Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 216/2025

Συγκρότηση, σύγκληση, λειτουργία και αρμοδιότητες του Εξαρχικού Συμβουλίου και των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων της Πατριαρχικής Εξαρχίας Πάτμου.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

ΜΕΡΟΣ Α΄

Συγκρότηση, σύγκληση, λειτουργία και αρμοδιότητες του Εξαρχικού Συμβουλίου της Πατριαρχικής Εξαρχίας Πάτμου

Άρθρο 1

Εξαρχικό Συμβούλιο

Άρθρο 2

Συγκρότηση του Εξαρχικού Συμβουλίου

• α) Τον Πατριαρχικό Έξαρχο Πάτμου, ως πρόεδρο, με

τον αναπληρωτή του,

• β) έναν οικονομολόγο ή λογιστή της περιοχής της

έδρας της Πατριαρχικής Εξαρχίας Πάτμου, με τον αναπληρωτή του,

• γ) έναν συνταξιούχο δικαστικό λειτουργό ή έναν δικηγόρο εγνωσμένου ήθους και με επαγγελματική δραστηριότητα και στην περιοχή της έδρας της Πατριαρχικής

Εξαρχίας Πάτμου, με τον αναπληρωτή του,

• ε) ένα λαϊκό μέλος από τα Εκκλησιαστικά Συμβούλια

των Ενοριών της Πατριαρχικής Εξαρχίας Πάτμου που κατοικεί στον Δήμο Πάτμου, με τον αναπληρωτή του.

Άρθρο 3

Σύγκληση του Εξαρχικού Συμβουλίου

• β) Σε περίπτωση τακτικής συνεδρίασης αντίγραφο της

ημερήσιας διάταξης με τη σχετική πρόσκληση επιδίδεται από τον γραμματέα του Εξαρχικού Συμβουλίου στα μέλη του ή αποστέλλεται στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail) εκάστου, δύο (2) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου. Η νομιμότητα της επίδοσης αποδεικνύεται από τη σχετική έκθεση επίδοσης ή από απόδειξη επίδοσης, την οποία συντάσσει ο γραμματέας. Σε περίπτωση έκτακτης συνεδρίασης, αρκεί η τηλεφωνική πρόσκληση των μελών είκοσι τέσσερις (24) ώρες πριν από την συνεδρίαση, η οποία βεβαιώνεται με σχετική σημείωση του γραμματέα σε ειδικό βιβλίο προσκλήσεων.

Άρθρο 4

Συγκρότηση, Σύνθεση και Λειτουργία του Εξαρχικού Συμβουλίου

• α) Η τυχόν κατά παράνομο τρόπο κτήση της ιδιότητας,

υπό την οποία κάποιος ορίζεται μέλος του Εξαρχικού Συμβουλίου, δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της συγκρότησης του οργάνου.

• β) Το Εξαρχικό Συμβούλιο δύναται να λειτουργήσει,

όχι όμως πέραν του τετραμήνου, αν κάποια από τα μέλη του εκλείψουν ή αποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ή απωλέσουν την ιδιότητα βάσει της οποίας ορίστηκαν, εφόσον κατά τις συνεδριάσεις του τα λοιπά μέλη επαρκούν ώστε να υπάρχει απαρτία.

• γ) Η αντικατάσταση διορισθέντος μέλους του Εξαρχικού Συμβουλίου πριν από τη λήξη της θητείας του είναι

δυνατή για λόγο αναγόμενο στην άσκηση των καθηκόντων του, ο οποίος πρέπει να βεβαιώνεται στη σχετική πράξη του Πατριαρχικού Εξάρχου.

• δ) Το Εξαρχικό Συμβούλιο διατηρεί την αρμοδιότητά

του μετά τη λήξη της προβλεπόμενης θητείας του και μέχρι να οριστεί η συγκρότησή του με νεότερη πράξη. Η θητεία του Εξαρχικού Συμβουλίου μπορεί να ανανεωθεί, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 2 του παρόντος.

• α) Η απαρτία πρέπει να υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια

της συνεδρίασης. Αν κατά την πρώτη συνεδρίαση διαπιστωθεί έλλειψη απαρτίας, το Εξαρχικό Συμβούλιο καλείται εκ νέου σε συνεδρίαση, η οποία πραγματοποιείται το νωρίτερο σε είκοσι τέσσερις (24) ώρες στον ίδιο τόπο και με την ίδια ημερήσια διάταξη.

• β) Η πρόσκληση σε συνεδρίαση επιτρέπεται να γίνει

από τον γραμματέα του Εξαρχικού Συμβουλίου με τηλεφώνημα, μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον το γεγονός αυτό αναγράφεται στο πρακτικό της συνεδρίασης.

• γ) Πρόσκληση των μελών του Εξαρχικού Συμβουλίου

δεν απαιτείται όταν οι συνεδριάσεις γίνονται σε τακτές ημερομηνίες, που ορίζονται σε απόφασή του.

• δ) Πρόσκληση δεν απαιτείται, επίσης, όταν μέλος έχει

δηλώσει, πριν από τη συνεδρίαση, κώλυμα συμμετοχής του σε αυτή ή όταν το κώλυμα αυτό είναι γνωστό στον πρόεδρο του Εξαρχικού Συμβουλίου.

• ε) Τα αναπληρωματικά μέλη καλούνται προς αναπλήρωση απόντων ή κωλυόμενων μελών της ίδιας κατηγορίας.

• στ) Αν κατά τη συνεδρίαση απουσιάσει τακτικό μέλος, το οποίο δεν είχε προσκληθεί, η συνεδρίαση είναι

μη νόμιμη και το ίδιο ισχύει ακόμη και αν αντ’ αυτού είχε μετάσχει το αντίστοιχο αναπληρωματικό μέλος. Αν υπήρξαν πλημμέλειες ως προς την κλήτευση μέλους, το Εξαρχικό Συμβούλιο συνεδριάζει νόμιμα εάν το συγκεκριμένο μέλος είναι παρόν και δεν αντιλέγει για την πραγματοποίηση της συνεδρίασης.

• ζ) Η νομιμότητα της σύνθεσης του Εξαρχικού Συμβουλίου δεν επηρεάζεται από την τυχόν εναλλαγή των

μετεχόντων μελών σε διαδοχικές συνεδριάσεις.

• η) Μέλη του Εξαρχικού Συμβουλίου τα οποία είναι σύζυγοι ή συνδέονται μεταξύ τους με συγγένεια μέχρι και

τετάρτου βαθμού δεν επιτρέπεται να μετέχουν στην ίδια συνεδρίαση, προκειμένου να διασφαλιστεί η αμεροληψία και η αντικειμενικότητα της διαδικασίας.

• θ) Η σύγκληση του Εξαρχικού Συμβουλίου σε συνεδρίαση είναι υποχρεωτική αν τα δύο τρίτα (2/3) τουλάχιστον

του συνόλου των τακτικών μελών του το ζητήσουν εγγράφως από τον πρόεδρο, προσδιορίζοντας και το προς συζήτηση θέμα.

• ι) Οι συνεδριάσεις του Εξαρχικού Συμβουλίου είναι

μυστικές. Η κατά τη συζήτηση παρουσία άλλων προσώπων, πλην των μελών, του γραμματέα ή των τυχόν ειδικά οριζόμενων από τον πρόεδρο προσώπων, δεν επιτρέπεται. Ο πρόεδρος δύναται για την παροχή πληροφοριών ψηφοφορίας για τη λήψη απόφασης.

• ια) Ο πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη και τη λήξη των

συνεδριάσεων, διευθύνει τις εργασίες και μεριμνά για την ορθή εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας και την εύρυθμη λειτουργία του εκκλησιαστικού συλλογικού οργάνου.

• ιβ) Το Εξαρχικό Συμβούλιο δύναται να συνεδριάζει και

με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων (τηλεδιάσκεψη) ως προς όλα ή ορισμένα εκ των μελών του, γεγονός που βεβαιώνεται στο πρακτικό της συνεδρίασης.

• α) Οι αποφάσεις του Εξαρχικού Συμβουλίου λαμβάνονται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων

μελών. Αν δεν καθίσταται δυνατός ο σχηματισμός της πλειοψηφίας, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται, ωσότου σχηματιστεί απόλυτη πλειοψηφία με την υποχρεωτική προσχώρηση κάθε φορά εκείνου ή εκείνων που διατυπώνουν την ασθενέστερη γνώμη σε μία από τις επικρατέστερες γνώμες. Σε κάθε περίπτωση, αν υπάρξει ισοψηφία υπερισχύει η ψήφος του προέδρου. Το μέλος που απέχει από την ψηφοφορία ή δίδει λευκή ψήφο θεωρείται παρόν.

• β) Αν η συζήτηση της υπόθεσης διαρκεί περισσότερες

από μία συνεδριάσεις, η απόφαση λαμβάνεται από τα μέλη που μετέχουν στην τελευταία συνεδρίαση, αφού, προηγουμένως, τα μέλη που δεν μετείχαν στις προηγούμενες συνεδριάσεις ενημερωθούν πλήρως ως προς τα ουσιώδη σημεία των κατ’ αυτές συζητήσεων. Η ενημέρωση προκύπτει από δήλωση των μελών αυτών, η οποία καταχωρίζεται στα πρακτικά.

• γ) Η ψηφοφορία είναι φανερή, εκτός εάν ο πρόεδρος

ζητήσει τη διεξαγωγή μυστικής ψηφοφορίας.

• δ) Η Πατριαρχική Εξαρχία τηρεί βιβλίο αποφάσεων

Εξαρχικού Συμβουλίου, στο οποίο καταχωρίζονται οι αποφάσεις.

• ε) Τις αποφάσεις του Εξαρχικού Συμβουλίου εκτελεί και

γνωστοποιεί με έγγραφά του ο πρόεδρος ή ο νόμιμος αναπληρωτής του.

• α) Για τις συνεδριάσεις του Εξαρχικού Συμβουλίου συντάσσεται πρακτικό, στο οποίο μνημονεύονται, ιδίως,

τα ονόματα και η ιδιότητα των παριστάμενων μελών, ο τόπος και ο χρόνος της συνεδρίασης, τα θέματα που συζητήθηκαν με συνοπτική αναφορά στο περιεχόμενό τους και οι αποφάσεις που λήφθηκαν.

• β) Στο πρακτικό καταχωρίζονται οι γνώμες των μελών

που μειοψήφησαν, εάν το ζητήσουν, και σε περίπτωση φανερής ψηφοφορίας και τα ονόματά τους.

• γ) Τα πρακτικά του Εξαρχικού Συμβουλίου συντάσσονται και τηρούνται, με ευθύνη του προέδρου, από τον

γραμματέα του Συμβουλίου σε ειδικό θεωρημένο βιβλίο πρακτικών σε έντυπη μορφή και υπογράφονται από τον πρόεδρο και τα μέλη του. Η άρνηση μέλους να συνυπογράψει το πρακτικό βεβαιώνεται στο τέλος του από τον γραμματέα και υπογράφεται από τα λοιπά παριστάμενα μέλη. Η άρνηση συνυπογραφής πρακτικού αποτελεί λόγο διακοπής της θητείας του μέλους.

• δ) Η υπογραφή του προέδρου ή του αναπληρωτή του

αρκεί για τη νόμιμη υπόσταση κάθε πράξης του Εξαρχικού Συμβουλίου.

• α) Τα μέλη οφείλουν να απέχουν από κάθε ενέργεια ή

διαδικασία που συνιστά συμμετοχή σε λήψη απόφασης ή διατύπωση γνώμης ή εισήγησης, εφόσον:

• αα) Η ικανοποίηση προσωπικού συμφέροντός τους

συνδέεται με την έκβαση της υπόθεσης ή

• αβ) είναι σύζυγοι ή συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, κατ’ ευθεία μεν γραμμή απεριόριστα, εκ πλαγίου δε

έως και τέταρτου βαθμού, με κάποιον από τους ενδιαφερομένους ή

• αγ) έχουν ιδιαίτερο δεσμό ή ιδιάζουσα σχέση ή εχθρότητα με τους ενδιαφερομένους.

• β) Το μέλος, εφόσον κρίνει ότι συντρέχει στο πρόσωπό του λόγος που επιβάλλει την εξαίρεσή του, οφείλει

να τον δηλώσει αμέσως στον πρόεδρο και να εξαιρεθεί από οποιαδήποτε ενέργεια. Στην περίπτωση αυτή το Εξαρχικό Συμβούλιο αποφαίνεται το ταχύτερο δυνατό χωρίς τη συμμετοχή του αιτούντος την εξαίρεση.

• γ) Αίτηση εξαίρεσης μέλους του Εξαρχικού Συμβουλίου δικαιούνται να υποβάλουν οι ενδιαφερόμενοι σε

όλα τα στάδια της διαδικασίας. Η αίτηση υποβάλλεται στον πρόεδρο. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται και στην περίπτωση αυτή τα οριζόμενα στο τελευταίο εδάφιο της περ. β της παρούσας παραγράφου.

• δ) Η εξαίρεση επιτρέπεται να διατάσσεται και αυτεπάγγελτα από το Εξαρχικό Συμβούλιο.

• ε) Τα οριζόμενα στις προηγούμενες παραγράφους δεν

εφαρμόζονται σε περίπτωση εξαίρεσης τόσων μελών, ώστε τα απομένοντα να μην σχηματίζουν την κατά την παρ. 1 του άρθρου 3 του παρόντος απαρτία. Σε περίπτωση εξαίρεσης μετέχει ο αναπληρωτής του εξαιρεθέντος μέλους και σε περίπτωση έλλειψης ή κωλύματος του αναπληρωτή το Εξαρχικό Συμβούλιο δύναται να συνεδριάσει με ελλιπή σύνθεση, εφόσον έχει απαρτία.

Άρθρο 5

Αρμοδιότητες του Εξαρχικού Συμβουλίου

• α) Αποφασίζει για τον καθορισμό των Ενοριακών Ιερών Ναών, καθώς και των πάσης φύσεως Ιερών Ναών

(ιδρυματικών, ιδιωτικών, προσκυνηματικών, κοιμητηριακών), μετά από σχετική εισήγηση του Πατριαρχικού Εξάρχου.

• β) Γνωμοδοτεί για την ίδρυση Ορθόδοξων Κοιμητηρίων, καθώς επίσης για την καθιέρωση των Κοιμητηριακών

Ιερών Ναών.

• γ) Γνωμοδοτεί για την απαλλοτρίωση οικοπέδων ή

άλλων χώρων, με σκοπό την ανέγερση ή την επέκταση Ιερών Ναών ή για τη δημιουργία αύλειου χώρου σε αυτούς.

• α) Γνωμοδοτεί για την ίδρυση, τη συγχώνευση ή την

κατάργηση των Ιερών Μονών.

• β) Διορίζει τα μέλη των Εφορειών ή Μοναστηριακών

Επιτροπών των Ιερών Μονών στις οποίες δεν είναι εφικτή και των Ιερών Μονών στις οποίες δεν είναι εφικτή η συγκρότηση Ηγουμενοσυμβουλίου.

• γ) Αποφασίζει για την ίδρυση Μετοχίων Ιεράς Μονής.

• α) Εγκρίνει, απορρίπτει ή τροποποιεί τις αποφάσεις

των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων και Ηγουμενοσυμβουλίων ή Εφορειών ή Μοναστηριακών Επιτροπών.

• β) Διορίζει τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη των

Ηγουμενοσυμβουλίων ή των Εφορειών ή των Μοναστηριακών Επιτροπών και των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων, κατόπιν έγγραφης πρότασης των προέδρων τους, για μία τριετία, η οποία αρχίζει την πρώτη (1η) Ιανουαρίου.

• γ) Διορίζει τα μέλη των ερανικών επιτροπών των Ενοριών.

• δ) Απαλλάσσει από τα καθήκοντά τους τους εκκλησιαστικούς συμβούλους, τους εφόρους και τα μέλη των

Ηγουμενοσυμβουλίων, των Εφορειών και Μοναστηριακών Επιτροπών, που υπέβαλαν παραίτηση.

• ε) Απαλλάσσει από τα καθήκοντά τους τους εκκλησιαστικούς συμβούλους και τα μέλη των Ηγουμενοσυμβουλίων, των Εφορειών και των Μοναστηριακών Επιτροπών:

• εα) εάν απουσιάζουν αδικαιολόγητα για τρεις (3) συνεχείς συνεδριάσεις,

• εβ) εάν δεν είναι συνεπείς στις προς αυτούς οδηγίες

και παραγγελίες του Πατριαρχικού Εξάρχου σχετικά με τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις τους, όπως αυτά ορίζονται από τους Θείους και Ιερούς Κανόνες, από τις εγκύκλιους της Πατριαρχικής Εξαρχίας και από τους ισχύοντες νόμους της Πολιτείας,

• εγ) εάν δεν υποβάλουν έγκαιρα τον προϋπολογισμό

και απολογισμό της Ενορίας ή της διοικούμενης από Ηγουμενοσυμβούλιο, Εφορεία ή Μοναστηριακή Επιτροπή Ιεράς Μονής,

• εδ) εάν παραμελούν ή αρνούνται την προάσπιση των

συμφερόντων της Ενορίας ή της διοικούμενης από Ηγουμενοσυμβούλιο, Εφορεία ή Μοναστηριακή Επιτροπή Ιεράς Μονής.

• στ) Εγκρίνει, τροποποιεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό και απολογισμό των Ενοριών και των Ιερών Μονών,

οι οποίοι συνοδεύονται από έκθεση του προέδρου του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, της Εφορείας, της Μοναστηριακής Επιτροπής ή του Ηγουμένου, αντίστοιχα, και υποβάλλονται σύμφωνα με τα υποδείγματα που καταρτίζει και τροποποιεί η Πατριαρχική Εξαρχία Πάτμου. Τον απολογισμό εγκρίνει το Εξαρχικό Συμβούλιο, λαμβάνοντας υπόψη σχετική εισήγηση του αναπληρωτή Πατριαρχικού Εξάρχου της Πατριαρχικής Εξαρχίας, στην οποία υπάγεται η Ενορία για την τήρηση των υπό του νόμου προβλεπομένων σχετικά με τις πραγματοποιθείσες δαπάνες και την απόδοση των αναλογούντων τελών.

• ζ) Εγκρίνει, τροποποιεί ή απορρίπτει αποφάσεις Εκκλησιαστικών Συμβουλίων, Ηγουμενοσυμβουλίων, Εφορειών ή Μοναστηριακών Επιτροπών για την αξιοποίηση

της περιουσίας τους με διαγωνισμό, ιδίως αποφάσεις εκμίσθωσης και αγοραπωλησίας, ή κατ΄ εξαίρεση με απευθείας ανάθεση, λαμβανομένης υπόψη της προφανούς ωφέλειας ή αφεύκτου ανάγκης της Ενορίας ή Ιεράς Μονής.

• η) Εγκρίνει ή απορρίπτει αποφάσεις Εκκλησιαστικών