Νόμοι — ΦΕΚ A' 195/2022

Για τη δημιουργία του Ε.Π.Μ.Μ.Μ. προβλέπονται ειδικοί όροι, προσαρμοσμένοι στα χαρακτηριστικά του, οι οποίοι στοχεύουν κυρίως στη βελτιστοποίηση της σχέσης του με τον περιβάλλοντα ευρύτερο χώρο, δηλαδή τη μείωση των επιπτώσεων, ιδίως της περιβαλλοντικού ή άλλου χαρακτήρα όχλησης από τη λειτουργία της μονάδας. Οι όροι δόμησης του Ε.Π.Μ.Μ.Μ. καθορίζονται με την κοινή υπουργική απόφαση έγκρισης της ανάπτυξής του, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 11 του παρόντος. Ειδικά για τις περιπτώσεις που το Ε.Π.Μ.Μ.Μ. δεν πολεοδομείται:

Ως Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) για την ανάπτυξη και δια ανώνυμη εταιρεία.

Σε περίπτωση υφιστάμενης Μ.Μ.Μ., η οποία διαθέτει Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων σε ισχύ, δεν απαιτείται υποβολή νέας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και οι περιβαλλοντικοί όροι συμπεριλαμβάνονται στην απόφαση έγκρισης του άρθρου 10.

Σε περίπτωση ίδρυσης Ε.Π.Μ.Μ.Μ. από νέα Μ.Μ.Μ. που δεν πολεοδομείται, επιτρέπεται άμεσα μετά από την έκδοση της απόφασης έγκρισης της παρ. 1 του άρθρου 10, η έκδοση οικοδομικών αδειών και η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών για την κατασκευή των έργων υποδομής και την εγκατάσταση της Μ.Μ.Μ..

Με την κοινή απόφαση έγκρισης της ανάπτυξης του Ε.Π.Μ.Μ.Μ. δύναται να προβλέπεται και η δημιουργία υπαίθριων ή στεγασμένων χώρων στάθμευσης εντός του Ε.Π.Μ.Μ.Μ., οι θέσεις στάθμευσης εντός των οποίων υπολογίζονται κατόπιν τεκμηρίωσης από τον φορέα της άσκησης της δραστηριότητας της Μ.Μ.Μ. και αναλόγως με τις ανάγκες αυτής. Για τον υπολογισμό της χωρητικότητας των ως άνω χώρων στάθμευσης εφαρμόζεται το π.δ. 455/1976 (Α’ 169).

Το Επιχειρηματικό Πάρκο Εξυγίανσης (Ε.Π.Ε.) ιδρύεται και αναπτύσσεται στις περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (Α.Β.Σ.), είτε με αίτηση της ενδιαφερόμενης Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.), είτε με δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την ίδρυση, ανάπτυξη και λειτουργία του, από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως Α.Β.Σ. πραγματοποιείται με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των Υπουργείων Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Για τον χαρακτηρισμό αυτό προηγείται υποβολή μελέτης στη Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων και Επιχειρηματικών Πάρκων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, η οποία τεκμηριώνει την αναγκαιότητα περιβαλλοντικής ή λειτουργικής εξυγίανσης της περιοχής και τα προτεινόμενα έργα και όρια. Η μελέτη συντάσσεται είτε από ιδιώτη, είτε από τον οικείο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ ή β’ βαθμού, είτε από τα Επιμελητήρια, τα οποία είναι αρμόδια για τις ασκούμενες στην εν λόγω περιοχή δραστηριότητες, είτε από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, είτε από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας.

Για την ίδρυση, ανάπτυξη και λειτουργία του Ε.Π.Ε. απαιτείται:

Για την ίδρυση, ανάπτυξη και λειτουργία του Ε.Π.Ε. ισχύουν κατά παρέκκλιση οι ακόλουθες ρυθμίσεις:

Η διοίκηση και διαχείριση του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) περιλαμβάνει την εκτέλεση και υλοποίηση του επιχειρηματικού σχεδίου και τη λειτουργία του Ε.Π..

Η διοίκηση και διαχείριση του Ε.Π. γίνεται από την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.).

Για τις ανάγκες διαχείρισης του Ε.Π. οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις συνεισφέρουν ετησίως για τον σχηματισμό αποθεματικού κεφαλαίου, το οποίο διαχειρίζεται η Ε.Α.Δ.Ε.Π.. Το ποσό της εισφοράς με το οποίο βαρύνεται κάθε επιχείρηση που είναι εγκατεστημένη εντός του Ε.Π. καθορίζεται σε ετήσια βάση, δυνάμει του Κανονισμού Λειτουργίας του άρθρου 23. Ειδικότερες εισφορές μπορεί να προβλέπονται για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων λειτουργιών, οι οποίες επιβάλλονται σε μέρος μόνο των επιχειρήσεων και σύμφωνα με τη σύμβαση εγκατάστασης.

Η Ε.Α.Δ.Ε.Π. υποχρεούται να:

Η Ε.Α.Δ.Ε.Π.:

Η έκταση κάθε Ε.Π. και οι υποδομές του προορίζονται, αποκλειστικά, για την εξυπηρέτηση των σκοπών ανάπτυξής του και απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται χωρίς την άδεια της Ε.Α.Δ.Ε.Π.. Για τον σκοπό αυτόν η Ε.Α.Δ.Ε.Π.:

Η διαχείριση και η λειτουργία του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) ρυθμίζονται με τον Κανονισμό Λειτουργίας που καταρτίζεται από την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.).

Ο Κανονισμός Λειτουργίας αποτελεί ιδιωτική σύμβαση που συνάπτεται με έγγραφο και προσχωρούν σε αυτόν οι επιχειρήσεις που εγκαθίστανται στο Ε.Π.. Αν υπάρχουν προεγκατεστημένες επιχειρήσεις στην έκταση του Ε.Π., ο Κανονισμός Λειτουργίας καταρτίζεται μεταξύ της Ε.Α.Δ.Ε.Π. και αυτών.

Με τον Κανονισμό Λειτουργίας Ε.Π. ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη διοίκηση, διαχείριση και λειτουργία του Ε.Π. και ιδίως:

Στον Κανονισμό Λειτουργίας του Ε.Π. καταγράφονται οι όροι και οι περιορισμοί που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με την απόφαση έγκρισης ανάπτυξης του Ε.Π., τους οποίους τηρούν οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις. Εφόσον το Ε.Π. εξυπηρετείται από Μονάδα Καθαρισμού Αποβλήτων, στον Κανονισμό Λειτουργίας περιλαμβάνονται και οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη διάθεση των υγρών αποβλήτων στο δίκτυο ακαθάρτων και στη Μονάδα.

Ειδικότερα ως προς τα Ε.Π. τα οποία αναπτύσσονται στο πλαίσιο συμβάσεων παραχώρησης κατά την έννοια του ν. 4413/2016 (Α’ 148) ή Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, κατά την έννοια του ν. 3389/2005 (Α’ 232), ή με παραχώρηση χρήσης ή μίσθωση δημοσίων ή δημοτικών ακινήτων ή ακινήτων εταιρειών που ανήκουν άμεσα ή έμμεσα στο ελληνικό δημόσιο, ο Κανονισμός Λειτουργίας διέπεται από τους όρους των οικείων συμβάσεων.

Ο Κανονισμός Λειτουργίας δύναται να αναθεωρείται με την τήρηση της διαδικασίας της παρούσας, είτε με πρωτοβουλία της Ε.Α.Δ.Ε.Π. είτε κατόπιν συγκεκριμένου αιτήματος που υποβάλλουν προς την Ε.Α.Δ.Ε.Π. ενήμεροι ιδιοκτήτες γης που εκπροσωπούν ποσοστό τουλάχιστον πενήντα ένα τοις εκατό (51%) της συνολικής έκτασης του Ε.Π.. Για τις ανάγκες της παρούσας ως ενήμεροι ιδιοκτήτες γης θεωρούνται εκείνοι που τόσο οι ίδιοι, όσο και οι επιχειρήσεις οι οποίες είναι ή ήταν εγκατεστημένες στα οικόπεδά τους, είναι ενήμεροι ως προς τη συμμόρφωσή τους σχετικά με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό Λειτουργίας. Εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου, η Ε.Α.Δ.Ε.Π. αναρτά στον ιστότοπό της, σχετική πρόσκληση για διαβούλευση. Στην πρόσκληση καθορίζονται με σαφήνεια οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του ισχύοντος Κανονισμού Λειτουργίας, καθώς και η διάρκεια της διαβούλευσης, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δεκαπέντε (15) ημερών. Εντός πέντε (5) ημερών από την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, η Ε.Α.Δ.Ε.Π. και οι κατά τον χρόνο έναρξης της διαβούλευσης ενήμεροι ιδιοκτήτες γης, δηλώνουν ηλεκτρονικά στον ιστότοπο της Ε.Α.Δ.Ε.Π., εάν αποδέχονται ή όχι τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του Κανονισμού Λειτουργίας. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θεωρούνται εγκεκριμένες, εκτός εάν, εντός της ως άνω προθεσμίας, δηλώσουν ότι δεν τις αποδέχονται: α) η Ε.Α.Δ.Ε.Π. ή β) οι ενήμεροι ιδιοκτήτες γης που εκπροσωπούν κατ’ ελάχιστον ποσοστό πενήντα ένα τοις εκατό (51%) της συνολικής έκτασης του Ε.Π.. Οι εγκεκριμένες τροποποιήσεις του Κανονισμού Λειτουργίας ενσωματώνονται με πράξη της Ε.Α.Δ.Ε.Π. στον Κανονισμό Λειτουργίας και τίθενται σε ισχύ από την επομένη της ανάρτησης στον ιστότοπο της Ε.Α.Δ.Ε.Π. της εν λόγω πράξης.

Προκειμένου να εγκατασταθεί και να λειτουργεί επιχείρηση εντός του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.), απαιτείται να συνάψει σύμβαση εγκατάστασης με την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.). Σύμβαση εγκατάστασης απαιτείται κάθε φορά που επέρχεται μεταβολή στο πρόσωπο που έχει δικαιώματα επί του επιχειρηματικού οικοπέδου.

Σύμβαση εγκατάστασης είναι η σύμβαση μεταξύ της Ε.Α.Δ.Ε.Π. και της προς εγκατάσταση επιχείρησης, προκειμένου η τελευταία να μπορεί να εγκατασταθεί σε Επιχειρηματικό Οικόπεδο εντός του Ε.Π. και στην οποία εξειδικεύονται οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα της εγκατεστημένης επιχείρησης προς την Ε.Α.Δ.Ε.Π. και αντίστοιχα, της Ε.Α.Δ.Ε.Π. προς την τελευταία.

Ως ελάχιστο περιεχόμενο της σύμβασης εγκατάστασης ορίζονται η εξειδίκευση των ρυθμίσεων του Κανονισμού Λειτουργίας και η ανάληψη της υποχρέωσης συμμόρφωσης με τις προβλέψεις του. Η σύμβαση εγκατάστασης δύναται να περιέχει και κάθε άλλη συμφωνία ή όρο σχετικά με επιπρόσθετες υποχρεώσεις ή δικαιώματα, χωρίς οι συμφωνίες αυτές να μπορούν να μεταβάλλουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την απόφαση έγκρισης της ανάπτυξης του Ε.Π. ή με οποιονδήποτε τρόπο να τροποποιούν τον Κανονισμό Λειτουργίας.

Οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις δικαιούνται να χρησιμοποιούν όλες τις κοινόχρηστες υποδομές σύμφωνα αυτές ακινήτων.

Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού υποχρεούνται να υπολογίζουν διακριτά το κόστος παροχής των υπηρεσιών για το Επιχειρηματικό Πάρκο (Ε.Π.) σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 1080/1980 (Α’ 246), και να επιβάλλουν τα ανταποδοτικά τέλη στους φορείς των βαρυνόμενων επιφανειών εντός του Ε.Π..

Κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατή η παροχή των υπηρεσιών της παρ. 1 στις εγκατεστημένες επιχειρήσεις από την Ε.Α.Δ.Ε.Π. και όχι από τον εκ του νόμου αρμόδιο Ο.Τ.Α. α’ βαθμού. Ειδικότερα η Ε.Α.Δ.Ε.Π. για να αναλάβει την παροχή, υποβάλει έγγραφη δήλωση στον οικείο Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, το αργότερο έως την 30ή Νοεμβρίου εκάστου έτους, για την επόμενη οικονομική ή τις επόμενες οικονομικές χρήσεις. Η έγγραφη δήλωση συνοδεύεται υποχρεωτικά από τα έγγραφα της διαγωνιστικής διαδικασίας από την οποία αναδείχθηκαν οι πάροχοι των σχετικών υπηρεσιών ή, εφόσον την παροχή των υπηρεσιών αναλαμβάνει η ίδια η Ε.Α.Δ.Ε.Π., από τα έγγραφα που αποδεικνύουν την ικανότητα αυτής ή του προσωπικού της για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών.

Αν η Ε.Α.Δ.Ε.Π. ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα και για τις διαχειριστικές χρήσεις στις οποίες αφορά η δήλωση:

Για τον υπολογισμό του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας, που οφείλεται στον οικείο Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 2130/1993 (Α’ 62), για τα ακίνητα στα Ε.Π. ή στις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί η απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 20, λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά η επιφάνεια των κτισμάτων.

Η σύνδεση των εγκατεστημένων επιχειρήσεων με δίκτυα παροχής υπηρεσιών τρίτων παρόχων, ιδίως ηλεκτροδότησης, φυσικού αερίου, τηλεπικοινωνιών, πραγματοποιείται με ελεύθερη επιλογή παρόχου, με εξαίρεση τα δίκτυα υδροδότησης και αποχέτευσης της Ε.Α.Δ.Ε.Π., η σύνδεση με τα οποία είναι υποχρεωτική. Η Ε.Α.Δ.Ε.Π. διευκολύνει τη διενέργεια των απαραίτητων εργασιών εντός των κοινόχρηστων χώρων του Ε.Π. για την πραγματοποίηση της σύνδεσης της εγκατεστημένης επιχείρησης με τον πάροχο του πρώτου εδαφίου, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων διέλευσης και της εξασφάλισης της αποκατάστασης των κοινόχρηστων υποδομών μετά από την εκτέλεση των έργων. Οι υπηρεσίες του πρώτου εδαφίου μπορούν να παρέχονται και από την Ε.Α.Δ.Ε.Π. στις εγκατεστημένες επιχειρήσεις, σύμφωνα με τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς.

Η Ε.Α.Δ.Ε.Π. δύναται, κατόπιν έγγραφης ενημέρωσης, η οποία κατατίθεται έως την 30ή Νοεμβρίου εκάστου έτους προς τον δήμο στα διοικητικά όρια του οποίου εμπίπτει το Ε.Π., να εκτελεί από την επόμενη οικονομική χρήση, αντί του εκάστοτε αρμόδιου φορέα τις ενέργειες συλλογής και διαχείρισης αδέσποτων ζώων συντροφιάς εντός του Ε.Π., αναλαμβάνοντας τις υποχρεώσεις του ν. 4830/2021 (Α’ 169), ιδίως ως προς τη θέση σε εφαρμογή ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδίου διαχείρισης των αδέσποτων ζώων που περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, την ηλεκτρονική σήμανση, την καταγραφή, τη στείρωση, την κτηνιατρική εξέταση, την παροχή κτηνιατρικής περίθαλψης, την εύρεση αναδόχου και την υιοθεσία των ζώων, με ανάλογη εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 4830/2021 και την ενημέρωση του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς για όλες τις μεταβολές, και ως προς τις αρμοδιότητες εποπτείας των ανωτέρω δράσεων από το Τμήμα Προστασίας Ζώων Συντροφιάς της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών. Επιπλέον η Ε.Α.Δ.Ε.Π. οφείλει να ιδρύσει και λειτουργήσει πρότυπα μικρά καταφύγια αδέσποτων ζώων συντροφιάς, με ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 28 και 29 του ν. 4830/2021 με σκοπό τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς και τη μείωσή τους μέσω προγραμμάτων υιοθεσίας με απαρέγκλιτη τήρηση των κανόνων ευζωίας.

Η Ε.Α.Δ.Ε.Π. έχει πρόσβαση στα στοιχεία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων του άρθρου 42 του ν. 4042/2012 (Α’ 24) που αφορούν στις εγκατεστημένες επιχειρήσεις των Ε.Π. ευθύνης της.

Το παρόν άρθρο καταλαμβάνει και εφαρμόζεται σε όλους τους Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων. Κάθε διαφορά από τη σύμβαση εγκατάστασης του άρθρου 24 ή ευρύτερα από τον παρόντα, δύναται να υπάγεται σε διαμεσολάβηση, με ανάλογη εφαρμογή του ν. 4640/2019 (Α’ 190).

Η διοίκηση και διαχείριση ενός Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) μπορεί να μεταβιβασθεί, στη φάση της λειτουργίας του, από την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) σε νέο οικονομικό φορέα, υπό την προϋπόθεση ότι ο φορέας αυτός είναι ανώνυμη εταιρεία και τεκμηριώνει την αξιοπιστία, φερεγγυότητα και χρηματοπιστωτική ικανότητά του και των μετόχων του, τη διοικητική και οργανωτική δομή με την οποία πρόκειται να ασκήσει τη δραστηριότητα που μεταβιβάζεται, καθώς και το χρηματοδοτικό σχήμα με το οποίο πρόκειται να υποστηρίξει τη διαχείριση του Ε.Π..

Η μεταβίβαση εγκρίνεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία εκδίδεται κατόπιν αίτησης και των δυο μερών. Η αίτηση συνοδεύεται από το τελικό σχέδιο της σύμβασης μεταβίβασης, καθώς και όλα τα απαραίτητα έγγραφα από τα οποία προκύπτουν η αξιοπιστία, φερεγγυότητα και χρηματοπιστωτική ικανότητα του νέου φορέα, καθώς και το χρηματοδοτικό σχήμα και η διοικητική και οργανωτική δομή, με τα οποία υποστηρίζεται η διαχείριση του Ε.Π..

Η μεταβίβαση ολοκληρώνεται με την κατάρτιση της σύμβασης μεταβίβασης, η οποία κοινοποιείται στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, μετά από την κοινοποίηση της οποίας ο νέος φορέας υπεισέρχεται σε όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα της Ε.Α.Δ.Ε.Π., όπως περιγράφονται στο επιχειρηματικό σχέδιο και τον Κανονισμό Λειτουργίας και πραγματοποιεί όλες τις περιγραφόμενες σε αυτό επενδύσεις, και νοείται εφεξής ως Ε.Α.Δ.Ε.Π. του Ε.Π..

Η σύσταση της Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) απαλλάσσεται από τον φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου. Αν η Ε.Α.Δ.Ε.Π. ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων, το ποσό της απαλλαγής συνυπολογίζεται στο ποσό της δημόσιας επιχορήγησης.

Κάθε σύμβαση αγοραπωλησίας, δωρεάς έκτασης, σύστασης δικαιώματος επιφανείας, αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, εισφοράς ακινήτων προς την Ε.Α.Δ.Ε.Π. για τον σκοπό της διασφάλισης έκτασης, από την Ε.Α.Δ.Ε.Π. ή από και προς επιχείρηση που έχει εγκατασταθεί, πρόκειται να εγκατασταθεί ή να μετεγκατασταθεί εντός του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.), απαλλάσσεται από τον φόρο μεταβίβασης και τον φόρο δωρεάς, αντιστοίχως. Η επιχείρηση που ωφελείται αυτού του κινήτρου, για πέντε (5) έτη από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης, δεν διαθέτει σε τρίτο την εν λόγω έκταση.

Τα δικαιώματα συμβολαιογράφου και άμισθου ή έμμισθου υποθηκοφύλακα ή προϊσταμένου κτηματολογικού γραφείου για τη σύναψη ή μεταγραφή των παραπάνω δικαιοπραξιών, καθώς και το σύνολο των τελών για την εγγραφή τους στα κατά νόμο δημόσια βιβλία δεν μπορεί να υπερβούν τις οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ για τον συμβολαιογράφο και τις τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για τον υποθηκοφύλακα ή για το Ελληνικό Κτηματολόγιο, όταν η εγγραφή διενεργείται σε κτηματολογικό γραφείο ή υποκατάστημα αρμοδιότητάς του που λειτουργεί κατά τον ν. 4512/2018 (Α’ 5), ανεξαρτήτως της αξίας της συναλλαγής. Τα ανωτέρω ποσά μπορεί να αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Για τις Ε.Α.Δ.Ε.Π., ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) αποτελεί μέρος του κόστους του έργου, καθώς και επιλέξιμη δαπάνη προς επιχορήγηση, αν δεν ασκούν δραστηριότητα μέσω της οποίας μπορούν να τον συμψηφίσουν.

Το ποσό της εισφοράς σε χρήμα, με το οποίο συμμετέχει έκαστος ιδιοκτήτης πλην της Ε.Α.Δ.Ε.Π., στις δαπάνες για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων και έργων υποδομής, αποτελεί παραγωγική δαπάνη και εντάσσεται στις εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες, εφόσον πληρούνται και οι λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου 22 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 170).

Οι ρυθμίσεις του παρόντος καταλαμβάνουν όλους τους Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων και εφαρμόζονται σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

Για τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται εντός των Επιχειρηματικών Πάρκων (Ε.Π.) δεν απαιτείται έγκριση ή γνωστοποίηση εγκατάστασης. Προϋπόθεση της εγκατάστασης επιχειρήσεων στο Ε.Π. αποτελεί η χορήγηση από την Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Α.Δ.Ε.Π.) βεβαίωσης συμβατότητας της δραστηριότητας, ανάλογα με τον τύπο του Ε.Π. και με τους όρους που το διέπουν, σύμφωνα με την απόφαση έγκρισης ανάπτυξής του και το ρυμοτομικό σχέδιο εφαρμογής. Όμοια βεβαίωση απαιτείται σε περίπτωση εκσυγχρονισμού του παραγωγικού εξοπλισμού και επέκτασης των δραστηριοτήτων των εγκατεστημένων επιχειρήσεων εντός Ε.Π..

Για την έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) δραστηριότητας, η οποία εγκαθίσταται στο Ε.Π., δεν απαιτούνται οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών που προβλέπονται στα άρθρα 3 Εσωτερικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 45), εφόσον καλύπτονται από τις γνωμοδοτήσεις που δόθηκαν κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση του Ε.Π.. Από την απαλλαγή εξαιρούνται οι γνωμοδοτήσεις για την αξιοποίηση παραγόμενης ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, τη διαχείριση στερεών αποβλήτων, την καταλληλότητα των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται και τα παραγόμενα προϊόντα, εφόσον αυτές απαιτούνται. Η διαδικασία της δημοσιοποίησης και διαβούλευσης της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, σύμφωνα με την ως άνω κοινή απόφαση, εξακολουθεί να απαιτείται. Οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις κοινοποιούν στην Ε.Α.Δ.Ε.Π. την Α.Ε.Π.Ο. της δραστηριότητάς τους, καθώς και τις τροποποιήσεις και ανανεώσεις αυτής.

Οι επιχειρήσεις με οικονομική δραστηριότητα που ασκείται υπό καθεστώς έγκρισης λειτουργίας του ν. 4442/2016 (Α’ 230), οι οποίες εγκαθίστανται εντός Ε.Π., απαλλάσσονται από την υποχρέωση λήψης έγκρισης λειτουργίας και υπόκεινται σε καθεστώς γνωστοποίησης λειτουργίας του άρθρου 5 του ν. 4442/2016. Η απαλλαγή του πρώτου εδαφίου δεν ισχύει για τις δραστηριότητες που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής της υπ’ αρ. 172058/11.2.2016 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Υγείας, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 354), περί του καθορισμού κανόνων για την αντιμετώπιση κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης έκτασης σε εγκαταστάσεις ή μονάδες, λόγω της ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών, καθώς και τις δραστηριότητες του ν. 4409/2016 (Α’ 36). Η έγκριση ή γνωστοποίηση λειτουργίας κοινοποιείται στην Ε.Α.Δ.Ε.Π..

Επιτρέπεται η μεταφορά υπολοίπου συντελεστή δόμησης μεταξύ ακινήτων του ιδίου ιδιοκτήτη εντός Ε.Π., υπό την προϋπόθεση της μη υπέρβασης του ποσοστού κάλυψης του ογδόντα τοις εκατό (80%).

Για γήπεδα ή οικόπεδα, εντός Ε.Π., που ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη ή έχουν μισθωθεί με μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα (10) ετών από τον ίδιο μισθωτή και τέμνονται από δημοτικό ή επαρχιακό δρόμο, δύναται να εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 20 του ν. 4067/2012 (Α’ 79) περί υπέργειας ή υπόγειας ζεύξης κτιρίων.

Οι ρυθμίσεις του παρόντος καταλαμβάνουν όλους τους Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων.

Επιτρέπεται η εγκατάσταση και λειτουργία των μεταποιητικών και συναφών δραστηριοτήτων οι οποίες εμπίπτουν στην κατηγορία «Α2» της περιβαλλοντικής κατάταξης της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) στα Επιχειρηματικά Πάρκα (Ε.Π.) εντός της Περιφέρειας Αττικής για τα οποία έχει διαπιστωθεί η ολοκλήρωση των έργων υποδομής τους.

Για τις δραστηριότητες που είναι εγκατεστημένες σε περιοχή, όπου σύμφωνα με τις πολεοδομικές διατάξεις έχει επέλθει μεταβολή της χρήσης γης ή, για οποιονδήποτε λόγο, επιβάλλεται η απομάκρυνσή τους, οι δαπάνες μετεγκατάστασης αυτών σε Ε.Π. δύναται να καταστούν επιλέξιμες στη βάση αναπτυξιακών προγραμμάτων, με εθνικούς ή συγχρηματοδοτούμενους πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέχρι το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό, σύμφωνα με τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων. Στις δαπάνες αυτές περιλαμβάνονται το κόστος ανέγερσης νέου κτιρίου, κτιριακού εκσυγχρονισμού υφιστάμενου κτιρίου, εγκατάστασης στο νέο κτίριο, αντικατάστασης του μηχανολογικού εξοπλισμού λόγω βλάβης που οφείλεται στη μετεγκατάσταση και το κόστος αποσυναρμολόγησης και συναρμολόγησης αυτού.

Οι επιχειρήσεις που μετεγκαθίστανται σε Ε.Π., απαλλάσσονται από την καταβολή φόρου εισοδήματος για την υπεραξία που προκύπτει από την εκποίηση των ακινήτων και των λοιπών εγκαταστάσεών τους, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στο κόστος μετεγκατάστασής τους. Αν, μέσα σε πέντε (5) έτη από τη μετεγκατάσταση, η επιχείρηση παύσει να ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα μέσα στο Ε.Π., υποχρεούται σε επιστροφή του ποσού της φοροαπαλλαγής με τις νόμιμες προσαυξήσεις. Το ποσό που αποτελεί αντικείμενο απαλλαγής συνυπολογίζεται στο ποσό της δημόσιας επιχορήγησης, εφόσον η επιχείρηση ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων.

Τα κίνητρα του εκάστοτε ισχύοντος αναπτυξιακού νόμου ισχύουν και για επιχειρήσεις που έχουν εγκατασταθεί, πρόκειται να εγκατασταθούν ή να μετεγκατασταθούν εντός Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.).

Οι ρυθμίσεις του παρόντος καταλαμβάνουν όλους τους Ο.Υ.Μ.Ε.Δ. και εφαρμόζονται σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

Προορισμός των επιχειρηματικών οικοπέδων είναι η εγκατάσταση, μετεγκατάσταση και λειτουργία επ’ αυτών των δραστηριοτήτων που προβλέπονται να ασκούνται εντός του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.), αναλόγως της κατηγορίας του.

Όσοι διαθέτουν ή αποκτούν επιχειρηματικό οικόπεδο εντός του Ε.Π., εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) ετών είτε από την έναρξη λειτουργίας του Ε.Π. είτε από την απόκτησή του, αν έπεται αυτής, προβαίνουν σε αποδεδειγμένη έναρξη άσκησης της εγκατεστημένης δραστηριότητας ή διάθεσή του προς αξιοποίηση.

Μη αξιοποίηση των επιχειρηματικών οικοπέδων, σύμφωνα με τον ως άνω προορισμό τους απαγορεύεται. Ως μη αξιοποίηση νοείται για τους σκοπούς του παρόντος:

Εφόσον δεν έχει αξιοποιηθεί το ακίνητο ή έχει παύσει η λειτουργία της εγκατεστημένης επιχείρησης για διάστημα πάνω από πέντε (5) έτη, εντός των έξι (6) πρώτων ετών από την απόκτησή του, οι ιδιοκτήτες δύναται να το διαθέσουν, χωρίς να καταγράφουν λογιστικές ζημίες που προκύπτουν από την αξιοποίησή του.

Με το πέρας της προθεσμίας της παρ. 2, τα μη αξιοποιηθέντα κατά τα ανωτέρω επιχειρηματικά οικόπεδα με τα συστατικά τους, μπορεί να απαλλοτριώνονται αναγκαστικά υπέρ και με δαπάνες της Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.), με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, μετά από αίτηση της Ε.Α.Δ.Ε.Π., η οποία συνοδεύεται από όλο το απαραίτητο υλικό τεκμηρίωσης. Αν η μη αξιοποίηση γίνεται από μη κύριο, στον οποίο έχει χορηγηθεί τέτοια εξουσία, ο κύριος ή επικαρπωτής του ακινήτου αποκτά νόμιμο έρεισμα για την άμεση καταγγελία και λύση της σύμβασης με τον μη κύριο. Μετά από τη λύση της σύμβασης εκκινεί ισόχρονη προθεσμία αξιοποίησης για τον κύριο ή επικαρπωτή, μετά από την άπρακτη πάροδο της οποίας δύναται να απαλλοτριωθεί το ακίνητο κατά τα ανωτέρω.

Ως προς τη διαδικασία απαλλοτρίωσης της παρ. 5 εφαρμόζεται ο ν. 2882/2001 (Α’ 17). Οφειλές του δικαιούχου της αποζημίωσης λόγω απαλλοτρίωσης προς την Ε.Α.Δ.Ε.Π., από οποιαδήποτε αιτία, συμψηφίζονται με την οφειλόμενη αποζημίωση. Με τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης αποσβέννυται κάθε εμπράγματο δικαίωμα τρίτων επί του επιχειρηματικού οικοπέδου και λύεται για την Ε.Α.Δ.Ε.Π. κάθε ενοχική σχέση που συνδέεται με το επιχειρηματικό οικόπεδο που απαλλοτριώνεται.

Η υποχρέωση των ιδιοκτητών αδόμητων επιχειρηματικών οικοπέδων για την καταβολή των εξόδων διοίκησης και διαχείρισης περιορίζεται σε ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) των εξόδων που θα αντιστοιχούσαν σε αυτούς, αν το οικόπεδο είχε δομηθεί, με εξάντληση του συντελεστή δόμησης.

Η εποπτεία της ανάπτυξης και λειτουργίας των Επιχειρηματικών Πάρκων (Ε.Π.) ασκείται από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Η εποπτεία συνίσταται στη διενέργεια τακτικών και έκτακτων ελέγχων επί των Ε.Π., των Εταιρειών Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων για τη διαπίστωση της τήρησης του παρόντος, των όρων της απόφασης έγκρισης ανάπτυξης, της ανάπτυξης του ρυμοτομικού σχεδίου εφαρμογής και της εύρυθμης λειτουργίας, διαχείρισης και συντήρησης των κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων.

Οι έλεγχοι διενεργούνται από Επιτροπές Ελέγχου. Οι τακτικοί έλεγχοι διενεργούνται ανά διετία, τόσο κατά την ανάπτυξη, όσο και κατά τη λειτουργία του Ε.Π., από Επιτροπή Ελέγχου. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται μετά από τη σύνταξη και κατάθεση από την Ε.Α.Δ.Ε.Π. της έκθεσης της παρ. 6. Κατά την ανάπτυξη του Ε.Π., οι έλεγχοι διενεργούνται μόνο επί τη βάσει εγγράφων (διοικητικός έλεγχος), πλην του ελέγχου για την έκδοση της απόφασης του άρθρου 16. Κατά τη λειτουργία του Ε.Π., δύνανται να πραγματοποιούνται και επιτόπιοι έλεγχοι. Οι έκτακτοι έλεγχοι διενεργούνται είτε μετά από αναφορά της Ε.Α.Δ.Ε.Π. είτε κατά την κρίση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας οποτεδήποτε και χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.

Οι Επιτροπές Ελέγχου είναι τριμελείς και συνιστώνται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Βιομηχανίας. Ως μέλη των Επιτροπών Ελέγχου ορίζονται υπάλληλοι της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των συναρμοδίων Υπουργείων και της οικείας Περιφέρειας.

Μετά από τη διενέργεια ελέγχου, η Επιτροπή Ελέγχου συντάσσει έκθεση αυτοψίας, η οποία κοινοποιείται στην Ε.Α.Δ.Ε.Π. για να εκθέσει τις απόψεις της. Εφόσον με την έκθεση αυτή διαπιστώνεται παράβαση, επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 33.

Οι Ε.Α.Δ.Ε.Π. υποβάλλουν, εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους, στη Διεύθυνση Αδειοδότησης Επιχειρήσεων και Επιχειρηματικών Πάρκων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων εκθέσεις στις οποίες αναφέρονται:

Σε περίπτωση άπρακτης παρόδου της προθεσμίας της παρ. 4 του άρθρου 11 για την υποβολή προς έγκριση του ρυμοτομικού σχεδίου εφαρμογής και της προθεσμίας της παρ. 2 του άρθρου 16 για την ολοκλήρωση των έργων υποδομής, με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των Υπουργείων Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, ανακαλείται η απόφαση έγκρισης ανάπτυξης του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.), η έκτασή του αποχαρακτηρίζεται, το ρυμοτομικό σχέ θεωρημένη και εγκεκριμένη φυτοτεχνική μελέτη αποκατάστασης του διαταραχθέντος δασικού περιβάλλοντος, εφαρμοζομένης και της παρ. 12 του άρθρου 45 του ν. 998/1979 (Α’ 289) και προβλέπονται οι αναγκαίες επεμβάσεις για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Με όμοια απόφαση μπορεί να ανατίθεται η ανάπτυξη του Ε.Π. σε άλλη Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.), η οποία υπεισέρχεται ως καθολικός διάδοχος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ε.Α.Δ.Ε.Π., που έχει εκπέσει. Για τις απαλλοτριωθείσες ιδιοκτησίες εφαρμόζεται το άρθρο 12 του ν. 2882/2001 (Α’ 17).

Σε περίπτωση παραβάσεων του παρόντος νόμου ως προς την υλοποίηση του Επιχειρηματικού Σχεδίου σύμφωνα με την απόφαση έγκρισης του άρθρου 10, την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων, την ακριβή ανάπτυξη του ρυμοτομικού σχεδίου εφαρμογής, τη χορήγηση της βεβαίωσης συμβατότητας της παρ. 1 του άρθρου 29, την ορθή διαχείριση των κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων και την εν γένει χρηστή διοίκηση και διαχείριση του Ε.Π., επιβάλλεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Βιομηχανίας σύσταση και τίθεται προθεσμία δύο (2) μηνών προς συμμόρφωση. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης εντός της τασσόμενης προθεσμίας, με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, επιβάλλεται πρόστιμο από δύο χιλιάδες (2.000) μέχρι πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, το οποίο, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παράβασης, δύναται να προσαυξάνεται μέχρι το ποσό των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ. Τα πρόστιμα βεβαιώνονται και εισπράττονται, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190) υπέρ του ελληνικού δημοσίου.

Κατά της απόφασης της παρ. 2, χωρεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία ασκείται από όποιον έχει έννομο συμφέρον σε αποκλειστική προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο της σχετικής απόφασης.

Όποιος με πρόθεση παραβαίνει την παρ. 6 του άρθρου 22 τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μηνών.

Η έγκριση ανάπτυξης του Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) διεκπεραιώνεται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (Ο.Π.Σ. - Α.Δ.Ε.) του άρθρου 14 του ν. 4442/2016 (Α’ 230). Το Ο.Π.Σ. - Α.Δ.Ε. είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr ΕΨΠ) και του Ελληνικού Κέντρου Ενιαίας Εξυπηρέτησης (eugo.gov.gr).

Η υπηρεσία που διαχειρίζεται το Ο.Π.Σ. - Α.Δ.Ε. υλοποιεί τις απαιτούμενες προσαρμογές στο πληροφοριακό σύστημα, ώστε κάθε ενέργεια που αφορά σε έγκριση ή γνωστοποίηση λειτουργίας οικονομικής δραστηριότητας εντός του Ε.Π. να κοινοποιείται μέσω του συστήματος στην Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) και να λαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο η βεβαίωση περί συμβατότητας αυτών με τους όρους ανάπτυξης και λειτουργίας του Ε.Π..

Στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας συστήνεται ηλεκτρονικό Μητρώο Αδρανών Βιομηχανικών Κτιρίων, στο οποίο καταγράφονται οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις εντός Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων, οι οποίες έχουν παύσει τη λειτουργία τους για πέντε (5) τουλάχιστον έτη από την έναρξη λειτουργίας τους.

Η βάση δεδομένων επικαιροποιείται με τη μορφή γεωγραφικού συστήματος πληροφοριών (GIS) των χρήσεων γης και όρων δόμησης που αφορούν στις μεταποιητικές και συναφείς δραστηριότητες σε όλη την ελληνική επικράτεια, λαμβανομένων υπόψη και των προτάσεων και αποτελεσμάτων του επιχειρησιακού σχεδίου του άρθρου 35.

Συστήνονται διαδικτυακά οργανωμένα πεδία διαλόγου για την περιφερειακή βιομηχανική ανάπτυξη ανά περιφέρεια, όπου τα ενδιαφερόμενα μέρη συμμετέχουν σε συζητήσεις μεταξύ τους με σκοπό την εκκίνηση πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη Ε.Π..

Το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων δια της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας μεριμνά για την εκπόνηση, εφαρμογή και επικαιροποίηση επιχειρησιακού σχεδίου για την ανάπτυξη Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) στην ελληνική επικράτεια. Σκοπός του επιχειρησιακού σχεδίου είναι:

Το Επιχειρησιακό Σχέδιο επικαιροποιείται με μέριμνα της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας και τα στοιχεία του λαμβάνονται υπόψη κατά την αναμόρφωση του ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τη βιομηχανία.

Κατά παρέκκλιση των άρθρων 953 και 954 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) και κάθε άλλης αντίθετης διάταξης, επιτρέπεται η σύσταση δικαιώματος επιφανείας επί εδάφους οικοπέδων, εντός Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.). Το δικαίωμα επιφανείας περιλαμβάνεται στην ακίνητη περιουσία κατά την έννοια του άρθρου 949 του Α.Κ..

Η επιφάνεια συστήνεται για ορισμένο χρόνο με έγγραφη σύμβαση που περιβάλλεται τον συμβολαιογραφικό τύπο και μεταγράφεται αρμοδίως. Η σύσταση του δικαιώματος επιφανείας γίνεται με την ίδια συμβολαιογραφική πράξη, με την οποία αυτό μεταβιβάζεται. Οι διατάξεις για τη μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτων με συμφωνία εφαρμόζονται αναλόγως και για τη μεταβίβαση του δικαιώματος επιφανείας.

Η επιφάνεια δεν μπορεί να συσταθεί για χρόνο μεγαλύτερο των ενενήντα εννέα (99) ετών και μικρότερο των πέντε (5) ετών. Επιφάνεια που συστήθηκε για χρόνο μεγαλύτερο των ενενήντα εννέα (99) ετών ή μικρότερο των πέντε (5) ετών, ισχύει για ενενήντα εννέα (99) ή πέντε (5) έτη, αντιστοίχως. Τα μέρη μπορούν με σύμβαση να παρατείνουν τη διάρκεια, υποχρέωση, όμως, παράτασης που αναλαμβάνεται εκ των προτέρων δεν δεσμεύει. Η παράταση συμφωνείται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που υποβάλλεται σε μεταγραφή.

Σύσταση δικαιώματος επιφανείας με χρησικτησία δεν επιτρέπεται.

Κτίσμα ή κτίσματα, που αποτελούν αντικείμενο δικαιώματος επιφανείας, μπορεί να υπαχθούν στο καθεστώς διηρημένης ιδιοκτησίας από τον επιφανειούχο, κατ’ ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 1002 και 1117 του Α.Κ., του ν. 3741/1929 (Α’ 4) και του ν.δ. 1024/1971 (Α’ 232). Η σχετική συμβολαιογραφική πράξη σύστασης ή τροποποίησης διηρημένων ιδιοκτησιών, στην οποία προσαρτάται, επί ποινή ακυρότητας, έγγραφη συναίνεση του κυρίου, μεταγράφεται στα βιβλία μεταγραφών του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου ή καταχωρίζεται στο κτηματολογικό βιβλίο, εάν το ακίνητο υπάγεται στη χωρική αρμοδιότητα κτηματολογικού γραφείου, σύμφωνα με τις διατάξεις περί μεταγραφής ή καταχώρισης, αντίστοιχα, της συμβολαιογραφικής πράξης σύστασης διηρημένων ιδιοκτησιών. Στην περίπτωση αυτή, οι επιμέρους οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες δεν έχουν ποσοστά συγκυριότητας στο έδαφος, αλλά ποσοστά εξ αδιαιρέτου στο δικαίωμα επιφανείας.

Η σύσταση του δικαιώματος επιφανείας γίνεται είτε αντί ορισμένου τμήματος, που καταβάλλεται ολόκληρο κατά τη σύσταση ή πιστώνεται ολικά ή μερικά είτε αντί καταβολής εδαφονομίου περιοδικώς είτε με συνδυασμό των δύο.

Τα σχετικά με το αντάλλαγμα ζητήματα καθορίζονται κατά τη σύσταση και μεταβίβαση της επιφανείας ή με μεταγενέστερη συμφωνία. Τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν ότι το εδαφονόμιο προκαταβάλλεται για μέρος ή το σύνολο της διάρκειας της επιφανείας με μείωση του ποσού του, που λαμβάνει χώρα με την εφαρμογή συμφωνούμενου συντελεστή προεξόφλησης.

Το δικαίωμα επιφανείας επιτρέπεται να συστήνεται σε τμήμα ευρύτερου οικοπέδου και στη συνέχεια με την ίδια πράξη να μεταβιβάζεται, με αναλογική εφαρμογή, ως προς τη μεταβίβαση, των όρων και των προϋποθέσεων που ισχύουν για την κυριότητα. Ως προς τα δικαιώματα τρίτων εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για την κυριότητα.

Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης επιτρέπεται, ειδικώς για τα οικόπεδα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, η σύσταση δικαιώματος επιφανείας σε έκταση που αποτελεί τμήμα ευρύτερου οικοπέδου, η οποία συνιστά τη νόμιμη αιτία κατάτμησης του ευρύτερου οικοπέδου, τηρουμένων των χωροταξικών και πολεοδομικών όρων και προϋποθέσεων που διέπουν τα οικόπεδα εντός Οργανωμένου Υποδοχέα Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (Ο.Υ.Μ.Ε.Δ.). Η κατάτμηση του οικοπέδου σε δύο ή πλείονα αυτοτελή οικόπεδα, υπό τις προϋποθέσεις ότι έκαστο εξ αυτών έχει νομική αυτοτέλεια, είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, καθώς και το εναπομείναν τμήμα του είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, συντελείται ταυτοχρόνως και με την ίδια συμβολαιογραφική πράξη, με την οποία συστήνεται και μεταβιβάζεται προς τρίτο το δικαίωμα επιφανείας επί του τμήματος του οικοπέδου. Η κατάτμηση ολοκληρώνεται με τη μεταγραφή της σχετικής πράξης στα βιβλία μεταγραφών του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου ή με την καταχώριση αυτής στο κτηματολογικό βιβλίο, εάν το ακίνητο υπάγεται στη χωρική αρμοδιότητα κτηματολογικού γραφείου. Επιτρέπεται η κατά τα ανωτέρω σύσταση δικαιώματος επιφανείας επί περισσότερων ξεχωριστών τμημάτων του ιδίου οικοπέδου.

Η κατάτμηση οικοπέδου που έλαβε χώρα σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 συνεχίζει να ισχύει και μετά από τη λήξη της διάρκειας του συσταθέντος δικαιώματος επιφανείας επί του διαμορφωθέντος αυτοτελούς ακινήτου, πρώην τμήματος του ευρύτερου οικοπέδου, ή μετά από την κατάργηση ή απόσβεσή της, επιτρεπομένης, αυτοτελώς, της περαιτέρω μεταβίβασης της κυριότητας ή της σύστασης επ’ αυτού και μεταβίβασης νέου δικαιώματος επιφανείας.

Στο περιεχόμενο του δικαιώματος της επιφανείας είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται όροι που αναφέρονται ιδίως:

Οι ως άνω όροι, καθώς και όσοι άλλοι περιλαμβάνονται στη σύμβαση σύστασης και μεταβίβασης της επιφανείας ενεργούν υπέρ και κατά του κυρίου και του επιφανειούχου, καθώς και των διαδόχων τους.

Με την επιφύλαξη της περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 39, η επιφάνεια είναι μεταβιβαστή, εν όλω ή εν μέρει, εν ζωή ή αιτία θανάτου και δύναται να αποτελέσει αντικείμενο εισφοράς σε είδος σε εταιρεία προς κάλυψη του εταιρικού της κεφαλαίου.

Η μεταβίβαση της επιφανείας γίνεται όπως και η μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου.

Όταν στη σύμβαση σύστασης της επιφάνειας έχει συνομολογηθεί, σύμφωνα με την περ. η) της παρ. 1 του άρθρου 39, απαίτηση λήψης συναίνεσης του κυρίου για τη μεταβίβαση ή την επιβάρυνση του δικαιώματος, η συναίνεση παρέχεται με μονομερή δήλωση του κυρίου απευθυντέα στον επιφανειούχο, η οποία περιβάλλεται τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου και υπόκειται σε εγγραφή στο αρμόδιο υποθηκοφυλακείο ή σε καταχώριση στο αρμόδιο κτηματολογικό γραφείο. Η έλλειψη της συναίνεσης καθιστά τη μεταβίβαση ή την επιβάρυνση ανίσχυρη. Συναίνεση του κυρίου δεν απαιτείται στις περιπτώσεις μη συναινετικής εγγραφής προσημείωσης υποθήκης και μεταβίβασης στο πλαίσιο διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.

Με την επιφύλαξη αντίθετης συμφωνίας, σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 39, ο επιφανειούχος υποχρεούται να φέρει κατά τη διάρκεια της επιφανείας τα οποιασδήποτε φύσης βάρη που έχουν σχέση με το κτίσμα ή το έδαφος, επί του οποίου υφίσταται το δικαίωμα επιφανείας.

Προγενέστερα εμπράγματα δικαιώματα επί του ακινήτου εξακολουθούν να βαρύνουν το ακίνητο, εκτός αν ο δικαιούχος συναινέσει στον περιορισμό τους επί του εδάφους ή του κτίσματος.

Η επιφάνεια λήγει αυτοδικαίως με την παρέλευση του χρόνου διάρκειάς της. Η λήξη μπορεί να διαπιστώνεται με μονομερή συμβολαιογραφική πράξη κατόπιν αίτησης του κυρίου. Η πράξη έχει διαπιστωτικό χαρακτήρα και η έλλειψή της δεν παρατείνει την επιφάνεια.

Η επιφάνεια αποσβέννυται, αν ενωθεί με την κυριότητα του οικοπέδου στο ίδιο πρόσωπο.

Η επιφάνεια δύναται να αποσβέννυται πριν από τη λήξη της διάρκειάς της με μονομερή δήλωση του κυρίου:

Οι πράξεις και δηλώσεις των παρ. 1, 2 και 4, με τις οποίες διαπιστώνεται η λήξη ή επέρχεται η απόσβεση της επιφάνειας, περιβάλλονται τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου και εγγράφονται στα βιβλία μεταγραφών του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου ή καταχωρίζονται στα κτηματολογικά φύλλα του αρμόδιου κτηματολογικού γραφείου. Στις περιπτώσεις αυτές, η λήξη ή η απόσβεση της επιφανείας επέρχεται κατά τον χρόνο της εγγραφής ή καταχώρισης των δηλώσεων.

Αν έχει συσταθεί εμπράγματο δικαίωμα τρίτου επί του δικαιώματος επιφανείας, για την απόσβεση του δικαιώματος είτε με τη δήλωση παραίτησης της παρ. 4 είτε λόγω μεταβίβασης στον κύριο κατά την παρ. 2, με εξαίρεση την περίπτωση που ο κύριος αναδεικνύεται υπερθεματιστής σε αναγκαστικό πλειστηριασμό της επιφάνειας, απαιτείται και η συναίνεση του δικαιούχου του εμπραγμάτου δικαιώματος, διαφορετικά η παραίτηση ή η μεταβίβαση είναι άκυρη. Η συναίνεση του προηγούμενου εδαφίου παρέχεται με μονομερή δήλωση του δικαιούχου του εμπραγμάτου δικαιώματος, που περιβάλλεται τον συμβολαιογραφικό τύπο και σημειώνεται στα βιβλία μεταγραφών ή στα κτηματολογικά βιβλία.

Η καταστροφή του κτίσματος δεν επάγεται απόσβεση της επιφανείας.

Αν δεν ορίζεται άλλως στη συμβολαιογραφική πράξη σύστασης και μεταβίβασης της επιφάνειας, κατά την περ. ι) της παρ. 1 του άρθρου 39, όταν το δικαίωμα επιφανείας λήξει ή αποσβεσθεί, ο επιφανειούχος υποχρεούται, εντός ενός (1) μηνός από τη λήξη ή απόσβεση, τηρώντας όλες τις προβλέψεις της πολεοδομικής, περιβαλλοντικής και εργατικής νομοθεσίας, να καθαιρέσει με δική του ευθύνη και δαπάνες όλα τα κτίσματα που έχουν ανεγερθεί, καθώς και να διαχειριστεί και απομακρύνει τα προϊόντα της καθαίρεσης. Σε περίπτωση παραβίασης της εν λόγω υποχρέωσης του επιφανειούχου, ο κύριος δικαιούται κατ’ επιλογή του:

Η λήξη ή η απόσβεση του δικαιώματος επιφανείας επιφέρει την απόσβεση των εμπραγμάτων δικαιωμάτων τρίτων επί του δικαιώματος επιφανείας.

Ο επιφανειούχος υποχρεούται σε άρση της χαρακτηρισμένης επικινδυνότητας κτίσματος της επιφανείας, πριν από τη λήξη ή απόσβεση του δικαιώματος, με αποκλειστικά δικές του δαπάνες. Μέχρι την επέλευση της άρσης, ακόμα και αν αυτή επέλθει μετά από τη λήξη ή απόσβεση του δικαιώματος της επιφανείας, ο επιφανειούχος είναι αποκλειστικά ποινικά, διοικητικά και αστικά υπεύθυνος.

Μετά από τη λήξη ή απόσβεση του δικαιώματος της επιφανείας και για τις ανάγκες και μόνο άρσης της επικινδυνότητας, ο επιφανειούχος νομιμοποιείται να προβεί σε κάθε ενέργεια για την πραγματοποίηση των απαραίτητων εργασιών. Αν απαιτείται η πραγματοποίηση των εργασιών της παρούσας, ο κύριος του κτίσματος παρέχει στον υπόχρεο προς άρση επιφανειούχο ή στον υποδεικνυόμενο από αυτόν τρίτο την αναγκαία πρόσβαση στο επικίνδυνο κτίσμα. Ο επιφανειούχος και οι εξ αυτού έλκοντες δικαίωμα χρήσης του κτίσματος ευθύνονται αποκλειστικά, σύμφωνα με το άρθρο 925 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164), για όσο διάστημα ισχύει το δικαίωμα της επιφανείας, απαλλασσομένου του κυρίου από κάθε ευθύνη.

Η μεταγραφή, εγγραφή ή καταχώριση στο αρμόδιο υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο των πράξεων, οι οποίες ορίζονται ως μεταγραπτέες ή εγγραπτέες, δεν βαρύνεται με αναλογικά τέλη ή τέλη υπέρ τρίτων.

Για την εφαρμογή της φορολογικής εν γένει νομοθεσίας σε σχέση με το εμπράγματο δικαίωμα της επιφανείας και τη δυνατότητα τιτλοποίησης αυτού εφαρμόζονται οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 26 του ν. 3986/2011 (Α’ 152) περί της εξομοίωσης του δικαιώματος με εκείνο της επικαρπίας.

Οι διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ., π.δ. 503/1985, Α’ 182) για την κατάσχεση ακινήτου εφαρμόζονται και για την κατάσχεση του δικαιώματος της επιφάνειας.

Σε περίπτωση πλειστηριασμού του δικαιώματος επιφάνειας οι γεγενημένες απαιτήσεις του κυρίου έναντι του επιφανειούχου για την καταβολή του ανταλλάγματος του άρθρου 37 ικανοποιούνται, κατά προτεραιότητα μετά την αφαίρεση των εξόδων εκτέλεσης και πριν από τη διαίρεση του πλειστηριάσματος σε ποσοστά κατά τα άρθρα 977 και 1007 Κ.Πολ.Δ.. Ομοίως, ικανοποιούνται οι απαιτήσεις αυτές και σε περίπτωση πτώχευσης ή ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 68 του ν. 4307/2014 (Α’ 246), μετά από την αφαίρεση των δικαστικών εξόδων, των εξόδων διοίκησης της πτωχευτικής περιουσίας, στα οποία περιλαμβάνεται και η προσωρινή και οριστική αντιμισθία του συνδίκου και των ομαδικών πιστωμάτων ή αντίστοιχα των εξόδων εκκαθάρισης, στα οποία περιλαμβάνονται και οι δαπάνες λειτουργίας της επιχείρησης κατά την εκκαθάριση.

Όπου στον παρόντα προβλέπεται η έκδοση ατομικών διοικητικών πράξεων και συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ν. 4622/2019 (Α’ 133), η αρμοδιότητα τελικής υπογραφής καθορίζεται κατ’ εφαρμογή του άρθρου αυτού.

Σε περίπτωση ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Π.) σε δημόσιο ή δημοτικό κτήμα ή σε ακίνητο εταιρείας που ανήκει άμεσα ή έμμεσα στο ελληνικό δημόσιο στο πλαίσιο υφιστάμενων κατά τη δημοσίευση του παρόντος συμβάσεων παραχώρησης του ν. 4413/2016 (Α’ 148) ή Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα του ν. 3389/2005 (Α’ 232) ή με παραχώρηση χρήσης ή μίσθωση, ειδικές υποχρεώσεις του παραχωρησιούχου ή του αντισυμβαλλόμενου μέρους των οικείων συμβάσεων, όπως, υποχρέωση κατασκευής συγκεκριμένων υποδομών ή υποχρέωση μίσθωσης ή υποπαραχώρησης συγκεκριμένων τμημάτων του Ε.Π. δεν θίγονται από τις διατάξεις του παρόντος ή των αποφάσεων που εκδίδονται δυνάμει των παρ. 2, 9 και 10 του άρθρου 46. Ομοίως, η εποπτεία της ανάπτυξης και λειτουργίας και η μεταβίβαση της διοίκησης και διαχείρισης της Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (Ε.Α.Δ.Ε.Π.) σε νέο οικονομικό φορέα διέπονται αποκλειστικά από τους όρους των οικείων συμβάσεων.

Στο άρθρο 4 του ν. 4061/2012 (Α’ 66), περί παραχωρήσεων ακινήτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προστίθεται παρ. 11 ως εξής: «11. Με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να παραχωρούνται κατά χρήση, έναντι τιμήματος, ακίνητα της περ. α) της παρ. 1, ανεξαρτήτως έκτασης, εφόσον εμπίπτουν εντός εγκεκριμένων Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων, με σκοπό την αναβάθμιση και εξυγίανσή τους, χωρίς δημοπρασία, μετά από αίτηση του αρμόδιου φορέα διαχείρισης του υποδοχέα, στην οποία περιγράφεται το ακίνητο, κατά εμβαδόν, θέση και συντεταγμένες στο ελληνικό γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς. Η χρονική διάρκεια της παραχώρησης ορίζεται στην απόφαση του πρώτου εδαφίου, κατά ανώτατο όριο σαράντα (40) έτη, με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον είκοσι (20) έτη, μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου. Στην απόφαση του πρώτου εδαφίου αναγράφονται επίσης οι όροι και οι προϋποθέσεις της παραχώρησης, ιδίως η χρονική διάρκειά της, το τίμημα, ο τρόπος και η έναρξη καταβολής του, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Ο φορέας διαχείρισης του υποδοχέα δύναται να υπεκμισθώνει είτε κατά τμήματα, είτε στο σύνολό τους τα ακίνητα που του παραχωρήθηκαν με το τίμημα της παραχώρησης να ανέρχεται σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%), επί του εισπραττόμενου μισθώματος, εφαρμοζόμενου αναλογικά του άρθρου 9. Ο φορέας διαχείρισης οφείλει, εντός προθεσμίας τριών (3) ετών από την παραχώρηση, να προβεί σε κάθε εργασία διαμόρφωσης των ακινήτων και εντός προθεσμίας επιπλέον τριών (3) ετών να έχει εκμισθώσει τα παραχωρούμενα ακίνητα κατά τα άνω αναφερόμενα. Επίσης, οφείλει, εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός, να ενημερώσει το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που εξέδωσε την απόφαση της παραχώρησης, τόσο για την ολοκλήρωση των εργασιών διαμόρφωσης των ακινήτων, όσο για την εκμίσθωσή τους. Σε διαφορετική περίπτωση ανακαλείται η παραχώρηση.».

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται τα κριτήρια και οι προδιαγραφές για τον χαρακτηρισμό ενός Ε.Π. ως οικολογικού, κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 4.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθμίζονται ο τύπος της αίτησης του άρθρου 7, το ειδικότερο περιεχόμενο των μελετών σκοπιμότητας βιωσιμότητας και τεχνικής οργάνωσης και τα δικαιολογητικά που τις συνοδεύουν, τα ελάχιστα έργα υποδομής που απαιτούνται για να λειτουργήσει το Επιχειρηματικό Πάρκο (Ε.Π.) και οι προδιαγραφές που αυτά πληρούν, τα απαιτούμενα παράβολα, η διαδικασία εξέτασης της αίτησης και του σχετικού φακέλου, τα ειδικότερα κριτήρια και ο τρόπος αξιολόγησής τους, οι σχετικές προθεσμίες, οι προδιαγραφές, ο τύπος και το περιεχόμενο επιστολής καλής εκτέλεσης των έργων του άρθρου 16, η διαδικασία υποβολής της, το περιεχόμενό της, οι όροι και οι προϋποθέσεις κατάπτωσης ή επιστροφής της και κάθε άλλο σχετικό θέμα. 3.α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εγκρίνεται η κατά το άρθρο 10 ανάπτυξη Ε.Π..

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 11, παρατείνεται έως δύο (2) έτη.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δύναται να καθορίζονται η διαδικασία είσπραξης των εισφορών σε χρήμα του άρθρου 13, δέσμευσης χορήγησης του αποδεικτικού ενημερότητας και άρσης αυτής, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών, στα Ε.Π. ή σε τμήματα αυτών, μπορεί να συστήνονται Ελεύθερες Ζώνες ή να αναγνωρίζονται Ελεύθερες Αποθήκες ή Τελωνειακές Αποθήκες ή Χώροι Προσωρινής Αποθήκευσης, της παρ. 3 του άρθρου 14.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, ορίζεται το σύνολο των έργων που πρόκειται να εκτελεσθούν στις εξωτερικές υποδομές των Ε.Π., το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους, οι αρμόδιες υπηρεσίες υλοποίησης των έργων, με εξειδίκευση των διαδικασιών, αποφάσεων και εγκρίσεων που απαιτούνται για κάθε έργο, κατά την παρ. 3 του άρθρου 15.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, επιτρέπεται η μεταβολή των ορίων των Ε.Π., καθώς και των λοιπών δεδομένων ίδρυσης και λειτουργίας τους, κατά την παρ. 1 του άρθρου 17.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβλέπονται η διαδικασία καθορισμού, οριοθέτησης και οργάνωσης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι όροι δόμησης, καθώς και ο τρόπος λειτουργίας και διαχείρισης των Επιχειρηματικών Πάρκων Μεμονωμένης Μεγάλης Μονάδας του άρθρου 19.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθμίζεται ο τρόπος οργάνωσης και οι ελάχιστες υποδομές των Ε.Π.Ε., ο τύπος και οι προδιαγραφές των μελετών της παρ. 1 του άρθρου 20 και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την ανάπτυξη και λειτουργία των Ε.Π.Ε..

Mε κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης μπορούν να αναπροσαρμόζονται τα ποσά της παρ. 3 του άρθρου 28.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζονται η διαδικασία χορήγησης των κινήτρων του άρθρου 28 και 30, οι συνέπειες παραβίασης των όρων χορήγησης της απαλλαγής, εξειδικεύεται η κατάλληλη νομική βάση χορήγησης αυτών, τηρουμένων των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζονται ο τύπος και το περιεχόμενο της βεβαίωσης συμβατότητας της παρ. 1 του άρθρου 29.

Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων δύναται να καθορίζεται η διαδικασία εφαρμογής της παρ. 5 του άρθρου 31 ως προς τη δυνατότητα απαλλοτρίωσης των μη αξιοποιηθέντων επιχειρηματικών οικοπέδων με τα συστατικά τους.

α) Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων εξειδικεύονται η εποπτεία και οι έλεγχοι που διενεργούνται κατά το άρθρο 32, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέτρησης των κυρώσεων που επιβάλλονται σε παραβάσεις του παρόντος νόμου και της απόφασης έγκρισης ανάπτυξης του Ε.Π., η διαδικασία επιβολής τους κατά το άρθρο 33, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται τα ειδικότερα ζητήματα για τη σύσταση του Μητρώου Αδρανών Βιομηχανικών Κτιρίων, την πρόσβαση των ιδιοκτητών των κτιρίων σε αυτό, τον τρόπο δήλωσής τους κατά το άρθρο 34 και κάθε τεχνικό ή άλλο σχετικό θέμα.