Νόμοι — ΦΕΚ A' 203/2005

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ F

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 203 19 Αυγούστου 2005

Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς (αναθεωρημένη).

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: Άρθρο πρώτο Κυρώνεται και έχει την ισχύ, που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς (αναθεωρη?μένη), που υπογράφηκε στη Βαλέττα στις 16 Ιανουαρίου 1992, της οποίας το κείμενο σε πρωτότυπο στην αγγλική γλώσσα και σε μετάφραση στην ελληνική έχει ως εξής: 3221 Τα Κράτη Μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης καθώς και τα άλλα Κράτη που είναι Συμβαλλόμενα Μέρη στην Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Σύμβαση και υπογράφουν την πα?ρούσα (αναθεωρημένη) Σύμβαση. Θεωρώντας ότι ο σκοπός του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι να επιτύχει μια στενότερη σύνδεση ανάμεσα στα μέ?λη του, με κύριο στόχο να διαφυλάξει και να προωθήσει τα ιδεώδη και τις αρχές, που αποτελούν την κοινή τους κληρονομιά. Έχοντας υπ’ όψιν την Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Σύμβα?ση, που υπεγράφη στο Παρίσι στις 19 Δεκεμβρίου 1954 και ιδιαίτερα τα άρθρα της 1 και 5. Έχοντας υπ’ όψιν τη Σύμβαση για την Προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης που υπεγρά?φη στη Γρανάδα στις 3 Οκτωβρίου 1985. Έχοντας υπ’ όψιν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Αδι?κήματα σχετικά με τα Πολιτιστικά Αγαθά, η οποία υπε?γράφη στους Δελφούς στις 23 Ιουνίου 1985. Έχοντας υπ’ όψιν τις Συστάσεις της Κοινοβουλευτικής Συνελεύσεως [του Συμβουλίου της Ευρώπης] που αφο?ρούν στην Αρχαιολογία, και ιδιαίτερα τις Συστάσεις 848(1978), 921 (1981) και 1072 (1988). Έχοντας υπ’ όψιν την υπ’ αριθμ. R (89) 5 Σύσταση σχε?τικά με την προστασία και την ανάδειξη της αρχαιολογι?κής κληρονομιάς στο πλαίσιο της επιχείρησης σχεδια?σμού των πόλεων και της υπαίθρου. Υπενθυμίζοντας ότι η αρχαιολογική κληρονομιά αποτε?λεί βασικό παράγοντα για τη γνώση της ιστορίας των πο?λιτισμών. Αναγνωρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αρχαιολογική κληρο?νομιά, που είναι μάρτυρας της αρχαίας ιστορίας, απειλεί?ται σοβαρά με καταστροφή, τόσο από την αύξηση του α?ριθμού των μεγάλων αναπτυξιακών έργων όσο και από φυσικά αίτια, από τις λαθραίες ή τις χωρίς επιστημονική μέθοδο ανασκαφές, ή ακόμα κι από την ανεπαρκή πληρο?φόρηση της κοινής γνώμης. Επιβεβαιώνοντας ότι είναι σημαντικό να θεσπισθούν, ό?που ακόμη δεν υπάρχουν, οι επιβαλλόμενες διαδικασίες διοικητικού και επιστημονικού ελέγχου και ότι πρέπει η μέριμνα για τη διαφύλαξη της αρχαιολογικής κληρονο?μιάς να αντανακλάται στη χωροταξική πολιτική των πόλεων και της υπαίθρου και στις στρατηγικές της πολιτιστικής α?ναπτύξεως, Υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για την προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς εναπόκειται όχι μόνον στο άμεσα ενδιαφερόμενο Κράτος αλλά στο σύνολο των ευ?ρωπαϊκών κρατών, προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι φθοράς και να προωθηθεί η συντήρηση με την ενθάρρυν?ση των ανταλλαγών εμπειρογνωμόνων και εμπειριών, Διαπιστώνοντας την αναγκαιότητα συμπληρώσεως των αρχών που διατυπώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς, που υπεγράφη στο Λονδίνο στις 6 Μαΐου 1969, ως συνέπεια της εξελίξεως των αναπτυξιακών πολιτικών στις ευρω?παϊκές χώρες, Συμφώνησαν τα εξής: Ορισμός της αρχαιολογικής κληρονομιάς

Άρθρο 1

Άρθρο 2

Κάθε συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση να θεσμοθετήσει, με τα κατάλληλα για κάθε κράτος μέσα, ένα νομικό καθεστώς προστασίας της αρχαιολογικής κληρονομιάς, το οποίο να προβλέπει: i) την οργάνωση ενός ευρετηρίου της αρχαιολογικής κληρονομιάς και την καταχώριση των προστατευομένων μνημείων και περιοχών, ii) τη δημιουργία εφεδρικών αρχαιολογικών ζωνών, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν ορατά λείψανα στην επιφά?νεια του εδάφους ή μέσα στο νερό, για τη διατήρηση των υλικών μαρτυριών, που θα αποτελέσουν αντικείμενο με?λέτης για τις μεταγενέστερες γενεές, iii) την υποχρέωση του ευρέτη να αναφέρει στις αρμό?διες Αρχές την τυχαία ανεύρεση στοιχείων της αρχαιολο?γικής κληρονομιάς και να τα θέτει στη διάθεση τους προς εξέταση.

Άρθρο 3

Με σκοπό τη διαφύλαξη της αρχαιολογικής κληρονο?μιάς καθώς και τη διασφάλιση της επιστημονικής σημα?σίας της αρχαιολογικής έρευνας, κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση i) να θέσει σε εφαρμογή διαδικασίες εγκρίσεως και ελέγχου των ανασκαφικών ερευνών και των άλλων αρχαι?ολογικών δραστηριοτήτων, ούτως ώστε:

• α) να αποτρέπεται κάθε παράνομη ανασκαφή ή μετακί?νηση στοιχείων της αρχαιολογικής κληρονομιάς.

• β) να διασφαλίζει ότι οι ανασκαφές και οι αρχαιολογικές

έρευνες διεξάγονται με τρόπο επιστημονικό και με την επιφύλαξη ότι: - θα εφαρμόζονται μη καταστρεπτικές ερευνητικές μέ?θοδοι οπουδήποτε αυτό είναι δυνατό, - τα στοιχεία της αρχαιολογικής κληρονομιάς δεν θα αποκαλύπτονται ούτε θα αφήνονται εκτεθειμένα, κατά τη ΦΕΚ 203 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3237 ii) να διασφαλίσει ότι οι ανασκαφές και οι άλλες εν δυ?νάμει καταστρεπτικές τεχνικές μέθοδοι θα διεξάγονται και θα εφαρμόζονται αποκλειστικά από εξειδικευμένο και ειδικά εξουσιοδοτημένο προσωπικό, iii) να υποβάλλει σε ειδική προέγκριση, στις περιπτώ?σεις που προβλέπεται από την εσωτερική νομοθεσία του Κράτους, την χρήση ανιχνευτών μετάλλου και οποιουδή?ποτε άλλου ανιχνευτικού εξοπλισμού ή άλλης μεθόδου αρχαιολογικής έρευνας.

Άρθρο 4

Κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση να λάβει μέτρα για τη φυσική προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς προβλέποντας, ανάλογα με τις περιστά?σεις: i) την απόκτηση ή την προστασία με άλλα κατάλληλα μέ?σα, από τις δημόσιες αρχές, των χώρων που προορίζονται να αποτελέσουν τις εφεδρικές αρχαιολογικές ζώνες, ii) τη συντήρηση και τη διατήρηση της αρχαιολογικής κληρονομιάς κατά προτίμηση στη θέση εύρεσης, iii) την οργάνωση κατάλληλων αποθηκευτικών χώρων για τα αρχαιολογικά ευρήματα που μετακινούνται από την αρχική τους θέση. Ολοκληρωμένη προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς

Άρθρο 5

Κάθε συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να επιδιώξει το συμβιβασμό και το συνδυασμό των αντίστοιχων αναγκών της. αρχαιολογίας και του αναπτυ?ξιακού σχεδιασμού εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή των αρχαιολόγων:

• α) στο σχεδιασμό πολιτικών που αποσκοπούν στην κα?τάρτιση ισορροπημένων στρατηγικών για την προστασία,

συντήρηση και ανάδειξη των χωρούν αρχαιολογικού εν?διαφέροντος,

• β) στην εξέλιξη των διαφόρων φάσεων των προγραμ?μάτων αναπτυξιακού σχεδιασμού,

ii) να εξασφαλίσει μια συστηματική συνεργασία μεταξύ αρχαιολόγων, πολεοδόμων και χωροτακτών ώστε να είναι δυνατή:

• α) η τροποποίηση των αναπτυξιακών σχεδιασμών, που

πιθανόν να βλάπτουν την αρχαιολογική κληρονομιά,

• β) η παροχή χρόνου και μέσων ικανών για την εκπόνηση

της αρμόζουσας, επιστημονικής μελέτης του χώρου και για τη δημοσίευση των ευρημάτων, iii) να διασφαλίσει ότι οι μελέτες περιβαλλοντικών επι?πτώσεων και οι αποφάσεις που προκύπτουν από αυτές λαμβάνουν υπόψη τους πλήρως τους αρχαιολογικούς χώρους και τόπους και τον περιβάλλοντα χώρο τους, iv) να προβλέπει τη διατήρηση στη θέση εύρεσης, όπου είναι εφικτό, στοιχείων της αρχαιολογικής κληρονομιάς, όταν αυτά ανευρίσκονται κατά τη διάρκεια αναπτυξιακών έργων,

• ν) να εξασφαλίσει ότι το άνοιγμα των αρχαιολογικών

χώρων στο κοινό και ειδικά οι εγκαταστάσεις και διαμορ?φώσεις για την υποδοχή μεγάλου αριθμού επισκεπτών δεν θα προσβάλλουν τον αρχαιολογικό και επιστημονικό χαρακτήρα των χώρων και του περιβάλλοντος τους. Χρηματοδότηση αρχαιολογικής έρευνας και συντηρήσεως

Άρθρο 6

Κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να ρυθμίσει τη δημόσια οικονομική υποστήριξη για την αρχαιολογική έρευνα από τις εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, ii) να αυξήσει τους υλικούς πόρους για τη σωστική αρχαιολογική έρευνα:

• α) λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα ώστε, κατά τη

διάρκεια των μεγάλων δημόσιων ή ιδιωτικών αναπτυξια?κών έργων, να προβλέπεται η κάλυψη του συνολικού κό?στους όλων των αναγκαίων αρχαιολογικών εργασιών, που συνδέονται με τα έργα αυτά, με κεφάλαια του δημο?σίου ή του ιδιωτικού τομέα, αναλόγως,

• β) περιλαμβάνοντας στον προϋπολογισμό των έργων

αυτών τις προκαταρκτικές αρχαιολογικές μελέτες και έ?ρευνες, τις συνοπτικές επιστημονικές εκθέσεις καθώς και την ολοκληρωμένη δημοσίευση και έκδοση των ευρημά?των, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις μελέτες επιπτώ?σεων που απαιτεί η μέριμνα για το περιβάλλον και τη χω?ροταξία. Συλλογή και διάδοση της επιστημονικής πληροφορίας

Άρθρο 7

Με στόχο τη διευκόλυνση της μελέτης και της διαδόσε?ως των πληροφοριών για τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις, κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να πραγματοποιήσει ή να εκσυγχρονίσει τις έρευνες, τις καταγραφές και τις χαρτογραφήσεις των αρχαιολογι?κών χώρων στις περιοχές δικαιοδοσίας του, ii) να υιοθετήσει όλα τα πρακτικά μέτρα που να εξασφα?λίζουν, μετά το πέρας των αρχαιολογικών εργασιών, ένα δημοσιεύσιμο συνοπτικό επιστημονικό σύγγραμμα, προ?καταρκτικό της απαραίτητης ολοκληρωμένης δημοσιεύ?σεως των εξειδικευμένων μελετών.

Άρθρο 8

Κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να διευκολύνει την ανταλλαγή, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο, στοιχείων της αρχαιολογικής κληρονομιάς για επαγγελματικούς επιστημονικούς σκοπούς, λαμβάνο?ντας όλα τα κατάλληλα μέτρα ώστε αυτή η κυκλοφορία να μη βλάψει με κανένα τρόπο την πολιτιστική και επιστημο?νική αξία αυτών των στοιχείων, ii) να προωθήσει τις ανταλλαγές πληροφοριών γύρω από την ανασκαφική έρευνα και τις εν εξελίξει ανασκαφές και να συμβάλλει στη διοργάνωση διεθνών προγραμμά?των έρευνας. Ευαισθητοποίηση του κοινού

Άρθρο 9

Κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να αναπτύξει εκπαιδευτική δραστηριότητα με σκοπό την αφύπνιση και την ανάπτυξη της συνειδήσεως της κοι?νής γνώμης γύρω από την αξία της αρχαιολογικής κλη?ρονομιάς για τη γνώση του παρελθόντος καθώς και γύρω από τους κινδύνους που απειλούν αυτή την κληρονομιά, ii) να διευκολύνει την πρόσβαση του κοινού στα σημα?ντικά μνημεία της αρχαιολογικής κληρονομιάς, ιδιαίτε?ρα στους αρχαιολογικούς χώρους και να ενθαρρύνει την 3238 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Άρθρο 10

Κάθε Συμβαλλόμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση: i) να οργανώσει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων δημοσίων αρχών και των επιστημονικών ιδρυμάτων για τις διαπιστωμένες παράνομες ανασκαφές, ii) να γνωστοποιήσει στις αρμόδιες αρχές του Κράτους προελεύσεως, που είναι Συμβαλλόμενο Μέρος στην πα?ρούσα (αναθεωρημένη) Σύμβαση, κάθε προσφορά αγα?θού, που δημιουργεί υποψίες ότι είναι προϊόν είτε παρά?νομης ανασκαφής είτε υπεξαιρέσεως από επίσημη ανα?σκαφή, καθώς και όλες τις λεπτομέρειες γύρω από το θέμα, iii) όσον αφορά τα μουσεία και τα συναφή ιδρύματα, των οποίων η πολιτική αγορών υπόκειται σε κρατικό έλεγχο, να λάβει τα αναγκαία μέτρα, ώστε αυτά να μην αποκτούν στοιχεία της αρχαιολογικής κληρονομιάς που δημιουρ?γούν υποψίες ότι προέρχονται από ανεξέλεγκτες ανευρέ?σεις, από παράνομες ανασκαφές ή έχουν υπεξαιρεθεί από επίσημες ανασκαφές, iν) ως προς τα μουσεία και τα συναφή ιδρύματα, που εί?ναι εγκατεστημένα στην επικράτεια ενός Συμβαλλόμενου Κράτους, και των οποίων όμως η πολιτική αγορών δεν υπάγεται σε κρατικό έλεγχο:

• α) να τους διαβιβάσει το κείμενο της παρούσας (αναθε?ωρημένης) Συμβάσεως,

• β) να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσει

από τα προαναφερθέντα μουσεία και ιδρύματα το σεβα?σμό των αρχών που διατυπώθηκαν στην παραπάνω πα?ράγραφο 3,

• γ) να περιορίσει, όσο είναι δυνατόν, με την εκπαιδευτι?κή δραστηριότητα, την πληροφόρηση, την επαγρύπνηση

και τη συνεργασία, τη διακίνηση στοιχείων της αρχαιολο?γικής κληρονομιάς, που προέρχονται από μη ελεγχόμε?νες ανευρέσεις, από παράνομες ανασκαφές ή έχουν υπε?ξαιρεθεί από επίσημες ανασκαφές.

Άρθρο 11

Καμία διάταξη της παρούσας (αναθεωρημένης) Συμβά?σεως δεν θίγει τις ήδη υφιστάμενες ή τις μελλοντικές δι?μερείς ή πολυμερείς Συνθήκες μεταξύ των Συμβαλλομέ?νων Κρατών, οι οποίες σχετίζονται με την παράνομη δια?κίνηση στοιχείων της αρχαιολογικής κληρονομιάς ή με την απόδοση τους στο νόμιμο ιδιοκτήτη. Αμοιβαία τεχνική και επιστημονική βοήθεια

Άρθρο 12

Οι Συμβαλλόμενοι αναλαμβάνουν την υποχρέωση: i) να παρέχουν αμοιβαίως τεχνική και επιστημονική βοή?θεια μέσω ανταλλαγών εμπειριών και εμπειρογνωμόνων επί θεμάτων σχετικών με την αρχαιολογική κληρονομιά, ii) να ενθαρρύνουν, στο πλαίσιο των σχετικών εθνικών νομοθεσιών και των διεθνών συμφωνιών τις οποίες έχουν συνάψει, τις ανταλλαγές ειδικών σε θέματα συντηρήσεως της αρχαιολογικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένων και των υπευθύνων στον τομέα της μετεκπαίδευσης. Έλεγχος εφαρμογής της (αναθεωρημένης) Συμβάσεως

Άρθρο 13

Για τους σκοπούς της παρούσας (αναθεωρημένης) Συμβάσεως, μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων, συγκροτη?μένη από τη Σύνοδο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευ?ρώπης, δυνάμει του άρθρου 17 του Καταστατικού του Συμβουλίου της Ευρώπης. είναι επιφορτισμένη με την πα?ρακολούθηση της εφαρμογής της (αναθεωρημένης) Συμβάσεως και ειδικότερα: i) να υποβάλλει περιοδικώς στη Σύνοδο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης αναφορά για την κατάσταση της πολιτικής προστασίας της αρχαιολογικής κληρονο?μιάς στα Συμβαλλόμενα Κράτη καθώς και σχετικά με την εφαρμογή των αρχών που διατυπώνει η (αναθεωρημένη) Σύμβαση. ii) να προτείνει στη Σύνοδο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης μέτρα για την εφαρμογή των διατάξεων της (αναθεωρημένης) Συμβάσεως συμπεριλαμβανομένων των διακρατικών δραστηριοτήτων, της αναθεωρήσεως ή τροποποιήσεως της παρούσας (αναθεωρημένης) Συμβά?σεως καθώς και της ενημερώσεως του κοινού γύρω από τους στόχους της, iii) να υποβάλλει συστάσεις στη Σύνοδο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την πρόσκληση Κρατών μη μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης να προ?σχωρήσουν στην (αναθεωρημένη) Σύμβαση. Τελικές διατάξεις

Άρθρο 14

Άρθρο 15

Άρθρο 16

Άρθρο 17