Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 60/2005

α. τις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 του Ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού δικαίου» (Α΄ 34), όπως αυτές έχουν αντικατασταθεί και τροποποιηθεί αντιστοίχως με το άρθρο 65 του Ν. 1892/1990 και με τα άρθρα 6 παρ. 4 του Ν. 1440/1984 και 22 του Ν. 2789/2000 (Α΄ 21), β. το άρθρο 29Α του Ν. 1558/1985 «Κυβέρνηση και Κυ?βερνητικά Όργανα» (Α΄137), όπως συμπληρώθηκε με το άρ?θρο 27 του Ν. 2081/1992 (ΦΕΚ Α΄ 154) όπως αντικαταστά?θηκε με την παρ. 2α του άρθρου 1 του Ν. 2469/1997 (Α΄ 38)

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογι?σμού,

Την υπ’ αριθμ. 383/2003 γνωμοδότηση του Συμβουλί?ου της Επικρατείας με πρόταση των Υπουργών Οικονο?μίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών, αποφασίζουμε:

Με τις διατάξεις του παρόντος επιχειρείται η θέσπιση κανόνων σε συμμόρφωση προς τις Οδηγίες 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουλίου 1991 «για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων» (EE L 237/25 της 24.8.1991) και 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1995 «σχε?τικά με τις άδειες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις» (EE L 143/70 της 27.6.1995), όπως τροποποιήθηκαν με τις οδη?γίες 2001/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 «για τροποποίη?ση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ για την ανάπτυξη των κοινο?τικών σιδηροδρόμων» (EE L 75/1 της 15.2.2001) και 2001/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ?βουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 «για τροποποίηση της οδηγίας 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις άδει?ες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις» (EE L 75/27 της 15.3.2001) καθώς και προς την Οδηγία 2001/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 «σχετικά με την κατανομή της χωρητι?κότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής και την πιστο?ποίηση ασφάλειας» (EE L 75/29 της 15.3.2001)

Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται στις αστικές και προαστιακές μεταφορές που διενεργούνται στην υποδομή του μετρό Αθηνών, του τραμ και των ηλε?κτροκινήτων σιδηροδρόμων Αθηνών - Πειραιώς

Άδεια: η έγκριση που χορηγείται από το Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών σε μια επιχείρηση, με την οποία αναγνωρίζεται η ιδιότητά της ως σιδηροδρομικής επιχείρησης.

Αιτών: η αδειούχος σιδηροδρομική επιχείρηση ή και διεθνής ένωση σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, καθώς και οι φορτωτές, οι παραγγελιοδόχοι μεταφορών και οι επιχειρήσεις συνδυασμένων μεταφορών για την εκμετάλ?λευση σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην ελληνική επικρά?τεια.

Αστικές και προαστιακές υπηρεσίες: υπηρεσίες με?ταφορών που εξυπηρετούν τις ανάγκες ενός αστικού κέ?ντρου ή μιας αστικής περιοχής, καθώς και τις ανάγκες με?ταφορών ανάμεσα στο εν λόγω κέντρο ή περιοχή και τα προάστιά τους.

Ατύχημα: κάθε απρόβλεπτο ξαφνικό περιστατικό ή αλληλουχία τέτοιων περιστατικών με ζημιογόνες συνέπει?ες, ιδίως συγκρούσεις τρένων, εκτροχιασμοί, ατυχήματα σε διαβάσεις, πρόκληση ζημίας σε πρόσωπα από τη λει?τουργία του τροχαίου υλικού, πυρκαγιά.

Δήλωση δικτύου: η δήλωση που ορίζει λεπτομερώς τους γενικούς κανόνες, τις προθεσμίες, τις διαδικασίες 715 υποβολή αίτησης χωρητικότητας.

Διαχειριστής υποδομής: η εταιρεία του άρθρου 5 πα?ράγρ. 1 του παρόντος που είναι υπεύθυνη για τη διαχείρι?ση, εκμετάλλευση και συντήρηση της Εθνικής Σιδηρο?δρομικής Υποδομής καθώς και τη διαχείριση των συστη?μάτων ελέγχου και ασφαλείας της υποδομής.

Διεθνής ένωση: κάθε ένωση δύο τουλάχιστον σιδη?ροδρομικών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε διαφορετικά κράτη μέλη, με σκοπό την παροχή υπηρε?σιών διεθνών μεταφορών μεταξύ κρατών μελών.

Διεθνής υπηρεσία φορτίου: υπηρεσίες μεταφορών, στις οποίες ο συρμός διασχίζει τουλάχιστον ένα σύνορο κράτους μέλους. Ο εν λόγω συρμός μπορεί να συνενώνε?ται ή να χωρίζεται σε επιμέρους τμήματα συρμών με εν?δεχομένως διαφορετικές αφετηρίες και προορισμούς, αρκεί όλα τα βαγόνια να διασχίζουν τουλάχιστον ένα σύ?νορο.

Δίκτυο: το σύνολο της σιδηροδρομικής υποδομής το οποίο διαχειρίζεται ο Διαχειριστής υποδομής.

Κατανομή: η κατανομή της χωρητικότητας σιδηρο?δρομικής υποδομής από το Διαχειριστή υποδομής.

Κορεσμένη υποδομή: τμήμα υποδομής για το οποίο η ζήτηση χωρητικότητας δεν μπορεί να ικανοποιηθεί πλή?ρως κατά τη διάρκεια ορισμένων περιόδων, ακόμη και με?τά το συντονισμό διαφορετικών αιτημάτων χωρητικότη?τας.

Περιφερειακές υπηρεσίες: υπηρεσίες μεταφορών που αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση των αναγκών μετα?φορών μιας περιοχής.

Πίνακας δρομολογίων: τα δεδομένα που καθορί?ζουν όλες τις προγραμματισμένες κινήσεις συρμών και τροχαίου υλικού που λαμβάνουν χώρα στην υποδομή κα?τά την περίοδο ισχύος του πίνακα.

Σιδηροδρομική διαδρομή: η χωρητικότητα υποδο?μής που απαιτείται για να κινηθεί ένας συρμός μεταξύ δύο τόπων σε δεδομένο χρονικό διάστημα.

Σιδηροδρομική επιχείρηση: κάθε δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση, η οποία έχει λάβει άδεια σύμφωνα με τις δια?τάξεις του παρόντος και της οποίας η κύρια δραστηριό?τητα είναι η παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικής μεταφο?ράς εμπορευμάτων και/ή επιβατών υπό τον όρο ότι η επιχείρηση αυτή εξασφαλίζει υποχρεωτικά και την έλξη. Περιλαμβάνονται και οι επιχειρήσεις που παρέχουν μό?νον έλξη.

Σιδηροδρομική υποδομή: το σύνολο των στοιχείων που αναφέρονται στο Παράρτημα 1, μέρος Α του κανονι?σμού 2598/1970 της Επιτροπής της 18ης Οκτωβρίου 1970 (EE L 278/165 23.12.1970) περί καθορισμού του πε?ριεχομένου των διαφόρων κεφαλαίων των εντύπων λογι?στικής οργανώσεως του Παραρτήματος Ι του Κανονι?σμού (ΕΟΚ) αριθμ. 1108/1970 (EE L 130/138 15.6.1970), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, εκτός από την τελευταία περίπτωση, η οποία, για τους σκοπούς και μόνο της πα?ρούσας Οδηγίας θα διατυπωθεί ως εξής «Κτίρια για την εξυπηρέτηση της υποδομής». Εθνική Σιδηροδρομική Υποδομή: η παραπάνω Σιδηροδρομική Υποδομή που βρί?σκεται εντός της ελληνικής επικράτειας και ανήκει, κατά κυριότητα ή κατά χρήση κατά τη θέση σε ισχύ του παρό?ντος, στον ΟΣΕ ΑΕ καθώς και κάθε μελλοντική επέκταση αυτής.

Συμφωνία-πλαίσιο: νομικά δεσμευτική γενική συμ?φωνία, η οποία καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώ?σεις ενός αιτούντος και του Διαχειριστή υποδομής όσον αφορά την κατανεμητέα χωρητικότητα υποδομής και τα καταβλητέα τέλη για περίοδο μεγαλύτερη μιας περιόδου πίνακα δρομολογίου.

Συντονισμός: η διαδικασία με την οποία ο Διαχειρι?στής υποδομής και οι αιτούντες επιχειρούν να επιλύσουν τις περιπτώσεις αντικρουόμενων αιτήσεων για χωρητικό?τητα υποδομής.

Σχέδιο ανάπτυξης χωρητικότητας: μέτρο ή σειρά μέτρων με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής που προτείνο?νται από το Διαχειριστή υποδομής για την ελάφρυνση των περιορισμών χωρητικότητας που έχουν ως αποτέλεσμα το χαρακτηρισμό ενός τμήματος υποδομής ως κορεσμέ?νης υποδομής.

Φορέας Χορήγησης της Άδειας: Το Υπουργείο Με?ταφορών και Επικοινωνιών, στο οποίο ανατίθεται η έκδο?ση των αδειών σιδηροδρομικής επιχείρησης.

Χωρητικότητα υποδομής: η δυνατότητα χρονικού προγραμματισμού σιδηροδρομικών διαδρομών που ζη?τούνται για ένα στοιχείο της υποδομής για μία συγκεκρι?μένη περίοδο.

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις λειτουργούν υπό κα?θεστώς διαχειριστικής, διοικητικής, οικονομικής και λογι?στικής αυτοτέλειας και τηρούν λογαριασμούς χωριστούς από εκείνους του κράτους. Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις λειτουργούν υπό κα?θεστώς αυτοτέλειας όσον αφορά τη διεύθυνση, τη διαχείριση, τη διοίκηση και τον εσωτερικό διοικητικό, οικονο?μικό και λογιστικό έλεγχο, έχοντας, ιδίως, τη δυνατότητα να καταρτίζουν προϋπολογισμούς και να έχουν στοιχεία ενεργητικού και λογαριασμούς χωριστά από τα αντίστοιχα του κράτους.

Στη διαχείριση των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων εφαρμόζονται οι αρχές που διέπουν τις εμπορικές εται?ρείες, ακόμη και όσον αφορά τις επιβαλλόμενες από το κράτος υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας καθώς και τις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας που συνάπτει η επιχεί?ρηση με τις αρμόδιες κρατικές αρχές.

Ο Διαχειριστής υποδομής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 του παρόντος, τηρώντας τις αρχές και τους συγκεκρι?μένους κανόνες χρέωσης τελών και κατανομής που κα?θιερώνονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κεφαλαίου VI του παρόντος, έχει την ευθύνη της δικής του διαχείρισης, διοίκησης και εσωτερικού ελέγχου.

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις καταρτίζουν το πρό?γραμμα των δραστηριοτήτων τους, συμπεριλαμβανομέ?νων των επενδυτικών και χρηματοδοτικών σχεδίων. Το 716 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις μπορούν ιδίως: α. να συνιστούν, με μία ή περισσότερες άλλες σιδηρο?δρομικές επιχειρήσεις, διεθνή ένωση β. να καθορίζουν την εσωτερική τους οργάνωση με την επιφύλαξη του Κεφαλαίου ΙΙΙ γ. να ελέγχουν την παροχή και την εμπορία των υπηρε?σιών τους και να καθορίζουν τις τιμές των παρεχόμενων υπηρεσιών με την επιφύλαξη του κανονισμού 1191/69/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1969 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει από τον Κανονισμό 1893/91/ΕΟΚ περί των ενεργειών των κρατών μελών που αφορούν τις υποχρεώσεις που είναι συνυφασμένες με την έννοια της δημόσιας υπηρεσίας στον τομέα των σι?δηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών μεταφο?ρών δ. να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με το προσωπικό, τα στοιχεία ενεργητικού και τις ίδιες αγορές. ε. να αυξάνουν το μερίδιο αγοράς τους, να δημιουρ?γούν νέες τεχνολογίες και υπηρεσίες και να εφαρμόζουν κάθε τεχνική καινοτομία διαχείρισης. στ. να δραστηριοποιούνται σε τομείς που συνδέονται με τις σιδηροδρομικές δραστηριότητες.

Εντός οκτώ (8) μηνών από την έναρξη ισχύος του πα?ρόντος, ο ΟΣΕ ιδρύει ανώνυμη εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1, παρ. 3 του Ν. 2366/1995, του άρ?θρου 4, παρ. 4 του Ν. 2671/1998 και του Κ.Ν. 2190/1920, με την επωνυμία «Εθνικός Διαχειριστής σιδηροδρομικής υποδομής Α.Ε - Ε.ΔΙ.Σ.Υ». Η εταιρεία αυτή ασκεί κατ' απο?κλειστικότητα τη διαχείριση και εκμετάλλευση της Εθνι?κής Σιδηροδρομικής Υποδομής. Έχει ιδίως την ευθύνη της συντήρησης και μεριμνά για τη βελτίωση και επέκτα?ση της Σιδηροδρομικής υποδομής και φέρει την ευθύνη της διαχείρισης των σχετικών επενδύσεων, στο πλαίσιο της γενικότερης εθνικής πολιτικής για τους σιδηρόδρο?μους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 του Ν. 2671/1998 (Α΄ 289) (εφεξής ο «Διαχειριστής υπο?δομής»). Διαχειριστής της υποδομής παραμένει ο ΟΣΕ ΑΕ σύμ?φωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγρ. 2 και 5 του Π.Δ/τος 324/1996 μέχρι τη σύσταση της παραπάνω εται?ρείας

Ο εταιρικός σκοπός του Διαχειριστή υποδομής δεν μπορεί να περιλαμβάνει καμία άλλη δραστηριότητα πλην της διαχείρισης και εκμετάλλευσης της σιδηροδρομικής υποδομής καθώς και της διαχείρισης των συναφών επεν?δύσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος, ο Διαχειριστής υποδομής λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιω?τικής οικονομίας και εποπτεύεται από τον Υπουργό Με?ταφορών και Επικοινωνιών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παρ. 5 του Ν. 2671/1998.

Με σύμβαση που υπογράφεται μεταξύ του ΟΣΕ ΑΕ ως κυρίου της Σιδηροδρομικής Υποδομής και του Διαχει?ριστή υποδομής, και εγκρίνεται από τον Υπουργό Μετα?φορών και Επικοινωνιών, καθορίζονται τα θέματα που αφορούν τη διαχείριση και εκμετάλλευση της υποδομής και τα τυχόν ανταλλάγματα που οφείλονται από το Διαχειριστή υποδομής στον ΟΣΕ ΑΕ.

Εντός οκτώ (8) μηνών από την έναρξη ισχύος του πα?ρόντος, ο ΟΣΕ ΑΕ ιδρύει μία ή περισσότερες ανώνυμες εταιρείες, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1, παρ. 3 του Ν. 2366/1995, του άρθρου 4, παρ. 4 του Ν. 2671/1998 και του Κ.Ν. 2190/1920, στις οποίες εκχωρούνται τα δι?καιώματα παροχής μεταφορικών υπηρεσιών επιβατών και φορτίου. Οι ως άνω εταιρείες υποχρεούνται να λά?βουν άδεια σιδηροδρομικής επιχείρησης σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 41 έως 47 του παρόντος το αργό?τερο εντός δώδεκα (12) μηνών από την ίδρυσή της.

Στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής που καθορίζεται από το κράτος, ο Διαχειριστής υποδομής καταρτίζει επιχειρηματικό πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει επενδυτι?κά και χρηματοδοτικά προγράμματα. Το πρόγραμμα αυ?τό καταρτίζεται με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η βέλτι?στη και αποτελεσματική χρήση και ανάπτυξη της υποδομής και, παράλληλα, να διασφαλίζεται ο ισοσκελι?σμός του ισοζυγίου και να παρέχονται μέσα για την επί?τευξη αυτών των στόχων.

Ο Διαχειριστής υποδομής ασκεί επίσης, με γνώμονα την ίση μεταχείριση και το δημόσιο συμφέρον, τις παρα?κάτω αρμοδιότητες: α. υπολογίζει, τιμολογεί, επιβάλλει και εισπράττει τέλος χρήσης της οικείας υποδομής από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν την υποδομή αυτή, σύμ?φωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο VI του παρόντος, β. λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με την κατανομή χωρη?τικότητας υποδομής σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κε?φάλαιο VII του παρόντος, γ. κάθε άλλη αρμοδιότητα που προβλέπεται από τις δια?τάξεις του παρόντος.

Ο Διαχειριστής υποδομής, ο ΟΣΕ ΑΕ σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγρ. 2 και 6 του Π.Δ/τος 324/1996, καταρτίζει, εντός οκτώ (8) μηνών από την έναρ?ξη ισχύος του παρόντος, προδιαγραφές κατασκευής της σιδηροδρομικής υποδομής και του τροχαίου υλικού κα?θώς και κανόνες ασφαλείας, που εγκρίνονται από τον Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών.

Η συμμόρφωση του τροχαίου υλικού και των σιδηρο?δρομικών επιχειρήσεων προς τις απαιτήσεις τις παρα?γράφου 1 πιστοποιείται από κάθε φορέα διαπιστευμένο από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ, Ν. 2231/1994, Α΄ 139) ή από άλλο διαπιστευμένο φορέα πι?στοποίησης κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οι?κονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών και με την επιφύλαξη των άρθρων 73, 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ, μπορεί να χορηγείται επαρκής χρηματοδότηση για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή υποδομής, ιδίως για την κάλυψη νέων επενδύσεων. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 717 και Επικοινωνιών, με σκοπό κυρίως τη διαπίστωση και αξιολόγηση των τεχνικών και άλλων όρων που προκάλε?σαν το περιστατικό αυτό. Η αρμοδιότητα της εν λόγω υπηρεσίας είναι ανεξάρτητη από αρμοδιότητες άλλου οργάνου ή αρχής.

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις τηρούν και δημοσιεύ?ουν λογαριασμούς αποτελεσμάτων χρήσης και ετήσιες κα?ταστάσεις ενεργητικού και παθητικού για τις δραστηριότη?τες που αφορούν την παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικής μεταφοράς φορτίου. Τα κονδύλια που καταβάλλονται για την παροχή υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών ως δημόσιας υπηρεσίας εμφανίζονται χωριστά στους λογαριασμούς και δεν μεταφέρονται σε δραστηριότητες που αφορούν άλλες υπηρεσίες μεταφορών ή άλλα θέματα.