Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 177/2013

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 177 12 Αυγούστου 2013

Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2011 περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων (ΕΕ L 199/02.08.2011).

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΣΤΟΧΟΙ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 1

(άρθρο 1 της Οδηγίας) Αντικείμενο και σκοπός

Άρθρο 2

(άρθρο 2 της Οδηγίας) Πεδίο εφαρμογής

• α) της διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων, όταν τα

αναλωθέντα καύσιμα προκύπτουν από μη στρατιωτικές δραστηριότητες,

• β) της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων από την

παραγωγή έως τη διάθεσή τους, όταν τα ραδιενεργά απόβλητα προκύπτουν από μη στρατιωτικές δραστηριότητες.

• α) στα απόβλητα της εξορυκτικής βιομηχανίας που

μπορεί να είναι ραδιενεργά και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της κοινής Υπουργικής Απόφασης υπ’ αριθμ. 39624/2209/Ε103/25−09−2009, «Μέτρα, όροι και περιορισμοί για τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2006/21/ΕΚ της 15 Μαρτίου 2006 «σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2004/35/ΕΚ του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2006»» (Β΄ 2076/25.09.2009),

• β) στις εγκεκριμένες εκλύσεις.

• α) για την επιστροφή των εκτός χρήσης κλειστών

πηγών σε προμηθευτή ή κατασκευαστή, και

• β) για την αποστολή αναλωθέντων καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων σε χώρα προμηθεύτρια ή παραγωγό καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων, λαμβανομένων υπόψη των εφαρμοστέων διεθνών συμφωνιών.

• α) ραδιενεργά απόβλητα αποστέλλονται από το Ελληνικό Κράτος στο κράτος μέλος ή σε επιχείρηση κράτους

μέλους, προς επεξεργασία,

• β) άλλα υλικά αποστέλλονται από το Ελληνικό Κράτος

στο κράτος μέλος ή την επιχείρηση κράτους μέλους, με σκοπό την ανάκτηση των ραδιενεργών αποβλήτων.

Άρθρο 3

(άρθρο 3 της Οδηγίας) Ορισμοί Για τους σκοπούς του Προεδρικού Διατάγματος:

• α) ως «παύση λειτουργίας» νοείται η περάτωση όλων

των λειτουργιών σε ορισμένο χρονικό διάστημα μετά την τοποθέτηση των αναλωθέντων καυσίμων ή των ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση διάθεσης, συμπεριλαμβανομένων των τελικών τεχνικών ή άλλων εργασιών που απαιτούνται, ώστε να εξασφαλισθεί ότι η εγκατάσταση θα είναι μακροπρόθεσμα ασφαλής,

• β) ως «αρμόδια ρυθμιστική αρχή» του τομέα της

ασφάλειας της διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων νοείται η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε.),

• γ) ως «διάθεση» νοείται η τοποθέτηση αναλωθέντων

καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση χωρίς πρόθεση επανάκτησης,

• δ) ως «εγκατάσταση διάθεσης» νοείται εγκατάσταση

ή μονάδα, της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων,

• ε) ως «άδεια» νοείται οποιοδήποτε νομικό έγγραφο

χορηγούμενο υπό τη δικαιοδοσία του Ελληνικού Κράτους για την εκτέλεση οποιασδήποτε δραστηριότητας ή πρακτικής σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, καθώς και οποιοδήποτε νομικό έγγραφο χορηγούμενο για την ανάθεση της ευθύνης χωροθέτησης, σχεδιασμού, κατασκευής, θέσης σε λειτουργία, λειτουργίας, αποξήλωσης ή παύσης λειτουργίας μιας εγκατάστασης διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων ή μιας εγκατάστασης διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων,

• στ) ως «κάτοχος άδειας» νοείται το νομικό ή φυσικό

πρόσωπο που έχει τη γενική ευθύνη για οποιαδήποτε δραστηριότητα, πρακτική ή εγκατάσταση σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, όπως καθορίζεται σε μια άδεια,

• ζ) ως «ραδιενεργά απόβλητα» νοούνται ραδιενεργά

υλικά σε αέρια, υγρή ή στερεά μορφή, των οποίων η περαιτέρω χρήση δεν προβλέπεται ή δεν εξετάζεται από το Ελληνικό Κράτος ή από νομικό ή φυσικό πρόσωπο, του οποίου την απόφαση αποδέχεται το Ελληνικό κράτος, και τα οποία ελέγχονται ως ραδιενεργά απόβλητα από την Ε.Ε.Α.Ε., βάσει του νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου του Ελληνικού Κράτους,

• η) ως «διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων» νοούνται

όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το χειρισμό, την προεπεξεργασία, την επεξεργασία, την προετοιμασία, την αποθήκευση ή τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης,

• θ) ως «εγκατάσταση διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων» νοείται οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα,

της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων,

• ι) ως «επανεπεξεργασία» νοείται η διεργασία ή λειτουργία, σκοπός της οποίας είναι η εξαγωγή σχάσιμου

και η παραγωγή υλικού από αναλωθέντα καύσιμα για περαιτέρω χρήση,

• ια) ως «αναλωθέντα καύσιμα» νοούνται τα πυρηνικά

καύσιμα, που έχουν ακτινοβοληθεί και οριστικά αφαιρεθεί από τον πυρήνα του αντιδραστήρα. Τα αναλωθέντα καύσιμα μπορεί είτε να θεωρηθούν ως χρησιμοποιήσιμοι πόροι που μπορούν να υποβληθούν σε επανεπεξεργασία είτε να προορίζονται για διάθεση, εάν θεωρούνται ραδιενεργά απόβλητα,

• ιβ) ως «διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων» νοούνται

όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το χειρισμό, την αποθήκευση, την επανεπεξεργασία ή τη διάθεση αναλωθέντων καυσίμων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης,

• ιγ) ως «εγκατάσταση διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων» νοείται οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα,

της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων,

• ιδ) ως «αποθήκευση» νοείται η διατήρηση αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση με πρόθεση επανάκτησης.

Γενικές αρχές

• α) η διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων επιτρέπεται

μόνο για ραδιενεργά απόβλητα, που παράγονται εντός της Ελληνικής επικράτειας, και πραγματοποιείται σε εγκεκριμένη εγκατάσταση διάθεσης εντός της χώρας,

• β) μέχρι την ίδρυση της εγκατάστασης διάθεσης, η

αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων, που παράγονται εντός της Ελληνικής επικράτειας, πραγματοποιείται σε εγκεκριμένη εγκατάσταση προσωρινής αποθήκευσης,

• γ) τα αναλωθέντα καύσιμα ερευνητικών αντιδραστήρων

επιστρέφονται οριστικά σε χώρα προμηθεύτρια ή παραγωγό καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων, με βάση εφαρμοστέες διεθνείς συμφωνίες, που συνάπτονται υποχρεωτικά κατά την εισαγωγή του πυρηνικού καυσίμου. Η Ε.Ε.Α.Ε. μεριμνά για την τήρηση και την εφαρμογή της εθνικής πολιτικής. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, παράγραφος 3, την τελική ευθύνη για τη διαχείριση των αναλωθέντων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων, που παράγονται εντός της Ελληνικής επικράτειας, έχει ο εκάστοτε αρμόδιος για την Ε.Ε.Α.Ε. Υπουργός.

• α) η παραγωγή ραδιενεργών αποβλήτων τηρείται στο

ελάχιστο επίπεδο που είναι λογικά εφικτό, ως προς την ενεργότητα και τον όγκο, μέσω κατάλληλων μέτρων σχεδιασμού καθώς και πρακτικών λειτουργίας και αποξήλωσης, συμπεριλαμβανομένων της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υλικών,

• β) λαμβάνονται υπόψη οι αλληλεξαρτήσεις μεταξύ

όλων των σταδίων της παραγωγής και διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων,

• γ) η διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων γίνεται με ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης, με χαρακτηριστικά

παθητικής ασφαλείας, διαχείρισής τους,

• δ) η εφαρμογή των μέτρων ακολουθεί κλιμακούμενη

προσέγγιση, ανάλογα με τον χαρακτήρα και το μέγεθος του κινδύνου που ενέχει η κατά περίπτωση διαχείριση των αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων,

• ε) το κόστος διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και

ραδιενεργών αποβλήτων βαρύνει όσους δημιούργησαν τα συγκεκριμένα υλικά,

• στ) σε όλα τα στάδια της διαχείρισης αναλωθέντων

καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων εφαρμόζεται διαδικασία λήψης αποφάσεως βάσει αποδείξεων και τεκμηρίωσης.

• α) η χώρα προορισμού έχει συνάψει συμφωνία με

την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας, η οποία καλύπτει τα αναλωθέντα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα ή είναι συμβαλλόμενο μέρος της Κοινής Σύμβασης για την Ασφάλεια Διαχείρισης του Αναλωθέντος Καυσίμου και την Ασφάλεια Διαχείρισης των Ραδιενεργών Αποβλήτων («Κοινή Σύμβαση»),

• β) η χώρα προορισμού διαθέτει προγράμματα διαχείρισης και διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων με σκοπούς

που αντανακλούν υψηλά επίπεδα ασφάλειας, ανάλογα εκείνων της οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ, και

• γ) η εγκατάσταση διάθεσης στη χώρα προορισμού

διαθέτει άδεια για τα ραδιενεργά απόβλητα που πρόκειται να αποσταλούν, έχει τεθεί σε λειτουργία πριν από την αποστολή, και ο τρόπος διαχείρισής της συμφωνεί με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο πρόγραμμα για τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων της συγκεκριμένης χώρας προορισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

Άρθρο 5

(άρθρο 5 της Οδηγίας) Εθνικό πλαίσιο

• α) Εθνικό πρόγραμμα για την εφαρμογή της πολιτικής

για τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.

• β) Έκδοση νέων ή συμπληρωματικών κανονισμών και

κατευθυντήριων γραμμών, οδηγιών και επεξηγηματικών εγκυκλίων. και ραδιενεργών αποβλήτων, το οποίο περιλαμβάνει και την απαγόρευση δραστηριοτήτων διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ή την απαγόρευση της λειτουργίας εγκατάστασης διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων που δεν διαθέτουν σχετική άδεια, καθώς και την απαγόρευση αμφότερων [δραστηριότητας και εγκατάστασης], και, εφόσον ενδείκνυται, πρόβλεψη όρων για την περαιτέρω διαχείριση της δραστηριότητας, της εγκατάστασης ή και των δύο. Η εφαρμογή και τήρηση του συστήματος αδειοδότησης ανατίθεται στην Ε.Ε.Α.Ε..

• δ) Σύστημα διαχείρισης, κατάλληλων ελέγχων, ρυθμιστικών επιθεωρήσεων, τεκμηρίωσης και υποβολής

εκθέσεων για δραστηριότητες ή/και εγκαταστάσεις διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων μέτρων για τις περιόδους μετά την παύση λειτουργίας των εγκαταστάσεων διάθεσης. Η εφαρμογή και τήρηση του συστήματος αυτού ανατίθεται στην Ε.Ε.Α.Ε..

• ε) Μέτρα επιβολής, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής λειτουργίας και της τροποποίησης, λήξης ή

ανάκλησης μιας άδειας, συνοδευόμενα από απαιτήσεις, εφόσον ενδείκνυται, για εναλλακτικές λύσεις που οδηγούν σε ασφαλέστερες συνθήκες. Τα μέτρα αυτά επιβάλλονται κατόπιν εισήγησης της Ε.Ε.Α.Ε..

• στ) Κατανομή ευθυνών στους φορείς που συμμετέχουν στα διάφορα στάδια της διαχείρισης αναλωθέντων

καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Την πρωταρχική ευθύνη για τα αναλωθέντα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα φέρουν οι παραγωγοί τους ή, σε ορισμένες περιστάσεις, οι κάτοχοι άδειας, στους οποίους ανατέθηκε αυτή η ευθύνη από τους αρμόδιους φορείς.

• ζ) Εθνικές απαιτήσεις για την ενημέρωση και τη συμμετοχή του κοινού.

• η) Σχέδιο χρηματοδότησης της διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, σύμφωνα

με το άρθρο 9.