Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 221/2025

Εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520, όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

• α) Του άρθρου 3 και 4 του ν. 1338/1983 (Α’ 34), όπως

το άρθρο  3 αντικαταστάθηκε με το άρθρο  65 του ν. 1892/1990 (Α’ 101) και το άρθρο 4 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 1440/1984 (Α’ 70) και τροποποιήθηκε, διαδοχικώς, με τα άρθρα 7 του ν. 1775/1988 (Α’ 101), 31 του ν. 2076/1992 (Α’ 130), 19 του ν. 2367/1995 (Α’ 261), 22 του ν. 2789/2000 (Α’ 21), 48 του ν. 3427/2005 (Α’ 312), 91 του ν. 3862/2010 (Α’ 113), 50 του ν. 4342/2015 (Α’ 143) και 20 του ν. 4753/2020 (Α’ 227),

• β) του άρθρου δεύτερου του ν. 3671/2008 «Κύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας που τροποποιεί τη

Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ορισμένες συναφείς διατάξεις» (Α’ 129).

Άρθρο 1

Σκοπός Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520 όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.

Άρθρο 2

Πεδίο Εφαρμογής (παρ. 2 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362) Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος ισχύουν για:

• α) Τους φόρους επί των οχημάτων, που επιβάλλονται

στα βαρέα φορτηγά οχήματα και

• β) τα διόδια που επιβάλλονται στα οχήματα.

Άρθρο 3

Ορισμοί (παρ. 2 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)

• β) «κεντρικό διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών»: η υποδομή μεταφορών που προσδιορίζεται σύμφωνα με το

κεφάλαιο III του Κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013·

• γ) «κόστος κατασκευής»: το κόστος που συνδέεται με

την κατασκευή, συμπεριλαμβανομένου, ενδεχομένως, του χρηματοδοτικού κόστους, οποιουδήποτε εκ των παρακάτω:

• γα) νέων υποδομών ή νέων βελτιώσεων υποδομής,

συμπεριλαμβανομένων των σημαντικών δομικών επισκευών,

• γβ) υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών δομικών επισκευών, που

περατώθηκαν τριάντα (30) το πολύ έτη πριν από τις 10 Ιουνίου 2008, για τις οποίες λειτουργούσαν ήδη κατά τις 10 Ιουνίου 2008 ρυθμίσεις περί διοδίων, ή που περατώθηκαν τριάντα (30) το πολύ έτη πριν από την καθιέρωση τυχόν νέων ρυθμίσεων περί διοδίων που εισήχθησαν μετά τις 10 Ιουνίου 2008 ή

• γγ) υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής που περατώθηκαν πριν από τις ημερομηνίες που αναφέρονται στην

υποπερ. γβ, εφόσον: i) έχει θεσπιστεί σύστημα διοδίων, το οποίο προβλέπει την ανάκτηση του κόστους αυτού μέσω σύμβασης με φορέα λειτουργίας συστήματος διοδίων ή μέσω άλλων νομικών πράξεων ισοδύναμου αποτελέσματος, που άρχισαν να ισχύουν πριν από τις 10 Ιουνίου 2008, ή ii) μπορεί να αποδειχθεί ότι η κατασκευή της συγκεκριμένης υποδομής εξαρτήθηκε από το εάν η υποδομή αυτή θα είχε εκ σχεδιασμού διάρκεια ζωής άνω των τριάντα (30) ετών·

• δ) «χρηματοδοτικό κόστος»: ο τόκος για δάνεια και

η απόδοση της τυχόν μετοχικής χρηματοδότησης από τους μετόχους·

• ε) «σημαντικές δομικές επισκευές»: οι δομικές επισκευές, πλην των επισκευών που δεν παρουσιάζουν

πλέον τρέχον όφελος για τους χρήστες της οδού, ιδίως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εργασίες επισκευής αντικαταστάθηκαν από περαιτέρω επανακατασκευή του οδοστρώματος ή άλλες κατασκευαστικές εργασίες·

• στ) «αυτοκινητόδρομος»: οδός σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 5209/2025 (Α’ 100), η οποία έχει μελετηθεί

και κατασκευαστεί ειδικά για την κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων και η οποία δεν εξυπηρετεί τις παρόδιες ιδιοκτησίες και πληροί τα ακόλουθα κριτήρια:

• στα) διαθέτει, εκτός από ορισμένες θέσεις της ή εκτός

από προσωρινές διευθετήσεις, σε αμφότερες τις κατευθύνσεις κυκλοφορίας, χωριστά οδοστρώματα, τα οποία διαχωρίζονται μεταξύ τους είτε με διαχωριστική νησίδα, που δεν προορίζεται για την κυκλοφορία είτε, κατ’ εξαίρεση, με άλλα μέσα,

• στβ) δεν διασταυρώνεται στο ίδιο επίπεδο με άλλη

οδό, με σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή, ποδηλατολωρίδα ή λωρίδα για πεζούς, και

• στγ) χαρακτηρίζεται συγκεκριμένα ως αυτοκινητόδρομος

• ζ) «διόδια»: καθορισμένο ποσό που πρέπει να καταβάλλεται για ένα όχημα βάσει της διανυόμενης απόστασης επί συγκεκριμένης υποδομής και του τύπου του

οχήματος, η καταβολή του οποίου δημιουργεί το δικαίωμα χρήσης των υποδομών από το εν λόγω όχημα και συνίσταται σε ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα τέλη:

• ζα) τέλος υποδομής,

• ζβ) τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης ή

• ζγ) τέλος εξωτερικού κόστους·

• η) «τέλος υποδομής»: τέλος που επιβάλλεται με σκοπό

την ανάκτηση των δαπανών κατασκευής, συντήρησης, λειτουργίας και επέκτασης της υποδομής που προέκυψαν στην Ελλάδα·

• θ) «τέλος εξωτερικού κόστους»: τέλος που επιβάλλεται

με σκοπό την ανάκτηση των δαπανών που σχετίζονται με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

• θα) την ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω κυκλοφορίας,

• θβ) την ηχορύπανση λόγω κυκλοφορίας ή

• θγ) τις εκπομπές CO2 λόγω κυκλοφορίας·

• ι) «κόστος ατμοσφαιρικής ρύπανσης λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της βλάβης στην ανθρώπινη υγεία και

της ζημίας που προκαλούν στο περιβάλλον οι εκπομπές σωματιδίων και προδρόμων του όζοντος, όπως το NOx και οι πτητικές οργανικές ουσίες, κατά τη λειτουργία του οχήματος·

• ια) «κόστος ηχορύπανσης λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της βλάβης στην ανθρώπινη υγεία και της ζημίας

που προκαλεί στο περιβάλλον ο θόρυβος που εκπέμπει το όχημα ή που δημιουργείται από την αλληλεπίδραση του οχήματος και του οδοστρώματος·

• ιβ) «κόστος εκπομπών CO2 λόγω κυκλοφορίας»: το κόστος της ζημίας που προκαλείται από την έκλυση CO2

κατά τη λειτουργία του οχήματος·

• ιγ) «κυκλοφοριακή συμφόρηση»: η κατάσταση κατά

την οποία ο όγκος κυκλοφορίας προσεγγίζει ή υπερβαίνει την κυκλοφοριακή ικανότητα του δρόμου·

• ιδ) «τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης»: τέλος που

επιβάλλεται στα οχήματα με σκοπό την ανάκτηση του κόστους κυκλοφοριακής συμφόρησης που προκύπτει και τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης·

• ιε) «σταθμισμένο μέσο τέλος υποδομής»: τα συνολικά έσοδα που προκύπτουν από τέλος υποδομής, κατά

τη διάρκεια δεδομένης περιόδου, διαιρούμενα διά του αριθμού των οχηματοχιλιομέτρων των βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που διανύονται στο τμήμα του οδικού δικτύου στο οποίο έχει επιβληθεί το εν λόγω τέλος κατά την εν λόγω περίοδο·

• ιστ) «τέλος χρήσης»: το καθορισμένο ποσό, η πληρωμή

του οποίου δημιουργεί το δικαίωμα χρήσης, από ένα όχημα και επί δεδομένο χρονικό διάστημα, των υποδομών που αναφέρονται στο άρθρο 7α παρ. 1 και 2 της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2022/362.

• ιζ) «όχημα»: όχημα με κινητήρα, με τέσσερις ή περισσότερους τροχούς, ή συνδυασμός αρθρωτών οχημάτων

που προορίζεται ή χρησιμοποιείται για την οδική μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων·

• κ) «πούλμαν» και «λεωφορείο»: βαρύ επαγγελματικό

όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά περισσότερων από οκτώ επιβατών, επιπλέον του οδηγού·

• κα) «ελαφρύ όχημα»: όχημα με μέγιστη τεχνικά επιτρεπόμενη μάζα εμφόρτου που δεν υπερβαίνει τους 3,5

τόνους·

• κβ) «επιβατικό αυτοκίνητο»: ελαφρύ όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά έως οκτώ επιβατών, επιπλέον

του οδηγού·

• κγ) «όχημα ιστορικού ενδιαφέροντος»: όχημα ιστορικού ενδιαφέροντος όπως ορίζεται στο σημείο 7 του

άρθρου 3 της Οδηγίας 2014/45/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 127 της 29.04.2014, σ. 51), όπως ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με το άρθρο 4 της απόφασης οικ.49372/3352/07-07-2017 των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β’ 2726)·

• κδ) «μικρό λεωφορείο»: ελαφρύ όχημα προοριζόμενο για τη μεταφορά περισσότερων από οκτώ επιβατών,

επιπλέον του οδηγού·

• κε) «μηχανοκίνητο τροχόσπιτο»: όχημα με χώρο ενδιαίτησης, το οποίο περιλαμβάνει καθίσματα και τραπέζι,

είτε αυτόνομο χώρο ύπνου είτε θέσεις κοιμώμενων από μετατρέψιμα καθίσματα, εξοπλισμό μαγειρέματος και εξοπλισμό αποθήκευσης·

• κστ) «ελαφρύ επαγγελματικό όχημα»: ελαφρύ όχημα

προοριζόμενο για τη μεταφορά εμπορευμάτων·

• κζ) «ημιφορτηγό»: ελαφρύ όχημα κατά την έννοια του

σημείου 4.2 του μέρους Γ του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 151)·

• κη) «εκπομπές CO2» βαρέος επαγγελματικού οχήματος:

οι ειδικές εκπομπές CO2 του οχήματος που προβλέπονται στο σημείο 2.3 του οικείου φακέλου πληροφοριών πελάτη, όπως ορίζεται στο μέρος II του παραρτήματο IV του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (L 349)·

• κθ) «όχημα μηδενικών εκπομπών»:

• κθα) «βαρύ επαγγελματικό όχημα μηδενικών εκπομπών» όπως ορίζεται στο σημείο 11 του άρθρου 3 του

Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 198) ή

• κθβ) οποιοδήποτε επιβατικό αυτοκίνητο, μικρό λεωφορείο ή ελαφρύ επαγγελματικό όχημα χωρίς κινητήρα

εσωτερικής καύσης·

• λ) «βαρύ επαγγελματικό όχημα χαμηλών εκπομπών»:

• λα) «βαρύ επαγγελματικό όχημα χαμηλών εκπομπών»

όπως ορίζεται στο σημείο 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 ή

• λβ) βαρύ επαγγελματικό όχημα που δεν καλύπτεται

από τις περ. α έως δ της παρ. 1 του άρθρου 2 του εν λόγω κανονισμού, με εκπομπές CO2 χαμηλότερες από το 50% των εκπομπών αναφοράς CO2 της ομάδας οχημάτων του, και το οποίο δεν είναι όχημα μηδενικών εκπομπών·

• λα) «φορέας μεταφορών»: κάθε επιχείρηση που εκτελεί οδική μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών·

• λβ) «όχημα της κατηγορίας εκπομπών «Euro 0», «Euro

Ι», «Euro ΙΙ», «Euro ΙΙΙ», «Euro IV», «Euro V», «EEV», «Euro VI»: βαρύ επαγγελματικό όχημα που τηρεί τα όρια εκπομπών τα οποία εκτίθενται στο παράρτημα 0 της Oδηγίας 1999/62/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με το παράρτημα της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/362·

• λγ) «τύπος βαρέος επαγγελματικού οχήματος»: η κατηγορία στην οποία εντάσσεται βαρύ επαγγελματικό

όχημα, ανάλογα με τον αριθμό αξόνων, τις διαστάσεις ή τη μάζα του ή ανάλογα με άλλους παράγοντες κατάταξης οχήματος οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τη ζημία των οδών, όπως το σύστημα ταξινόμησης των ζημιών των οδών που εκτίθεται στο παράρτημα III της Οδηγίας 1999/62/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 του Παραρτήματος της Οδηγίας 2022/362, υπό την προϋπόθεση ότι το χρησιμοποιούμενο σύστημα κατάταξης βασίζεται σε χαρακτηριστικά του οχήματος τα οποία αναφέρονται στα έγγραφα του οχήματος που χρησιμοποιούνται σε όλα τα κράτη μέλη ή είναι εμφανή·

• λδ) «επιμέρους ομάδα οχημάτων»: «επιμέρους ομάδα

οχημάτων» όπως ορίζεται στο σημείο 8 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242·

• λε) «ομάδα οχημάτων»: ομάδα οχημάτων που απαριθμούνται στον πίνακα 1 του παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400·

• λστ) «περίοδος υποβολής στοιχείων του έτους Υ»:

«περίοδος υποβολής στοιχείων του έτους Y» όπως ορίζεται στο σημείο 3 του άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242·

• λζ) «πορεία μείωσης των εκπομπών», για την περίοδο υποβολής στοιχείων του έτους Y και την επιμέρους

ομάδα (sg) οχημάτων, δηλαδή ETY,sg: το γινόμενο του συντελεστή μείωσης των ετήσιων εκπομπών CO2 (R-ETY) επί τις εκπομπές αναφοράς CO2 (rCO2sg) της επιμέρους ομάδας (sg), δηλαδή ETY,sg = R-ETY x rCO2sg· για τα έτη Y ≤ 2030, ο R-ETY και οι rCO2sg καθορίζονται αμφότερα σύμφωνα με το παράρτημα I σημείο 5.1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242· για τα έτη Y>2030, ο R-ETY είναι 0,70· οι rCO2sg ισχύουν όπως προσαρμόζονται από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1242 για τις περιόδους υποβολής στοιχείων που αρχίζουν μετά τις αντίστοιχες ημερομηνίες εφαρμογής των εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων·

• λη) «εκπομπές αναφοράς CO2 ομάδας οχημάτων»:

• ληα) για τα οχήματα που καλύπτονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1242, η ποσότητα που υπολογίζεται

σύμφωνα με τον τύπο στο σημείο 3 του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού·

• ληβ) για τα οχήματα που δεν καλύπτονται από τον

Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1242, η μέση τιμή όλων των εκπομπών CO2 οχημάτων που ανήκουν στην εν λόγω ομάδα οχημάτων, η οποία δηλώνεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/956 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 173) για την πρώτη περίοδο υποβολής στοιχείων, η οποία θα αρχίζει μετά την ημερομηνία κατά την οποία απαγορεύεται σύμφωνα με το άρθρο 24 οχημάτων που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2400·

• λθ) «σύμβαση παραχώρησης»: «σύμβαση παραχώρησης έργων» ή «σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών»

όπως ορίζονται στο σημείο 1 περ. α ή β του άρθρου 5 της Οδηγίας 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 94), όπως ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με το ν. 4413/2016 (Α’ 148)·

• μ) «διόδια εκ παραχωρήσεως»: διόδια επιβαλλόμενα

από ανάδοχο σύμβασης παραχώρησης σύμφωνα με σύμβαση παραχώρησης·

• μα) «ρυθμίσεις περί διοδίων ή τελών που έχουν υποστεί ουσιαστική τροποποίηση»: ρυθμίσεις περί διοδίων

ή τελών, όπου η τροποποίηση των συντελεστών αναμένεται να αυξήσει τα έσοδα άνω του 10% σε σύγκριση με το προηγούμενο λογιστικό έτος, εξαιρουμένης της επίπτωσης της αύξησης της κυκλοφορίας και μετά τη διόρθωση για τον πληθωρισμό που μετράται με αλλαγές στον πανενωσιακό εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) και εξαιρουμένης της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων, όπως δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Eurostat).

• α) σε κάθε περίπτωση, το ποσοστό του κόστους κατασκευής που λαμβάνεται υπόψη δεν υπερβαίνει το ποσοστό της υφιστάμενης εκ σχεδιασμού διάρκειας ζωής

των κατασκευαστικών στοιχείων της υποδομής, η οποία υπολείπεται στις 10 Ιουνίου 2008 ή κατά την ημερομηνία εισαγωγής των νέων ρυθμίσεων περί διοδίων, εάν η ημερομηνία αυτή είναι μεταγενέστερη·

• β) το κόστος υποδομών ή βελτιώσεων υποδομής μπορεί να συμπεριλαμβάνει τυχόν ειδικές δαπάνες υποδομής

που αποσκοπούν στη μείωση των οχλήσεων, οι οποίες σχετίζονται με τον θόρυβο, στην καθιέρωση καινοτόμων τεχνολογιών ή στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και τα ποσά που όντως κατέβαλε ο φορέας λειτουργίας και αντιστοιχούν σε αντικειμενικά περιβαλλοντικά στοιχεία, όπως η προστασία έναντι της μολύνσεως του εδάφους.

Άρθρο 4

Επιβολή διοδίων (παρ. 3 άρθρου 1 Οδηγίας 2022/362)