Νόμοι — ΦΕΚ A' 49/2008

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 49 21 Μαρτίου 2008

Θεσμικό πλαίσιο έρευνας και τεχνολογίας και άλλες διατάξεις.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 1

Η ανάπτυξη και η προαγωγή της επιστημονικής έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, ως τομέων ζωτικού εθνικού ενδιαφέροντος, αποτελεί υποχρέωση του Κράτους, το οποίο και μεριμνά για τη διάθεση των απαιτούμενων πόρων για το σκοπό αυτόν.

Άρθρο 2

Ορισμοί Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου νοούνται:

• α) «Έρευνα»: Η πρωτότυπη εργασία με την οποία

προάγεται η επιστημονική γνώση σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτές επιστημονικές μεθόδους ή θεωρίες ή η επεξεργασία νέων θεωριών, ικανών να γίνουν αποδεκτές από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.

• β) «Βασική έρευνα»: Η πρωτότυπη θεωρητική ή πειραματική εργασία ελεύθερης επιλογής που διενεργείται

πρωταρχικά με σκοπό την απόκτηση νέας γνώσης των υποκειμένων αιτίων και της θεμελίωσης των φαινομένων και των παρατηρήσιμων γεγονότων, ανεξάρτητα από τη δυνατότητα άμεσης πρακτικής εφαρμογής της.

• γ) «Εφαρμοσμένη έρευνα»: Η πρωτότυπη θεωρητική

ή πειραματική εργασία που διενεργείται πρωταρχικά με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένου πρακτικού αποτελέσματος.

• δ) «Τεχνολογική έρευνα»: Οι συστηματικές εργασίες

που βασίζονται σε υπάρχουσες γνώσεις και αποσκοπούν στην προεργασία για την παραγωγή νέων υλικών, προϊόντων ή διατάξεων, την κατάρτιση νέων διαδικασιών, συστημάτων ή υπηρεσιών ή την ουσιαστική βελτίωση αυτών που υπάρχουν, για συγκεκριμένες εφαρμογές.

• ε) «Ανάπτυξη πρωτότυπων πειραματικών συστημάτων»: Η συστηματική εργασία που κατευθύνεται στην

παραγωγή νέων υλικών, προϊόντων ή διατάξεων για την εγκατάσταση νέων διαδικασιών, συστημάτων και υπηρεσιών ή για την ουσιαστική βελτίωση αυτών που ήδη έχουν παραχθεί ή εγκατασταθεί.

• στ) «Τεχνολογική Καινοτομία»: Η μετατροπή μιας ιδέας

σε νέο ή βελτιωμένο αξιοποιήσιμο προϊόν, σε βιομηχανική ή εμπορική λειτουργική διαδικασία ή σε νέα μέθοδο κοινωνικής εξυπηρέτησης.

• ζ) «Τεχνολογική ανάπτυξη»: Η ανάπτυξη και μεταφορά

τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, που αποσκοπούν στην ανάπτυξη της χώρας, με την εφαρμογή μελετών και ερευνητικών προγραμμάτων και τη λήψη των αναγκαίων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών μέτρων.

• η) «Έργο»: Η σχεδιασμένη δραστηριότητα έρευνας με

συγκεκριμένο αντικείμενο, μεθοδολογία, χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης και προϋπολογισμό δαπανών. θ1) «Πρόγραμμα»: Το σύνολο των έργων που αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων ερευνητικών αναγκών σε καθορισμένη χρονική περίοδο. θ2) «Μελέτη»: είναι η συλλογή και ταξινόμηση στοιχείων που προορίζονται για χρήση από επιστημονικούς, κοινωνικούς ή κρατικούς φορείς.

• ι) «Ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα» (Α.Ε.Ι.): Τα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης, η οποία αποτελείται

από δύο παράλληλους τομείς: αα) τον πανεπιστημιακό τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει τα Πανεπιστήμια, τα Πολυτεχνεία και την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και ββ) τον τεχνολογικό τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.) και την Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, όπως, προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1α του ν. 3549/2007.

• ια) «Πανεπιστήμια»: Τα ιδρύματα του πανεπιστημιακού

τομέα της Ανώτατης Εκπαίδευσης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1α του ν. 3549/2007.

• ιβ) «Ερευνητικός φορέας»: Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου που έχει ως κύριο σκοπό την

επιστημονική και τεχνολογική έρευνα, σε συνδυασμό με την πειραματική ανάπτυξη και επίδειξη, καθώς και τη διάδοση και εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας, μέσω των επιστημονικών δημοσιεύσεων και της οικονομικής εκμετάλλευσης των αποτελεσμάτων.

• ιγ) «Τεχνολογικός φορέας»: Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου που έχει ως κύριο σκοπό την

ανάπτυξη τεχνολογικών υποδομών και δραστηριοτήτων 657 μετρήσεων, δοκιμών, πληροφόρησης, συμβουλών ή προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

• ιδ) «Αξιολόγηση ερευνητικών προτάσεων»: Η διαδικασία που επιτρέπει να διαπιστωθεί η επιστημονική ποιότητα και αρτιότητα τέτοιων προτάσεων και η ύπαρξη

των απαραίτητων συνθηκών για την επιτυχή εκτέλεση ενός έργου.

• ιε) «Αποτίμηση»: Η διαδικασία που επιτρέπει να διαπιστωθεί η επιστημονική ποιότητα και πληρότητα των επί

μέρους και των τελικών αποτελεσμάτων ερευνητικών προγραμμάτων, ο βαθμός συμβολής των προγραμμάτων αυτών στην πραγματοποίηση των στόχων του Εθνικού Προγράμματος Έρευνας και Τεχνολογίας (Ε.Π.Ε.Τ.), όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 του παρόντος νόμου, καθώς και η τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων ως προς τη διαχείριση των πόρων και ιδίως του ανθρώπινου δυναμικού.

• ιστ) «Σύστημα αξιολόγησης ή και αποτίμησης με κριτές» («peer review» σύστημα αξιολόγησης): Η αξιολόγηση

ερευνητικών προτάσεων και η αποτίμηση ερευνητικών αποτελεσμάτων από ειδικούς εμπειρογνώμονες.

• ιζ) «Ερευνητής»: Το φυσικό πρόσωπο που συμβάλλει

στη δημιουργία γνώσης στη βασική και εφαρμοσμένη − τεχνολογική έρευνα και στην ανάπτυξη πρωτότυπων πειραματικών συστημάτων και πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 39 παράγραφος 2 εδάφιο α΄ του παρόντος.

• ιη) «Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας»: Το αποτέλεσμα της

συγκέντρωσης των διασκορπισμένων πόρων, καθώς και του καλύτερου συντονισμού και μεγαλύτερης συνοχής των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας στο επίπεδο τόσο των κρατών − μελών όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Επιτροπής COM (2000) 6 και το Ψήφισμα του Συμβουλίου της 15.6.2000 (EE C 205, 19.7.2000 σελ. 1).

• ιθ) «Κοινά Ευρωπαϊκά Προγράμματα»: Προγράμματα

για την από κοινού, με άλλα κράτη − μέλη ή και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιστημονική, διοικητική και οικονομική διαχείριση στη βάση της μεταβλητής γεωμετρίας, είτε ως συνέχεια του πλαισίου για τη δικτύωση των εθνικών προγραμμάτων και των έργων ΕRANET είτε ως εφαρμογή των άρθρων 169 και 171 της Συνθήκης για την Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

• κ) «Έλληνες επιστήμονες της διασποράς»: Οι Έλληνες επιστήμονες που έχουν εργαστεί ή εργάζονται σε

Α.Ε.Ι., ερευνητικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις της αλλοδαπής ή σε διεθνείς οργανισμούς επί πέντε (5) τουλάχιστον έτη μετά την απόκτηση του διδακτορικού ή μεταπτυχιακού τίτλου.

• κα) «Συμφωνία κοινοπραξίας»: Συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ συμμετεχόντων στην ίδια δραστηριότητα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης με τη χρήση

ενός μέσου του ευρωπαϊκού ή εθνικού προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη με σκοπό τη διαχείριση ενός έργου.

• κβ) «Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών»:

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών που διέπεται από το άρθρο 17 του ν. 3404/2005 (ΦΕΚ 260 Α΄).

• κγ) «Ευρωπαϊκός οδικός χάρτης ερευνητικών υποδομών»: Το εργαλείο στρατηγικής που υιοθετήθηκε στις

29.9.2006 από το Φόρουμ για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ανάπτυξη των Ερευνητικών Υποδομών (ESFRI) μετά από εντολή του Συμβουλίου της Ε.Ε. στις 26.11.2004 και παρουσιάζει όλα τα προτεινόμενα έργα πανευρωπαϊκής κλίμακας μαζί με τον προϋπολογισμό κατασκευής τους.

• κδ) «Ευρωπαϊκή Χάρτα του ερευνητή»: Η σύσταση

της Επιτροπής που εκδόθηκε στις 11.3.2005 και καθορίζει το ρόλο, τις αρμοδιότητες και τα δικαιώματα των ερευνητών και των εργοδοτών τους ή των δομών που χρηματοδοτούν την έρευνα, ανεξάρτητα από τον τόπο εργασίας τους.

Άρθρο 3

Πεδίο εφαρμογής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Άρθρο 4

Σκοπός και περιεχόμενο

• α) η προαγωγή της βασικής έρευνας στη χώρα, με

κύριο κριτήριο την επιστημονική αριστεία, όπως αυτή κρίνεται σε διεθνές επίπεδο σύμφωνα με την περίπτωση ιστ΄ του άρθρου 2, του συστατικού στοιχείου της ανώτατης παιδείας,

• γ) η αξιοποίηση του ελληνικού ανθρώπινου επιστημονικού δυναμικού της ημεδαπής και της διασποράς,

• δ) η απλοποίηση των διαδικασιών ανάθεσης και χρηματοδότησης ερευνητικών προγραμμάτων,

• ε) η δυνατότητα υλοποίησης της βασικής έρευνας

χωρίς την υποχρεωτική συνεργασία με τον παραγωγικό τομέα,

• στ) η υποστήριξη της βασικής έρευνας, κυρίως με

εθνική χρηματοδότηση,

• ζ) η ελεύθερη επιλογή ερευνητικών κατευθύνσεων.

• α) η ενίσχυση της γνώσης και της καινοτομίας σε

τομείς εθνικής προτεραιότητας,

• β) η δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάπτυξη επιχειρήσεων τεχνολογικής βάσης, σε συνεργασία με τη Γενική

Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης,

• γ) η συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη,

• δ) η αξιοποίηση της διεθνούς συνεργασίας,

• ε) η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών

επιχειρήσεων μέσω της τεχνολογικής καινοτομίας,

• στ) η συμβολή στην κοινωνική, ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική της χώρας.

• αα) ανθρωπιστικές, εκπαιδευτικές και πολιτιστικές

επιστήμες,

• ββ) βιολογικές και ιατρικές επιστήμες,

• γγ) γεωτεχνικές επιστήμες, ενεργειακές, περιβαλλοντικές και διαστημικές επιστήμες,

• δδ) επιστήμες μηχανικών (engineering sciences),

• εε) νομικές, κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες,

στστ) μαθηματικές, φυσικές και χημικές επιστήμες,

• ζζ) επιστήμες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (information and telecommunication sciences and

engineering).

• β) Το Ε.Π.Ε.Τ. περιλαμβάνει, ενδεικτικά, προγράμματα

που αφορούν τις ακόλουθες θεματικές περιοχές εφαρμοσμένης έρευνας:

• αα) υγεία − βιοτεχνολογία,

• ββ) γεωργία − τρόφιμα,

• γγ) ενέργεια, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

• δδ) περιβάλλον, διάστημα,

• εε) πληροφορική και τηλεπικοινωνίες,

στστ) υλικά, νανοτεχνολογίες, βιομηχανικές τεχνολογίες,

• ζζ) τεχνολογίες μηχανικών,

• ηη) πολιτιστική κληρονομιά, νομικές, κοινωνικές, οικονομικές επιστήμες.

• γ) Το Ε.Π.Ε.Τ. περιλαμβάνει, ενδεικτικά, τις ακόλουθες κατηγορίες δράσεων τεχνολογικής έρευνας και

καινοτομίας:

• αα) δράσεις τεχνολογικής έρευνας, όπως ανάπτυξη

προϊόντων και μεθόδων, νέων υπηρεσιών, βελτίωση διαδικασιών,

• ββ) δράσεις μεταφοράς τεχνολογίας, όπως προώθηση

καλών πρακτικών στη δικτύωση φορέων, για την οικονομική αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων,

• γγ) δράσεις προώθησης καινοτομίας, όπως:

Άρθρο 5

Διαχείριση δαπανών του Ε.Π.Ε.Τ.