Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 194/2018

Τις διατάξεις των παρ. 1 έως 4 του άρθρου 1 του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ 34), όπως έχουν τροποποιηθεί με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 6 του ν. 1440/1984 (Α΄ 70), και του άρθρου 4 του ίδιου νόμου, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 6 του ν. 1440/1984 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 48 του ν. 3427/2005 (Α΄ 312), και τη διάταξη του άρθρου 50 του ν. 4342/2015 (Α΄ 143), με την οποία ως χρονικό όριο χρήσης της εξουσιοδότησης-πλαισίου του άρθρου 4 του ν. 1338/1983, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2020.

Τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 42 του ν. 4310/2014 «Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία και άλλες διατάξεις» (Α’ 258).

Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005, Α’ 98).

Την Υ8/25.9.2015 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κωνσταντίνο Φωτάκη» (Β’ 2109).

Την Υ198/16.11.16 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτη Φάμελλο» (Β’ 3722).

Την εισήγηση της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), σύμφωνα με τις αποφάσεις της 25.11.2016 (συνεδρίαση 243η) και της 13.10.2017 (συνεδρίαση 249η) του Διοικητικού της Συμβουλίου.

Το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από την Φ.1/ Γ/64ΝΠ/97472/Β1/13.6.2018 εισήγηση του Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, δεν προκαλείται από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος επιπλέον δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

Την αριθμ. 124/2018 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Την αριθμ. 176/2018 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόταση των υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Οικονομίας και Ανάπτυξης, Υγείας, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών και των αναπληρωτών υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αποφασίζουμε:

Σκοπός του παρόντος είναι η μεταφορά στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2013/59/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό βασικών προτύπων ασφάλειας για την προστασία από τους κινδύνους που προκύπτουν από τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες (ΕΕ L 13/17.1.2014).

Το παρόν θεσπίζει τα ομοιόμορφα βασικά πρότυπα ασφάλειας των Κανονισμών Ακτινοπροστασίας (ΚΑ) για την προστασία της υγείας των ατόμων, που υποβάλλονται σε επαγγελματική έκθεση, σε ιατρική έκθεση και στην έκθεση του κοινού, απέναντι στους κινδύνους που προκύπτουν από τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες.

Οι Κανονισμοί Ακτινοπροστασίας (ΚΑ) εφαρμόζονται σε κάθε κατάσταση σχεδιασμένης ή υφιστάμενης έκθεσης και σε κάθε κατάσταση έκθεσης έκτακτης ανάγκης που συνεπάγεται κίνδυνο λόγω της έκθεσης σε

Οι Κανονισμοί Ακτινοπροστασίας (KA) εφαρμόζονται ειδικότερα:

«άδεια»: η ειδική άδεια λειτουργίας του άρθρου 90 του ν. 4310/2014 (Α΄ 258),

«αδειοδότηση»: η διαδικασία χορήγησης άδειας,

«ακούσια έκθεση»: η ιατρική έκθεση που διαφέρει σημαντικά από την ιατρική έκθεση που πραγματοποιείται εκουσίως για έναν δεδομένο σκοπό,

«άκρα»: τα χέρια, οι βραχίονες, τα πόδια και οι αστράγαλοι,

«ακτινοδιαγνωστικός»: ο αναφερόμενος στην in vivo διαγνωστική πυρηνική ιατρική, στην ιατρική διαγνωστική ακτινολογία με χρήση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και την οδοντιατρική ακτινολογία,

«ακτινοθεραπευτικός»: ο αναφερόμενος στην ακτινοθεραπεία, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ιατρικής για θεραπευτικούς σκοπούς,

«αντιπροσωπευτικό άτομο»: το άτομο που λαμβάνει δόση και το οποίο είναι αντιπροσωπευτικό των πλέον υψηλά εκτιθέμενων ατόμων στον πληθυσμό, εκτός των ατόμων με ακραίες ή σπάνιες συνήθειες,

«αξιολόγηση κλινικής πράξης» (clinical audit): η συστηματική εξέταση ή ανασκόπηση ιατρικών ακτινικών διαδικασιών με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και του αποτελέσματος της φροντίδας του ασθενούς μέσω διαρθρωμένης ανασκόπησης κατά την οποία οι ιατρικές ακτινικές πρακτικές, διαδικασίες και αποτελέσματα αντιπαραβάλλονται με συμφωνημένα πρότυπα ορθών ιατρικών ακτινικών διαδικασιών, και η οποία οδηγεί σε τροποποίηση των πρακτικών, εφόσον ενδείκνυται, και εφαρμογή νέων προτύπων, εφόσον απαιτείται,

«αποδεικτικό καταχώρισης»: η ειδική άδεια λειτουργίας του άρθρου 90 του ν. 4310/2014 χορηγούμενη με έγγραφο μέσω απλουστευμένης διαδικασίας για τη διενέργεια πρακτικής υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας (ΚΑ) για αυτό το είδος ή την κατηγορία πρακτικής,

«αποθήκευση»: η διατήρηση ραδιενεργού υλικού, συμπεριλαμβανομένου του αναλωθέντος καυσίμου, ραδιενεργού πηγής ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση, με πρόθεση την ανάκτησή τους,

«απόρριψη»: η τελική διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων ή υλικών, καθώς και η εγκεκριμένη άμεση απελευθέρωση υγρών και αερίων ραδιενεργών αποβλήτων ή λυμάτων σε φυσικούς αποδέκτες με σκοπό την τελική διασπορά τους,

«απορροφούμενη δόση» (D): η ενέργεια που απορροφάται ανά μονάδα μάζας όπου dē είναι η μέση ενέργεια που εναποτίθεται από τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες στην ύλη μέσα σε ένα στοιχείο όγκου, dm είναι η μάζα της ύλης που εμπεριέχεται σε αυτό το στοιχείο όγκου. Ως απορροφούμενη δόση νοείται η μέση δόση σε ιστό ή σε όργανο. Η μονάδα για την απορροφούμενη δόση είναι το gray (Gy), όπου ένα gray ισούται με ένα joule ανά χιλιόγραμμο: Ακτινοπροστασίας (ΚΑ): η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ),

«ατομική βλάβη»: τα κλινικώς παρατηρήσιμα βλαβερά αποτελέσματα που εμφανίζονται σε άτομα ή στους απογόνους τους είτε αμέσως είτε αργότερα και τα οποία, στην τελευταία περίπτωση, είναι πιθανόν αλλά όχι βέβαιο ότι θα εμφανιστούν,

«βλάβη της υγείας»: η μείωση της διάρκειας και της ποιότητας της ζωής που εμφανίζεται σε έναν πληθυσμό ύστερα από έκθεση, μεταξύ άλλων που οφείλεται σε αντιδράσεις των ιστών, καρκίνο και σε σοβαρές γενετικές διαταραχές,

«γεννήτρια ακτινοβολίας»: μια διάταξη ικανή να παράγει ιοντίζουσα ακτινοβολία, όπως ακτίνες Χ, νετρόνια, ηλεκτρόνια ή άλλα φορτισμένα σωματίδια,

«γνωστοποίηση»: η υποβολή πληροφοριακών στοιχείων στην ΕΕΑΕ για τη γνωστοποίηση της πρόθεσης διενέργειας μιας πρακτικής εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής των Κανονισμών Ακτινοπροστασίας (ΚΑ),

«δεσμευθείσα ενεργός δόση» [E(τ)]: το άθροισμα των δεσμευθεισών ισοδύναμων δόσεων σε όργανο ή ιστό Τ, HT (τ), που προκύπτουν από πρόσληψη ραδιενέργειας, αφού καθεμία πολλαπλασιαστεί με τον κατάλληλο παράγοντα στάθμισης ιστού wT του Παραρτήματος ΙΙ, τμήμα Β Για τον καθορισμό της E(τ), το τ είναι ο αριθμός των ετών στη διάρκεια των οποίων γίνεται η ολοκλήρωση. Για σκοπούς συμμόρφωσης με τα όρια δόσης που προσδιορίζονται στο παρόν, το τ είναι μια περίοδος 50 ετών μετά την πρόσληψη ραδιενέργειας στην περίπτωση ενηλίκων και έως την ηλικία των 70 στην περίπτωση βρεφών και παιδιών. Η μονάδα για τη δεσμευθείσα ενεργό δόση είναι το sievert (Sv),

«δεσμευθείσα ισοδύναμη δόση» [HT(τ)]: το χρονικό ολοκλήρωμα του ρυθμού ισοδύναμης δόσης στον ιστό ή το όργανο T που δέχεται ένα άτομο μετά από πρόσληψη ραδιενέργειας. Δίνεται από τον τύπο: για πρόσληψη ραδιενέργειας τη χρονική στιγμή t0 , όπου: HT (τ) είναι ο αντίστοιχος ρυθμός ισοδύναμης δόσης στο όργανο ή ιστό T στον χρόνο t, τ είναι το χρονικό διάστημα της ολοκλήρωσης, Για τον καθορισμό της HT (τ), το τ είναι ο αριθμός των ετών στη διάρκεια των οποίων γίνεται η ολοκλήρωση. Για σκοπούς συμμόρφωσης με τα όρια δόσης που προσδιορίζονται στο παρόν, το τ είναι μια περίοδος 50 ετών στην περίπτωση ενηλίκων και έως την ηλικία των 70 στην περίπτωση βρεφών και παιδιών. Η μονάδα για την δεσμευθείσα ισοδύναμη δόση είναι το sievert (Sv),

«διαγνωστικά επίπεδα αναφοράς»: τα επίπεδα δόσης στις ιατρικές ακτινοδιαγνωστικές ή τις επεμβατικές ακτινολογικές πρακτικές ή, στην περίπτωση των ραδιοφαρμακευτικών προϊόντων, επίπεδα ενεργότητας για εξετάσεις ομάδων ασθενών τυπικού μεγέθους ή τυπικών ομοιωμάτων, για ευρέως οριζόμενους τύπους εξοπλισμού,

«διαστημικό σκάφος»: το επανδρωμένο σκάφος σχεδιασμένο για να λειτουργεί σε υψόμετρο άνω των 100 χιλιομέτρων από τη στάθμη της θάλασσας,

«διασφάλιση της ποιότητας»: όλες οι προγραμματισμένες και συστηματικές ενέργειες που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλισθεί επαρκώς ότι μια δομή, σύστημα, εξάρτημα, ή διαδικασία θα λειτουργεί ικανοποιητικά τηρώντας τα συμφωνημένα πρότυπα. Ο έλεγχος ποιότητας αποτελεί μέρος της διασφάλισης της ποιότητας,

«δυνητική έκθεση»: η έκθεση που δεν αναμένεται με βεβαιότητα, αλλά που δύναται να προκύψει από ένα περιστατικό ή μια αλληλουχία περιστατικών πιθανολογικής φύσης, συμπεριλαμβανομένων αστοχιών εξοπλισμού και σφαλμάτων χειρισμού,

«έγκριση»: η καταχώριση ή η αδειοδότηση μιας πρακτικής,

«έκθεση»: η πράξη της έκθεσης ή η κατάσταση έκθεσης σε ιοντίζουσα ακτινοβολία που εκπέμπεται εκτός (εξωτερική έκθεση) ή εντός του σώματος (εσωτερική έκθεση),

«έκθεση λόγω ατυχήματος»: η έκθεση ατόμων, πέραν των εργαζομένων έκτακτης ανάγκης, λόγω ατυχήματος,

«έκθεση μη ιατρικής απεικόνισης»: κάθε εκούσια έκθεση ανθρώπων για σκοπούς απεικόνισης στην οποία η κύρια πρόθεση της έκθεσης δεν είναι κάποιο όφελος για την υγεία του εκτιθέμενου ατόμου,

«έκθεση στο ραδόνιο»: η έκθεση στα θυγατρικά στοιχεία του ραδιονουκλιδίου Rn-222,

«έκθεση του κοινού»: η έκθεση ατόμων, εκτός της επαγγελματικής έκθεσης ή της ιατρικής έκθεσης,

«έκθετη πηγή» (orphan source): μια ραδιενεργός πηγή που δεν εξαιρείται του κανονιστικού ελέγχου και δεν βρίσκεται υπό κανονιστικό έλεγχο, π.χ. διότι δεν έχει τεθεί ποτέ υπό κανονιστικό έλεγχο ή διότι έχει εγκαταλειφθεί, χαθεί, τοποθετηθεί σε λανθασμένη θέση, κλαπεί ή άλλως μεταβιβασθεί χωρίς κατάλληλη έγκριση,

«έκτακτη ανάγκη» ή «κατάσταση έκτακτης ανάγκης»: η μη συνηθισμένη συνθήκη ή περιστατικό, στα οποία εμπλέκεται μια πηγή ακτινοβολίας, που απαιτεί τη λήψη άμεσης δράσης κυρίως για τον περιορισμό σοβαρών δυσμενών συνεπειών για την υγεία και την ασφάλεια του ανθρώπου, την ποιότητα ζωής, την περιουσία ή το περιβάλλον, ή ένας κίνδυνος που θα μπορούσε να επιφέρει τέτοιες δυσμενείς συνέπειες,

«εκτιθέμενος εργαζόμενος»: το άτομο που είτε αυτοαπασχολείται είτε εργάζεται στην υπηρεσία εργοδότη και το οποίο υποβάλλεται σε έκθεση κατά την εργασία που εκτελεί στο πλαίσιο πρακτικής που ρυθμίζεται από τους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας (ΚΑ) και το οποίο ενδέχεται να λαμβάνει δόσεις που υπερβαίνουν ένα από τα όρια δόσης για την έκθεση του κοινού, συνεχίζει να είναι αναγκαία η ασφαλής διαχείρισή της,

«ελεγχόμενη περιοχή»: η περιοχή που υπόκειται σε ειδικούς κανόνες για λόγους ακτινοπροστασίας ή παρεμπόδισης της εξάπλωσης ραδιενεργού ρύπανσης, και στην οποία η πρόσβαση υπόκειται σε έλεγχο,

«έλεγχος ποιότητας»: το σύνολο των λειτουργιών (προγραμματισμός, συντονισμός, εφαρμογή) που αποσκοπούν στη διατήρηση ή τη βελτίωση της ποιότητας. Περιλαμβάνει την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τη διατήρηση στα απαιτούμενα επίπεδα όλων των χαρακτηριστικών απόδοσης του εξοπλισμού που είναι δυνατόν να οριστούν, να μετρηθούν και να ελεγχθούν,

«εμπειρογνώμονας ακτινοπροστασίας»: το άτομο που διαθέτει τη γνώση, την κατάρτιση και την πείρα να παρέχει συμβουλές σε ζητήματα σχετικά με την ακτινοπροστασία για την αποτελεσματική προστασία των ατόμων,

«εμπειρογνώμονας ιατρικής φυσικής»: το άτομο που διαθέτει τη γνώση, την κατάρτιση και την πείρα να ενεργεί ή να παρέχει συμβουλές σε ζητήματα σχετικά με τη φυσική των ακτινοβολιών που εφαρμόζεται κατά την ιατρική έκθεση,

«ενεργοποίηση»: η διαδικασία μέσω της οποίας ένας σταθερός πυρήνας μετατρέπεται σε ραδιενεργό με την ακτινοβόληση του υλικού, εντός του οποίου περιέχεται, με σωματίδια ή φωτόνια υψηλής ενέργειας,

«ενεργός δόση» (Ε): το άθροισμα των σταθμισμένων ισοδύναμων δόσεων σε όλους τους ιστούς και όργανα του σώματος από εσωτερική και εξωτερική έκθεση. Δίνεται από τον τύπο: όπου DT,R είναι η απορροφούμενη μέση δόση σε ιστό ή όργανο T, λόγω της ακτινοβολίας R, wR είναι ο συντελεστής στάθμισης ακτινοβολίας και wT είναι ο συντελεστής στάθμισης για τον ιστό ή το όργανο T. Οι τιμές για τα wT και wR καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ. Η μονάδα για την ενεργό δόση είναι το sievert (Sv),