαξη των παρακάτω διατάξεων.

Οι συλλέκτες οφείλουν να τηρούν κατάλογο με πλή?ρη περιγραφή και φωτογραφίες των αντικειμένων της συλλογής, να καταθέτουν αντίγραφό του στην υπηρεσία και να υποβάλλουν σε αυτή ανά εξάμηνο τουλάχιστον κα?τάλογο με τα νέα αντικείμενα της συλλογής.

Οι συλλέκτες μπορούν να εμπλουτίζουν τις συλλογές τους με μνημεία που εισάγονται από το εξωτερικό ή απο?κτώνται στην Ελλάδα κατά τις διατάξεις του παρόντος νό?μου. Για τα μνημεία αυτά απαιτείται να υποβάλλουν δή?λωση του άρθρου 24 ή 33 κατά περίπτωση.

Οι συλλέκτες απαγορεύεται να αποκτούν πολιτιστικά αγαθά για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις ότι προέρχονται από κλοπή, παράνομη ανασκαφή ή άλλη παράνομη ενέρ?γεια ή ότι αποκτήθηκαν ή έχουν εξαχθεί κατά παράβαση της νομοθεσίας του κράτους προέλευσής τους και οφεί?λουν να ενημερώνουν χωρίς υπαίτια καθυστέρηση την Υ?πηρεσία για κάθε τέτοια προσφορά.

Οι συλλέκτες οφείλουν να διευκολύνουν τη φωτο?γράφηση και μελέτη των μνημείων της συλλογής τους α?πό ειδικούς επιστήμονες στους οποίους έχει χορηγηθεί σχετική άδεια από την Υπηρεσία. Έχουν δικαίωμα να α?ναπαράγουν και να διαθέτουν φωτογραφίες ή άλλες α?πεικονίσεις των μνημείων αυτών. Έχουν επίσης δικαίωμα να κατασκευάζουν εκμαγεία ή άλλα αντίγραφά τους, ύ?στερα από έγκριση της Υπηρεσίας και σύμφωνα με τις ο?δηγίες της, και να τα διαθέτουν.

Οι συλλέκτες μπορούν να παραχωρούν το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης κάθε πρωτοεμφανιζόμενου στη συλλογή τους αρχαίου για μια τριετία, αφού ενημερώ?σουν την Υπηρεσία.

Οι συλλέκτες υποχρεούνται να διευκολύνουν την επί?σκεψη συλλογής που κρίνεται σημαντική από την Υπηρε?σία. Για την επίσκεψη είναι δυνατόν να απαιτείται δικαίω?μα εισόδου μετά από έγκριση της Υπηρεσίας.

Οι συλλέκτες ευθύνονται για τη διαφύλαξη της ενό?τητας της συλλογής. Η διάσπασή της είναι δυνατή μετά α?πό άδεια του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, αφού εκτιμηθούν η σημασία της συλλο?γής και οι συνέπειες της διάσπασης. Η άδεια θεωρείται ό?τι έχει χορηγηθεί εάν παρέλθει άπρακτο τετράμηνο από την υποβολή της σχετικής αίτησης στην Υπηρεσία. Σε πε?ρίπτωση χορήγησης άδειας για τη μεταβίβαση των επί μέ?ρους μνημείων της συλλογής εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 28.

Οι συλλέκτες μπορούν να μεταβιβάζουν τα αντικεί?μενα της συλλογής τους στο σύνολό τους είτε στο Δημό?σιο είτε σε μουσεία του άρθρου 45 ή σε πρόσωπα που εί?ναι αναγνωρισμένοι συλλέκτες, αφού γνωστοποιήσουν στην Υπηρεσία την πρόθεσή τους και τα στοιχεία του προ?σώπου στο οποίο πρόκειται να τα μεταβιβάσουν, καθώς και την τιμή σε περίπτωση πωλήσεως. Η μεταβίβαση μπο?ρεί να γίνει μετά την παρέλευση έξι (6) μηνών από τη γνω?στοποίηση και εφόσον το Δημόσιο ή στη συνέχεια, εάν πρόκειται για πώληση σε συλλέκτες, τα μουσεία δεν α?σκήσουν δικαίωμα προτίμησης στην ίδια τιμή. Προκειμέ?νου για συλλογή που ανήκει σε νομικό πρόσωπο δημοσί?ου δικαίου, σε Ο.Τ.Α. ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως αυτός καθορίζεται 3014 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) συλλέκτη. Η αναγνώριση χωρεί, εκτός εάν συντρέχουν στο πρόσωπό του τα κωλύματα των παραγράφων 1 ή 2. Προκειμένου για ιδιαίτερα σημαντική συλλογή, εάν είναι απολύτως απαραίτητη η διαφύλαξη της ενότητάς της και αυτή δεν διασφαλίζεται, το σύνολο των μνημείων της μπο?ρεί να περιέλθει στο Δημόσιο, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Στην πε?ρίπτωση αυτή καταβάλλεται στους δικαιούχους αποζη?μίωση, το ύψος της οποίας προσδιορίζεται ανάλογα με τη σπουδαιότητα των αντικειμένων της συλλογής από την ε?κτιμητική επιτροπή της παραγράφου 11 του άρθρου 73.

Εάν λυθεί το νομικό πρόσωπο που έχει αναγνωρι?σθεί ως συλλέκτης και πρόκειται να μεταβιβαστούν τα μνημεία της συλλογής εφαρμόζονται αναλόγως οι διατά?ξεις της παραγράφου 11. Εάν κριθεί απολύτως απαραί?τητη η διαφύλαξη της ενότητας ιδιαίτερα σημαντικής συλλογής και αυτή δεν διασφαλίζεται, εφαρμόζονται οι διατάξεις των δύο τελευταίων εδαφίων της παραγράφου 12.

Εάν δεν συντρέχουν πλέον στο πρόσωπο του συλ?λέκτη μία ή περισσότερες προϋποθέσεις βάσει των οποί?ων αναγνωρίσθηκε η ιδιότητα αυτή ή παραβιαστούν δια?τάξεις του παρόντος άρθρου, η απόφαση αναγνώρισης μπορεί να ανακληθεί προσωρινά ή οριστικά. Η απόφαση ανακαλείται αυτοδικαίως αν ο συλλέκτης καταδικασθεί α?μετάκλητα για κάποιο από τα αδικήματα της παραγρά?φου 1, οπότε τα αρχαία που βρίσκονται στην κατοχή του αναλαμβάνονται από το Δημόσιο. Εάν η ανάκληση γίνει για άλλο λόγο είναι δυνατή η διατήρηση της κατοχής τους.

Αρχαιοπώλης είναι το πρόσωπο που κατά σύστημα εί?τε αποκτά την κατοχή ή την κυριότητα κινητών αρχαίων που έχουν αποκτηθεί νομίμως με σκοπό την περαιτέρω μεταβίβασή τους, είτε μεσολαβεί στη μεταβίβαση της κα?τοχής ή της κυριότητας αυτών. Έμπορος νεότερων κινη?τών μνημείων είναι το πρόσωπο που κατά σύστημα είτε α?ποκτά την κυριότητα νεότερων κινητών μνημείων που έχουν αποκτηθεί νομίμως με σκοπό την περαιτέρω μεταβίβασή τους, είτε μεσολαβεί στη μεταβίβασή τους. Για την άσκηση των δραστηριοτήτων αυτών απαιτείται ει?δική άδεια.

Η άδεια της προηγούμενης παραγράφου χορηγείται, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού μετά από γνώμη του Συμβου?λίου, σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που:

Ως προς τα επί μέρους αντικείμενα που βρίσκονται στους χώρους του καταστήματος των παραπάνω προσώ?πων εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 21, 23, 27 και 28, καθώς της παραγράφου 1 του άρθρου 29.

Οι αρχαιοπώλες και οι έμποροι νεότερων κινητών μνημείων οφείλουν να τηρούν βιβλίο, θεωρημένο από την Υπηρεσία, στο οποίο καταχωρίζουν τα κινητά μνημεία α?μέσως μετά την είσοδό τους στο κατάστημα. Η καταχώ?ριση περιλαμβάνει την περιγραφή, τη φωτογραφία και την προέλευση του μνημείου, τα στοιχεία του προηγού?μενου κατόχου ή κυρίου του μνημείου και του προσώπου προς το οποίο μεταβιβάζεται, τα στοιχεία της άδειας κα?τοχής αρχαίου, την τιμή και την ημερομηνία της μεταβί?βασης. Τα στοιχεία αυτά γνωστοποιούνται χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην Υπηρεσία.

Για κάθε μεταβίβαση της κατοχής ή της κυριότητας κινητού μνημείου, οι αρχαιοπώλες και οι έμποροι νεότε?ρων κινητών μνημείων εκδίδουν τα νόμιμα παραστατικά στοιχεία, στα οποία αναγράφεται ότι τα παραπάνω κινητά δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν από τη χώρα χωρίς άδεια ή ότι είναι δυνατή η εξαγωγή τους σύμφωνα με τη διάτα?ξη της παραγράφου 9 του άρθρου 34.

Οι αρχαιοπώλες και οι έμποροι νεότερων κινητών μνημείων απαγορεύεται να αποκτούν ή να διακινούν πο?λιτιστικά αγαθά για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις ότι προ?έρχονται από κλοπή, παράνομη ανασκαφή ή άλλη παρά?νομη ενέργεια ή ότι έχουν αποκτηθεί ή εξαχθεί κατά πα?ράβαση της νομοθεσίας του κράτους προέλευσής τους και οφείλουν να ενημερώνουν χωρίς υπαίτια καθυστέρη?ση την Υπηρεσία για κάθε τέτοια προσφορά.

Οι αρχαιοπώλες και οι έμποροι νεότερων κινητών μνημείων απαγορεύεται να ασκούν στο ίδιο κατάστημα ε?μπορία εκμαγείων, απεικονίσεων ή αντιγράφων πολιτιστι?κών αγαθών.

Για τη διοργάνωση δημοπρασιών ή άλλων ανάλογων δραστηριοτήτων που αφορούν αρχαία ή νεότερα μνη?μεία, είτε από πρόσωπα της παραγράφου 1 είτε από άλ?λα, απαιτείται άδεια της Υπηρεσίας που χορηγείται για το συγκεκριμένο κάθε φορά κατάλογο αντικειμένων.

Οι αρχαιοπώλες και οι έμποροι νεότερων κινητών μνημείων τελούν υπό τον έλεγχο της Υπηρεσίας και οφεί?λουν να διευκολύνουν την επιθεώρηση των καταστημά?των και αποθηκών τους. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3015 παραγράφου 14 του άρθρου 31 εφαρμόζονται αναλόγως.

Τα σχετικά με την καταλληλότητα και τη λειτουργία των αρχαιοπωλείων ή των καταστημάτων εμπορίας νεό?τερων κινητών μνημείων, τον τρόπο, τη διαδικασία και τους φορείς διεξαγωγής των δημοπρασιών και κάθε άλλη λεπτομέρεια εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού.

Τα μέλη του προσωπικού του Υπουργείου Πολιτι?σμού και των μουσείων του άρθρου 45 που ανήκουν στο Δημόσιο, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ν.Π.Ι.Δ. του ευρύτερου δημό?σιου τομέα, δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν άμεσα ή έμ?μεσα στο εμπόριο μνημείων ή άλλων πολιτιστικών αγα?θών. Δεν επιτρέπεται να χορηγούν πιστοποιητικά γνησιό?τητας ή να προβαίνουν σε εκτίμηση της χρηματικής αξίας τέτοιων αγαθών, παρά μόνο εάν τους ανατεθεί από την προϊστάμενή τους αρχή ή τους ζητηθεί από άλλη δημόσια αρχή.

Πολιτιστικά αγαθά εισάγονται ελεύθερα στην ελληνι?κή επικράτεια υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της Διε?θνούς Σύμβασης των Παρισίων, που αφορά στα ληπτέα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της παράνο?μης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότη?τας των πολιτιστικών αγαθών και έχει κυρωθεί με το Ν. 1103/1980 (ΦΕΚ 297 Α΄) και των λοιπών κανόνων του διε?θνούς δικαίου.

Ο κάτοχος εισαχθέντων πολιτιστικών αγαθών που α?ποτελούν μνημεία κατά τις διατάξεις των παραγράφων 1α, 1β και 6 του άρθρου 20 οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυ?στέρηση, να δηλώνει στην Υπηρεσία την εισαγωγή και τον τρόπο με τον οποίο περιήλθαν στην κατοχή του.

Το δικαίωμα κυριότητας σε αρχαία που χρονολογού?νται έως και το 1453 και εισάγονται νομίμως διατηρείται, εφόσον αυτά δεν είχαν εξαχθεί από την ελληνική επικρά?τεια κατά την πεντηκονταετία πριν την εισαγωγή και εφό?σον δεν είχαν παράνομα αφαιρεθεί από μνημείο, αρχαιο?λογικό χώρο, εκκλησία, μουσείο, δημόσια συλλογή, συλ?λογή θρησκευτικών μνημείων, χώρο αποθήκευσης ευρημάτων ανασκαφών ή άλλο παρεμφερή χώρο που βρί?σκεται στην ελληνική επικράτεια, ή δεν προέρχονται από παράνομη ανασκαφή εντός αυτής, ανεξάρτητα από το χρόνο εξαγωγής τους. Ο ενδιαφερόμενος οφείλει να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία κτήσης ή εισαγωγής, καθώς και να αποδείξει την προέλευσή τους αν η Υπηρε?σία θεωρεί ότι τα αρχαία είχαν εξαχθεί από την ελληνική επικράτεια κατά την τελευταία πεντηκονταετία πριν την εισαγωγή ή ότι προέρχονται από τις προαναφερόμενες παράνομες πράξεις. Εάν αποδειχθεί ότι τα εισαγόμενα αρχαία εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, εξομοιώ?νονται πλήρως με τα αρχαία της διάταξης της παραγρά?φου 1 του άρθρου 21. Εάν δεν καταστεί δυνατή η απόδει?ξη της προέλευσής τους σύμφωνα με τα παραπάνω, χο?ρηγείται στον ενδιαφερόμενο άδεια κατοχής, εκτός εάν συντρέχουν στο πρόσωπό του τα κωλύματα της περίπτω?σης γ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 23.

Το δικαίωμα κυριότητας σε προγενέστερα του 1453 αρχαία τα οποία εισάγονται για ορισμένο χρονικό διάστη?μα διατηρείται χωρίς να απαιτείται η τήρηση της διαδικα?σίας του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παρα?γράφου.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών και Πολιτισμού καθορίζεται ο τρόπος απόδει?ξης της εισαγωγής και της κυριότητας των εισαγόμενων αρχαίων του παρόντος άρθρου και ρυθμίζεται κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Η εξαγωγή μνημείων από την ελληνική επικράτεια α?παγορεύεται, με την επιφύλαξη των διατάξεων των επό?μενων παραγράφων.

Η εξαγωγή μνημείων επιτρέπεται ύστερα από άδεια, εφόσον αυτά δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για την πολιτι?στική κληρονομιά της Χώρας και δεν πλήττεται η ενότητα σημαντικών συλλογών.

Ειδικά για μνημεία που ανάγονται στην περίοδο των εκάστοτε τελευταίων εκατό ετών, μπορεί να χορηγείται ά?δεια εξαγωγής εφόσον δεν κρίνεται απαραίτητη για την πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας η παραμονή τους σε αυτήν.

Η εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών για τα οποία έχει κι?νηθεί η διαδικασία χαρακτηρισμού, σύμφωνα με τη διά?ταξη του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρ?θρου 20, δεν επιτρέπεται πριν από την πάροδο της προ?θεσμίας που απαιτείται για την έκδοση της οριστικής απόφασης σχετικά με το χαρακτηρισμό τους.

Επιτρέπεται η εξαγωγή μνημείων που πιστοποιείται ό?τι έχουν εισαχθεί προσωρινά στη Χώρα και βρίσκονται νο?μίμως στην κατοχή ή την κυριότητα του ενδιαφερομένου.

Επιτρέπεται η εξαγωγή μνημείων των παραγράφων 1α, 1β και 6 του άρθρου 20 τα οποία πιστοποιείται ότι έχουν εισαχθεί νομίμως στην ελληνική επικράτεια πριν από διάστημα μικρότερο των πενήντα (50) ετών εκάστοτε, ε?φόσον δεν είχαν εξαχθεί προηγουμένως από αυτήν. Οι διατάξεις του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 33 εφαρμόζονται αναλόγως.

Η άδεια εξαγωγής χορηγείται με απόφαση του Υ?πουργού Πολιτισμού μετά από γνώμη του Συμβουλίου. Η απόφαση εκδίδεται εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) μη?νών ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της σχετικής αίτησης.

Σε περίπτωση που δεν χορηγείται άδεια εξαγωγής μπορεί να εφαρμοστεί η διάταξη της παραγράφου 8 του άρθρου 28.

Είναι δυνατόν να χορηγείται στους αρχαιοπώλες και εμπόρους νεότερων κινητών μνημείων άδεια για την εξα?γωγή συγκεκριμένων μνημείων ισχύος δύο (2) ετών.

Η εξαγωγή μνημείων που ανήκουν στο Δημόσιο και βρίσκονται στην κατοχή του μπορεί να επιτραπεί εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 25. 3016 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) τη συντήρησή τους ή για ερευνητικούς ή παιδαγωγικούς σκοπούς, εφόσον παρέχονται αντίστοιχες εγγυήσεις και οι σχετικές εργασίες συντήρησης και έρευνας δεν μπο?ρούν να πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα. Στην ίδια από?φαση προσδιορίζονται οι όροι της προσωρινής εξαγω?γής και ιδίως η διάρκειά της. Οι διατάξεις της παραγρά?φου 4 εφαρμόζονται και σε περίπτωση προσωρινής εξαγωγής.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού καθορίζεται η διαδικασία για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών κατά τις προηγούμε?νες παραγράφους.

Οι συστηματικές ανασκαφές διενεργούνται από την Υπηρεσία, από επιστημονικούς, ερευνητικούς ή εκπαι?δευτικούς οργανισμούς της ημεδαπής με εξειδίκευση στον τομέα της αρχαιολογικής ή παλαιοντολογικής έρευ?νας, ή από ξένες αρχαιολογικές αποστολές ή σχολές που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα. Για τη διενέργεια α?νασκαφής απαιτείται απόφαση του Υπουργού Πολιτι?σμού, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Οι ξένες αρχαιολογικές αποστολές ή σχολές που εί?ναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα μπορούν να διαχειρίζο?νται κάθε έτος έως τρεις ανασκαφές ή άλλες αρχαιολογι?κές έρευνες και να διενεργούν άλλες τρεις σε συνεργασία με την Υπηρεσία.

Προϋποθέσεις για την έκδοση της απόφασης της παραγράφου 1 είναι: α) η κατάθεση αναλυτικής έκθε?σης, από την οποία πιθανολογείται βάσιμα η ύπαρξη μνημείων και με την οποία οριοθετείται η προς ανασκα?φή περιοχή και τεκμηριώνεται η προσδοκώμενη συμβο?λή της συγκεκριμένης έρευνας στην επιστημονική γνώ?ση, καθώς και η ανάγκη προσφυγής στην ανασκαφική μέθοδο, β) το κύρος και η αξιοπιστία του φορέα που α?ναλαμβάνει τη διενέργεια της ανασκαφής, γ) η ανασκα?φική εμπειρία και το επιστημονικό κύρος του διευθύνο?ντος, δ) η διεπιστημονική σύνθεση της ομάδας συνερ?γατών, ε) η εμπειρία των μελών της επιστημονικής ομά?δας στη στερέωση, συντήρηση, προστασία και δημοσίευση των ευρημάτων ανασκαφών, στ) η επάρκεια της τεχνικής υποδομής και ζ) η επάρκεια του προϋπολο?γισμού και του προγράμματος ανασκαφής, συντήρησης και δημοσίευσης των ευρημάτων.

Τη διεύθυνση ανασκαφής αναλαμβάνει αρχαιολόγος με πενταετή τουλάχιστον ανασκαφική εμπειρία και του?λάχιστον δύο (2) συνθετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις αναφερόμενες σε ανασκαφές ή ανασκαφικά ευρήματα. Ως ανασκαφική εμπειρία νοείται αυτή που αποκτάται με?τά τη λήψη του πτυχίου.

Τη διεύθυνση ανασκαφής που αφορά και σε παλαιο?ντολογικές αποθέσεις, αναλαμβάνουν από κοινού αρχαι?ολόγος που έχει τα προσόντα της προηγούμενης παρα?γράφου και είναι ειδικευμένος στις απώτατες περιόδους και επιστήμονας ειδικευμένος σε θέματα παλαιοντολο?γίας με τριετή τουλάχιστον ανασκαφική εμπειρία. Αν βρε?θούν παλαιοντολογικές αποθέσεις σε ήδη διενεργούμενη αρχαιολογική ανασκαφή, ο διευθύνων οφείλει χωρίς υ?παίτια καθυστέρηση να το γνωστοποιήσει στην Υπηρεσία. Τη διεύθυνση ανασκαφής που διενεργείται από την Υπη?ρεσία σε συνεργασία με ξένες αρχαιολογικές σχολές α?ναλαμβάνει αρχαιολόγος που ορίζεται από την Υπηρεσία.

Τη διεύθυνση ανασκαφής δεν μπορεί να αναλάβει πρόσωπο που: α) έχει παραβεί τις προθεσμίες κατάθεσης μιας από τις μελέτες του άρθρου 39 ή β) έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα ή παράβαση της νομοθε?σίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ή για πλαστογραφία, δωροδοκία, κλοπή, υπεξαίρεση ή α?ποδοχή προϊόντων εγκλήματος.

Οι ανασκαφές που διενεργούνται από φορείς εκτός της Υπηρεσίας τελούν υπό την εποπτεία της, η οποία α?σκείται με εκπρόσωπό της αρχαιολόγο, που διαθέτει τριε?τή τουλάχιστον ανασκαφική εμπειρία.

Ο διευθύνων οφείλει να εκτελεί την ανασκαφή στο πλαίσιο του χρονοδιαγράμματος, να μεριμνά ώστε να χρησιμοποιούνται, κατά το δυνατόν, μη καταστροφικές μέθοδοι, να μεριμνά για τη φύλαξη της περιοχής, τη δια?τήρηση των ευρημάτων κατά προτίμηση κατά χώρα, τη στερέωση και τη συντήρησή τους, καθώς και για την τή?ρηση των κανόνων ασφάλειας των εργαζομένων και τρί?των. Οφείλει επίσης να μεριμνά για τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την αναστήλωση των μνημείων, εάν αυτή είναι αναγκαία, σε συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες, τεχνι?κούς ή συντηρητές. Τέλος οφείλει να μεριμνά για τη δια?μόρφωση του χώρου που έχει ανασκαφεί και εφόσον αυ?τό κρίνεται αναγκαίο, για την ανάδειξή του, να περατώνει τις εργασίες σε εύλογο χρόνο και να δηλώνει την περά?τωση της ανασκαφής.

Ο διευθύνων την ανασκαφή υποχρεούται να διευκο?λύνει την πρόσβαση ειδικών επιστημόνων στο χώρο της ανασκαφής υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρ?θρου 39.

Τα κινητά ευρήματα μεταφέρονται χωρίς υπαίτια κα?θυστέρηση στο πλησιέστερο συναφές δημόσιο μουσείο, κατά προτίμηση, ή σε κατάλληλα διαμορφωμένους απο?θηκευτικούς χώρους, που τελούν υπό την εποπτεία της Υ?πηρεσίας, όπου και είναι προσιτά υπό τους όρους της πα?ραγράφου 8 του άρθρου 39. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3017 κατάθεση αναλυτικής έκθεσης από την οποία να προκύ?πτουν:

Η απόφαση της παραγράφου 1 μπορεί να ανακαλεί?ται εάν ο διευθύνων δεν τηρεί τις υποχρεώσεις που επι?βάλλονται από τις διατάξεις των παραγράφων 8 και 9 του παρόντος άρθρου και της παραγράφου 3 του άρθρου 39. Η απόφαση ανακαλείται αυτοδικαίως εάν ο διευθύνων την ανασκαφή καταδικασθεί αμετάκλητα για κάποιο από τα α?δικήματα της διάταξης της παραγράφου 6.

Στην περίπτωση που ανασκαφή η οποία δεν έχει πε?ρατωθεί εγκαταλείπεται για χρονικό διάστημα μεγαλύτε?ρο από δύο (2) έτη (σχολάζουσα ανασκαφή), εκδίδεται νέα απόφαση για τη διενέργεια της ανασκαφής σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Εάν δεν συντρέχουν λόγοι ανάκλησης της αρχικής απόφασης, η νέα απόφαση εκδί?δεται κατά προτίμηση υπέρ του ίδιου φορέα.

Μετά την περάτωση της ανασκαφής για τη διενέρ?γεια νέας ανασκαφής στον ίδιο χώρο ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων. Η απόφα?ση εκδίδεται κατά προτίμηση υπέρ του ίδιου διευθύνο?ντος εκτός εάν δεν έχει τηρήσει τις υποχρεώσεις των πα?ραγράφων 8 και 9 του παρόντος άρθρου και της παρα?γράφου 3 του άρθρου 39.

Είναι δυνατόν να διενεργούνται ανασκαφές περιο?ρισμένης χρονικής διάρκειας σε ακίνητο που δεν έχει α?παλλοτριωθεί, ύστερα από έγγραφη ειδοποίηση του ιδιο?κτήτη από την Υπηρεσία. Ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να ε?πιτρέπει τη διενέργεια της ανασκαφής και δικαιούται αποζημίωση για την προσωρινή στέρηση της χρήσης του ακινήτου και για κάθε βλάβη που θα μπορούσε να προκύ?ψει στο ακίνητό του σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου

Μετά την περάτωση της ανασκαφής και εφόσον τα ευ?ρήματα δεν κρίνονται διατηρητέα στη θέση εύρεσης, ο φορέας που διενεργεί την ανασκαφή υποχρεούται να ε?παναφέρει το χώρο στην αρχική του κατάσταση.

Στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του ακινήτου δι?καιούται αποζημίωση, για τη διενέργεια ανασκαφής σε ι?διωτικό ακίνητο, αυτή καταβάλλεται σύμφωνα με τις δια?τάξεις των άρθρων 18 και 19 από τον φορέα που διενερ?γεί την ανασκαφή. Τυχόν απαλλοτρίωση γίνεται υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.

Η ανασκαφή για τη διάσωση μνημείου που αποκαλύ?πτεται κατά την εκτέλεση τεχνικού έργου, δημοσίου ή ι?διωτικού ή εξαιτίας φυσικού φαινομένου ή τυχαίου γεγο?νότος ή παράνομης ανασκαφικής ενέργειας (σωστική α?νασκαφή) διενεργείται από την Υπηρεσία.

Για τη διενέργεια σωστικής ανασκαφής ορίζεται από την Υπηρεσία αρχαιολόγος που έχει τουλάχιστον τριετή ανασκαφική εμπειρία και δεν έχει παραβεί τις προθεσμίες κατάθεσης των εκθέσεων της παραγράφου 2 του άρθρου 39.

Η Υπηρεσία οφείλει να μεριμνά για τη συντήρηση και τη φύλαξη των ευρημάτων σε συνεργασία με ειδικούς ε?πιστήμονες, τεχνικούς και συντηρητές, για τη φύλαξη της περιοχής που έχει ανασκαφεί, καθώς και για τη λήψη μέ?τρων ασφάλειας εργαζομένων και τρίτων. Για τη διατήρη?ση των ακινήτων ευρημάτων εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 9.

Η Υπηρεσία υποχρεούται να διευκολύνει την πρό?σβαση ειδικών επιστημόνων στο χώρο της ανασκαφής υ?πό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 39.

Στην περίπτωση που η σωστική ανασκαφή υπερβαίνει το στόχο της άμεσης διάσωσης εφαρμόζονται οι διατά?ξεις του προηγούμενου άρθρου.

Η σωστική ανασκαφή χρηματοδοτείται από τον κύριο του έργου εφόσον πρόκειται για δημόσιο τεχνικό έργο υ?πό την έννοια του ν.1418/1984 (ΦΕΚ 55 Α΄), όπως αυτός ι?σχύει κάθε φορά, ή ιδιωτικό έργο προϋπολογισμού μεγα?λύτερου των πεντακοσίων ογδόντα επτά χιλιάδων ευρώ (587.000 Ε). Το ποσό του προηγούμενου εδαφίου μπορεί να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Πολι?τισμού. Η χρηματοδότηση καλύπτει και το κόστος συντή?ρησης, μελέτης και δημοσίευσης των ευρημάτων. Είναι δυνατή η χρηματοδότηση έργου προϋπολογισμού μικρό?τερου των πεντακοσίων ογδόντα επτά χιλιάδων ευρώ (587.000 Ε), μετά από αίτηση του κυρίου του έργου, με α?πόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου.

Οι διατάξεις του άρθρου 36 εφαρμόζονται αναλόγως στις επιφανειακές ή άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευ?νες, λαμβανομένου υπόψη του μη καταστροφικού χαρα?κτήρα τους. Ως διευθύνοντες ορίζονται επιστήμονες με ειδίκευση και εμπειρία που διασφαλίζει την ικανοποιητική διενέργειά τους. Τα ιδρύματα της παραγράφου 2 του άρ?θρου 36 μπορούν να διενεργούν κάθε έτος τρεις (3) επι?φανειακές ή άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες σύμ?φωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 36.

Η χρήση ανιχνευτών μετάλλου ή άλλων οργάνων δια?σκόπησης προς διερεύνηση του υπεδάφους, του βυθού ή του πυθμένα, δεν επιτρέπεται χωρίς την άδεια της Υπη?ρεσίας. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζο?νται θέματα που αφορούν την κατοχή, τη χρήση τέτοιων οργάνων, καθώς και τη διαδικασία χορήγησης των σχετι?κών αδειών.

Οι διατυπώσεις που απαιτούνται για την έκδοση της απόφασης της παραγράφου 1 του άρθρου 36, οι ειδικό?τερες υποχρεώσεις των φορέων που εκτελούν τις ανα?3018 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) παραγράφου 6 του άρθρου 37, ο κανονισμός ανασκαφών και κάθε σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή των άρ?θρων 35-38 ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Πο?λιτισμού.

Οι διευθύνοντες συστηματικές ανασκαφές ή άλλης μορφής αρχαιολογική έρευνα και οι διενεργούντες σω?στικές ανασκαφές έχουν υποχρέωση να δημοσιεύουν τα αποτελέσματα των ερευνών εντός των χρονικών ορίων που ορίζονται παρακάτω. Εντός των ορίων αυτών έχουν αποκλειστικό δικαίωμα δημοσίευσης.

Οι παραπάνω οφείλουν να καταθέτουν στην Υπηρε?σία ετήσιες επιστημονικές εκθέσεις, το αργότερο ως τον Απρίλιο του επόμενου έτους, για τη δημοσίευσή τους σε επιστημονικό έντυπο ή την ηλεκτρονική καταχώρησή τους.

Ο διευθύνων συστηματική ανασκαφή υποχρεούται να καταθέτει αρχική παρουσίαση προς δημοσίευση σε διά?στημα έως δύο (2) ετών από την έναρξη της ανασκαφής, στην οποία συμπεριλαμβάνεται κατάλογος των κινητών ευρημάτων και σχέδια των ακινήτων και τελική δημοσίευ?ση σε διάστημα έως πέντε (5) ετών μετά την περάτωση της ανασκαφής. Σε ανασκαφές που έχουν μεγάλη διάρ?κεια υποχρεούται επιπλέον να καταθέτει προς δημοσίευ?ση παρουσίαση της πορείας του ανασκαφικού έργου κά?θε δύο (2) χρόνια με αφετηρία τη συμπλήρωση της προ?θεσμίας κατάθεσης της αρχικής παρουσίασης, τη δε τελική δημοσίευση με τις επώνυμες συμβολές των μελών της ερευνητικής ομάδας εντός πενταετίας από την περά?τωσή τους.

Ο διενεργών σωστική ανασκαφή υποχρεούται να κα?ταθέτει τελική έκθεση, κατάλογο ευρημάτων, φωτογρα?φίες και σχέδια εντός εννέα (9) μηνών από την περάτωσή της. Εάν δεν επιθυμεί να αναλάβει την τελική δημοσίευση των αποτελεσμάτων της ανασκαφής, το δηλώνει εγγρά?φως, οπότε η Υπηρεσία μεριμνά για την ανάθεση της δη?μοσίευσης. Στην αντίθετη περίπτωση, αυτός που διενήρ?γησε την ανασκαφή έχει την υποχρέωση να καταθέσει ε?ντός έξι (6) ετών από την περάτωσή της την τελική δημοσίευση με τις επώνυμες συμβολές των μελών της ε?ρευνητικής ομάδας.

Ο διευθύνων επιφανειακή ή άλλης μορφής αρχαιολο?γική έρευνα υποχρεούται να καταθέτει τελική δημοσίευ?ση εντός δύο (2) ετών από την περάτωσή της.

Ευρήματα που προκύπτουν κατά τη διάρκεια ανα?σκαφής ή άλλης έρευνας πεδίου, ή τμήματα αυτών, μπο?ρούν να αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερων δημοσιεύσεων μετά από άδεια του έχοντος αποκλειστικό δικαίωμα, ε?ντός πέντε (5) ετών από τη χορήγηση της άδειας εάν πρό?κειται για δημοσίευση τμήματος ανασκαφής και εντός δύο (2) ετών εάν πρόκειται για δημοσίευση μεμονωμένου ευρήματος.

Οι προθεσμίες των προηγούμενων παραγράφων εί?ναι διπλάσιες προκειμένου για ενάλιες αρχαιολογικές έ?ρευνες.

Μετά την παρέλευση άπρακτων των προθεσμιών για την κατάθεση της τελικής δημοσίευσης των παρα?γράφων 3, 4, 5 και 7 παύει να υφίσταται αποκλειστικό δικαίωμα δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της ανα?σκαφής. Ο διενεργών σωστική ανασκαφή οφείλει να καταθέτει στην Υπηρεσία το σύνολο του υλικού τεκμη?ρίωσης που διαθέτει, ο δε διευθύνων συστηματική α?νασκαφή και άλλη αρχαιολογική έρευνα αντίγραφο του συνόλου. Η Υπηρεσία υποχρεούται να διευκολύνει την πρόσβαση των ενδιαφερόμενων μελετητών στα ευρή?ματα και στο υλικό τεκμηρίωσης που διαθέτει εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος να υποστούν φθορά. Την ίδια υ?ποχρέωση έχουν και οι φορείς που διεξάγουν ανασκα?φή ή άλλη αρχαιολογική έρευνα, ως προς το υλικό που διαθέτουν για το οποίο δεν υφίσταται πλέον αποκλει?στικό δικαίωμα δημοσίευσης.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν την κατάθεση και τη δημοσίευση των μελετών του παρόντος άρθρου και κάθε άλλη ανα?γκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του. Με την ίδια α?πόφαση ρυθμίζονται τα σχετικά με την ηλεκτρονική καταχώρηση των ετήσιων επιστημονικών εκθέσεων ή άλλων στοιχείων.

Οι εργασίες σε ακίνητα μνημεία και ιδίως η συντήρη?ση, η στερέωση, η αποκατάσταση, η αναστήλωση, η κα?τάχωση, η τοποθέτηση προστατευτικών στεγών, η δια?μόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και οι εργασίες που αποβλέπουν σε απόδοση σε χρήση ή σε φιλοξενία χρή?σεων αποσκοπούν στη διατήρηση της υλικής υπόστασης και της αυθεντικότητάς τους, την ανάδειξη και εν γένει στην προστασία τους. Διενεργούνται σύμφωνα με μελέ?τη, η οποία εγκρίνεται από την Υπηρεσία ύστερα από γνώ?μη του Συμβουλίου, ή αν αυτές είναι μείζονος σημασίας, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώ?μη του Συμβουλίου. Για την έγκριση της μελέτης απαιτεί?ται να έχει προηγηθεί η τεκμηρίωση του μνημειακού χα?ρακτήρα του ακινήτου.

Επείγουσες εργασίες συντήρησης και στερέωσης διενεργούνται με μέριμνα της Υπηρεσίας χωρίς υπαίτια καθυστέρηση και χωρίς άλλη διατύπωση.

Εάν οι αναφερόμενες στο παρόν και στα άρθρα 41 και 42 εργασίες εκτελούνται από την Υπηρεσία, δεν απαιτεί?ται η έκδοση οικοδομικής άδειας.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού τίθενται οι ει?δικότεροι κανόνες που διέπουν την εκπόνηση των μελε?τών και την εκτέλεση των εργασιών, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος άρθρου. Αυτό αφο?ρά ιδίως την καταγραφή, αποτύπωση, τεκμηρίωση, τοπο?γράφηση των μνημείων, την κατάρτιση των σχετικών αρχιτεκτονικών, δομοστατικών και διαγνωστικών μελετών, τις μελέτες συντήρησης, προστασίας, αναστήλωσης, α?νάδειξης, διαχείρισης και ολοκληρωμένης χρήσης των μνημείων, την εφαρμογή συστημάτων ποιοτικού ελέγχου στα έργα συντήρησης και αναστήλωσης και κάθε άλλο συναφές ζήτημα. ΦΕΚ 153 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3019 πολιτικό μηχανικό, υπαλλήλους του Υπουργείου Πολιτι?σμού, έναν αρχαιολόγο και έναν ιστορικό ή ιστορικό τέχνης ή δύο αρχαιολόγους, υπαλλήλους του Υπουργείου Πολιτισμού, αν το μνημείο χρονολογείται μέχρι το 1830, ή έναν αρχιτέκτονα της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής, και έναν ιστορικό ή έναν ιστορικό τέχνης αν το μνημείο είναι νεότερο. Η επιτροπή ελέγχει την κατάστασή τους και προτείνει μέτρα υπό την προϋπόθεση ότι διαφυλάσσεται η αυθεντικότητα του μνημείου, στα οποία περιλαμβάνο?νται και οι αναγκαίες εργασίες για την υποστύλωση, την προσωρινή στερέωση του κτιρίου, την αποξήλωση ετοι?μόρροπων τμημάτων, τη συλλογή αρχιτεκτονικών μελών, την απομάκρυνση διακοσμητικών στοιχείων που κινδυ?νεύουν, καθώς και την ασφάλεια των ενοίκων ή των διερχομένων.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν η επιτροπή κρίνει ό?τι η διατήρηση του μνημείου είναι, στο σύνολο ή σε τμήμα του αδύνατη, μπορεί να εισηγηθεί βάσει μελέτης τη μερι?κή ή ολική κατεδάφισή του, η οποία αποφασίζεται από τον Υπουργό Πολιτισμού μετά από γνώμη του Συμβουλίου, α?φού προηγηθεί λεπτομερής περιγραφή της μορφής και της σύνθεσής του, πλήρης φωτογράφηση, αποτύπωση και τεκμηρίωσή του και έχουν συλλεγεί όλα τα αρχιτεκτο?νικά μέλη και τα διακοσμητικά στοιχεία.

Επείγουσες εργασίες προστασίας ετοιμόρροπων μνημείων γίνονται με μέριμνα της Υπηρεσίας χωρίς υπαί?τια καθυστέρηση και χωρίς άλλη διατύπωση.

Στην περίπτωση που κρίνεται αναγκαία η κατεδάφιση του μνημείου σύμφωνα με την παράγραφο 2 και ο ιδιο?κτήτης το έχει εσκεμμένα καταστήσει ή το έχει αφήσει να καταστεί ετοιμόρροπο, επιτρέπεται να ανεγερθεί νέα οι?κοδομή μόνον εφόσον έχει το πολύ τον ίδιο όγκο και ω?φέλιμη επιφάνεια με αυτό. Η σχετική οικοδομική άδεια εκ?δίδεται μετά από γνώμη της επιτροπής της διάταξης της παραγράφου 1.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για την εφαρμογή των προηγούμενων παραγράφων.

Απαγορεύεται η μεταφορά ακινήτου μνημείου ή τμή?ματός του χωρίς άδεια του Υπουργού Πολιτισμού, που εκ?δίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, εφόσον δια?σφαλίζονται οι απαραίτητες εγγυήσεις για τη μεταφορά και την επανατοποθέτησή του σε κατάλληλο μέρος. Προ?κειμένου για μνημεία ιδιαίτερης σημασίας, που χαρακτη?ρίζονται με απόφαση του Υπουργού μετά από γνώμη του Συμβουλίου, η άδεια μπορεί να χορηγηθεί κατ' εξαίρεση εάν κριθεί ότι η μετακίνησή τους είναι απολύτως αναγκαία για να διασωθούν από κίνδυνο εξαιτίας φυσικών φαινομέ?νων ή λόγω εκτέλεσης μεγάλων τεχνικών έργων τα οποία είναι απαραίτητα για την εθνική άμυνα ή έχουν μείζονα σημασία για την εθνική οικονομία και ικανοποιούν ζωτικές ανάγκες του κοινωνικού συνόλου. Η μετακίνηση μνημείου λόγω τεχνικού έργου εξετάζεται μόνο όταν μετά από σχε?τικό επιστημονικό έλεγχο αποκλείεται κάθε δυνατότητα διατήρησής του στο περιβάλλον του.

Απαγορεύεται η απόσπαση από ακίνητο μνημείο γλυ?πτικών, ζωγραφικών, ψηφιδωτών διακοσμητικών ή άλλων στοιχείων που είναι αναπόσπαστα τμήματά του. Κατ' ε?ξαίρεση μπορεί να επιτραπεί η απόσπαση και απομά?κρυνση τέτοιων στοιχείων μόνο εάν αυτό κριθεί, με από?φαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, ότι είναι απολύτως αναγκαίο για τη διάσωσή τους.

Οι παραπάνω εργασίες εκτελούνται σύμφωνα με με?λέτη, που εγκρίνεται με την οικεία απόφαση.

Αν παρίσταται επείγουσα ανάγκη, οι εργασίες διε?νεργούνται με μέριμνα της Υπηρεσίας χωρίς υπαίτια κα?θυστέρηση και χωρίς άλλη διατύπωση.

Οι εργασίες συντήρησης σε κινητά μνημεία και σε γλυπτικά, ζωγραφικά, διακοσμητικά ή άλλα στοιχεία που είναι αναπόσπαστα τμήματα ακινήτων μνημείων, διενερ?γούνται από την Υπηρεσία ή από πρόσωπα που είναι εγ?γεγραμμένα στα μητρώα συντηρητών αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, που προβλέπονται από τη διάταξη της πα?ραγράφου 6 του άρθρου 9 του Ν. 2557/1997 (ΦΕΚ 271 Α΄) υπό την εποπτεία της Υπηρεσίας, ύστερα από μελέτη που εγκρίνεται από αυτήν ή, αν είναι μείζονος σημασίας, με α?πόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Για την έγκριση της μελέτης απαιτείται να έχει προηγηθεί τεκμηρίωση του μνημειακού χαρακτή?ρα του κινητού ή του ακινήτου.

Αν παρίσταται επείγουσα ανάγκη, οι εργασίες διε?νεργούνται χωρίς υπαίτια καθυστέρηση και χωρίς άλλη διατύπωση επί τόπου από τον συντηρητή που ορίζει η Υ?πηρεσία.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, ορίζονται οι ειδικότεροι κανόνες και οι αρχές που διέπουν τις εργασίες συντήρησης των προηγούμενων παραγράφων.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας των εργαστηρίων συντήρησης αρχαιοτήτων και έργων τέχνης.

Ως μουσείο νοείται η υπηρεσία ή ο οργανισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με ή χωρίς ίδια νομική προ?σωπικότητα, που αποκτά, δέχεται, φυλάσσει, συντηρεί, 3020 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Για την ίδρυση και λειτουργία μουσείου από το Δημό?σιο εκδίδεται απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστε?ρα από γνώμη του Συμβουλίου, εφόσον διασφαλίζονται οι λειτουργίες και οι σκοποί της προηγούμενης παραγρά?φου, στο πλαίσιο της γενικότερης πολιτικής μουσείων. Προς τούτο απαιτείται, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη μίας ή περισσότερων συλλογών και η επάρκεια και καταλληλό?τητα των εγκαταστάσεων, του απασχολούμενου προσω?πικού και των άλλων μέσων για την επίτευξη των στόχων του μουσείου.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδί?δεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, είναι δυνατή η αναγνώριση μουσείου που ιδρύεται από ή ανήκει σε άλλο νομικό πρόσωπο, μετά από αίτηση αυτού, εφόσον δια?σφαλίζονται οι λειτουργίες και οι σκοποί της παραγράφου

Προς τούτο συνεκτιμώνται, μεταξύ άλλων, το ενδιαφέ?ρον των συλλογών, η επάρκεια και η καταλληλότητα των ε?γκαταστάσεων, του απασχολούμενου προσωπικού και των άλλων μέσων και τρόπων επίτευξης των στόχων του μουσείου.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκ?δίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, προσδιορί?ζονται περαιτέρω οι προϋποθέσεις που πρέπει να πλη?ρούν τα μουσεία προκειμένου να εκδοθεί η απόφαση της παραγράφου 2 και της παραγράφου 3. Οι προϋποθέσεις αυτές μπορούν να εξειδικεύονται, κατά κατηγορίες μου?σείων, οι οποίες καθορίζονται με κριτήρια όπως το περιεχόμενο των συλλογών, τη γεωγραφική περιοχή που καλύ?πτουν ή τους φορείς στους οποίους ανήκουν. Με την ίδια απόφαση ορίζεται η διαδικασία για την ίδρυση ή αναγνώ?ριση, οι μελέτες και τα πιστοποιητικά που πρέπει να κατα?τεθούν, η δημοσιότητα που δίνεται στην αναγνώριση και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Τα μουσεία οφείλουν να είναι ανοικτά στο κοινό σε προκαθορισμένες ημέρες και ώρες. Οφείλουν επίσης να διευκολύνουν την πρόσβαση στις συλλογές τους για λό?γους μελέτης και έρευνας.

Τα μουσεία διέπονται από εσωτερικό κανονισμό λει?τουργίας, ο οποίος καταρτίζεται με απόφαση του Υπουρ?γού Πολιτισμού μετά από γνώμη του Συμβουλίου για τα μουσεία που ανήκουν στο Δημόσιο, και κοινοποιείται στην Υπηρεσία προκειμένου για τα άλλα μουσεία.

Τα αντικείμενα που φυλάσσονται στα μουσεία καταχωρίζονται στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων με ευθύνη της Δι?οίκησης των μουσείων.

Τα αναγνωρισμένα μουσεία κατά την παράγραφο 3 ο?φείλουν κάθε έτος να ενημερώνουν την Υπηρεσία για κά?θε μεταβολή της κατάστασης των αντικειμένων των συλ?λογών τους, την τυχόν απώλειά τους και για τον εμπλου?τισμό των συλλογών τους με νέα αντικείμενα. Αν κάποιο αντικείμενο διατρέχει άμεσο κίνδυνο φθοράς, απώλειας ή καταστροφής, εφαρμόζεται η διάταξη του τελευταίου ε?δαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 27. Σε περίπτωση κλοπής ή και παράνομης εξαγωγής εφαρμόζονται οι δια?τάξεις του άρθρου 30.

Για τον εμπλουτισμό των μουσείων που δεν ανήκουν στο Δημόσιο με μνημεία εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 31. Τα μουσεία αυτά απαγο?ρεύεται να αποκτούν ή να δέχονται ως δάνειο ή παρακα?ταθήκη, πολιτιστικά αγαθά για τα οποία υπάρχουν ενδεί?ξεις ότι προέρχονται από κλοπή, παράνομη ανασκαφή ή από άλλη παράνομη ενέργεια ή ότι έχουν αποκτηθεί ή ε?ξαχθεί κατά παράβαση της νομοθεσίας του κράτους προέλευσής τους και οφείλουν να ενημερώνουν χωρίς υ?παίτια καθυστέρηση την Υπηρεσία για κάθε τέτοια προ?σφορά. Η απαγόρευση απόκτησης ή αποδοχής πολιτιστι?κών αγαθών για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν α?ποκτηθεί ή εξαχθεί κατά παράβαση της νομοθεσίας του κράτους προέλευσής τους, ισχύει και για τα μουσεία που ανήκουν στο Δημόσιο.

Τα αντικείμενα των συλλογών των μουσείων δεν υ?πόκεινται σε κατάσχεση.

Η μεταβίβαση της κυριότητας των αντικειμένων των συλλογών των μουσείων που ανήκουν στο Δημόσιο δεν ε?πιτρέπεται, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρα?γράφου 2 του άρθρου 25, αναλόγως εφαρμοζομένων προκειμένου για πολιτιστικά αγαθά που δεν αποτελούν μνημεία. Η μεταβίβαση της κυριότητας αντικειμένων συλ?λογών αναγνωρισμένων μουσείων που ανήκουν σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή Ο.Τ.Α. ή νομικό πρόσωπο ι?διωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα είναι δυ?νατή, κατ' εξαίρεση, είτε στο Δημόσιο είτε, μετά από έ?γκριση του Υπουργού Πολιτισμού και του κατά περίπτω?ση αρμόδιου Υπουργού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, κατά προτίμηση σε άλλα τέτοια νομικά πρό?σωπα προκειμένου να κατατεθούν σε συλλογή μουσείου. Η μεταβίβαση της κυριότητας αντικειμένων των συλλο?γών άλλων αναγνωρισμένων μουσείων είναι δυνατή, κατ' εξαίρεση, είτε στο Δημόσιο είτε, μετά από έγκριση του Υ?πουργού Πολιτισμού, που χορηγείται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, κατά προτίμηση σε άλλα νομικά πρόσω?πα προκειμένου να κατατεθούν σε συλλογή μουσείου. Η ανταλλαγή αντικειμένων συλλογών αναγνωρισμένων μουσείων τα οποία δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για αυτές ή για την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας με αντικείμε?να συλλογών μουσείων της αλλοδαπής που έχουν ιδιαίτε?ρη σημασία μπορεί να επιτραπεί, κατ' εξαίρεση, με από?φαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου. Οι περιορισμοί της παρούσας παραγράφου δεν ισχύουν προκειμένου για ανανεώσιμα και αντικατα?στατά δείγματα συλλογών φυσικής ιστορίας. Η μεταβίβα?ση που πραγματοποιείται κατά παράβαση των διατάξεων της παρούσας είναι άκυρη.

Ο δανεισμός και η προσωρινή εξαγωγή αντικειμέ?νων των συλλογών των μουσείων επιτρέπονται υπό τους όρους και προϋποθέσεις των διατάξεων της παραγρά?φου 1 του άρθρου 25 και της παραγράφου 11 του άρθρου 34 αντίστοιχα.

Η λειτουργία των αναγνωρισμένων μουσείων τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργού Πολιτισμού, ο οποίος μπορεί να ανακαλεί την απόφαση της παραγράφου 3, με?τά από γνώμη του Συμβουλίου, εάν παύσουν να πληρού?νται οι προϋποθέσεις έκδοσής της ή παραβιαστούν άλλες διατάξεις του παρόντος.

Τα αναγνωρισμένα μουσεία κατά την παράγραφο 3 μπορούν να τυγχάνουν οικονομικής ενίσχυσης από το Υ?πουργείο Πολιτισμού, καθώς και των προνομίων των δια?τάξεων των παραγράφων 6 του άρθρου 28, 11 του άρ?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3021

Για τις ανάγκες ανέγερσης, επέκτασης, εγκατάστα?σης, ανάδειξης και λειτουργίας μουσείου μπορεί να γίνει απαλλοτρίωση ή απευθείας εξαγορά κτιρίων ή εκτάσεων γης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 18 και να ορί?ζεται ζώνη προστασίας στον περιβάλλοντα χώρο τους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκ?δίδεται μετά από γνώμη του Συμβουλίου, καθορίζονται για το σύνολο ή κατηγορία οργανωμένων αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων ή ακινήτων μνημείων ή μεμονω?μένα για σημαντικούς χώρους ή μνημεία : α) οι όροι και οι προϋποθέσεις επίσκεψης του κοινού σε αυτούς, β) οι πο?λιτιστικές ή άλλες εκδηλώσεις που μπορούν να πραγμα?τοποιούνται σε αυτούς, συμβατές με το χαρακτήρα τους ως μνημείων ή προστατευόμενων χώρων. Είναι δυνατή η πραγματοποίηση εκδήλωσης ή η παραχώρηση της χρή?σης των ανωτέρω, στο πλαίσιο της απόφασης του προη?γούμενου εδαφίου μετά από άδεια του Υπουργού Πολιτι?σμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβου?λίου και με την οποία μπορούν να επιβάλλονται ειδικοί όροι ως προς τη διεξαγωγή τους. Για τη χρήση των παρα?πάνω χώρων, τόπων και ακινήτων μνημείων κατά τις εκ?δηλώσεις αυτές καταβάλλεται τέλος στο Τ.Α.Π.Α. Με α?πόφαση του Υπουργού Πολιτισμού είναι δυνατή η απαλ?λαγή από την υποχρέωση καταβολής του τέλους για εκδηλώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Ως οργανω?μένος αρχαιολογικός χώρος ορίζεται αυτός που ανήκει στην κυριότητα του Δημοσίου και αποτελεί αντικείμενο ι?διαίτερης μέριμνας για την ανάδειξη και προβολή του. Οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος μπορεί να είναι και ένας ανασκαφικός χώρος. Ένας αρχαιολογικός χώρος χαρακτηρίζεται ως οργανωμένος με απόφαση του Υ?πουργού Πολιτισμού μετά από γνώμη του Συμβουλίου.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών και Πολιτισμού καθορίζεται το ύψος του αντι?τίμου που καταβάλλεται από το κοινό για την επίσκεψη μουσείων, μνημείων, οργανωμένων αρχαιολογικών χώ?ρων και ιστορικών τόπων που ανήκουν στο Δημόσιο και υ?πάγονται στην προστασία του παρόντος νόμου.

Η Υπηρεσία οφείλει να διευκολύνει την πρόσβαση των ειδικών επιστημόνων, στους οποίους χορηγεί σχετική άδεια, σε κινητά μνημεία που βρίσκονται σε δημόσια μου?σεία και αποθηκευτικούς χώρους υπό την εποπτεία της, με σκοπό τη φωτογράφηση, τη μελέτη ή τη δημοσίευσή τους, εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος να υποστούν φθορά τα μνημεία και υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρ?θρου 39 ως προς τα δικαιώματα δημοσίευσης.

Για την παραγωγή, αναπαραγωγή και διάδοση στο κοινό, για άμεσο ή έμμεσο οικονομικό ή εμπορικό σκοπό, εκμαγείων, αντιγράφων ή απεικονίσεων μνημείων, που α?νήκουν στο Δημόσιο, είτε ακινήτων που βρίσκονται σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους ή είναι με?μονωμένα, είτε κινητών που βρίσκονται σε μουσεία ή συλ?λογές του Δημοσίου, με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών και ψηφιακών, του διαδικτύου (internet), των δικτύων τηλεπικοινωνιακής ή άλλης σύνδεσης και της δημιουργίας βάσεων δεδομέ?νων με εικόνες των παραπάνω, από άλλους φορείς ή πρό?σωπα, πλην του Δημοσίου, του Τ.Α.Π.Α. και του Οργανι?σμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού Α.Ε. απαιτείται προηγούμενη άδεια. Η άδεια χορηγείται έναντι τέλους, υ?πέρ του Τ.Α.Π.Α. σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, με από?φαση του Υπουργού Πολιτισμού, στην οποία καθορίζεται και η χρονική διάρκεια της άδειας, οι όροι υπό τους οποί?ους παρέχεται και το καταβλητέο τέλος.

Η παραγωγή, αναπαραγωγή και χρήση των παραπά?νω προϊόντων για άλλους σκοπούς, όπως καλλιτεχνικούς, εκπαιδευτικούς ή επιστημονικούς, επιτρέπεται, έναντι της καταβολής τέλους, υπέρ του Τ.Α.Π.Α. από την οποία είναι δυνατή η απαλλαγή με απόφαση του Υπουργού Πο?λιτισμού.

Η διάταξη του άρθρου 14 του Α.Ν. 1947/1939 καταρ?γείται.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκ?δίδεται μετά από γνώμη του Συμβουλίου, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και οι όροι χορήγησης της άδειας της πα?ραγράφου 4, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τεχνολογικών μέτρων και προδιαγραφών και κάθε άλλη σχετική λεπτο?μέρεια.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών και Πολιτισμού καθορίζονται το ύψος του τέ?λους των προηγούμενων παραγράφων, οι διαδικασίες και ο τρόπος είσπραξής τους, οι περιπτώσεις και προϋποθέ?σεις απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής τους και ρυθμίζεται κάθε άλλη αναγκαία σχετική λεπτομέρεια.

Στην υποπερίπτωση γγ΄ της περίπτωσης α΄ της παρα?γράφου 1 του άρθρου 31 του Ν. 2238/1994 μετά το τέ?ταρτο εδάφιο προστίθενται επτά νέα εδάφια ως εξής: "Η αξία των κινητών μνημείων, όπως αυτά ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία, που μεταβιβάζονται λόγω δωρεάς στο Δημόσιο ή σε μουσεία αναγνωρισμένα από τον Υ?πουργό Πολιτισμού σύμφωνα με την ίδια νομοθεσία. Σε περίπτωση μεταβίβασης στο Δημόσιο η αποδοχή της δω?ρεάς γίνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονο?μίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του αρμόδιου γνωμοδοτικού Συμβουλίου του Υπουργεί?ου Πολιτισμού και μετά από χρηματική αποτίμηση της α?ξίας των μνημείων από ειδική εκτιμητική επιτροπή και α?ποδοχή της αξίας από τον δωρητή. Η απόφαση αυτή πε?ριλαμβάνει τα στοιχεία του δωρητή, την περιγραφή και τη χρηματική αποτίμηση του μνημείου. Τα μνημεία κατατίθε?νται σε κρατικά μουσεία. Σε περίπτωση μεταβίβασης λό?γω δωρεάς σε μουσεία που δεν ανήκουν στο Δημόσιο η α?ποδοχή της δωρεάς γίνεται μετά από χρηματική αποτίμη?ση των μνημείων από την ειδική εκτιμητική επιτροπή του έκτου εδαφίου του παρόντος. Το ποσό που αφαιρείται δεν μπορεί να υπερβεί ποσοστό 15% του συνολικού κα?θαρού εισοδήματος ή κερδών που προκύπτουν από τον ι?σολογισμό της διαχειριστικής περιόδου από τα ακαθάρι?3022 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) (ΦΕΚ 17 Α΄) αντικαθίσταται ως ακολούθως: "κγ) Το 50% της αξίας των ακινήτων που βρίσκονται σε αδόμητη αρχαιολογική ζώνη και έχουν δεσμευθεί από την αρχαιολογική υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού."

Η διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Ν. 2557/1997 αντικαθίσταται ως εξής: "Σε περίπτωση επιβολής φόρου κληρονομιάς, κληρο?δοσίας ή δωρεάς, με αντικείμενο κινητά μνημεία ή εικα?στικά ή άλλα έργα τέχνης ο φόρος που αναλογεί μπορεί να καταβάλλεται από τους υπόχρεους σε είδος με τη με?ταβίβαση ίσης αξίας κινητών μνημείων ή εικαστικών ή άλ?λων έργων τέχνης στο Δημόσιο. Η αξία του κινητού καθο?ρίζεται από ειδική εκτιμητική επιτροπή. Ειδικότερα θέμα?τα που αφορούν στη διαδικασία, τα αρμόδια όργανα, τα μουσεία ή άλλους επιστημονικούς ή πολιτιστικούς φορείς στους οποίους κατατίθενται τα μνημεία ή άλλα πολιτιστι?κά αγαθά και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης, ρυθμίζονται με την απόφαση της επόμενης παραγράφου."

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών και Πολιτισμού καθορίζονται η σύνθεση της ει?δικής εκτιμητικής επιτροπής που προβλέπεται στις παρα?γράφους 1 και 3 του παρόντος για τη χρηματική αποτίμη?ση της αξίας των μνημείων, η διαδικασία, οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρ?μογή των διατάξεων του Ν. 2238/1994 και του Ν. 2459/ 1997, όπως αυτές προστίθενται ή τροποποιούνται με τις προηγούμενες παραγράφους 1 και 2 αντίστοιχα, καθώς και των διατάξεων της προηγούμενης παραγράφου 3 του παρόντος.

Ο ιδιοκτήτης ακινήτου μνημείου δικαιούται μεταφορά του συντελεστή δόμησης που δεν έχει καλυφθεί από το α?κίνητο, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρό?ταση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Περι?βάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και Πολιτι?σμού, ορίζονται η διαδικασία, οι όροι και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για την επιχορήγηση ή και την παροχή άλλων οικονομικών κινήτρων σε κυρίους ή νομείς κτιρίων που έχουν χαρακτηρισθεί ως μνημεία ή διατηρητέα, σύμ?φωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου ή της παρα?γράφου 2 του άρθρου 4 του Ν. 1577/1985, ή βρίσκονται σε εκτάσεις ή σε οικιστικά σύνολα που έχουν χαρακτηρι?σθεί ως αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι ή παραδο?σιακά σύνολα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νό?μου και της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Ν. 1577/1985 αντίστοιχα. Τα παραπάνω κίνητρα και επιχο?ρηγήσεις παρέχονται όταν λόγω φθοράς ή καταστροφής των κτιρίων του προηγούμενου εδαφίου ακόμα και αν αυ?τή οφείλεται σε ανώτερη βία, παρίσταται ανάγκη συντή?ρησης, αναστήλωσης, αποκατάστασης, ανακατασκευής και ανάδειξής τους ή ανάγκη διατήρησης επί μέρους αρχιτεκτονικών, στατικών ή άλλων στοιχείων τους με ιστορι?κή, καλλιτεχνική σημασία, καθώς και ανάγκη διενέργειας εργασιών με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυτά εάν πρόκειται για μνημεία. Με το ίδιο προεδρικό διά?ταγμα είναι δυνατόν να ορίζεται ότι τα κριτήρια επιλογής των κτιρίων καθορίζονται ειδικότερα σε προκήρυξη, όπου αυτή προβλέπεται, καθώς και το ύψος της χορηγούμενης επιχορήγησης, σε ποσοστό της απαιτούμενης δαπάνης των εργασιών για τους παραπάνω σκοπούς. Το ποσοστό αυτό μπορεί να κυμαίνεται ανάλογα με την περίπτωση, ό?ταν τα κτίρια βρίσκονται σε οικισμούς βάσει κριτηρίων που ανάγονται στην πυκνότητα ή τη σπανιότητα των κτι?ρίων σε αυτούς, το χαρακτήρα του οικισμού σε συνάρτη?ση με τον κίνδυνο, το βαθμό και το ρυθμό αλλοιώσεώς του, καθώς και την οικονομική κατάσταση του κυρίου ή νομέα. Τέλος, με το ίδιο προεδρικό διάταγμα καθορίζο?νται οι κυρώσεις που επιβάλλονται για πράξεις ή παρα?λείψεις αντίθετες προς τις ρυθμίσεις του.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού συγκροτού?νται Τοπικά Συμβούλια Μνημείων (ΤΣΜ) στην έδρα κάθε διοικητικής περιφέρειας και στις νησιωτικές περιοχές, ό?που αυτό κρίνεται αναγκαίο. Τα Τοπικά Συμβούλια Μνημείων αποτελούνται από έ?ντεκα (11) μέλη ως εξής:

Τα ΤΣΜ είναι αρμόδια να γνωμοδοτούν για όλα τα ζη?τήματα που αφορούν σε μνημεία, χώρους και τόπους της περιφέρειάς τους, εκτός από εκείνα που αναφέρονται στις διατάξεις της παραγράφου 5γ του άρθρου 50. Τα Το?πικά Συμβούλια είναι δυνατόν να εξετάζουν εκ νέου, μετά ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3023 Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού συγκροτείται Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), που αποτελεί?ται από δεκαεπτά (17) μέλη ως εξής:

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού συγκροτείται Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ), που α?ποτελείται από δεκαπέντε (15) μέλη ως εξής:

Με την απόφαση συγκρότησης του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ ορίζεται και ο αναπληρωτής του Γενικού Γραμμα?τέα του Υπουργείου Πολιτισμού ως Προέδρου του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ. Όταν τον Γενικό Γραμματέα αναπληρώνει άλλο μέλος του Συμβουλίου, στη θέση του ως μέλος κα?λείται ο αναπληρωτής του μέλους αυτού. Εισηγητές στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων ορίζονται οι προϊστάμενοι των καθ' ύλην αρμόδιων Διευθύνσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού.

Στην αρμοδιότητα του ΚΑΣ ανήκουν θέματα που α?φορούν στην προστασία αρχαίων μνημείων, αρχαιολογι?κών χώρων και ιστορικών τόπων που αποτέλεσαν το χώρο εξαίρετων ιστορικών ή μυθικών γεγονότων έως το 1830. Στην αρμοδιότητα του ΚΣΝΜ ανήκουν θέματα που αφο?ρούν στην προστασία νεοτέρων μνημείων και των λοιπών ιστορικών τόπων.

Υπό την επιφύλαξη της διάταξης της προηγούμενης παραγράφου, τα Κεντρικά Συμβούλια:

α) Για την εφαρμογή της διάταξης της παραγράφου 11 του άρθρου 6, εάν και τα δύο μνημεία είναι αρχαία, αρ?μόδιο είναι το ΚΑΣ, ενώ εάν είναι και τα δύο νεότερα, το ΚΣΝΜ.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού συγκροτείται Συμβούλιο Μουσείων, που αποτελείται από δεκαπέντε (15) μέλη ως εξής:

Το Συμβούλιο Μουσείων:

Οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του Ν. 2557/1997 (ΦΕΚ 271 Α΄) καταργούνται.

Η θητεία των μελών των Συμβουλίων των άρθρων 48 έως 50 είναι τριετής. Η θητεία των μισών τουλάχιστον α?πό τα μέλη των Συμβουλίων που δεν συμμετέχουν σε αυ?τά αυτοδικαίως ανανεώνεται κάθε έξι (6) έτη.

Το έργο των Συμβουλίων μπορεί να υποβοηθείται, ύ?στερα από πρότασή τους και απόφαση του Υπουργού Πο?λιτισμού, με την ανάθεση της εξέτασης επί μέρους ζητη?μάτων σε επιτροπές που απαρτίζονται από ορισμένα από τα μέλη τους ή άλλους ειδικούς επιστήμονες ή εμπειρο?γνώμονες και γνωμοδοτούν σε αυτά.

Η επιστημονική και γραμματειακή υποστήριξη των Συμβουλίων εξασφαλίζεται από γραμματεία που συνι?στάται στο Υπουργείο Πολιτισμού στην έδρα κάθε Συμ?βουλίου.

Στους εισηγητές, στα μέλη των Συμβουλίων και της γραμματείας τους καταβάλλεται αποζημίωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού.

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ρυθμίζο?νται τα σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία των Συμβουλίων και της γραμματείας τους, τη δυνατότητα συγκρότησης και λειτουργίας τους κατά τμήματα και κάθε άλλη συναφή λεπτομέρεια. Με προεδρικό διάταγ?μα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Πολιτι?σμού, μπορεί να ιδρύονται νέα συμβούλια, να καθορίζο?νται οι αρμοδιότητές τους, να συγχωνεύονται ή να κα?ταργούνται Συμβούλια και να ρυθμίζεται κάθε σχετική λεπτομέρεια.

Στις συνεδριάσεις των Συμβουλίων μετέχουν τα μέλη τους και οι εισηγητές άνευ ψήφου. Πρόσωπα των οποίων οι υποθέσεις άγονται ενώπιον του Συμβουλίου μπορούν να παρίστανται και με ή δια δικηγόρου και να χρησιμοποι?ούν τεχνικούς συμβούλους, προκειμένου να εκθέσουν τις απόψεις τους και να απαντήσουν σε τυχόν ερωτήσεις των μελών ή εισηγητών. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3025 Κλοπή μνημείων

Με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών τιμωρείται η κλοπή (άρθρο 372 του Ποινικού Κώδικα), αν έχει αντικείμενο μνημείο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας ή μνημείο που αφαιρέ?θηκε από ακίνητο μνημείο, από χώρο ανασκαμμένο, από μουσείο, από αποθηκευτικούς χώρους αρχαίων ευρημά?των ή από χώρο όπου φυλάσσεται συλλογή.

Εάν η πράξη τελέστηκε από πρόσωπα ενωμένα για τη διάπραξη κλοπών ή ληστειών ή για τη διάπραξη εγκλημά?των που προβλέπονται στον παρόντα νόμο επιβάλλεται κά?θειρξη. Η ίδια ποινή επιβάλλεται εάν ο δράστης διαπράττει κατά συνήθεια ή κατ' επάγγελμα κλοπές μνημείων.

Όποιος καταστρέφει, βλάπτει, ρυπαίνει, καθιστά α?νέφικτη ή δυσχερή τη χρήση ή αλλοιώνει τη μορφή μνη?μείου ή ανήκοντος σε συλλογή μουσείου πολιτιστικού α?γαθού ή πολιτιστικού αγαθού που έχει τοποθετηθεί σε α?νοικτό ή κλειστό δημόσιο, δημοτικό ή κοινόχρηστο χώρο τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη. Αν το μνημείο ανήκει στο δράστη επιβάλλεται φυλάκιση μέχρι τριών (3) ετών.

Αν πρόκειται για μνημείο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και η πράξη έγινε στο πλαίσιο οργανωμένης εγκληματικής δραστηριότητας ή από πολλούς ενωμένους για την τέλε?σή της, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι (10) δέκα ετών.

Όποιος χωρίς προηγούμενη άδεια διενεργεί ανασκα?φή με σκοπό την ανεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων τιμω?ρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών.

Αν οι πράξεις της προηγούμενης παραγράφου τελέ?σθηκαν μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους ή αν ο υπαίτιος τις επιχειρεί κατ' επάγγελμα ή κατά συνήθεια, επιβάλλε?ται κάθειρξη.

Όποιος χωρίς προηγούμενη άδεια διενεργεί άλλης μορφής παράνομη αρχαιολογική έρευνα με σκοπό την α?νεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους. Αν ο δράστης διαπράττει την πράξη του προηγούμενου εδαφίου κατά συνήθεια ή κατ' επάγγελμα, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) ετών.

Όποιος χρησιμοποιεί ανιχνευτή μετάλλων ή άλλα όρ?γανα διασκόπησης χωρίς την άδεια που απαιτείται από τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 38 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών.

Αν η πράξη της προηγούμενης παραγράφου τελέ?σθηκε μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους ή αν ο υπαίτιος της πράξης την επιχειρεί κατ΄ επάγγελμα ή κατά συνήθεια επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών.

Όποιος εξάγει ή επιχειρεί να εξαγάγει από την Ελλά?3026 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Όποιος παραβαίνει τους όρους της απόφασης με την οποία έχει χορηγηθεί άδεια προσωρινής εξαγωγής μνη?μείου ή πολιτιστικού αγαθού που ανήκει σε συλλογή μου?σείου και ιδίως αν δεν το επανεισάγει μέσα στην προθε?σμία που τάχθηκε, τιμωρείται με φυλάκιση. Αν όμως η πα?ράβαση του όρου δεν είναι ουσιώδης, το δικαστήριο μπορεί να αφήσει την πράξη ατιμώρητη. Το αξιόποινο της πράξης της μη εμπρόθεσμης επανεισαγωγής εξαλείφε?ται, αν ο υπαίτιος με δική του θέληση και πριν ακόμα εξε?τασθεί με οποιονδήποτε τρόπο για την πράξη του από τις αρχές επανεισάγει το μνημείο ή το πολιτιστικό αγαθό.

Με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών τιμωρείται ο υπαί?τιος της πράξης του πρώτου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου, εφόσον η πράξη τελέστηκε με σκοπό την οριστική απομάκρυνση του μνημείου από τα όρια της ελ?ληνικής επικράτειας.

Όποιος εξάγει ή επιχειρεί να εξαγάγει από την Ελλά?δα εκτός των ορίων του τελωνειακού εδάφους της Ευρω?παϊκής Ένωσης, κατά παράβαση του Κανονισμού 3911/ 1992 του Συμβουλίου και 752/1993 της Επιτροπής της Ευ?ρωπαϊκής Ένωσης και των προεδρικών διαταγμάτων ε?φαρμογής τους, όπως εκάστοτε ισχύουν, πολιτιστικά α?γαθά κατά την έννοια του Κανονισμού 3911/1992, τιμω?ρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Το άρθρο 3 του προεδρικού διατάγματος 423/1995 (ΦΕΚ 242 Α΄) καταργείται.

Η δήμευση των πολιτιστικών αγαθών που αποτελούν αντικείμενο παράνομης εξαγωγής ή επιχειρούμενης πα?ράνομης εξαγωγής, καθώς και των μέσων τέλεσης της πράξης αυτής και της παράνομης ανασκαφής ή άλλης έ?ρευνας με σκοπό την ανεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων ε?πιβάλλεται υποχρεωτικά εφόσον ανήκουν στο δράστη ή σε συμμέτοχο.

Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν επιβληθεί δήμευση των μέσων τέλεσης των εγκλημάτων που προβλέπονται στον παρόντα νόμο, επιβάλλεται χρηματική ποινή που μπορεί να ανέλθει στο ήμισυ (1/2) της αξίας των μέσων αυτών.

Τα κακουργήματα της κλοπής μνημείων, της υπεξαί?ρεσης μνημείων, της φθοράς μνημείων, της αποδοχής και ΦΕΚ 153 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3027 ανεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων υπάγονται στην αρμο?διότητα του τριμελούς εφετείου.

Μόλις περατωθεί η ανάκριση για πράξεις της προη?γούμενης παραγράφου η δικογραφία υποβάλλεται από τον εισαγγελέα πλημμελειοδικών στον εισαγγελέα εφε?τών, ο οποίος εάν κρίνει ότι δεν συντρέχουν σοβαρές εν?δείξεις για την παραπομπή του κατηγορούμενου στο α?κροατήριο με απευθείας κλήση, εισάγει την υπόθεση με πρότασή του στο Συμβούλιο Εφετών που αποφασίζει σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 309-315 του Κ.Π.Δ. Εάν ο εισαγγελέας εφετών κρίνει ότι προκύπτουν ενδεί?ξεις και ότι δεν πρέπει να επιστρέψει τη δικογραφία για να συμπληρωθεί, εισάγει, εφόσον συμφωνεί και ο Πρόεδρος Εφετών, την υπόθεση στο ακροατήριο με απευθείας κλή?ση, κατά της οποίας δεν επιτρέπεται προσφυγή.

Οι χρηματικές ποινές, τα πρόστιμα, τα ποσά που προ?έρχονται από μετατροπή των στερητικών της ελευθερίας ποινών σε χρηματικές ποινές, καθώς και τα ποσά χρημα?τικής ικανοποίησης του Δημοσίου λόγω ηθικής βλάβης που επιβάλλονται κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν πόρο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλο?τριώσεων (Τ.Α.Π.Α.). Πράγματα που δημεύονται ως μέσα για την τέλεση εγκληματικών πράξεων, που τιμωρούνται κατά το νόμο, περιέρχονται στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού καθορίζεται η διαδικασία βεβαίωσης, είσπραξης και απόδοσης στο Τ.Α.Π.Α. των πιο πάνω ποσών και ρυθμίζεται κάθε σχετική λεπτομέρεια.

Τα υπάρχοντα κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυ?τού δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδας, της Εκκλησίας της Κρήτης, των Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως, των Πατριαρχείων Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσο?λύμων, της Ιερής Μονής του Σινά, των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους, των Ιερών Μονών της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στη Χαλκιδική, των Βλατάδων στη Θεσσαλονίκη και του Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο, άλλων νομικών προσώπων ή άλλων ενώσεων προσώπων που εκπροσωπούν θρησκείες ή δόγματα, σε αρχαία μνημεία θρησκευτικού χαρακτήρα, ακόμη και αν χρονολογούνται μέχρι και το 1453, διατηρούνται.

Με τις διατάξεις του παρόντος δεν θίγονται ισχύου?σες ειδικές διατάξεις περί του Αγίου Όρους.

Όποιος έχει στην κατοχή του αρχαίο κινητό από αυτά που αναφέρονται στις περιπτώσεις 1α΄ και 1β΄ του άρθρου 20, υποχρεούται να το δηλώσει στην Υπηρεσία μέσα σε προθεσμία ενός (1) έτους από τη δημοσίευση του νόμου αυτού. Η εμπρόθεσμη δήλωση αποτελεί, για όποιον προ?βαίνει σε αυτήν, λόγο απαλλαγής από την ποινική δίωξη για τη μη έγκαιρη δήλωση. Αυτός που δηλώνει σύμφωνα με το προηγούμενο εδά?φιο ότι κατέχει αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, είναι δυνατόν να υποβάλλει, παράλληλα με τη δήλωση, αί?τηση για τη χορήγηση άδειας κατοχής του αρχαίου σύμ?φωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Η άδεια χο?ρηγείται εκτός εάν συντρέχει η περίπτωση γ΄ της παρα?γράφου 2 του άρθρου 23. Κατά τη χορήγηση της άδειας κατοχής ορίζονται τα αναγκαία μέτρα για τη φύλαξη και τη διατήρηση του μνημείου.

Αν σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 2 δηλω?θεί η κατοχή αρχαίου που έχει εισαχθεί από την αλλοδα?πή και που χρονολογείται έως και το 1453, αναγνωρίζεται το δικαίωμα κυριότητας υπό τους όρους και τις προϋπο?θέσεις της διάταξης της παραγράφου 3 του άρθρου 33.

Όσοι έχουν άδεια ιδιωτικής συλλογής αρχαίων κατά τις διατάξεις του Κ.Ν. 5351/1932 μπορούν να ζητήσουν να αναγνωριστούν ως συλλέκτες σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Οι αιτούντες αναγνωρίζονται ως συλλέκτες εκτός εάν συντρέχουν τα κωλύματα της παρα?γράφου 1 ή της παραγράφου 2 του άρθρου 31. Με την α?πόφαση αναγνώρισης ορίζονται τα αναγκαία μέτρα, τα ο?ποία οφείλει ο συλλέκτης να λάβει, για τη φύλαξη και δια?τήρηση των αντικειμένων της συλλογής το αργότερο μέσα σε προθεσμία δεκαοκτώ (18) μηνών από την ανα?γνώριση. Μετά την παρέλευση δεκαοκτώ (18) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, λήγει αυτοδίκαια η ι?σχύς αδειών ιδιωτικής συλλογής αρχαίων που έχουν χο?ρηγηθεί κατά τις διατάξεις του Κ.Ν. 5351/1932, εκτός εάν εκκρεμεί αίτηση αναγνώρισης ως συλλέκτη κατά τη διά?ταξη του προηγούμενου εδαφίου.

Όσοι έχουν άδεια εμπορίας αρχαίων κατά τις διατά?ξεις του Κ.Ν. 5351/1932, αν επιθυμούν να ασκούν τη δρα?στηριότητα του αρχαιοπώλη, οφείλουν να ζητήσουν τη χορήγηση της σχετικής άδειας σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, μέσα σε προθεσμία δεκαοκτώ (18) μηνών από τη δημοσίευσή του. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, λήγει αυτοδίκαια η ισχύς αδειών ε?μπορίας αρχαίων που έχουν χορηγηθεί κατά τις διατάξεις του Κ.Ν. 5351/1932, εκτός εάν εκκρεμεί αίτηση για τη χο?ρήγηση άδειας αρχαιοπώλη κατά τη διάταξη του προη?γούμενου εδαφίου.

Ο διευθύνων συστηματική ανασκαφή που βρίσκεται σε εξέλιξη υποχρεούται να καταθέτει προς δημοσίευση αρχική παρουσίαση εντός δύο (2) ετών από τη δημοσίευ?ση του παρόντος νόμου. Εάν η ανασκαφή έχει περατωθεί, ο διευθύνων έχει την υποχρέωση να καταθέσει την τελική δημοσίευση εντός πενταετίας από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου.

Τα λειτουργούντα, κατά την έναρξη ισχύος του πα?ρόντος νόμου, μουσεία, τα οποία έχουν ιδρυθεί με νόμο, λογίζονται ως αναγνωρισμένα κατά την έννοια των διατά?ξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 45. Οφείλουν όμως να προσαρμοσθούν στις ρυθμίσεις του άρθρου αυτού και των κανονιστικών πράξεων που προβλέπονται σε αυτό, μέσα σε προθεσμία που καθορίζεται με απόφαση του Υ?πουργού Πολιτισμού.

Οι υφιστάμενες νόμιμα λειτουργούσες εξορυκτικές δραστηριότητες μεταλλείων ή λατομείων μετά την ισχύ 3028 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Πολιτιστικά αγαθά που έχουν χαρακτηρισθεί ως προστατευόμενα σύμφωνα με τις διατάξεις της προϊσχύ?ουσας νομοθεσίας προστατεύονται στο εξής κατά τις δια?τάξεις του παρόντος νόμου. Πολιτιστικά αγαθά που έχουν ήδη χαρακτηρισθεί κατά κατηγορίες χαρακτηρίζονται εκ νέου σύμφωνα με τη διαδικασία και υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Έως τότε προστατεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου που εφαρμόζονται αναλόγως.

Η χρηματική αξία κινητών μνημείων καθορίζεται από τριμελή επιτροπή ειδικών επιστημόνων, που συνιστάται με απόφαση του Υπουργού ύστερα από γνώμη του Συμβου?λίου. Εάν ο ιδιώτης δεν αποδεχθεί την τιμή που καθορίζε?ται από την παραπάνω επιτροπή, συνιστάται επιτροπή α?ποτελούμενη από έναν ειδικό επιστήμονα εκπρόσωπο του ιδιώτη, έναν προϊστάμενο υπηρεσιακής μονάδας του Υ?πουργείου Πολιτισμού ή έναν διευθυντή μουσείου οριζό?μενο από τον Υπουργό Πολιτισμού και έναν ειδικό επιστή?μονα που ορίζεται από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου.

Προκειμένου περί ακινήτων ή εκτάσεων πολλαπλώς χαρακτηρισμένων υπερισχύουν οι διατάξεις του παρό?ντος νόμου, εφόσον πρόκειται για μνημεία, αρχαιολογι?κούς χώρους ή ιστορικούς τόπους.

Κηρυγμένοι έως την έναρξη ισχύος του νόμου αυ?τού αρχαιολογικοί χώροι που δεν έχουν οριοθετηθεί σύμ?φωνα με τους όρους της παραγράφου 1 του άρθρου 12, οριοθετούνται οριστικά εντός τριετίας από αυτήν, στο πλαίσιο προγράμματος που καταρτίζεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμ?βουλίου. Προκειμένου για ενάλιους αρχαιολογικούς χώ?ρους η παραπάνω προθεσμία είναι διπλάσια.

Όπου στον παρόντα νόμο και γενικότερα στη νομο?θεσία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς προβλέπεται:

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Πολιτισμού, ορίζονται οι πρόσθετες διοι?κητικές κυρώσεις οι οποίες επιβάλλονται για πράξεις ή παραλείψεις που είναι αντίθετες προς τις διατάξεις του παρόντος νόμου ή των κανονιστικών πράξεων οι οποίες έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότησή του.

Η ανώνυμη εταιρεία της παραγράφου 2α του άρ?θρου 6 του Ν. 2557/1997 (ΦΕΚ 271 Α΄) η οποία προστέθη?κε με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του Ν. 2819/2000 (ΦΕΚ 84 Α΄) μεταβάλλει την επωνυμία της από "Ανώνυμη Εταιρεία Προβολής Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε." σε "Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού Α.Ε. (Ο.Π.Ε.Π. Α.Ε.)".

Στο τέλος της περίπτωσης ζ΄ της παραγράφου 2α του άρθρου 6 του Ν. 2557/1997 (ΦΕΚ 271 Α΄), η οποία προστέ?θηκε με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του Ν. 2819/2000 (ΦΕΚ 84 Α΄), προστίθεται εδάφιο ως εξής: "Όσον αφορά τις δράσεις που σχετίζονται με την Πολιτι?στική Ολυμπιάδα και την προβολή του πολιτισμού της χώ?ρας, η εταιρεία μπορεί να ενεργεί και μη κερδοσκοπικά.".