Νόμοι — ΦΕΚ A' 231/2025
Κατά την περίοδο μετά το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 22, η ευθύνη θεωρείται ότι μεταβιβάστηκε στην αρμόδια αρχή CCS, εφόσον από τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία καταδεικνύεται ότι το αποθηκευμένο CO₂ θα παραμείνει σε πλήρη και μόνιμη απομόνωση και αφού σφραγισθεί ο τόπος και απομακρυνθούν οι εγχυτικές εγκαταστάσεις.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΡΙΤΩΝ
Άρθρο 24
Παράβολα και χρηματικές εγγυήσεις (άρθρο 19 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Κατά την υποβολή αιτήσεων για την έκδοση άδειας εξερεύνησης, σύμφωνα με το άρθρο 10, ή άδειας αποθήκευσης σύμφωνα με το άρθρο 13, ο ενδιαφερόμενος προσκομίζει παράβολο συμμετοχής υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Η υποχρέωση αυτή προβλέπεται στις διακηρύξεις της παρ. 4 του άρθρου 10 και της παρ. 2 του άρθρου 13.
Το ύψος του παραβόλου συμμετοχής δεν μπορεί να είναι κατώτερο των εικοσιπέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ.
Ο ενδιαφερόμενος, υπέρ του οποίου εκδόθηκε άδεια εξερεύνησης ή άδεια αποθήκευσης, αντίστοιχα, καταθέτει χρηματική εγγύηση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την άδεια αποθήκευσης και διασφαλίζονται από τη χρηματική εγγύηση καλής εκτέλεσης, περιλαμβάνονται και οι υποχρεώσεις που προκύπτουν λόγω: α) κλεισίματος, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και αυτές που συνδέονται με την περίοδο μετά το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης και β) της υπαγωγής των τόπων αποθήκευσης στην υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/86227/2245/6.8.2024 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Β’ 4674).
Το ύψος της χρηματικής εγγύησης καλής εκτέλεσης της άδειας εξερεύνησης καθορίζεται είτε στη διακήρυξη της διαγωνιστικής διαδικασίας της παρ. 4 του άρθρου 10 είτε στην άδεια εξερεύνησης και δεν μπορεί να είναι κατώτερο των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ.
Η χρηματική εγγύηση καλής εκτέλεσης της εξερεύνησης είναι έγκυρη και σε ισχύ πριν από την έναρξη των εργασιών εξερεύνησης. Παραμένει σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της άδειας εξερεύνησης και επιστρέφεται στον φορέα εξερεύνησης μετά το πέρας ισχύος της άδειας αυτής.
Το ύψος της χρηματικής εγγύησης καλής εκτέλεσης της άδειας αποθήκευσης καθορίζεται με την άδεια αποθήκευσης και δεν μπορεί να είναι κατώτερο του κόστους εκτέλεσης κατάλληλης γεωφυσικής επισκόπησης ή παρεμβατικής γεώτρησης και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) ευρώ. Είναι έγκυρη και σε ισχύ πριν από την έναρξη της έγχυσης και παραμένει σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της άδειας αποθήκευσης, καθώς και:
- α) στην περίοδο μετά το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης, σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 1 του
άρθρου 22, έως ότου μεταβιβαστεί στην αρμόδια αρχή CCS η ευθύνη για τον τόπο αποθήκευσης, σύμφωνα με τις παρ. 1 έως 5 του άρθρου 23,
- β) μετά την ανάκληση άδειας αποθήκευσης, σύμφωνα
με τις παρ. 3 και 4 του άρθρου 16:
- βα) μέχρι να εκδοθεί νέα άδεια αποθήκευσης,
- ββ) εάν κλείνει ο τόπος αποθήκευσης, σύμφωνα με την
περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 22, μέχρι να πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση της ευθύνης, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 23, εφόσον έχουν τηρηθεί οι οικονομικές υποχρεώσεις του άρθρου 26.
Η χρηματική εγγύηση καλής εκτέλεσης της αποθήκευσης αναπροσαρμόζεται ανά πενταετία, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές του εκτιμώμενου κινδύνου διαρροής και το κατ’ εκτίμηση κόστος όλων των σχετικών υποχρεώσεων.
Αν ο δικαιούχος φορέας δεν συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις του, ανεξάρτητα από την επιβολή των κυρώσεων του άρθρου 34, η χρηματική εγγύηση καλής εκτέλεσης της εξερεύνησης ή της αποθήκευσης καταπίπτει εν όλω ή εν μέρει προς όφελος του Ελληνικού Δημοσίου και το ποσό διατίθεται στον Ειδικό Λογαριασμό CCS του άρθρου 39 προκειμένου να χρησιμοποιηθεί, συμπληρωματικά προς το π.δ. 148/2009 (Α’ 190), για τη χρηματοδότηση της περιβαλλοντικής αποκατάστασης, ή για άλλο σκοπό που επιτελεί ο λογαριασμός αυτός.
Άρθρο 25
Ασφάλιση έργων Ο φορέας της άδειας εξερεύνησης, εντός ενός (1) μηνός από την έκδοσή της και σε κάθε περίπτωση πριν από την έναρξη των εργασιών εξερεύνησης, και ο φορέας της άδειας αποθήκευσης εντός ενός (1) μηνός από την έκδοσή της και σε κάθε περίπτωση πριν από την έναρξη των εργασιών έγχυσης προσκομίζουν στην αρμόδια αρχή CCS ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο αναφέρονται:
- α) οι εργασίες που καλύπτονται,
- β) ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά σε ζημίες προς τρίτους και στην επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση σε περίπτωση βλάβης αυτού, καθώς και
- γ) το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης.
Ο φορέας προσκομίζει στην αρμόδια αρχή CCS βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας, στην οποία βεβαιώνεται ότι οι εργασίες που καταλαμβάνονται από την άδεια, καλύπτονται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
Άρθρο 26
Χρηματοδοτικός μηχανισμός (άρθρο 20 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Ο φορέας εκμετάλλευσης, πριν από τη μεταβίβαση της ευθύνης σύμφωνα με το άρθρο 23, καταβάλλει στον
Η συνεισφορά του φορέα εκμετάλλευσης καθορίζεται για κάθε έργο, σύμφωνα με την εκτίμηση των κινδύνων που διενεργείται με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες εκτίμησης των δαπανών που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 20 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και 2008/1/ΕΚ, και του κανονισμού (ΕΚ) 1013/2006 (L 140). Η συνεισφορά υπολογίζεται βάσει των κριτηρίων που τίθενται στο Παράρτημα Ι και των στοιχείων που σχετίζονται με το ιστορικό της αποθήκευσης CO₂ ως προς τον καθορισμό των υποχρεώσεων μετά τη μεταφορά και καλύπτει τουλάχιστον τις αναμενόμενες δαπάνες παρακολούθησης επί τριάντα (30) έτη. Η παρούσα εφαρμόζεται συμπληρωματικά προς το π.δ. 148/2009 (Α’ 190), περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον.
Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης, σύμφωνα με το άρθρο 23, η χρηματοδοτική συνεισφορά χρησιμοποιείται για την κάλυψη των δαπανών που βαρύνουν την αρμόδια αρχή CCS, προκειμένου να εξασφαλίζεται η μόνιμη και ασφαλής απομόνωση του CO₂ σε τόπους αποθήκευσης.
Το ύψος της χρηματοδοτικής συνεισφοράς καθορίζεται με απόφαση της αρμόδιας αρχής CCS, η οποία εκδίδεται μετά το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης και πριν από τη μεταβίβαση της ευθύνης, μετά από εισήγηση του φορέα εκμετάλλευσης, σχετικά με τη μεθοδολογία υπολογισμού, λαμβανομένων υπόψη των δαπανών παρακολούθησης του τόπου αποθήκευσης.
Άρθρο 27
Πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς και τους τόπους αποθήκευσης (άρθρο 21 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Ο Κώδικας Διαχείρισης και ο Κανονισμός Τιμολόγησης της περ. α) της παρ. 10 του άρθρου 40 που εγκρίνονται για κάθε Δίκτυο Μεταφοράς δεν εφαρμόζονται στα ιδιόκτητα ή ιδιοχρησιμοποιούμενα μικροδίκτυα των παραγωγών εκπομπών CO₂.
Η πρόσβαση των δυνητικών χρηστών στους τόπους αποθήκευσης διενεργείται με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της διαφάνειας και της δίκαιης και ανοικτής πρόσβασης, όπως αυτές εξειδικεύονται ανά τόπο αποθήκευσης στον οικείο Κώδικα Χωρητικότητας, και οργανώνεται ως εξής:
- α) με ρυθμιζόμενο τρόπο, σε ποσοστό της αρχικά
εκτιμώμενης αποθηκευτικής δυναμικότητας που καθορίζεται στον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας ενός τόπου αποθήκευσης. Η ρυθμιζόμενη πρόσβαση πραγματοποιείται με ισόποση κατανομή χωρητικότητας μέχρις εξαντλήσεως της προς διάθεση ποσότητας και προϋποθέτει μία ελάχιστη ετήσια συμβολή στη μείωση των ρύπων, σύμφωνα με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Η κατανομή διενεργείται σε τιμή αναφοράς, που βασίζεται στο μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου (Weighted Average Cost of Capital - WACC) του τόπου αποθήκευσης και η οποία προκύπτει με βάση τη μεθοδολογία του Κανονισμού Τιμολόγησης του τόπου αποθήκευσης, αφού ληφθεί υπόψη το κεφαλαιουχικό και λειτουργικό κόστος της υποδομής. Οι συμβάσεις του φορέα εκμετάλλευσης με τους δικαιούχους χρήστες έχουν διάρκεια τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών, περιέχουν ποινική ρήτρα υποχρεωτικής έκχυσης (store or pay). Στον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας καθορίζονται οι όροι και οι περιορισμοί σε περίπτωση εκχώρησης των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις της παρούσας περίπτωσης από τον αρχικό δικαιούχο σε τρίτο. Οι δικαιούχοι χρήστες καταβάλλουν χρηματική εγγύηση που εκδίδεται από πιστωτικό ίδρυμα που εδρεύει και λειτουργεί σε κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), μοναδιαίας τιμής σε ευρώ/ τόνο, υπέρ του φορέα εκμετάλλευσης. Οι ειδικότεροι κανόνες κατανομής της χωρητικότητας, καθώς και το ελάχιστο περιεχόμενο των συμβάσεων αυτών, καθορίζονται στον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας του τόπου αποθήκευσης της περ. β) της παρ. 10 του άρθρου 40.
- β) Με δημόσιες διεθνείς διαγωνιστικές διαδικασίες για
το υπόλοιπο ποσοστό ως εξής:
- βα) Για το ποσοστό της χωρητικότητας του τόπου αποθήκευσης που δημοπρατείται, πραγματοποιείται δημόσιος διεθνής διαγωνισμός με κριτήριο επιλογής ή την
οικονομικώς πλέον συμφέρουσα προσφορά αποκλειστικά βάσει τιμής ή τη στάθμιση των έργων των δυνητικά δικαιούχων, βάσει ποιοτικών κριτηρίων ή συνδυασμό των ανωτέρω με τους ανάλογους συντελεστές βαρύτητας, σε δύο (2) φάσεις: i) μη δεσμευτική εκδήλωση ενδιαφέροντος, και ii) δεσμευτικές προσφορές. Οι συμβάσεις που συνάπτονται με τους επιτυχόντες προσφέροντες δύναται να είναι μικρότερης διάρκειας από αυτές της ρυθμιζόμενης πρόσβασης, σε κάθε όμως περίπτωση έχουν διάρκεια τουλάχιστον πέντε (5) ετών, ενώ επιτρέπεται και η εκχώρηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συμβάσεις αυτές σε τρίτο. Το ελάχιστο περιεχόμενο των συμβάσεων ορίζεται στον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας του
- ββ) Μετά τη διάθεση της χωρητικότητας του τόπου
αποθήκευσης με ρυθμιζόμενο τρόπο ή με διαγωνιστική διαδικασία, σύμφωνα με την περ. α) και την υποπερ. βα) της παρούσας περίπτωσης αντίστοιχα, ο φορέας εκμετάλλευσης του τόπου αποθήκευσης δύναται να πραγματοποιήσει επιπρόσθετους διεθνείς διαγωνισμούς σύμφωνα με την υποπερ. βα) της περ. α), ώστε να διαθέσει τη χωρητικότητα που έμεινε αδιάθετη έως την εξάντληση της αρχικά εκτιμώμενης αποθηκευτικής δυναμικότητας. Αν προκύψει πρόσθετη δυναμικότητα σε σχέση με την αρχικά εκτιμώμενη αποθηκευτική δυναμικότητα, στην αρχή εκάστου έτους, ο φορέας εκμετάλλευσης δύναται των οποία δεν ξεπερνά τα πέντε (5) έτη, και εκδίδει ανοικτή διεθνή πρόσκληση που αναρτάται στην ιστοσελίδα του. Οι προτάσεις των ενδιαφερομένων συνοδεύονται από την κατάθεση χρηματικής εγγύησης ιδρύματος που εδρεύει και λειτουργεί σε κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., υπέρ του φορέα εκμετάλλευσης. Το ακριβές ύψος της μοναδιαίας τιμής της χρηματικής εγγύησης σε ευρώ/ τόνο καθορίζεται στον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας του τόπου αποθήκευσης. Μετά την υποβολή των προτάσεων των ενδιαφερομένων, ο φορέας εκμετάλλευσης καθορίζει το οριστικό ετήσιο πρόγραμμα εγχύσεων. Βάσει αυτού καταρτίζονται οι σχετικές συμβάσεις και οριστικοποιείται το ύψος των χρηματικών εγγυήσεων, οι οποίες αντικαθίστανται αναλόγως από τους δικαιούχους χρήστες. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συμβάσεις μπορούν να μεταβιβασθούν σε τρίτο σύμφωνα με τον Κώδικα Κατανομής Χωρητικότητας της περ. α).
Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, και αφού ληφθούν υπόψη οι απόψεις του φορέα εκμετάλλευσης εγκρίνονται οι κατευθυντήριες οδηγίες της υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 2. Εντός δώδεκα (12) μηνών από την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου εγκρίνονται τα λοιπά κανονιστικά έγγραφα του διαγωνισμού της υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 2, ιδίως οι διακηρύξεις και οι προσκλήσεις, με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, αφού ληφθούν υπόψη οι απόψεις του φορέα εκμετάλλευσης. Περίληψη της απόφασης του δεύτερου εδαφίου δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι σχετικές πληροφορίες και τα αποτελέσματα των δοκιμών αγοράς κοινοποιούνται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στην αρμόδια αρχή CCS. Το ελάχιστο περιεχόμενο των κατευθυντήριων οδηγιών ορίζεται στο Παράρτημα V.
Πριν την οριστικοποίηση της διαδικασίας κατανομής με ρυθμιζόμενο τρόπο και με διεθνή δημόσιο διαγωνισμό, κατά την περ. α) και την υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 2 και την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων, κατόπιν πρότασης του φορέα εκμετάλλευσης προς την αρμόδια αρχή CCS, υποβάλλεται εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS προς τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ., η οποία εκδίδει τον Κώδικα Διαχείρισης ενός τόπου αποθήκευσης της περ. δ) της παρ. 10 του άρθρου 40. Ο Κώδικας Διαχείρισης του τόπου αποθήκευσης δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στον ιστότοπο της Αρμόδιας Αρχής CCS.
Ο φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να αρνείται την πρόσβαση σε δυνητικούς χρήστες λόγω έλλειψης δυναμικότητας, εφόσον η άρνησή του είναι επαρκώς αιτιολογημένη και ενημερώσει την αρμόδια αρχή CCS. Ο φορέας εκμετάλλευσης που αρνείται την πρόσβαση λόγω έλλειψης δυναμικότητας ή έλλειψης σύνδεσης, είναι υποχρεωμένος να πραγματοποιεί τις αναγκαίες βελτιώσεις, αν είναι οικονομικώς συμφέρουσες ή αν ο υποψήφιος χρήστης επιθυμεί να καλύψει οικονομικά αυτές τις βελτιώσεις, εφόσον τούτες δεν έχουν αρνητικές επενέργειες για την περιβαλλοντικά ασφαλή αποθήκευση CO₂ και ο φορέας εκμετάλλευσης ενημερώσει την αρμόδια αρχή CCS.
Οι πράξεις των παρ. 3 και 4 εκδίδονται αφού συνεκτιμηθούν:
- α) η χωρητικότητα αποθήκευσης, η οποία διατίθεται
ή μπορεί εύλογα να διατεθεί,
- β) το ποσοστό των υποχρεώσεων που έχει η χώρα για
μείωση του CO₂ κατ’ εφαρμογή διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών και ενωσιακών νομοθετικών πράξεων και τις οποίες σκοπεύει να εκπληρώσει μέσω της δέσμευσης και της αποθήκευσης CO₂,
- γ) η ανάγκη του φορέα εκμετάλλευσης να αρνηθεί την
πρόσβαση λόγω ασυμβατότητας τεχνικών προδιαγραφών, η οποία δεν μπορεί εύκολα να αντιμετωπισθεί,
- δ) η ανάγκη κάλυψης των δεόντως τεκμηριωμένων
εύλογων αναγκών του φορέα εκμετάλλευσης και των συμφερόντων των άλλων χρηστών του τόπου αποθήκευσης ή των συναφών μονάδων διεργασίας ή χειρισμού που μπορεί να επηρεαστούν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΕΠΙΛΥΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ, ΜΗΤΡΩΑ, ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 28
Επίλυση διαφορών (άρθρο 22 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. συστήνεται Επιτροπή Διακανονισμού για την Πρόσβαση σε Δίκτυα Μεταφοράς και σε Τόπους Αποθήκευσης CO₂ (Επιτροπή Διακανονισμού), κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος των ενδιαφερομένων, ως εξωδικαστικό όργανο για την ταχεία επίλυση διαφορών που έχουν σχέση με την πρόσβαση σε δίκτυα μεταφοράς και σε τόπους αποθήκευσης.
Η Επιτροπή Διακανονισμού είναι τριμελής και αποτελείται:
- α) ένα (1) Μέλος του Κλάδου Ενέργειας της Ρ.Α.A.Ε.Υ.,
ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με απόφαση του οικείου Κλάδου,
- β) έναν (1) ειδικό επιστήμονα του Κλάδου Ενέργειας
της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. ή δικηγόρο με έμμισθη εντολή της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με απόφαση του Κλάδου Ενέργειας της Ρ.Α.A.Ε.Υ. και
- γ) έναν (1) εκπρόσωπο της αρμόδιας αρχής CCS, με
τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με απόφαση της αρμόδιας αρχής CSS.
Η Επιτροπή Διακανονισμού συγκροτείται με απόφαση του Προέδρου της Ρ.Α.Α.Ε.Υ.. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο αναπληρωτής του Προέδρου και των υπόλοιπων μελών, καθώς και ο Γραμματέας της Επιτροπής με τον αναπληρωτή του.
Τα μέλη της Επιτροπή Διακανονισμού κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους:
- α) λαμβάνουν υπόψη τα κριτήρια του άρθρου 27 και
τον αριθμό των μερών που ενδέχεται να διαπραγματεύονται την πρόσβαση σε τέτοια δίκτυα,
- β) έχουν πρόσβαση σε όλες τις αναγκαίες για το έργο
τους πληροφορίες, υπηρεσίες και ιδιωτικούς φορείς.
Η Επιτροπή Διακανονισμού εδρεύει και λειτουργεί στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ.. Η θητεία της Επιτροπής είναι διετής και μπορεί να ανανεώνεται με απόφαση του Προέδρου της Ρ.Α.Α.Ε.Υ..
Η Επιτροπή Διακανονισμού επιλαμβάνεται των υποθέσεων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, κατόπιν αναφοράς ενός τουλάχιστον των εμπλεκομένων μερών. Για την υποβολή αναφοράς απαιτείται παράβολο ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Η υποβολή της αναφοράς δεν διακόπτει, ούτε αναστέλλει την προθεσμία άσκησης ενδίκου βοηθήματος.
Η Επιτροπή Διακανονισμού εξετάζει τις υποθέσεις που εισάγονται ενώπιόν της με βάση την αρχή της εκατέρωθεν ακρόασης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρίστανται στην Επιτροπή μετά ή διά δικηγόρου.
Αν επιτευχθεί συμβιβασμός ως προς την πρόσβαση σε δίκτυα μεταφοράς και σε τόπους αποθήκευσης, συντάσσεται πρακτικό, το οποίο υπογράφεται από τα μέλη της Επιτροπής Διακανονισμού και από τα εμπλεκόμενα μέρη και επέχει θέση δικαστικού συμβιβασμού, αποτελώντας εκτελεστό τίτλο. Διαφορετικά, η Επιτροπή Διακανονισμού εκδίδει πόρισμα, αντίγραφο του οποίου λαμβάνουν τα μέρη, το οποίο εκφράζει την εκτίμησή της επί της υπόθεσης. Το πόρισμα της Επιτροπής λαμβάνεται υπόψη από τα δικαστήρια και εκτιμάται ελεύθερα.
Ο συμβιβασμός που επιτυγχάνεται από τα μέρη, χωρίς να έχει υποβληθεί στην Επιτροπή σχετική αναφορά ή πριν από την ακρόαση, μπορεί να επικυρώνεται από αυτή με την υποβολή υπογεγραμμένου, από τα μέρη, πρακτικού. Το επικυρωμένο από την Επιτροπή πρακτικό επέχει επίσης θέση δικαστικού συμβιβασμού και αποτελεί εκτελεστό τίτλο.
Η έναρξη της διαδικασίας για επίτευξη συμβιβασμού δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αναφοράς, σύμφωνα με την παρ. 6. Μέσα σε δεκαπέντε (15) εργάσιμες ημέρες από την ολοκλήρωση της διαδικασίας διακανονισμού και εφόσον δεν έχει επιτευχθεί συμβιβασμός, η Επιτροπή Διακανονισμού εκδίδει πόρισμα, σύμφωνα με την παρ. 8.
Τα πρακτικά και τα πορίσματα της Επιτροπής Διακανονισμού αρχειοθετούνται από την αρμόδια υπηρεσία της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να λάβει γνώση και να ζητήσει αντίγραφο αυτών.
Σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών, η Επιτροπή Διακανονισμού έχει αρμοδιότητα αν το δίκτυο μεταφοράς ή ο τόπος αποθήκευσης ως προς τον οποίο εκδηλώθηκε άρνηση πρόσβασης, ανήκουν στη δικαιοδοσία της χώρας.
Σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών, όπου το οικείο δίκτυο μεταφοράς ή ο οικείος τόπος αποθήκευσης ανήκει στη δικαιοδοσία και άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή Διακανονισμού συνεργάζεται με το αρμόδιο όργανο επίλυσης διαφορών του άλλου κράτους μέλους, με σκοπό την ενιαία εφαρμογή της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και 2008/1/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) 1013/2006 (L 140).
Άρθρο 29
Διασυνοριακή συνεργασία (άρθρο 24 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Σε περιπτώσεις διασυνοριακής μεταφοράς CO₂, διασυνοριακών τόπων αποθήκευσης ή διασυνοριακών συγκροτημάτων αποθήκευσης, η αρμόδια αρχή CCS μεριμνά και εισηγείται επ’ αυτού στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ώστε, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και τρίτων συνεργαζόμενων χωρών, να εκπληρωθούν οι απαιτήσεις του παρόντος και της σχετικής νομοθεσίας της Ε.Ε..
Με την επιφύλαξη της νομοθεσίας που διέπει το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Ρύπων, του παρόντος νόμου και του ενωσιακού δικαίου για την αποθήκευση CO₂, η αρμόδια αρχή CCS δύναται να εισηγείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη σύναψη διακρατικών συμφωνιών με σκοπό τη διασυνοριακή μεταφορά δεσμευμένου CO₂, με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων:
- α) του Πρωτοκόλλου του 1996, σχετικά με τον περιορισμό της ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις 1976, που
κυρώθηκε με τον ν. 3743/2009 (Α’ 24) και
- β) της Σύμβασης για την πρόληψη της θαλάσσιας
ρύπανσης από την απόρριψη αποβλήτων και άλλων υλών, της 29ης Δεκεμβρίου 1972, που κυρώθηκε με τον ν. 1147/1981 (Α’ 110).
Άρθρο 30
Μητρώα (άρθρο 25 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Η αρμόδια αρχή CCS καταρτίζει και τηρεί:
- α) μητρώο που περιέχει τις αιτήσεις των αδειών εξερεύνησης και τις άδειες εξερεύνησης που έχουν χορηγηθεί,
- β) μητρώο που περιέχει τις αιτήσεις των αδειών αποθήκευσης και των αδειών αποθήκευσης που έχουν χορηγηθεί και
- γ) μόνιμο μητρώο και ψηφιακή βάση δεδομένων των
τόπων αποθήκευσης που έχουν κλείσει και των οικείων συγκροτημάτων αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων χαρτών και τμημάτων της έκτασής τους στον χώρο, καθώς και των διαθέσιμων πληροφοριών που είναι χρήσιμες για την αξιολόγηση της πλήρους και μόνιμης απομόνωσης του αποθηκευμένου CO₂.
Τα μητρώα των περ. β) και γ) της παρ. 1 λαμβάνονται υπόψη από τις αρμόδιες αρχές, στις σχετικές διαδικασίες προγραμματισμού, καθώς και κατά το στάδιο χορήγησης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας, σε δραστηριότητα που μπορεί να επηρεάσει ή να επηρεαστεί από την αποθήκευση CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, στους καταχωρημένους τόπους αποθήκευσης.
Η αρμόδια αρχή CCS καταρτίζει και τηρεί Κεντρικό Ψηφιακό Μητρώο Πιστοποιητικών CO₂, στο οποίο Ενημέρωση του κοινού (άρθρο 26 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Η αρμόδια αρχή CCS θέτει στη διάθεση του κοινού τις περιβαλλοντικές πληροφορίες που σχετίζονται με την αποθήκευση CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, ιδίως σύμφωνα με την υπό στοιχεία Η.Π. 11764/653/16.3.2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Δικαιοσύνης «Πρόσβαση του κοινού στις δημόσιες αρχές για παροχή πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2003/4/ΕΚ «για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ» του Συμβουλίου. Αντικατάσταση της υπ’ αρ. 77921/1440/1995 κοινής υπουργικής απόφασης (Β’ 795)» (Β’ 327) και το π.δ. 28/2015 (Α’ 34).
Με την επιφύλαξη του άρθρου 32 και της υπό στοιχεία Η.Π. 11764/653/16.3.2006 κοινής υπουργικής απόφασης, οι περιβαλλοντικές πληροφορίες που συλλέγονται στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης αδειών εξερεύνησης και αδειών αποθήκευσης, χρησιμοποιούνται μόνο για τους σκοπούς του παρόντος και προστατεύονται από τη νομοθεσία για την προστασία του εμπορικού και του επιχειρηματικού απορρήτου και άλλων ευαίσθητων, εμπιστευτικών και διαβαθμισμένων πληροφοριών.
Οι υπάλληλοι της αρμόδιας αρχής CCS, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλων αρμοδίων φορέων του δημοσίου τομέα υπό την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), οι οποίοι, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, λαμβάνουν γνώση απόρρητων δεδομένων στο πλαίσιο εφαρμογής του παρόντος, τηρούν για τα δεδομένα αυτά εχεμύθεια και διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 32 και την κείμενη νομοθεσία.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, και μετά από γνώμη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, μπορεί να αρνείται αιτιολογημένα τη δημοσιοποίηση των δεδομένων του παρόντος, αν από αυτή τίθενται ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Άρθρο 32
Κυριότητα, συλλογή, διαχείριση και εμπιστευτικότητα δεδομένων
H αρμόδια αρχή CCS χορηγεί στον φορέα εξερεύνησης ή στον φορέα εκμετάλλευσης μη αποκλειστική άδεια χρήσης, χωρίς όρους, των δεδομένων δημοσίου που αφορούν στον τόπο αποθήκευσης που καλύπτει η σχετική άδεια εξερεύνησης ή αποθήκευσης. Η άδεια χρήσης των δεδομένων δημοσίου χορηγείται έως την ημερομηνία έναρξης της σχετικής άδειας εξερεύνησης ή αποθήκευσης, και παραμένει σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής, ώστε ο φορέας να έχει πρόσβαση, να διατηρεί και να χρησιμοποιεί, τα δεδομένα αυτά για τους σκοπούς εκτέλεσης των εργασιών εξερεύνησης ή αποθήκευσης. Η άδεια χρήσης των δεδομένων δημοσίου, που χορηγείται σύμφωνα με την παρούσα, λήγει αυτοδικαίως με τη λήξη της άδειας εξερεύνησης ή αποθήκευσης.
Τα πρωτογενή δεδομένα που συλλέγονται από τον εκάστοτε φορέα εξερεύνησης ή φορέα εκμετάλλευσης κατά τη διάρκεια των εργασιών εξερεύνησης ή αποθήκευσης, μεταβιβάζονται κατά κυριότητα στην αρμόδια αρχή CCS. H αρμόδια αρχή CCS χορηγεί στον φορέα εξερεύνησης ή στον φορέα εκμετάλλευσης αποκλειστική άδεια χρήσης, χωρίς όρους, των συλλεγέντων από εκείνον πρωτογενών δεδομένων, η οποία παραμένει σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της άδειας εξερεύνησης ή αποθήκευσης, ώστε ο φορέας να έχει πρόσβαση σε τέτοια δεδομένα, καθώς και να τα διατηρεί και να τα χρησιμοποιεί για τους σκοπούς εκτέλεσης των εργασιών εξερεύνησης ή αποθήκευσης. Η άδεια χρήσης των δεδομένων, που χορηγείται σύμφωνα με την παρούσα, λήγει αυτοδικαίως με τη λήξη της άδειας εξερεύνησης ή αποθήκευσης.
Ο φορέας εξερεύνησης ή εκμετάλλευσης διατηρεί εμπιστευτικά όλα τα δεδομένα δημοσίου και τα πρωτογενή δεδομένα που περιέρχονται σε γνώση του και δεν αποκτά οποιαδήποτε δικαιώματα επί των εν λόγω δεδομένων, πέραν των όσων αναφέρονται στο παρόν.
Κάθε φορέας εξερεύνησης και φορέας εκμετάλλευσης:
- α) υποβάλλει στην αρμόδια αρχή CCS όλα τα ιδιόκτητα
δεδομένα που κατέχει και εξασφαλίζει στην αρμόδια αρχή CCS ελεύθερη και απεριόριστη πρόσβαση σε αυτά ανά πάσα στιγμή. Η αρμόδια αρχή CCS λαμβάνει γνώση του συνόλου του επιστημονικού έργου και των τεχνικών εργασιών του εκάστοτε φορέα και όλων των τεχνικών στοιχείων που αυτός συλλέγει, και
- β) τηρεί στην Ελλάδα αρχεία και αντίγραφα όλων των
ιδιόκτητων δεδομένων που συλλέγει, εξασφαλίζοντας στην αρμόδια αρχή CCS ελεύθερη και απεριόριστη πρόσβαση σε αυτά ανά πάσα στιγμή.
Τα ιδιόκτητα δεδομένα παραμένουν στην κυριότητα του εκάστοτε φορέα και είναι εμπιστευτικά, εκτός αν υπάρχει αντίθετη συμφωνία, καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της σχετικής άδειας εξερεύνησης ή άδειας αποθήκευσης. Όλα τα ιδιόκτητα δεδομένα τηρούνται εμπιστευτικά από την αρμόδια αρχή CCS και δεν αναπαράγονται, ούτε γνωστοποιούνται σε τρίτους, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση του φορέα, καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της άδειας εξερεύνησης ή άδειας αποθήκευσης αυτού. Κατ’ εξαίρεση, η αρμόδια αρχή CCS δικαιούται, χωρίς την έγγραφη συγκατάθεση του φορέα, να γνωστοποιεί τα εν λόγω ιδιόκτητα δεδομένα σε τρίτους για τη διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών βάσει των άρθρων 10 και 13, και την ανάπτυξη έργων αποθήκευσης βάσει των διαδικασιών αυτών. Η υποχρέωση εμπιστευτικότητας αίρεται:
- α) όταν επιβάλλεται άρση του απορρήτου από αρμόδια αρχή και
- β) στο πλαίσιο ερευνών αρμόδιων αρχών ή δικαστικών
διαδικασιών. Σε κάθε περίπτωση, τα ιδιόκτητα δεδομένα δεν συμπεριλαμβάνουν τα δεδομένα έγχυσης, εισπίεσης και
Κατόπιν έγγραφου αιτήματος της αρμόδιας αρχής CCS προς τον φορέα εξερεύνησης ή φορέα εκμετάλλευσης και λήψης της έγγραφης συναίνεσής αυτού, η αρμόδια αρχή CCS μπορεί να χρησιμοποιεί τα ιδιόκτητα δεδομένα και για επιστημονικούς σκοπούς και να τα κοινοποιεί σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ή σε ερευνητικά κέντρα υπό την έννοια του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 (Α’ 258). Ο φορέας μπορεί αιτιολογημένα να αρνηθεί την παροχή συναίνεσης.
Μετά από τη λήξη ισχύος της άδειας εξερεύνησης ή της άδειας αποθήκευσης, η κυριότητα των ιδιόκτητων δεδομένων ανήκει στην αρμόδια αρχή CCS και παύει η υποχρέωση εμπιστευτικότητας. Ο φορέας εξερεύνησης ή αποθήκευσης από τον οποίο παρήχθησαν τα δεδομένα του προηγούμενου εδαφίου, διατηρεί το δικαίωμα αντιγραφής και χρήσης των ιδιόκτητων δεδομένων.
Άρθρο 33
Υποβολή εκθέσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (άρθρο 27 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Η αρμόδια αρχή CCS υποβάλλει ανά τρία (3) έτη, και για πρώτη φορά εντός του έτους 2026, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος νόμου, καθώς και για τα μητρώα του άρθρου 30.
Η έκθεση της παρ. 1 εκπονείται με βάση ερωτηματολόγιο ή σχεδιάγραμμα σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 27 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και 2008/1/ΕΚ, και του κανονισμού (ΕΚ) 1013/2006 (L 140).
Άρθρο 34
Κυρώσεις (άρθρο 28 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ)
Όποιος παραβαίνει με πράξη ή παράλειψη ή παρεμποδίζει τη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του Μέρους Α’ του παρόντος ή αρνείται ή παραλείπει να τηρήσει οποιονδήποτε όρο άδειας, η οποία του χορηγήθηκε με βάση το Μέρος Α’, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή από χίλια (1.000) ευρώ έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ.
Σε όποιον παραβαίνει με πράξη ή παράλειψη ή παρεμποδίζει τη συμμόρφωση προς τις διατάξεις του Μέρους Α’ του παρόντος και τις άδειες που εκδίδονται με βάση το Μέρος Α’, επιβάλλεται από την αρμόδια αρχή CCS, διοικητικό πρόστιμο έως εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ, ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης.
Η διαδικασία επιβολής του προστίμου εκκινεί με την κοινοποίηση στον φερόμενο ως παραβάτη έκθεσης που συντάσσεται από την αρμόδια αρχή CCS και κλήσης προς αυτόν να υποβάλει τις απόψεις του, εντός δέκα (10) ημερών από την κοινοποίηση της κλήσης. Το πρόστιμο επιβάλλεται με αιτιολογημένη απόφαση της αρμόδιας αρχής CCS.
Το ποσό του διοικητικού προστίμου βεβαιώνεται από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, αφότου παρέλθει άπρακτη η προθεσμία για την άσκηση προσφυγής ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων και εισπράττεται κατά τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).
Εάν ένας φορέας εκμετάλλευσης δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος και εάν άλλα μέτρα εφαρμογής δεν εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση αυτού, η αρμόδια αρχή CCS δύναται να αποφασίσει την αναστολή λειτουργίας και την ανάκληση της άδειας του φορέα εκμετάλλευσης.
Οι κυρώσεις του παρόντος επιβάλλονται ανεξάρτητα από κυρώσεις που τυχόν προβλέπονται σε άλλες διατάξεις.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ
Άρθρο 35
Πιλοτικοί τόποι αποθήκευσης
Για τους πιλοτικούς τόπους αποθήκευσης εφαρμόζεται το άρθρο 173 του ν. 4964/2022 (Α’ 150), περί αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα από φορείς οι οποίοι κατέχουν δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
Στους πιλοτικούς τόπους αποθήκευσης τα έργα αναπτύσσονται με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στο πλαίσιο της άδειας αποθήκευσης, κατά την παρ. 8 του άρθρου 12. Η διαμόρφωση του χρονοδιαγράμματος ανάπτυξης των πιλοτικών τόπων αποθήκευσης λαμβάνει υπόψη τη σκοπιμότητα ταυτοχρονισμού της επίτευξης του μέγιστου ρυθμού έγχυσης με την υλοποίηση των έργων δέσμευσης του CO₂ των δυσχερώς απανθρακοποιήσιμων βιομηχανιών.
Η κατανομή της χωρητικότητας για τους πιλοτικούς τόπους αποθήκευσης κατά το ρυθμιζόμενο και κατά το ανταγωνιστικό τμήμα τους με διαγωνιστική διαδικασία διενεργείται με τη διαδικασία του άρθρου 27.
Άρθρο 36
Άδεια εξερεύνησης για κατόχους δικαιωμάτων υδρογονανθράκων
Κατ’ εξαίρεση των άρθρων 10 και 11 του παρόντος νόμου, νομικά πρόσωπα στα οποία έχει παραχωρηθεί, από το Ελληνικό Δημόσιο, κατά τον ν. 2289/1995 (Α’ 27), δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε ορισμένη χερσαία ή θαλάσσια περιοχή, δύνανται να υποβάλουν, μέχρι την 1η Ιουνίου 2035, αίτηση χορήγησης άδειας εξερεύνησης για τη διακρίβωση της καταλληλότητας γεωλογικού σχηματισμού ή σχηματισμών, ευρισκομένων εντός της παραχωρηθείσας περιοχής, που τεκμαίρεται προς τον σκοπό αυτόν ως δυνητικός τόπος αποθήκευσης CO₂, κατά το άρθρο 9.
Η αίτηση συνοδεύεται κατ’ ελάχιστον από:
- α) τα στοιχεία του Παραρτήματος ΙΙ,
- β) τη σύμβαση και λοιπά έγγραφα από τα οποία προκύπτει η κατοχή του δικαιώματος ή της άδειας έρευνας και
- γ) τεχνική έκθεση προς τεκμηρίωση, βάσει υπαρχόντων γεωλογικών, γεωφυσικών και γεωτρητικών δεδομένων, της κατ’ αρχήν επιλεξιμότητας του προτεινόμενου
σχηματισμού για την αποθήκευση CO₂, σύμφωνα με τη φάση 1 του Παραρτήματος Ι, και
- δ) κατάλληλη ειδική θεμελίωση ότι δεν υφίσταται
κίνδυνος διαρροών από τις σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις της άδειας εξερεύνησης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων προς τις σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις εξερεύνησης και μελλοντικής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, προς τον σκοπό αποφυγής πρόκλησης σημαντικής επιβάρυνσης για το περιβάλλον, κατά το άρθρο 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (L 198).
Η αρμόδια αρχή CCS εξετάζει την πληρότητα του φακέλου και εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της αίτησης. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται η διαδικασία, οι όροι και οι προϋποθέσεις των άρθρων 10 και 11.
Άρθρο 37
Ενίσχυση χρηστών δικτύων μεταφοράς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα
Προκειμένου να καλυφθεί εν μέρει ο κίνδυνος των παραγωγών εκπομπών CO₂ από τη διακύμανση των τιμών δικαιωμάτων εκπομπής CO₂, σύμφωνα με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Emissions Trading System - ETS) δύναται να θεσπίζεται καθεστώς κρατικών ενισχύσεων υπό τη μορφή χρηματοοικονομικού μηχανισμού συμβολαίων επί της διαφοράς άνθρακα (Carbon Contracts for Difference - CCfD). Το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων τίθεται σε ισχύ μετά από την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως τελικοί δικαιούχοι της επιχορήγησης του μηχανισμού ορίζονται, κατόπιν απόφασης του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται έπειτα από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS και γνώμη της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., παραγωγοί εκπομπών CO₂, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 12 του άρθρου 40. Τα συμβόλαια επί της διαφοράς άνθρακα απονέμονται στους δικαιούχους μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών, που διοργανώνονται από την αρμόδια αρχή CCS, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένης της αποδοτικότητας του κόστους και του όγκου του αποθηκευμένου CO₂, καθώς και της μείωσης των εκπομπών CO₂ σε συγκεκριμένο και εκ των προτέρων καθορισμένο ποσοστό, σε σχέση με τη συμβατική τεχνολογία. Τα συμβόλαια περιλαμβάνουν την υποχρέωση υποβολής ετησίων εκθέσεων μείωσης εκπομπών.
Άρθρο 38
Ενίσχυση φορέων εκμετάλλευσης δικτύων μεταφοράς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα
Προκειμένου να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό για την κατασκευή και λειτουργία δικτύων μεταφοράς και τόπων αποθήκευσης, είναι δυνατό να θεσπίζεται καθεστώς κρατικών ενισχύσεων στους φορείς εκμετάλλευσης των υποδομών αυτών.
Σε περίπτωση υπέρβασης της κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού, προβλέπεται μηχανισμός ανάκτησης («clawback») της διαφοράς στο δημόσιο.
Το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων του παρόντος τίθεται σε ισχύ μετά από την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 39
Ειδικός λογαριασμός CCS
Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συστήνεται Ειδικός Λογαριασμός Έργων Μεταφοράς και Αποθήκευσης CO₂, με την ονομασία «Ειδικός Λογαριασμός CCS», με διαχειριστή το Δημόσιο και σκοπό τη διάθεση και διαχείριση των κονδυλίων σχετικά με τα έργα δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂. Στον λογαριασμό αυτόν: α) κατατίθενται τα ποσά που ανακτώνται μέσω του μηχανισμού ανάκτησης του άρθρου 38, καθώς και αυτά που προέρχονται από την καταβολή παραβόλων, σύμφωνα με το άρθρο 24, ή την καταβολή προστίμων, σύμφωνα με το άρθρο 34, και κάθε άλλο έσοδο που προβλέπεται στον παρόντα, και β) μεταφέρονται οι πόροι που είναι αναγκαίοι για την ενίσχυση των χρηστών δικτύου μεταφοράς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης CO₂, σύμφωνα με το άρθρο 37, καθώς και για την ενίσχυση των φορέων εκμετάλλευσης δικτύου μεταφοράς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης CO₂, σύμφωνα με το άρθρο 38.
Με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας τα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού CCS από την εφαρμογή του μηχανισμού ανάκτησης ή από άλλη πηγή που προβλέπεται στον παρόντα δύνανται να διατίθενται για τη στήριξη της ανάπτυξης έργων μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂ του παρόντος νόμου, την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της αρμόδιας αρχής CCS, καθώς και για δαπάνες αποκατάστασης του περιβάλλοντος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ, ΤΕΛΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 40
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται οι λεπτομέρειες που αφορούν την ασφαλή και αποτελεσματική χρήση του CO₂ και ιδίως:
- α) οι προϋποθέσεις χορήγησης αδειών χρήσης του
άρθρου 6,
- δ) οι υποχρεώσεις των κατόχων αδειών χρήσης,
- ε) η διαδικασία παρακολούθησης και
- στ) οι κυρώσεις.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται:
- α) οι προϋποθέσεις έκδοσης αδειών μεταφοράς του
άρθρου 7,
- β) οι τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις πιστοποίησης του CO₂ που μεταφέρεται,
- δ) οι υποχρεώσεις των κατόχων αδειών μεταφοράς,
- ε) η διαδικασία παρακολούθησης,
- στ) οι κυρώσεις και
- ζ) κάθε άλλη λεπτομέρεια για την ασφαλή μεταφορά CO₂.
3.α) Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν τήρησης της διαδικασίας στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης της υπό στοιχεία ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ.107017/28.8.2006 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Β’ 1225), και εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να ορίζονται μία ή περισσότερες περιοχές, εντός των οποίων δύνανται να χωροθετούνται γεωλογικοί σχηματισμοί ως δυνητικοί τόποι αποθήκευσης.
- β) Με απόφαση της αρμόδιας αρχής CCS, η οποία εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από την έκδοση της απόφασης
της περ. α), διενεργείται η χωροθέτηση των δυνητικών τόπων αποθήκευσης της παρ. 2 του άρθρου 9, με βάση τα κριτήρια του Παραρτήματος Ι.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται ο τρόπος υπολογισμού, η διαδικασία επιβολής και είσπραξης της ποινικής ρήτρας της παρ. 8 του άρθρου 12 και η απόδοσή της στους δικαιούχους χρήστες του τόπου αποθήκευσης, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται ο τρόπος υπολογισμού, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις επιβολής, κατάπτωσης και είσπραξης της ποινικής ρήτρας της παρ. 5 του άρθρου 21 και της παρ. 7 του άρθρου 22, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που εκδίδεται μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να εξειδικεύονται οι όροι συμμετοχής και τα κριτήρια επιλογής και να ορίζεται κάθε άλλη λεπτομέρεια της διαγωνιστικής διαδικασίας του άρθρου 13.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να εξειδικεύονται οι προδιαγραφές και το ειδικότερο περιεχόμενο του φακέλου τροποποίησης του άρθρου 15.
Με απόφαση της αρμόδιας αρχής CCS δύναται να προσδιορίζονται τα τεχνικά κριτήρια και οι κατευθύνσεις για την αξιολόγηση της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων των περ. α) έως γ) της παρ. 2 του άρθρου 23, σύμφωνα με την έκθεση της παρ. 3 του άρθρου 23, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 23.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να αναπροσαρμόζεται το ύψος του παραβόλου της παρ. 2 του άρθρου 24. Με όμοια απόφαση δύναται να καθορίζονται:
- α) ο τύπος των χρηματικών εγγυήσεων του άρθρου 24,
και τυχόν άλλο εχέγγυο ισοδύναμο με τη χρηματική εγγύηση,
- β) οι αποδεκτοί εκδότες των χρηματικών εγγυήσεων,
- γ) οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις για την κατάπτωσή τους,
- δ) ο τρόπος διάθεσης των εσόδων από αυτές στην
αρμόδια αρχή CCS,
- ε) οι προϋποθέσεις για την υποβολή και επιστροφή
τους και
- στ) κάθε άλλο λεπτομερειακό ή τεχνικό θέμα για την
εφαρμογή του άρθρου 24.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται τα ελάχιστα όρια της ασφαλιστικής κάλυψης του άρθρου 25 για τις εκάστοτε εργασίες εξερεύνησης, έγχυσης και αποθήκευσης που καταλαμβάνει η άδεια, οι όροι εξασφάλισης και απόδειξής της, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 25. 10.α) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., η οποία εκδίδεται εντός δώδεκα (12) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, κατόπιν εισήγησης του διαχειριστή του δικτύου μεταφοράς, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Παραρτήματος VI, εγκρίνονται ο Κανονισμός Τιμολόγησης και ο Κώδικας Διαχείρισης κάθε δικτύου μεταφοράς της παρ. 1 του άρθρου 27, βάσει του οποίου ρυθμίζεται η πρόσβαση των δυνητικών χρηστών σε δίκτυα μεταφοράς CO₂.
- β) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., κατόπιν εισήγησης της
αρμόδιας αρχής CCS, εκδίδεται ο Κώδικας Κατανομής Χωρητικότητας κάθε τόπου αποθήκευσης της παρ. 2 του άρθρου 27, ο οποίος ρυθμίζει ιδίως:
- βα) την αρχικά εκτιμώμενη αποθηκευτική ικανότητα,
- ββ) τους δυνητικούς χρήστες του τόπου αποθήκευσης
με βάση ιδίως τις επαληθευμένες εκπομπές CO₂, σύμφωνα με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και τη συνεισφορά τους στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων που έχει η χώρα για μείωση του CO₂, καθώς και τα κριτήρια επιλεξιμότητας,
- βγ) τη δυνατότητα ή μη μεταβίβασης σε τρίτους, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις σε περίπτωση
δυνατότητας μεταβίβασης,
- βδ) το περιεχόμενο, τον τύπο της χρηματικής εγγύησης, τους όρους και τις προϋποθέσεις για την κατάπτωση
της χρηματικής εγγύησης,
- βε) το ελάχιστο περιεχόμενο των συμβάσεων που καθορίζονται στο άρθρο 27, καθώς και των αντίστοιχων
χρηματικών εγγυήσεων,
- γ) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., κατόπιν εισήγησης της
αρμόδιας αρχής CCS και λαμβανομένων υπόψη των απόψεων του φορέα εκμετάλλευσης, εκδίδεται ο Κανονισμός Τιμολόγησης κάθε τόπου αποθήκευσης της παρ. 2 του άρθρου 27, ο οποίος καθορίζει τη μεθοδολογία διαμόρφωσης και αναπροσαρμογής του τιμολογίου εισπίεσης και αποθήκευσης CO₂ ανά τόνο δεσμευμένης δυναμικότητας εισπίεσης CO₂, τη μέθοδο υπολογισμού της ρήτρας υποχρεωτικής έκχυσης (store or pay), όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την τιμολόγηση της υποδομής, καθώς και κάθε άλλη σχετική και αναγκαία λεπτομέρεια.
- δ) Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., κατόπιν εισήγησης της
αρμόδιας αρχής CCS και λαμβανομένων υπόψη των απόψεων του φορέα εκμετάλλευσης, εκδίδεται ο Κώδικας Διαχείρισης ενός τόπου αποθήκευσης, ο οποίος ρυθμίζει ζητήματα, όπως η ποιότητα, η φυσική πρόσβαση στην υποδομή και ο σχετικός προγραμματισμός, καθώς και θέματα μετρήσεων και ασφαλείας, κατά την παρ. 4 του άρθρου 27. Η απόφαση του πρώτου εδαφίου της παρούσας εκδίδεται εντός δώδεκα (12) μηνών από την έκδοση της απόφασης της περ. β) της παρ. 3. Ειδικά για τα έργα του άρθρου 35 η απόφαση του πρώτου εδαφίου εκδίδεται εντός δώδεκα (12) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος.
Με απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, είναι δυνατόν να ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα της διαδικασίας που ακολουθείται ενώπιον της Επιτροπής του άρθρου 28.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να ορίζονται, στο πλαίσιο του καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων της παρ. 1 του άρθρου 37:
- α) το περιεχόμενο των συμβολαίων επί της διαφοράς
και η σταθερή τιμή, ανώτατες και κατώτατες τιμές ενεργοποίησης του μηχανισμού των ανωτέρω συμβολαίων, καθώς και οι λοιπές παράμετροι υπολογισμού της ενίσχυσης,
- β) οι όροι των ανταγωνιστικών διαδικασιών για τη χορήγηση της ενίσχυσης,
- γ) η διάρκεια των συμβολαίων επί της διαφοράς, η
διαδικασία παρακολούθησής τους, οι συνέπειες ενδεχόμενων παραβάσεων των συμβατικών όρων τους και η περιοδική εκκαθάρισή τους,
- δ) η διαδικασία μεταφοράς πόρων στον ειδικό λογαριασμό του άρθρου 39 για τη χρηματοδότηση της ενίσχυσης,
- ε) οι δυνητικοί δικαιούχοι και τα κριτήρια επιλογής τους,
- στ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με τον χρηματοοικονομικό
μηχανισμό συμβολαίων επί της διαφοράς άνθρακα.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής CCS, δύνανται να ορίζονται, στο πλαίσιο του καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων του άρθρου 38:
- α) η μέθοδος προσδιορισμού του επενδυτικού κόστους των υποδομών και ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού του υπερκέρδους,
- β) τα όρια ενεργοποίησης της επιστροφής,
- γ) τα κριτήρια επιλογής χορήγησης των ενισχύσεων,
- δ) τα ζητήματα που σχετίζονται με τους περιοδικούς
ελέγχους,
- ε) η μέγιστη διάρκεια των ενισχύσεων και
- στ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με το καθεστώς των ενισχύσεων προς τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων μεταφοράς και εγκαταστάσεων αποθήκευσης CO₂.
14.α) Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύναται να καθορίζονται θέματα σχετικά με τη νόμιμη εκπροσώπηση και τη διαδικασία κατάθεσης, διαχείρισης και διάθεσης των πόρων του Ειδικού Λογαριασμού CCS, που προβλέπεται στο άρθρο 39.
- β) Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και
Ενέργειας τα έσοδα του ειδικού λογαριασμού CCS του άρθρου 39, από την εφαρμογή του μηχανισμού ανάκτησης («clawback») δύνανται να διατίθενται για:
- βα) τη στήριξη της ανάπτυξης έργων μεταφοράς και
αποθήκευσης CO₂,
- ββ) την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της αρμόδιας αρχής CCS και
- βγ) την αποκατάσταση του περιβάλλοντος.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται εντός δεκαοκτώ (18) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, καθορίζονται οι δικαιούχοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού, η διαδικασία είσπραξης του ειδικού τέλους της παρ. 6 του άρθρου 12 υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού CCS του άρθρου 39, ο επιμερισμός του ειδικού τέλους της παρ. 6 του άρθρου 12 μεταξύ των ανωτέρω δικαιούχων, αφού ληφθούν υπόψη οι επιπτώσεις των έργων σε κάθε Ο.Τ.Α., όπως ορίζονται στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της περ. α) της παρ. 3 του παρόντος, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο ζήτημα για την εφαρμογή της παρ. 6 του άρθρου 12. Ειδικά για την περίπτωση των τόπων αποθήκευσης του άρθρου 35 του παρόντος λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις των έργων, όπως ορίζονται στην απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης σύμφωνα με τον ν. 4014/2011 (Α’ 209).
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, δύνανται να τροποποιούνται τα Παραρτήματα I έως και VI του παρόντος.
Άρθρο 41
Τελική διάταξη - Διεύρυνση σκοπού και χρηματοδότηση Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 146 ν. 4001/2011 Στην παρ. 1 του άρθρου 146 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί του σκοπού της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π.), επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. ιθα’,
- αα) οι λέξεις «χορήγηση αδειών εξερεύνησης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και η» διαγράφονται, αβ) οι λέξεις «σύμφωνα
με την υπό στοιχεία 48416/2037/Ε.103/7.11.2011 κοινή Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 2516) και την κείμενη νομοθεσία» αντικαθίστανται από τις λέξεις «καθώς και της έκδοσης συναφών κανονιστικών πράξεων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η μελέτη και αξιολόγηση δυνητικών περιοχών επιλογής τόπων γεωλογικής αποθήκευσης CO₂, η χορήγηση αδειών εξερεύνησης και η εισήγηση για χορήγηση αδειών αποθήκευσης CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, η προώθηση έργων και η ανάπτυξη υποδομών που αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της δέσμευσης, της χρήσης, της μεταφοράς και της αποθήκευσης CO₂, και η πιστοποίηση της δέσμευσης και μεταφοράς CO₂, με σκοπό την αποθήκευσή του σε γεωλογικούς σχηματισμούς», β) το δεύτερο εδάφιο της περ. ιθβ’ καταργείται,
- γ) στην περ. ιθγ’, μετά τις λέξεις «και ενώσεων» προστίθενται οι λέξεις «και κάθε άλλου συναφούς θέματος», και οι
περ. ιθα’, ιθβ’ και ιθγ’ διαμορφώνονται ως εξής: «ιθα. Η εν γένει διαχείριση των δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την εκμετάλλευση γεωλογικών σχηματισμών για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και άλλων αερίων ή υγρών στοιχείων και ενώσεων, συμπεριλαμβανομένης της σύναψης και της παρακολούθησης της εκτέλεσης των σχετικών συμβάσεων, καθώς και της έκδοσης συναφών κανονιστικών πράξεων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η μελέτη και αξιολόγηση δυνητικών περιοχών επιλογής τόπων γεωλογικής αποθήκευσης CO₂, η χορήγηση αδειών εξερεύνησης και η εισήγηση για χορήγηση αδειών αποθήκευσης CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, η προώθηση έργων και η ανάπτυξη υποδομών που αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της δέσμευσης, της χρήσης, της μεταφοράς και της αποθήκευσης CO₂, και η πιστοποίηση της δέσμευσης και μεταφοράς CO₂, με σκοπό την αποθήκευσή του σε γεωλογικούς σχηματισμούς. ιθβ. Η παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας των έργων των περ. ιζ’ και ιθα’. ιθγ. Η εισήγηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς, για την έκδοση των εκάστοτε προβλεπόμενων στην κείμενη νομοθεσία κανονιστικών πράξεων για τον καθορισμό της διαδικασίας και των προϋποθέσεων χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης γεωλογικών σχηματισμών για την αποθήκευση αερίων και υγρών στοιχείων και ενώσεων και κάθε άλλου συναφούς θέματος.»
Άρθρο 42
Μεταβατικές διατάξεις
Μέχρι την έναρξη ισχύος της κοινής απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 40 επιτρέπεται η χρήση CO₂ σε εγκαταστάσεις, οι οποίες διαθέτουν άδεια λειτουργίας, αφότου γνωστοποιηθεί στην αρμόδια αρχή CCS η έναρξη της χρήσης. Η χρήση CO₂ κατά το πρώτο εδάφιο επιτρέπεται εφόσον πληρούνται κατ’ ελάχιστον οι εξής προϋποθέσεις:
- α) οι ποσότητες CO₂ προς χρήση προέρχονται από
εγκατάσταση δέσμευσης που διαθέτει εν ισχύ άδεια λειτουργίας και
- β) εξασφαλίζεται η δυνατότητα λήψης των τεχνικών
μέτρων που είναι πρόσφορα για την πρόληψη διαρροών, καθώς και την ασφάλεια και την παρακολούθηση της χρήσης του CO₂.
Δεν γίνονται δεκτές νέες αιτήσεις του άρθρου 173 του ν. 4964/2022 (Α’150), περί αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, από φορείς οι οποίοι κατέχουν δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, το οποίο εξακολουθεί να εφαρμόζεται μόνο σε άδειες εξερεύνησης ή αποθήκευσης που έχουν ήδη εκδοθεί ή σε αιτήσεις που κατατίθενται μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, σύμφωνα με το άρθρο 36. Για θέματα που δεν ρυθμίζονται ρητά από το άρθρο 173 του ν. 4964/2022 και τις κατ’ εξουσιοδότηση εκδοθείσες πράξεις εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις του παρόντος νόμου για τις άδειες του άρθρου 35.
Για τις άδειες εξερεύνησης ή αποθήκευσης που έχουν ήδη εκδοθεί ή τις αιτήσεις που έχουν κατατεθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, σύμφωνα με το άρθρο 35 κατατίθενται οι εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 24 του παρόντος.
Για την εφαρμογή του Μέρους Α’ του παρόντος, του άρθρου 173 του ν. 4964/2022 και της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/7.11.2011 κοινής απόφασης, ορίζεται ως αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας το Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων της Διεύθυνσης Υδρογονανθράκων, σύμφωνα με το άρθρο 44 του π.δ. 132/2017 (Α’ 160).
Άρθρο 43
Καταργούμενες διατάξεις Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται τα άρθρα 1 έως 28, 32 και 33 της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/7.11.2011 κοινής απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών και των Υπουργών Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Μέτρα και όροι για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς - Τροποποίηση της υπ’ αρ. 29457/1511/2005 (Β’ 992) κοινής υπουργικής απόφασης, του Π.Δ. 51/2007 (Α’ 54) και του Π.Δ. 148/2009 (Α’ 190), σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2009 «σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 200/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ και 2008/1/ ΕΚ και του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006» (Β’ 2516).
ΜΕΡΟΣ Β’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΥΣ Β’
Άρθρο 44
Σκοπός Σκοπός του Μέρους Β’ είναι η ρύθμιση και η οργάνωση της αγοράς υδρογόνου και η ενίσχυση της αγοράς ενέργειας. Αντικείμενο του Μέρους Β’ είναι:
- α) ο καθορισμός ειδικού πλαισίου για την πιστοποίηση
των δικτύων μεταφοράς υδρογόνου και των διαχειριστών των δικτύων, προκειμένου να λάβουν ειδική άδεια μεταφοράς υδρογόνου,
- β) ο καθορισμός κριτηρίων για τον προσδιορισμό χρεώσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας,
- γ) η επίλυση ζητημάτων ενεργοποίησης σύνδεσης για
Σταθμούς Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε),
- δ) η προσθήκη μονάδων αποθήκευσης σε σταθμούς
Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.),
- ε) η εισαγωγή ρυθμίσεων σχετικά με τις μετρήσεις των
σταθμών που συνδέονται στο Ιδιωτικό Δίκτυο Μέσης Τάσης,
- στ) ο ορισμός του Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης
Τελευταίου Καταφυγίου (Φο.Σ.Ε.Τε.Κ.) κατόπιν επιλογής του από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.),
- ζ) ο έλεγχος από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.)
των νομικών προσώπων που συμμετέχουν ως μέλη σε ενεργειακές κοινότητες,
- η) η σύσταση Κλιμακίων Διενέργειας Επιθεωρήσεων
Ενεργειακών Εγκαταστάσεων στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας,
- θ) η χορήγηση παράτασης για την ενεργοποίηση σύνδεσης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
από Α.Π.Ε.,
- ι) η επιμήκυνση του διαστήματος προσαύξησης των
τιμών αποζημίωσης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από σταθμούς βιοαερίου,
- ια) η χορήγηση κινήτρων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης νέων και υφιστάμενων κτιρίων,
- ιβ) ο καθορισμός ειδικού πλαισίου για τη χωροθέτηση,
την αδειοδότηση και τη λειτουργία αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών,
- ιγ) η χαρτογράφηση των περιοχών για την εγκατάσταση σταθμών Α.Π.Ε. για την επίτευξη του στόχου της
ανανεώσιμης ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το έτος 2050,
- ιδ) ο ορισμός φορέων πληρωμών για την υλοποίηση
συγχρηματοδοτούμενων ή εθνικών προγραμμάτων, και
- ιε) η παράταση προθεσμιών των συμβάσεων για το
προσωπικό του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης και της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ - ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2024/1788 - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 4001/2011
Άρθρο 46
Ορισμοί για την αγορά υδρογόνου Τροποποίηση παρ. 2, προσθήκη παρ. 4Α στο άρθρο 2 του ν. 4001/2011 (άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788)
Στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί ορισμών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
- α) η περ. κθ) αντικαθίσταται, β) προστίθεται περ. λ), και
οι περ. κθ) και λ) διαμορφώνονται ως εξής: «κθ) Ανανεώσιμα αέρια: βιοαέρια όπως ορίζονται στην περ. 32ε) του άρθρου 2 του ν. 3468/2006 (Α’ 129), συμπεριλαμβανομένου του βιοαέριου που έχει αναβαθμιστεί σε βιομεθάνιο, καθώς και αέρια ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης της περ. 32λδ) του άρθρου 2 του ν. 3468/2006.
- λ) Αέρια χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών: το τμήμα
των αέριων καυσίμων που περιέχονται σε καύσιμα ανακυκλωμένου άνθρακα, όπως ορίζονται στην περ. 32λγ) του άρθρου 2 του ν. 3468/2006, το υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, όπως ορίζεται στην περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 5215/2025 (Α’ 116) και τα συνθετικά αέρια καύσιμα των οποίων το ενεργειακό περιεχόμενο προέρχεται από υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, τα οποία πληρούν το ελάχιστο όριο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εβδομήντα τοις εκατό (70%), σε σύγκριση με το συγκριτικό ορυκτό καύσιμο για ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης που ορίζεται στη μεθοδολογία που έχει εγκριθεί σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 29α της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (L 328).»
Στο άρθρο 2 προστίθεται παρ. 4Α ως εξής: «4Α. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στο Υδρογόνο: Για την εφαρμογή του παρόντος, ισχύουν επιπλέον οι ορισμοί του άρθρου 25 του ν. 5215/2025 (Α’ 116) και του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου (σειρά L). Όπου στον παρόντα αναφέρεται ο όρος «ανανεώσιμα αέρια» νοείται ο όρος «ανανεώσιμα και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών αέρια», όπως αυτά ορίζονται στις περ. κθ) και λ) της παρ. 2.»
Άρθρο 47
Οργάνωση της αγοράς υδρογόνου - Προσθήκη Μέρους και άρθρου 93Β στον ν. 4001/2011 (άρθρο 71 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθενται Μέρος Τρίτο Α’ και άρθρο 93Β ως εξής: «ΜΕΡΟΣ TΡΙΤΟ Α’ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ
Άρθρο 93Β
Διορισμός και πιστοποίηση διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου (άρθρο 71 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788)
Κάθε υποψήφιος Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου πιστοποιείται σύμφωνα με τις παρ. 4, 5 και 6 του παρόντος και το άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου (σειρά L). Η αίτηση πιστοποίησης του και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.). Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ., εντός τασσόμενης προθεσμίας, δύναται να ζητήσει από τον υποψήφιο διαχειριστή κάθε πληροφορία ή στοιχείο σχετικά με την υποβληθείσα αίτηση.
Επιχειρήσεις οι οποίες έχουν πιστοποιηθεί από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. ότι πληρούν τις απαιτήσεις των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ, σύμφωνα με τη διαδικασία πιστοποίησης όπως ορίζεται στις παρ. 3 έως 8 του παρόντος, εγκρίνονται και διορίζονται ως Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου. Ο διορισμός των Διαχειριστών Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Διαχειριστές Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου γνωστοποιούν στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κάθε σχεδιαζόμενη συναλλαγή που ενδεχομένως καθιστά αναγκαία την επανεκτίμηση της συμμόρφωσής τους προς τις απαιτήσεις των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. παρακολουθεί τη διαρκή συμμόρφωση των πιστοποιημένων Διαχειριστών Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου προς τις απαιτήσεις των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ και εκκινεί τη διαδικασία πιστοποίησης για να διαπιστωθεί η συμμόρφωση:
- α) ύστερα από γνωστοποίηση Διαχειριστή Δικτύου
Μεταφοράς Υδρογόνου σύμφωνα με την παρ. 3,
- β) αυτεπαγγέλτως, όταν περιέλθει σε γνώση της, ότι
σχεδιαζόμενη αλλαγή των δικαιωμάτων ή της επιρροής επί πιστοποιημένων Διαχειριστών Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου, ενδέχεται να καταλήξει σε παράβαση των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ, ή όταν έχουν λόγο να θεωρήσουν ότι έχει συμβεί τέτοια παράβαση, ή
- γ) ύστερα από αιτιολογημένη αίτηση της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. εκδίδει την απόφαση σχετικά με την πιστοποίηση Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου εντός προθεσμίας εκατό (100) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης του Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου ή από την ημερομηνία της αίτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά την παρέλευση της εν λόγω προθεσμίας, θεωρείται ότι η πιστοποίηση έχει χορηγηθεί. Η ρητή ή σιωπηρή απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. παράγει αποτελέσματα μόνο μετά από την περάτωση της διαδικασίας της παρ. 6.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κοινοποιεί αμελλητί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη ρητή ή σιωπηρή απόφασή της σχετικά με την πιστοποίηση, μαζί με όλες τις πληροφορίες που αφορούν στην απόφαση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργεί σύμφωνα με το άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύνανται να ζητήσουν από τους Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου και τις επιχειρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας, κάθε πληροφορία σχετική με την εκτέλεση των καθηκόντων τους που αναφέρονται στο παρόν.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τηρούν την εμπιστευτικότητα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών που τίθενται υπόψη τους κατά τη διαδικασία πιστοποίησης του Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου.
Με απόφασή της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. καθορίζονται τα ειδικότερα έγγραφα και στοιχεία που συνοδεύουν την αίτηση του υποψήφιου διαχειριστή.»
Άρθρο 48
Πιστοποίηση διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου σε σχέση με τρίτες χώρες - Προσθήκη άρθρου 93Γ στον ν. 4001/2011 (άρθρο 72 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 93Γ ως εξής: «Άρθρο 93Γ Πιστοποίηση διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου σε σχέση με τρίτες χώρες (άρθρο 72 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788)
Όταν υποβάλλεται αίτηση πιστοποίησης από Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου που τελεί υπό τον έλεγχο προσώπου από τρίτη χώρα, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) το γνωστοποιεί αμελλητί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. γνωστοποιεί, επίσης, αμελλητί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε περίσταση που μπορεί να οδηγήσει στην απόκτηση του ελέγχου δικτύου μεταφοράς υδρογόνου ή Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου από πρόσωπο από τρίτη χώρα.
Ο Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου γνωστοποιεί στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κάθε περίσταση που μπορεί να οδηγήσει στην απόκτηση του ελέγχου του δικτύου μεταφοράς υδρογόνου ή του Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου από πρόσωπο από τρίτη χώρα.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. καταρτίζει σχέδιο απόφασης σχετικά με την πιστοποίηση Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου εντός εκατό (100) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης του Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου και αρνείται την πιστοποίηση, εάν δεν έχει αποδειχθεί:
- α) κατά πόσον πρόσωπο ή πρόσωπα από τρίτη χώρα
ή τρίτες χώρες συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του άρθρου 93Δ ή του άρθρου 93ΣΤ, και
- β) στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ., ότι η χορήγηση της πιστοποίησης δεν
θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού ή τα ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας της χώρας ή κράτους μέλους ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την εξέταση του ζητήματος του πρώτου εδαφίου, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. λαμβάνει υπόψη:
- βα) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της τρίτης χώρας που απορρέουν από
το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών που έχουν συναφθεί με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, στις οποίες διαλαμβάνονται τα ζητήματα της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού,
- ββ) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ελλάδας
έναντι της τρίτης χώρας, που απορρέουν δυνάμει συμφωνιών που έχει συνάψει η Ελλάδα με τη χώρα αυτή, εφόσον οι συμφωνίες αυτές συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο, στα κίνητρα και στην ικανότητα του Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου να παραδίδει υδρογόνο στη χώρα ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
- βδ) άλλα συγκεκριμένα στοιχεία και περιστάσεις που
αφορούν την υπόθεση και την τρίτη χώρα.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δύναται να ζητήσει από τον Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου και τις επιχειρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας κάθε πληροφορία σχετική με την εκτέλεση των καθηκόντων τους ως προς τη διαδικασία πιστοποίησης, τάσσοντας για τον σκοπό αυτό προθεσμία.
Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κοινοποιεί αμελλητί το σχέδιο απόφασής της σχετικά με την πιστοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με όλες τις πληροφορίες που αφορούν στην απόφαση.
Πριν από την έκδοση απόφασης από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. σχετικά με την πιστοποίηση, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. αιτείται τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κατά πόσο:
- α) ο υπό πιστοποίηση φορέας συμμορφώνεται με τις
απαιτήσεις των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ, και
- β) η χορήγηση της πιστοποίησης θέτει σε κίνδυνο την
ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. λαμβάνει, εντός πενήντα (50) εργάσιμων ημερών από τη λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στην παρ. 6 του άρθρου 71 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 σχετικά με κοινούς κανόνες για τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμων αερίων, φυσικού αερίου και υδρογόνου (σειρά L), την τελική απόφαση, όσον αφορά στην πιστοποίηση. Κατά τη λήψη της τελικής απόφασής της, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. λαμβάνει δεόντως υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δύναται να μη χορηγήσει την πιστοποίηση, εάν θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας ή την ασφάλεια του εφοδιασμού άλλου κράτους μέλους.
Η τελική απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημοσιεύονται ταυτοχρόνως. Αν η τελική απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ διαφέρει από τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημοσιεύεται μαζί με την απόφαση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., το αιτιολογικό της εν λόγω απόφασης στην ιστοσελίδα της Ρ.Α.Α.Ε.Υ..»
Άρθρο 49
Διαχωρισμένοι διαχειριστές δικτύων μεταφοράς υδρογόνου - Προσθήκη άρθρου 93Δ στον ν. 4001/2011 (άρθρο 60 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 93Δ ως εξής: «Άρθρο 93Δ Διαχωρισμένοι διαχειριστές δικτύων μεταφοράς υδρογόνου (άρθρο 60 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Κάθε επιχείρηση που έχει στην ιδιοκτησία της Δίκτυο Μεταφοράς Υδρογόνου, ενεργεί ως Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου. Οι κανόνες για τους διαχωρισμένους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου των άρθρων 62 και 63, εφαρμόζονται αναλογικά στους διαχωρισμένους Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου.»
Άρθρο 50
Διαχωρισμός διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου - Προσθήκη άρθρου 93Ε στον ν. 4001/2011 (άρθρο 68 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 93Ε ως εξής: «Άρθρο 93Ε Διαχωρισμός διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου (άρθρο 68 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788)
Οι Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου διαχωρίζονται σύμφωνα με τους κανόνες για τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς που ορίζονται στο άρθρο 93Δ.
Για τους σκοπούς του παρόντος, η «Παραγωγή» ή η «Προμήθεια» περιλαμβάνει την παραγωγή και την προμήθεια υδρογόνου και η «Μεταφορά» περιλαμβάνει τη μεταφορά υδρογόνου.
Αν:
- α) ένα (1) Δίκτυο Μεταφοράς Υδρογόνου ανήκει σε
έναν ή περισσότερους πιστοποιημένους Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή
- β) στις 4 Αυγούστου 2024, ένα (1) Δίκτυο Μεταφοράς
Υδρογόνου άνηκε σε Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην παραγωγή ή στην προμήθεια Υδρογόνου, είναι δυνατός ο διορισμός ενός φορέα υπό τον:
- βα) αποκλειστικό έλεγχο του Διαχειριστή Συστήματος
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή
- ββ) από κοινού έλεγχο δύο (2) ή περισσότερων Διαχειριστών Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, ή
- βγ) αποκλειστικό έλεγχο της Κάθετα Ολοκληρωμένης
Επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην παραγωγή ή στην προμήθεια Υδρογόνου, ως Ολοκληρωμένου Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου, ο οποίος διαχωρίζεται σύμφωνα με τους κανόνες για τους ανεξάρτητους διαχειριστές μεταφοράς φυσικού αερίου των άρθρων 63Β έως 63Ι, τα οποία εφαρμόζονται αναλογικά.
Με την επιφύλαξη της παρ. 2, όταν έχει χορηγηθεί παρέκκλιση από τις απαιτήσεις της παρ. 1 του άρθρου 93ΣΤ, δυνάμει της παρ. 2 του άρθρου 93ΣΤ, και ένα Δίκτυο Μεταφοράς Υδρογόνου ανήκει σε έναν ή περισσότερους πιστοποιημένους Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς, οι οποίοι διαχωρίζονται σύμφωνα με τους κανόνες για τους ανεξάρτητους διαχειριστές μεταφοράς φυσικού αερίου των άρθρων 63Β έως 63Ι, είναι δυνατός ο διορισμός του πιστοποιημένου Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού Αερίου ή φορέα υπό τον από κοινού έλεγχο δύο ή περισσότερων Διαχειριστών Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, ως Ολοκληρωμένου Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου, ο οποίος διαχωρίζεται
Επιχείρηση που περιλαμβάνει Διαχωρισμένο Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 62, και Ολοκληρωμένο Διαχειριστή Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου, μπορεί να δραστηριοποιείται στην παραγωγή ή την προμήθεια υδρογόνου, αλλά όχι στην παραγωγή ή προμήθεια φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας. Αν η επιχείρηση του πρώτου εδαφίου ασχολείται με την παραγωγή ή την προμήθεια υδρογόνου, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις των άρθρων 63Β έως 63Ι, η δε επιχείρηση και όλα τα μέρη της δεν προβαίνουν σε κρατήσεις δικαιωμάτων δυναμικότητας, ούτε χρησιμοποιούν τέτοια δικαιώματα για την έγχυση υδρογόνου σε Σύστημα Μεταφοράς ή Δίκτυο Διανομής Φυσικού Αερίου, το οποίο διαχειρίζεται η επιχείρηση.
Όπου στα άρθρα 63Β έως 63Ι γίνεται αναφορά στον Κανονισμό (ΕΚ) 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου (L 211), νοείται ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου (σειρά L).»
Άρθρο 51
Οριζόντιος διαχωρισμός διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου Προσθήκη άρθρου 93ΣΤ στον ν. 4001/2011 (άρθρο 69 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788) Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 93ΣΤ ως εξής: «Άρθρο 93ΣΤ Οριζόντιος διαχωρισμός διαχειριστών δικτύων μεταφοράς υδρογόνου (άρθρο 69 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788)
Αν Διαχειριστής Δικτύου Μεταφοράς Υδρογόνου αποτελεί μέρος επιχείρησης που δραστηριοποιείται στη μεταφορά ή τη διανομή φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας, αυτός είναι ανεξάρτητος τουλάχιστον ως προς τη νομική του μορφή.
Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.), είναι δυνατή η χορήγηση παρέκκλισης από τις απαιτήσεις της παρ. 1 στους Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου, βάσει δημοσιευμένης θετικής ανάλυσης κόστους - οφέλους, υπό την επιφύλαξη θετικής αξιολόγησης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. σύμφωνα με την παρ. 4.
Οι παρεκκλίσεις που χορηγούνται δυνάμει της παρ. 2 δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συνοδευόμενες από την αξιολόγηση της παρ. 4 και τηρουμένης της εμπιστευτικότητας των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.
Κατά τη χορήγηση παρέκκλισης σύμφωνα με την παρ. 2, και στη συνέχεια τουλάχιστον ανά επτά (7) έτη ή έπειτα από αιτιολογημένο αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. δημοσιεύει εκτίμηση των επενεργειών της παρέκκλισης στη διαφάνεια, τις διασταυρούμενες επιδοτήσεις, τα τιμολόγια των δικτύων και το διασυνοριακό εμπόριο. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον το χρονοδιάγραμμα που αφορά στη μεταφορά παγίων στοιχείων από τον τομέα του φυσικού αερίου στον τομέα του υδρογόνου. Αν κατόπιν αξιολόγησης, η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συνέχιση της εφαρμογής της παρέκκλισης έχει αρνητικό αντίκτυπο στη διαφάνεια, τις διασταυρούμενες επιδοτήσεις, τα τιμολόγια των δικτύων και το διασυνοριακό εμπόριο, ή αν έχει ολοκληρωθεί η μεταφορά των πάγιων στοιχείων από τον τομέα του φυσικού αερίου στον τομέα του υδρογόνου, η χορηγηθείσα παρέκκλιση ανακαλείται.»
Άρθρο 52
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.
Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται υπό τους όρους επαναχρησιμοποίησης που ορίζει η ίδια η πηγή ΦΕΚ, όχι υπό άδεια της Legalize ούτε υπό άδεια δημόσιου τομέα.
ΦΕΚ
Δημόσιος τομέας (επίσημα κρατικά κείμενα)