Νόμοι — ΦΕΚ A' 204/2022

Η ΡΑΕ, μετά από δημόσια διαβούλευση με τους υφιστάμενους και δυνητικούς χρήστες, αποφασίζει σχετικά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές Μεταφοράς. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης και εξετάζει: (α) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης καλύπτει όλες τις ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία της προς το αντίστοιχο διενωσιακό μη δεσμευτικό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που καταρτίζεται σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 714/2009 και 715/2009 (L 211), και στη συνέχεια δύναται να ζητήσει από τον αρμόδιο Διαχειριστή Μεταφοράς να τροποποιήσει ανάλογα το Πρόγραμμά του. Εάν προκύψει αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία ή μη του Προγράμματος Ανάπτυξης με το αντίστοιχο διενωσιακό, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 713/2009.

Σε περίπτωση που έργα, τα οποία εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δεν υλοποιούνται για λόγους οφειλόμενους σε πταίσμα του αρμόδιου Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς, η ΡΑΕ ενεργεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 63Θ εφόσον πρόκειται για το ΕΣΦΑ ή το άρθρο 108 εφόσον πρόκειται για το Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, η ΡΑΕ παρακολουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. Η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με τα ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών.

Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί τις επιδόσεις των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και των διαχειριστών συστημάτων διανομής, όσον αφορά την ανάπτυξη έξυπνου δικτύου, το οποίο προωθεί την ενεργειακή απόδοση και την ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, βάσει ενός περιορισμένου συνόλου δεικτών και δημοσιεύει σχετική έκθεση ανά διετία, στην οποία περιλαμβάνονται και συστάσεις προς τους διαχειριστές συστημάτων.

Κατά την ανάπτυξη νέων γραμμών διασύνδεσης, λαμβάνεται υπόψη ο στόχος διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό τουλάχιστον δέκα πέντε τοις εκατό (15%) μέχρι το 2030, όπως αναφέρεται στην περ. δ) του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα (L 328).»

Η ΡΑΕ, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, μπορεί να συνεργάζεται, καθ’ οιονδήποτε τρόπον, με όργανα που λειτουργούν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ενεργειακής Κοινότητας, διεθνείς οργανισμούς ή άλλα όργανα που προβλέπονται από διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, καθώς και με ρυθμιστικές αρχές ενέργειας των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την ανάπτυξη εναρμονισμένου ρυθμιστικού πλαισίου, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, την προστασία των Πελατών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Για την άσκηση των ως άνω αρμοδιοτήτων της, η ΡΑΕ συμμετέχει σε επιτροπές και ομάδες, συνεδριάσεις και συνόδους συμβουλίων και οργάνων και καταβάλλει κάθε είδους δαπάνες που προκύπτουν από τις σχετικές υποχρεώσεις της.

Η ΡΑΕ συμβάλλει με κάθε τρόπο στην ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και στην προαγωγή του υγιούς ανταγωνισμού σε αυτή, συνεργαζόμενη με τις ρυθμιστικές αρχές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες ρυθμιστικές αρχές, ιδίως στην περιοχή της Ενεργειακής Κοινότητας, της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου, καθώς και με τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα όργανα της Ενεργειακής Κοινότητας και διεθνείς οργανισμούς, και ιδίως: (α) Κοινοποιεί στις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας οποιεσδήποτε πληροφορίες είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. (β) Παρακολουθεί την τεχνική συνεργασία μεταξύ των Ευρωπαίων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και των ομολόγων τους σε τρίτες χώρες, ιδίως σε χώρες της Ενεργειακής Κοινότητας και σε χώρες με τα συστήματα των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα Μεταφοράς της Ελλάδος. (γ) Συμβάλλει σε διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων για τις πιο σημαντικές διαδικασίες της αγοράς σε περιφερειακό επίπεδο. (δ) Συνεργάζεται με τις άλλες ρυθμιστικές αρχές, προκειμένου να συντονίσουν από κοινού την εποπτεία φορέων που ασκούν δραστηριότητες σε περιφερειακό επίπεδο. (ε) Σε στενή συνεργασία με τις άλλες ρυθμιστικές αρχές του παρόντος: (εα) εξασφαλίζει τη συμμόρφωση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ) και του φορέα Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής (ΔΣΔ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προς τις υποχρεώσεις που υπέχουν από την Οδηγία 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158), τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου τους κώδικες δικτύου και τις κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται δυνάμει των άρθρων 59, 60 και 61 του ως άνω Κανονισμού, καθώς και από τη λοιπή κείμενη ενωσιακή νομοθεσία, μεταξύ άλλων, όσον αφορά διασυνοριακά θέματα και τις αποφάσεις του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας (ΟΣΡΑΕ), (εβ) εντοπίζει ταχέως από κοινού τη μη συμμόρφωση του ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και του φορέα ΔΣΔ της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους. Εάν οι ρυθμιστικές αρχές δεν έχουν κατορθώσει να καταλήξουν σε συμφωνία εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έναρξη των διαβουλεύσεων, προκειμένου να εντοπισθεί από κοινού η μη συμμόρφωση, το θέμα παραπέμπεται στον ΟΣΡΑΕ για λήψη απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/942 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «για την ίδρυση Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας» (L 158).

Η ΡΑΕ δύναται να ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και να ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα διασυνοριακού εμπορίου και ιδίως σε σχέση με αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών άλλων κρατών μελών, που πιθανώς να αντίκεινται στους κώδικες δικτύου και στις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της εν λόγω απόφασης.

Η ΡΑΕ εφαρμόζει τις νομικά δεσμευτικές αποφάσεις του Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και των οργάνων της Ενεργειακής Κοινότητας. Ειδικότερα, σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακαλεί απόφαση της ΡΑΕ σχετικά με το διασυνοριακό εμπόριο, για λόγους μη συμφωνίας της με τους κώδικες δικτύου και με τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην Οδηγία 2019/944 ή στο Κεφάλαιο VII του κανονισμού (EE) 2019/943, η ΡΑΕ συμμορφώνεται εντός δύο (2) μηνών και ενημερώνει σχετικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ΡΑΕ διαβουλεύεται και συνεργάζεται για διασυνοριακά θέματα με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ενεργειακής Κοινότητας, καθώς και τρίτων χωρών με τα συστήματα των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα Μεταφοράς της Ελλάδος, με τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και ιδίως για: (α) Την προώθηση της δημιουργίας λειτουργικών διευθετήσεων, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα για βέλτιστη διαχείριση του συστήματος, να προωθείται η ανάπτυξη κοινών χρηματιστηρίων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και η διασυνοριακή κατανομή δυναμικότητας, καθώς και να παρέχεται η δυνατότητα επαρκούς επιπέδου δυναμικού διασύνδεσης, μέσω και νέων Διασυνδέσεων, σε περιφερειακό επίπεδο και μεταξύ περιφερειών, ώστε να καθίσταται εφικτή η ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού και η βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, χωρίς διακρίσεις μεταξύ προμηθευτών σε διάφορα κράτη μέλη. (β) Τον συντονισμό της ανάπτυξης όλων των κωδίκων δικτύου και των κατευθυντήριων γραμμών για τους σχετικούς φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς και άλλους παράγοντες της αγοράς, καθώς και την ανάπτυξη κοινών κανόνων σχετικά με την κατανομή δυναμικότητας και διαχείρισης της συμφόρησης στις διασυνδέσεις. (γ) Τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ στο έδαφος των κρατών μελών, προκειμένου για υποδομή φυσικού αερίου προς και από τρίτη χώρα, το πρώτο σημείο διασύνδεσης της οποίας με το δίκτυο των κρατών μελών ευρίσκεται στην Ελλάδα. (δ) Τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ στο έδαφος και στα χωρικά ύδατα της Ελλάδας, προκειμένου για την εκμετάλλευση των υποδομών φυσικού αερίου προς και από τρίτες χώρες.»

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) συνεργάζεται στενά με τις περιφερειακές ρυθμιστικές αρχές της επιχειρησιακής περιφέρειας του συστήματος στην οποία είναι εγκατεστημένο έκαστο περιφερειακό συντονιστικό κέντρο, με στόχο: (α) την έγκριση πρότασης για την εγκατάσταση περιφερειακού συντονιστικού κέντρου, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας» (L 158), (β) την έγκριση των δαπανών που σχετίζονται με τις δραστηριότητες των περιφερειακών συντονιστικών κέντρων, οι οποίες βαρύνουν τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό των τιμών, εφόσον είναι εύλογες και κατάλληλες, (γ) την έγκριση της συνεργατικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων, (δ) την εξασφάλιση ότι τα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα είναι εξοπλισμένα με όλους τους ανθρώπινους, τεχνικούς, υλικούς και οικονομικούς πόρους που είναι αναγκαίοι για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, δυνάμει της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158) και για την ανεξάρτητη και αμερόληπτη άσκηση των καθηκόντων τους, της ανάθεσης ενδεχόμενων πρόσθετων καθηκόντων και εξουσιών στα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα, από τα κράτη μέλη της επιχειρησιακής περιφέρειας συστήματος, (στ) τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 και τη λοιπή ενωσιακή νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά τα διασυνοριακά θέματα και τον εντοπισμό, από κοινού, της μη συμμόρφωσης των περιφερειακών συντονιστικών κέντρων με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους, (ζ) την παρακολούθηση της διενέργειας του συντονισμού του συστήματος και την υποβολή σχετικής ετήσιας έκθεσης στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας (ΟΣΡΑΕ), σύμφωνα με το άρθρο 46 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.

Για την εκτέλεση των καθηκόντων της παρ. 1, η ΡΑΕ δύναται: (α) να ζητάει πληροφορίες από τα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα, (β) να διενεργεί επιθεωρήσεις, ακόμη και χωρίς προηγούμενη ανακοίνωση, στις εγκαταστάσεις των περιφερειακών συντονιστικών κέντρων, (γ) να εκδίδει κοινές δεσμευτικές αποφάσεις επί των περιφερειακών συντονιστικών κέντρων.

Η ΡΑΕ, με απόφασή της, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 36, δύναται να επιβάλλει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε κάθε περιφερειακό συντονιστικό κέντρο που εδρεύει στην Ελλάδα, όταν αυτό δεν συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις που υπέχει από την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944, τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 ή προς τυχόν σχετικές, νομικά δεσμευτικές αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών ή του ΟΣΡΑΕ.»

Όποιος έχει έννομο συμφέρον δικαιούται να υποβάλει ενώπιον της ΡΑΕ καταγγελία κατά των κυρίων και των διαχειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων Διανομής Ενέργειας, καθώς και κατά των επιχειρήσεων που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες, για παράβαση των υποχρεώσεών τους που καθορίζονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του ή της άδειας που τους έχει χορηγηθεί. Επί της καταγγελίας αποφασίζει η ΡΑΕ εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται για δύο (2) ακόμη μήνες με αιτιολογημένη πράξη της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται πριν λήξει η αρχική προθεσμία, εφόσον η παράταση είναι αναγκαία για τη συγκέντρωση πληροφοριών που απαιτούνται για τη λήψη της σχετικής απόφασης. Περαιτέρω παράταση της προθεσμίας επιτρέπεται μόνον κατόπιν συναίνεσης του προσώπου που υπέβαλε την καταγγελία.

Η απόφαση της ΡΑΕ προσβάλλεται δικαστικά κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 33.»

Οι πελάτες έχουν δικαίωμα ελεύθερης επιλογής προμηθευτή ή συμμετέχοντα στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση. Το δικαίωμα αυτό παρέχεται στους πελάτες χωρίς διακρίσεις ως προς το κόστος, τη διαδικασία και τον χρόνο. Όλοι οι πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας και οι Επιλέγοντες Πελάτες Φυσικού Αερίου δύνανται να προμηθεύονται ενέργεια, ταυτοχρόνως, από περισσότερους προμηθευτές, με την προϋπόθεση ότι έχουν καθοριστεί τα απαιτούμενα σημεία σύνδεσης και μέτρησης, σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ του άρθρου 128, τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ του άρθρου 96, τον Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου της παρ. 8 του άρθρου 80 και τον Κώδικα Προμήθειας Φυσικού Αερίου σε Πελάτες του άρθρου

Η διαδικασία αλλαγής προμηθευτή δεν επιφέρει οικονομική επιβάρυνση για τους οικιακούς πελάτες και τις μικρές επιχειρήσεις. Για τους λοιπούς πελάτες τυχόν οικονομική επιβάρυνση απορρέει από συμβατικούς όρους. Η αλλαγή προμηθευτή δεν απαλλάσσει τον πελάτη από την υποχρέωση τήρησης των συμβατικών του δεσμεύσεων.

Η Προμήθεια επιτρέπεται μόνο μετά από σύναψη Σύμβασης Προμήθειας μεταξύ Προμηθευτή και πελάτη. Η Σύμβαση Προμήθειας συνάπτεται κατόπιν προσφοράς Προμήθειας, την οποία καταρτίζει και υποβάλλει ο Προμηθευτής στον Πελάτη κατόπιν αίτησής του. Οι γενικοί και ειδικοί όροι της Σύμβασης Προμήθειας πρέπει να είναι συμβατοί με τις αρχές της καλής πίστης και τήρησης των συναλλακτικών ηθών, και να καθίστανται εν γνώσει του πελάτη πριν από τη σύναψη της Σύμβασης Προμήθειας.

Ο Οικιακός Πελάτης έχει δικαίωμα να υπαναχωρήσει αζημίως από τη Σύμβαση Προμήθειας εντός δεκατεσσάρων (14) ημερών, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί μεγαλύτερη προθεσμία, αν ο Προμηθευτής δεν παρέδωσε στον Πελάτη τα στοιχεία που αναφέρονται στις περ. α’, β’, γ’ και ζ’ της παρ. 1 του άρθρου 48, καθώς και τα στοιχεία της παρ. 2 του άρθρου 51, όπως αυτά εξειδικεύονται με τους Κώδικες Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.

Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια, κατά παρέκκλιση της παρ. 1, επιτρέπεται στους προμηθευτές ή στους συμμετέχοντες στην αγορά που δραστηριοποιούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση, να επιβάλλουν τέλος τερματισμού σύμβασης, στους πελάτες που καταγγέλλουν οικειοθελώς συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σταθερής τιμής ορισμένου χρόνου, πριν από τη λήξη της σύμβασης, υπό τον όρο ότι το εν λόγω τέλος προβλέπεται από σύμβαση την οποία έχει συνάψει οικειοθελώς ο πελάτης και ανακοινώνεται σαφώς στον πελάτη, πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Το εν λόγω τέλος είναι αναλογικό και δεν υπερβαίνει την άμεση οικονομική ζημία του προμηθευτή ή του συμμετέχοντος στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση, λόγω του τερματισμού της σύμβασης από τον πελάτη, περιλαμβανομένου του κόστους τυχόν δεσμοποιημένων επενδύσεων ή υπηρεσιών, οι οποίες ήδη παρέχονται ως μέρος της σύμβασης. Το βάρος της απόδειξης της άμεσης οικονομικής ζημίας επιβαρύνει τον προμηθευτή ή τον συμμετέχοντα στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση και το επιτρεπτό των τελών τερματισμού της σύμβασης παρακολουθείται από τη ΡΑΕ. Οι λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας εξειδικεύονται στον Κώδικα Προμήθειας σε Πελάτες του άρθρου 138.

Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια, οι οικιακοί πελάτες δικαιούνται να συμμετέχουν σε συστήματα μαζικής αλλαγής προμηθευτή.

Οι Πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας λαμβάνουν δωρεάν όλους τους λογαριασμούς και τις πληροφορίες τιμολόγησης.

Σε περίπτωση τροποποίησης του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες, ως προς τις υποχρεώσεις και απαιτήσεις που επιβάλλονται όσον αφορά το περιεχόμενο του λογαριασμού κατανάλωσης, η διενέργεια της δημόσιας διαβούλευσης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 138, γνωστοποιείται στις αρμόδιες καταναλωτικές οργανώσεις, οι οποίες είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο της παρ. 3 του άρθρου 10 του ν. 2251/1994 (Α’ 191), προκειμένου να διατυπώσουν τη γνώμη τους.»

Οι προμηθευτές δύνανται να παρέχουν σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας του άρθρου 138. Οι τελικοί πελάτες που διαθέτουν εγκατεστημένο ευφυή μετρητή ή του οποίου η εγκατάσταση από τον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας είναι τεχνικώς δυνατή μπορούν να ζητούν τη σύναψη σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας από τουλάχιστον έναν προμηθευτή και από κάθε προμηθευτή που έχει περισσότερους από διακόσιους χιλιάδες (200.000) τελικούς πελάτες. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε προμηθευτής που εκπροσωπεί περισσότερους από διακόσιους χιλιάδες (200.000) μετρητές κατά τους μήνες Δεκέμβριο ή Ιούνιο κάθε έτους («μήνες αναφοράς»), καταρτίζει, δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του, και γνωστοποιεί στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), τους Γενικούς Όρους Σύμβασης Προμήθειας Δυναμικής Τιμολόγησης, που παρέχει στους ενδιαφερόμενους πελάτες με τη λήξη του μήνα αναφοράς.

Οι προμηθευτές παρέχουν ολοκληρωμένη ενημέρωση στους τελικούς πελάτες σχετικά με τις ευκαιρίες, το κόστος και τους κινδύνους που συνεπάγεται η σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας της παρ. 1 και ενημερώνουν καταλλήλως τους τελικούς πελάτες, σχετικά με την ανάγκη εγκατάστασης κατάλληλου μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι προμηθευτές εξασφαλίζουν τη συναίνεση κάθε τελικού πελάτη προτού η σύμβαση προμήθειας του πελάτη αυτού μετατραπεί σε σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ΡΑΕ παρακολουθεί τις εξελίξεις της αγοράς, αξιολογεί τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τα νέα προϊόντα και τις νέες υπηρεσίες, εξετάζει τις καταχρηστικές πρακτικές και επιβάλλει ρυθμιστικά μέτρα, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 140. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και δημοσιεύει, ως μέρος της ετήσιας έκθεσης της παρ. 3 του άρθρου 6, για περίοδο τουλάχιστον δέκα (10) ετών αφότου οι συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας καταστούν διαθέσιμες, έκθεση σχετικά με τις κύριες εξελίξεις των εν λόγω συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των προσφορών στην αγορά και του αντίκτυπου στους λογαριασμούς των καταναλωτών, ιδίως όσον αφορά την αστάθεια των τιμών.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν γνώμης της ΡΑΕ, η οποία υποβάλλεται εντός ενός (1) έτους από τη δημοσίευση του παρόντος, θεσπίζεται Πλαίσιο Εφαρμογής των Συμβάσεων Δυναμικής Τιμολόγησης. Το Πλαίσιο Εφαρμογής των Συμβάσεων Δυναμικής Τιμολόγησης αποσκοπεί στον προσδιορισμό της αναγκαίας προσαρμογής του πλαισίου που διέπει τη λειτουργία, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις Διαχειριστών, Εκπροσώπων Φορτίου και Πελατών, λαμβάνοντας υπόψη την καταγραφή, μελέτη και ανάλυση των επιμέρους θεμάτων που άπτονται της αποτελεσματικής εφαρμογής των συμβάσεων δυναμικής τιμολόγησης, καθώς και τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Αντικείμενο του Πλαισίου Εφαρμογής των Συμβάσεων Δυναμικής Τιμολόγησης αποτελούν ιδίως: (α) Θέματα γενικού σχεδιασμού: (αα) Προσδιορισμός της αγοράς (αγορά επόμενης ημέρας, ενδοημερήσια αγορά) που δύναται να λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της τιμής αναφοράς του δυναμικού σκέλους τιμολόγησης. (αβ) Τυποποίηση της δομής των τιμολογίων με κριτήρια τη διαφάνεια του τρόπου τιμολόγησης, τη δυνατότητα σύγκρισης μεταξύ των διαθέσιμων τιμολογίων προμηθευτών και την τυχόν σκοπιμότητα πρόβλεψης διακριτών τιμολογίων ανά κατηγορία καταναλωτών. (αγ) Εφαρμογή ορίων στη διακύμανση της τιμής του δυναμικού σκέλους των τιμολογίων. (αδ) Καθορισμός περιόδου εκκαθάρισης για τον υπολογισμό της χρέωσης του δυναμικού σκέλους του τιμολογίου. (αε) Καθορισμός και διαθεσιμότητα αναγκαίων μετρητικών συστημάτων και πληροφορίας για την τιμολόγηση της καταναλισκόμενης ενέργειας. Δυνατότητες αξιοποίησης διαθέσιμων συστημάτων τηλεμετρούμενων ηλεκτρονικών (μη ευφυών) μετρητών. (β) Θέματα πληροφόρησης και προστασίας καταναλωτών: (βα) Γενικοί και ειδικοί όροι σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης, ιδίως δε η διάρκεια της σύμβασης και οι δυνατότητες μονομερούς καταγγελίας από τον πελάτη για μετάπτωση σε άλλο τιμολόγιο ή προμηθευτή. τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων (δυναμικό και μη δυναμικό σκέλος του τιμολογίου), τις ευκαιρίες και τους κινδύνους της δυναμικής τιμολόγησης, λόγω διακύμανσης της τιμής αναφοράς, όπως σαφή ενημέρωση του πελάτη σχετικά με τη βεβαία διακύμανση της χρέωσής του από μήνα σε μήνα ή από έτος σε έτος βάσει της διακύμανσης της τιμής αναφοράς, για τη σημασία της από πλευράς του διαχείρισης του φορτίου, προκειμένου να αποφύγει υπερβολικές χρεώσεις και τη δυνατότητα αξιοποίησης συστημάτων αυτόματης διαχείρισης και εκτιμήσεις διακύμανσης της χρέωσης του πελάτη βάσει ιστορικών δεδομένων για την τιμή αναφοράς και για την κατανάλωσή του. (βγ) Περιεχόμενο, χρόνος και τρόπος συμβατικής ενημέρωσης: έγκαιρη ενημέρωση για τη διαμόρφωση της τιμής του δυναμικού σκέλους του τιμολογίου, απαιτήσεις διαλειτουργικότητας συστημάτων για την αξιοποίηση της πληροφορίας από αυτόματα συστήματα διαχείρισης φορτίου εγκαταστάσεων. (βδ) Τρόπος χορήγησης και περιεχόμενο συναίνεσης πελάτη για προσχώρηση σε σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης. Καταχώρηση και τήρηση σχετικών τεκμηρίων από τους Προμηθευτές. (βε) Θέματα τιμολόγησης. (γ) Θέματα εποπτείας και επιβολής. Περιεχόμενο και διαδικασία ενημέρωσης της ΡΑΕ για τα διαθέσιμα προϊόντα δυναμικής τιμολόγησης, τους όρους των συμβάσεων δυναμικής τιμολόγησης, καθώς και για τις συναφθείσες συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης. (δ) Προσδιορισμός του τρόπου υλοποίησης του νέου πλαισίου που διέπει τις συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης και κατανομή αρμοδιοτήτων: (δα) Προσδιορισμός αναγκών συμπλήρωσης κανονιστικού πλαισίου (όπως νόμοι, κώδικες, κανονισμοί, εγχειρίδια), (δβ) προσδιορισμός αναγκών σε επίπεδο υλοποίησης (διαδικασίες, συστήματα, τεχνολογίες), (δγ) προσδιορισμός αρμόδιων φορέων, ενεργειών και χρονοδιαγράμματος για την εκπλήρωση των ανωτέρω.»

Οι τελικοί πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας είναι ελεύθεροι να αγοράζουν και να πωλούν υπηρεσίες ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της σωρευτικής εκπροσώπησης και εξαιρουμένης της προμήθειας, ανεξάρτητα από τη σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν συνάψει και από επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας της επιλογής τους, σύμφωνα με το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο.

Αν ο τελικός πελάτης επιθυμεί να συνάψει σύμβαση με φορέα σωρευτικής εκπροσώπησης για την παροχή υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης, μπορεί να το πράξει χωρίς τη συγκατάθεση του Προμηθευτή του. Με την υπογραφή της σύμβασης παροχής υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης, και καθ’ όλον τον χρόνο ισχύος της, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των τελικών πελατών σχετικά με τη συμμετοχή, εκκαθάριση, τιμολόγηση και τον διακανονισμό των συναλλαγών που αφορούν στην παροχή υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης, στη σχετική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μεταβιβάζονται στον φορέα σωρευτικής εκπροσώπησης. Ειδικότερα θέματα σχετικά με τις τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή της απόκρισης ζήτησης, τη συμμετοχή των φορέων σωρευτικής εκπροσώπησης, καθώς και τις οικονομικές σχέσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, καθορίζονται στους οικείους Κώδικες και Κανονισμούς των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και στις σχετικές αποφάσεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτών.

Οι συμμετέχοντες στην αγορά που δραστηριοποιούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση ενημερώνουν πλήρως τους πελάτες για τους όρους και τις προϋποθέσεις των συμβάσεων που τους προσφέρουν, σύμφωνα με τον Κανονισμό για την άσκηση της δραστηριότητας εκπροσώπησης της παρ. 2 του άρθρου 13.

Στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης που συνάπτουν οι τελικοί πελάτες με τους φορείς σωρευτικής εκπροσώπησης, περιλαμβάνονται προβλέψεις για το δικαίωμα των πελατών αυτών, να λαμβάνουν όλα τα συναφή στοιχεία για την απόκριση ζήτησης ή την παρεχόμενη και πωλούμενη ηλεκτρική ενέργεια, δωρεάν, τουλάχιστον μια φορά σε κάθε περίοδο χρέωσης, κατόπιν αιτήματός τους.

Τα δικαιώματα των παρ. 1, 2 και 4 παρέχονται στους τελικούς πελάτες χωρίς διακρίσεις ως προς το κόστος, τις τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις, τις διαδικασίες ή τον χρόνο. Ειδικότερα, οι τελικοί πελάτες, δεν υποβάλλονται σε τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις, διαδικασίες και χρεώσεις, κυρώσεις ή άλλον αδικαιολόγητο συμβατικό περιορισμό από τους προμηθευτές τους, που επιφέρουν διακρίσεις σε βάρος τους, οι οποίες πηγάζουν από την ύπαρξη τυχόν σύμβασης παροχής υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης. Επιπλέον, οι Παραγωγοί ή οι τελικοί πελάτες δεν επιβαρύνονται με δυσανάλογα έξοδα για την αλλαγή φορέα σωρευτικής εκπροσώπησης.»

Οι οικιακοί πελάτες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με αναμενόμενη ετήσια κατανάλωση κάτω από εκατό χιλιάδες (100.000) κιλοβατώρες (kWh) δικαιούνται να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε τουλάχιστον ένα (1) εργαλείο σύγκρισης των προσφορών των προμηθευτών, περιλαμβανομένων των προσφορών για συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πελάτες ενημερώνονται για τη διαθεσιμότητα των εργαλείων αυτών από τους λογαριασμούς τους ή από τα έγγραφα που τους συνοδεύουν ή με άλλα μέσα. Τα εργαλεία σύγκρισης πληρούν τουλάχιστον τις ακόλουθες απαιτήσεις:

Τα εργαλεία που αναφέρονται στην παρ. 1, μπορούν να τελούν υπό τη διαχείριση οποιασδήποτε οντότητας, ιδίως δημόσιων αρχών ή φορέων και ιδιωτικών εταιρειών.

Αρμόδια αρχή για την έκδοση σημάτων εμπιστοσύνης για τα εργαλεία σύγκρισης, τα οποία πληρούν τις απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρ. 1, ορίζεται η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Με απόφαση της ΡΑΕ εξειδικεύονται οι απαιτήσεις της παρ. 1. Η ΡΑΕ υποχρεούται να παρακολουθεί τη διαθεσιμότητα εργαλείων σύγκρισης και να εξασφαλίζει ότι τα εργαλεία σύγκρισης που φέρουν σήμα εμπιστοσύνης εξακολουθούν να πληρούν τις απαιτήσεις της παρ. 1.

Όλα τα εργαλεία σύγκρισης προσφορών των συμμετεχόντων στην αγορά είναι επιλέξιμα για υποβολή αίτησης για σήμα εμπιστοσύνης σύμφωνα με το παρόν σε εθελοντική βάση και χωρίς διακρίσεις. Το σήμα εμπιστοσύνης απονέμεται, αναστέλλεται και ανακαλείται σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ. Αν εργαλείο σύγκρισης προσφορών, στο οποίο έχει απονεμηθεί σήμα εμπιστοσύνης, παραβιάζει τους όρους λειτουργίας του ή τις σχετικές συστάσεις και αποφάσεις της ΡΑΕ, η ΡΑΕ δύναται να επιβάλλει χρηματική κύρωση στον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή του, κατά το άρθρο 36.

Κατά παρέκκλιση των ανωτέρω, για το χρονικό διάστημα που η ΡΑΕ παρέχει εργαλείο σύγκρισης το οποίο πληροί τις απαιτήσεις της παρ. 1 και καλύπτει ολόκληρη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δεν εκδίδονται σήματα εμπιστοσύνης για έτερα εργαλεία σύγκρισης.»

Η προσφορά απόκρισης ζήτησης από τους τελικούς πελάτες δύναται να παρέχεται μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης, σύμφωνα με τους Κανονισμούς των Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας του ν. 4425/2016 (Α’ 185).

Οι τελικοί πελάτες, συμπεριλαμβανομένων όσων προσφέρουν απόκριση ζήτησης μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης, δύνανται να συμμετέχουν από κοινού με τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας σε όλες τις Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας του ν. 4425/2016, κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις.»

Οι Πελάτες έχουν δωρεάν και εύκολη, χωρίς διακρίσεις, πρόσβαση στην πληροφορία που θα τους επιτρέπει να επιλέγουν τον κατάλληλο για αυτούς Προμηθευτή και, ιδίως, τις εκάστοτε ισχύουσες χρεώσεις και τους όρους των Συμβάσεων Προμήθειας εκάστου Προμηθευτή για τις κατηγορίες Πελατών που εξυπηρετούν, στοιχεία σχετικά με την κατανάλωσή τους, καθώς και στοιχεία της συνολικής χρέωσης της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου εκάστου Πελάτη.

Οι Προμηθευτές υποχρεούνται να δημοσιοποιούν, τουλάχιστον στην ιστοσελίδα τους, όλους τους όρους και προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στις Συμβάσεις υποχρεώσεις, σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων των πελατών, για τη σύναψη σύμβασης ή τη λύση αυτής ή την άσκηση οποιουδήποτε άλλου συμβατικού δικαιώματος, όπως υπερβολικά μεγάλο αριθμό δικαιολογητικών. Στους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου είναι δυνατόν να εξειδικεύονται τα δικαιώματα αυτά και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των συμμετεχόντων στην αγορά, ιδίως των αρμόδιων διαχειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων Διανομής ενέργειας και των Προμηθευτών, ώστε να διασφαλίζεται η εξυπηρέτηση των δικαιωμάτων των Πελατών.

Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί συγκεντρωτικούς πίνακες με την ιστοσελίδα, τα στοιχεία επικοινωνίας και τα δημοσιευμένα τιμολόγια κάθε Προμηθευτή, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στον Κώδικα Προμήθειας.

Κάθε Προμηθευτής υποχρεούται να τηρεί την αρχή της διαφάνειας και να δημοσιοποιεί γενικά στατιστικά στοιχεία που συγκεντρώνει σχετικά με τους Πελάτες του, καθώς και στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητές του. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο προκειμένου να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των πληροφοριών που παρέχουν οι Προμηθευτές στους Πελάτες τους και ιδίως τα στοιχεία της παρ. 2 του άρθρου 48, καθώς και η παροχή αυτών σε εθνικό επίπεδο με τρόπο σαφώς συγκρίσιμο.»

Με τους Κώδικες Προμήθειας που εκδίδονται κατά τις διατάξεις των άρθρων 85 για το Φυσικό Αέριο και 138 για την ηλεκτρική ενέργεια, δύναται να εξειδικεύονται οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου και να διαφοροποιούνται οι ως άνω υποχρεώσεις των Προμηθευτών για διαφορετικές κατηγορίες πελατών ανάλογα των ιδιαιτεροτήτων των πελατών αυτών ως προς την κατανάλωσή τους και τις οικονομικές και διαπραγματευτικές τους δυνατότητες. Με τους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου ρυθμίζονται ειδικότερα: (α) Η διαδικασία αλλαγής προμηθευτή ή συμμετέχοντος στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση και το απαιτούμενο χρονικό διάστημα για την ολοκλήρωσή της, το οποίο δεν υπερβαίνει τις είκοσι μία (21) ημερολογιακές ημέρες, από την κοινοποίηση της σχετικής εντολής, περί αλλαγής εκπροσώπησης προς τον αρμόδιο Διαχειριστή, καθώς και οι υποχρεώσεις του προμηθευτή και του πελάτη κατά τη διαδικασία αλλαγής, η οποία διαμορφώνεται ώστε να διευκολύνεται η αλλαγή προμηθευτή χωρίς οικονομική επιβάρυνση του πελάτη. Ειδικά για τους πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας, από την 1η Ιανουαρίου 2026, η τεχνική διαδικασία αλλαγής προμηθευτή είναι δυνατή οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα και διαρκεί έως είκοσι τέσσερις (24) ώρες. (β) Οι όροι και οι προϋποθέσεις Προμήθειας σε Πελάτες. (γ) Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις Προμηθευτών και πελατών, τόσο κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και της σύναψης σύμβασης μεταξύ τους όσο και κατά την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων. (δ) Τα θέματα που αφορούν την προστασία των καταναλωτών από αθέμιτες και παραπλανητικές μεθόδους πώλησης. (ε) Η διαδικασία σύναψης Σύμβασης Προμήθειας και ιδίως: (αα) Η διαδικασία υποβολής προσφοράς για την παροχή υπηρεσίας Προμήθειας. (ββ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της προσφοράς, που περιλαμβάνει σχέδιο Σύμβασης Προμήθειας συμπεριλαμβανομένων των προτεινόμενων από τον Προμηθευτή τιμολογίων και των ειδικών και γενικών όρων της Σύμβασης, όπως, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, οι όροι διακοπτόμενου φορτίου ηλεκτρικής ενέργειας και οι ρήτρες υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής Φυσικού Αερίου. (γγ) Οι όροι προσφοράς πρόσθετων υπηρεσιών, όπως οι υπηρεσίες ενεργειακής αποδοτικότητας, εφόσον αυτοί δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος ή και του αντίστοιχου Κώδικα Προμήθειας, καθώς και τις σχετικές χρεώσεις για τις πρόσθετες αυτές υπηρεσίες. (δδ) Οι σχετικές εξουσιοδοτήσεις που δύνανται να παρέχονται από τους Πελάτες προς τους Προμηθευτές. (εε) Οι προϋποθέσεις άρνησης Προμήθειας. (στ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμήθειας σύμφωνα με την παρ. 2. (ζ) Η ελάχιστη διάρκεια της Σύμβασης Προμήθειας και σχετικοί όροι και προϋποθέσεις για την πρόωρη λύση και καταγγελία της Σύμβασης. (η) Η δυνατότητα καταβολής και επιστροφής εγγύησης, καθώς και ο τρόπος καθορισμού αυτής. (θ) Οι όροι και προϋποθέσεις ώστε οι Πελάτες να έχουν ελευθερία επιλογής μεθόδων πληρωμής που είναι δίκαιοι και διαφανείς. (ι) Τα ελάχιστα τυποποιημένα έντυπα που υποχρεούται να καταρτίζει κάθε Προμηθευτής και να διαθέτει δωρεάν τουλάχιστον στα σημεία εξυπηρέτησης Πελατών και μέσω της ιστοσελίδας, καθώς και τα έντυπα που συνοδεύουν τη Σύμβαση Προμήθειας. (ια) Οι λεπτομέρειες, καθώς και τα στοιχεία που υποχρεούται να κοινοποιεί ο Προμηθευτής στη ΡΑΕ για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 49. (ιβ) Οι υποχρεώσεις της ΡΑΕ σχετικά με την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και τη διευκόλυνσή τους στην επιλογή Προμηθευτή. και των Δικτύων Διανομής ενέργειας. (ιδ) Η διαδικασία και οι όροι της παροχής υπηρεσιών Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου και, προκειμένου για την ηλεκτρική ενέργεια και, Καθολικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 57 και 58 και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι Πελάτες που δικαιούνται τις υπηρεσίες αυτές.

Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου περιλαμβάνει τα στοιχεία του Προμηθευτή, την περιγραφή των παρεχόμενων υπηρεσιών, τους γενικούς και ειδικούς όρους Προμήθειας, τα τιμολόγια προμήθειας και τις λοιπές χρεώσεις, τον τρόπο εκτίμησης ή μέτρησης της κατανάλωσης, τη μεθοδολογία υπολογισμού των χρεώσεων βάσει εκτιμήσεων κατανάλωσης ή μετρήσεων και τυχόν ειδικούς όρους.

Ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Προμήθειας, οι Κώδικες Προμήθειας καθορίζουν ιδίως: (α) Τις υποχρεώσεις του Προμηθευτή σχετικά με την ενημέρωση του Πελάτη, ιδίως σχετικά με τα εφαρμοζόμενα τιμολόγια, τις λοιπές χρεώσεις και τους τρόπους επικοινωνίας. (β) Τη διαδικασία και τη συχνότητα έκδοσης και αποστολής λογαριασμών κατανάλωσης για τις υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο της Σύμβασης Προμήθειας. (γ) Το ελάχιστο περιεχόμενο του λογαριασμού κατανάλωσης και τις ελάχιστες απαιτήσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν οι λογαριασμοί και οι πληροφορίες τιμολόγησης. (δ) Τους εναλλακτικούς τρόπους αποστολής λογαριασμών κατανάλωσης. (ε) Τη διαδικασία διόρθωσης λογαριασμών κατανάλωσης. (στ) Τη διαδικασία και τους τρόπους εξόφλησης λογαριασμών κατανάλωσης. (ζ) Τη διαδικασία χειρισμού ληξιπρόθεσμων οφειλών. (η) Τη διαδικασία επίλυσης διαφορών. (θ) Τη διαδικασία τροποποίησης των όρων της Σύμβασης Προμήθειας συμπεριλαμβανομένων και των τιμολογίων προμήθειας, σύμφωνα με εκ των προτέρων καθορισμένα αντικειμενικά, διαφανή και επαληθεύσιμα κριτήρια και τα δικαιώματα του καταναλωτή σε περίπτωση μονομερούς τροποποίησης των όρων της Σύμβασης από τον Προμηθευτή. (ι) Τη διαδικασία καταγγελίας της Σύμβασης Προμήθειας. (ια) Τις περιπτώσεις και τη διαδικασία λύσης και εκχώρησης της Σύμβασης Προμήθειας.»

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται μετά από εισήγηση του αρμόδιου Διαχειριστή και γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), προβλέπεται η ευρείας κλίμακας αντικατάσταση υφιστάμενων συστημάτων μέτρησης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στα Δίκτυα Διανομής, με αντίστοιχα ευφυή συστήματα και ρυθμίζεται κάθε συναφές ζήτημα, με στόχο την παροχή δυνατότητας ενεργού συμμετοχής των τελικών καταναλωτών στην αγορά ενέργειας και γενικότερα την αποτελεσματικότερη και οικονομικότερη λειτουργία της.

Για τη μελλοντική ανάπτυξη και εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης σε δίκτυο διανομής που δεν εντάσσεται στο Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ), ο αρμόδιος Διαχειριστής του Δικτύου Διανομής υποβάλλει στη ΡΑΕ εισήγηση η οποία λαμβάνει υπόψη τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους και περιλαμβάνει εναλλακτικές προτάσεις για τα θέματα της παρ. 1, εντός ενός (1) έτους από την λήψη της σχετικής άδειας διαχείρισης δικτύου διανομής, σύμφωνα με το άρθρο 131Β. Σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης η ως άνω εισήγηση επανυποβάλλεται κάθε δύο (2) έτη, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο. Για την κατάρτιση της εισήγησής του, ο αρμόδιος Διαχειριστής λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα τεχνοοικονομικής μελέτης κόστους - οφέλους (ΜΚΟ), την οποία και συνυποβάλλει με την παραπάνω εισήγηση. Η ΜΚΟ εκπονείται με μέριμνα του αρμόδιου Διαχειριστή και περιλαμβάνει την εξέταση εναλλακτικών τεχνικών λύσεων για την εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης στο Δίκτυο Διανομής, την εκτίμηση του αναμενόμενου κόστους κάθε λύσης, καθώς και του οφέλους της για τη δραστηριότητα της διανομής, για τις διάφορες κατηγορίες χρηστών του Δικτύου και τους Προμηθευτές, και την εκτίμηση του εφικτού χρόνου υλοποίησής της. Στην αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων λαμβάνεται υπόψη η μεθοδολογία της ανάλυσης κόστους οφέλους, οι ελάχιστες λειτουργίες ευφυών συστημάτων μέτρησης της Σύστασης 2012/148/ΕΕ της Επιτροπής, της 9ης Μαρτίου 2012, «σχετικά με τις προετοιμασίες για την εμπορική εξάπλωση των έξυπνων συστημάτων μέτρησης» (L 73), καθώς και οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές για τη διασφάλιση του υψηλότερου επίπεδου ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και προστασίας των δεδομένων.

Με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης των Διαχειριστών Δικτύων Διανομής, ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την ένταξη του έργου στον προγραμματισμό της ανάπτυξης του Δικτύου Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, όπως, μεταξύ άλλων: (α) οι ελάχιστες λειτουργικές απαιτήσεις και προδιαγραφές όσον αφορά είτε στα μετρητικά συστήματα ή στις σχετικές υπηρεσίες που παρέχονται στην αγορά ενέργειας και εξειδίκευσή τους για διάφορες κατηγορίες συμμετεχόντων σε αυτήν, (β) οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά σε θέματα τυποποίησης, διαλειτουργικότητας και επεκτασιμότητας των ευφυών συστημάτων μέτρησης, σε σχέση, μεταξύ άλλων, με την ικανότητά τους να παρέχουν στοιχεία για τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης των καταναλωτών και με τη δυνατότητα ένταξης στο σύστημα μετρητικού εξοπλισμού της επιλογής των χρηστών του Δικτύου, (γ) ο προϋπολογισμός έργου και όροι προσδιορισμού της δαπάνης που εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του Δικτύου, (δ) το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου, καθώς και αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα ταμειακών ροών, (ε) η μεθοδολογία επιμερισμού δαπάνης μεταξύ του αρμόδιου Διαχειριστή και των Χρηστών του Δικτύου, λαμβάνοντας υπόψη το μακροπρόθεσμο όφελος για ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.

Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια στόχοι για την ολοκλήρωση του έργου είναι η δεκαετία, καθώς και ο εξοπλισμός με ευφυή συστήματα μέτρησης τουλάχιστον ποσοστού ογδόντα τοις εκατό (80%) των Πελατών, εντός επτά (7) ετών από τη θετική αξιολόγηση της ανάπτυξης των ευφυών συστημάτων μέτρησης, σύμφωνα με την παρ. 1.

Η ΡΑΕ παρακολουθεί σε τακτική βάση την εγκατάσταση ευφυών συστημάτων μέτρησης, με σκοπό την παρακολούθηση των οφελών για τους καταναλωτές.

Όταν η εγκατάσταση ευφυών συστημάτων μέτρησης αξιολογείται αρνητικά, σύμφωνα με την παρ.  1, ως απόρροια της αξιολόγησης κόστους - οφέλους της παρ. 2, η εν λόγω αξιολόγηση επανεξετάζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το αργότερο κάθε τέσσερα (4) έτη. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κοινοποιεί στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα αποτελέσματα της επικαιροποιημένης αξιολόγησης κόστους - οφέλους, μόλις καταστούν διαθέσιμα.

Τα ευφυή συστήματα μέτρησης ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγκατεστημένα ή των οποίων η έναρξη εργασιών τοποθετείται πριν από την 4η.7.2019, μπορούν να παραμείνουν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια της Για τον σκοπό της παρούσας ως έναρξη εργασιών νοείται είτε η έναρξη των εργασιών κατασκευής για την επένδυση είτε η πρώτη δέσμευση της εταιρείας για την παραγγελία εξοπλισμού ή άλλη δέσμευση που καθιστά την επένδυση αμετάκλητη, οποιαδήποτε και αν είναι πρώτη χρονικά. Η αγορά οικοπέδων και οι προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η έκδοση αδειών και η εκπόνηση προκαταρκτικών μελετών σκοπιμότητας δεν λογίζονται ως έναρξη εργασιών. Αναφορικά με τις εξαγορές, ως «έναρξη εργασιών» νοείται η χρονική στιγμή της απόκτησης των στοιχείων ενεργητικού που συνδέονται άμεσα με την αποκτηθείσα επιχείρηση.

Η παρ. 2 δεν ισχύει για την εφαρμογή και ανάπτυξη ευφυών συστημάτων μέτρησης στο ΕΔΔΗΕ από τον Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.»

Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, στα δεδομένα των ενεργειακών δραστηριοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας περιλαμβάνονται η μέτρηση και κατανάλωση, καθώς και δεδομένα που απαιτούνται για την αλλαγή προμηθευτή από τους τελικούς πελάτες, την απόκριση ζήτησης και λοιπές υπηρεσίες. Στα εν λόγω δεδομένα δύνανται να έχουν πρόσβαση τα επιλέξιμα μέρη που καθορίζονται στους οικείους κώδικες και κανονισμούς.

Οι κανόνες για την πρόσβαση σε δεδομένα και την αποθήκευση δεδομένων, για τους σκοπούς του παρόντος, συμμορφώνονται με την κείμενη ενωσιακή νομοθεσία. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διενεργείται στο πλαίσιο του παρόντος νόμου διενεργείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, «για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ» (L 119).

Η διαχείριση των δεδομένων οργανώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζονται η αποτελεσματική και ασφαλής πρόσβαση στα δεδομένα και η ανταλλαγή τους, καθώς και η εν γένει προστασία και η ασφάλεια των δεδομένων. Τα αρμόδια για τη διαχείριση δεδομένων μέρη παρέχουν πρόσβαση στα δεδομένα του τελικού πελάτη, σε κάθε επιλέξιμο μέρος, σύμφωνα με τους Κώδικες των άρθρων 96, 118Α, 128 και 138 του παρόντος και τους Κανονισμούς του άρθρου 18 του ν. 4425/2016 (Α’ 185). Τα επιλέξιμα μέρη έχουν στη διάθεσή τους τα ζητούμενα δεδομένα χωρίς διακρίσεις και ταυτόχρονα. Η πρόσβαση στα δεδομένα είναι εύκολη και οι σχετικές διαδικασίες καθίστανται δημόσια διαθέσιμες. Οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή της παρούσας καθορίζονται και εξειδικεύονται με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), κατόπιν εισήγησης των επιμέρους αρμόδιων αρχών και εμπλεκόμενων φορέων.

Τα μέρη που διαχειρίζονται δεδομένα της παρ. 1 εποπτεύονται από τη ΡΑΕ, την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας του άρθρου 7 του ν.  4577/2018 (Α’ 199), ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις αντίστοιχες απαιτήσεις του παρόντος νόμου. Επίσης, τα μέρη που διαχειρίζονται δεδομένα της παρ. 1 διορίζουν υπεύθυνους συμμόρφωσης, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την παρακολούθηση της εφαρμογής μέτρων που έχουν λάβει τα οικεία μέρη, με στόχο τη διασφάλιση της αμερόληπτης πρόσβασης στα δεδομένα και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του παρόντος νόμου.

Δεν επιβάλλεται πρόσθετη χρέωση στους τελικούς πελάτες για την πρόσβαση στα δεδομένα τους ή για την υποβολή αιτήματος με σκοπό τα δεδομένα τους να καταστούν διαθέσιμα. Τυχόν χρεώσεις που επιβάλλονται για παροχή υπηρεσιών δεδομένων είναι εύλογες και δεόντως αιτιολογημένες και εγκρίνονται από τη ΡΑΕ.

Οι επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας εφαρμόζουν τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και τις διαδικασίες για την πρόσβαση στα δεδομένα οι οποίες αναφέρονται στις εκτελεστικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που εκδίδονται δυνάμει της παρ. 2 του άρθρου 24 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158). Οι εν λόγω απαιτήσεις και διαδικασίες βασίζονται σε υφιστάμενες εθνικές πρακτικές.»

Οι Προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεούνται να τηρούν στη διάθεση των εθνικών αρχών, περιλαμβανομένων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, επί τουλάχιστον πέντε (5) έτη, τα δεδομένα που αφορούν όλες τις αγοραπωλησίες συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και παραγώγων της, με πελάτες χονδρικής και Διαχειριστές συστήματος μεταφοράς.

Τα δεδομένα της παρ. 1 περιλαμβάνουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τα χαρακτηριστικά των σχετικών συναλλαγών, ιδίως τους κανόνες για τη διάρκεια, την παράδοση και την εκκαθάριση, την ποσότητα, την ημερομηνία και την ώρα εκτέλεσης, τις τιμές συναλλαγής, τον τρόπο ταυτοποίησης του εκάστοτε πελάτη χονδρικής, καθώς και λεπτομερή στοιχεία όλων των εκκρεμών συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και παραγώγων της.

Η ΡΑΕ δύναται να θέσει στη διάθεση των συμμετεχόντων στην αγορά τις εν λόγω πληροφορίες, εφόσον δεν κοινοποιούνται εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες που αφορούν συγκεκριμένους συντελεστές της αγοράς ή συγκεκριμένες συναλλαγές. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται για πληροφορίες σχετικές με χρηματοπιστωτικά μέσα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, «για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της Οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της Οδηγίας 2011/61/ΕΕ» (L 173).

Το παρόν δεν δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις έναντι των αρχών που αναφέρονται στην παρ. 1 για τις οντότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ.

Οι αρμόδιες αρχές της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ παρέχουν πρόσβαση στα δεδομένα που τηρούν οι οντότητες της εν λόγω Οδηγίας, όταν αυτό ζητηθεί από τις αρχές της παρ. 1.» ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ