Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 81/2004
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ F
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 81 5 Mαρτίου 2004
Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείρι?ση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, των χρησιμοποιημένων ανταλλακτικών τους και των απενεργοποιημένων καταλυτικών μετατροπέων σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 2000/53/ ΕΚ «για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους» του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2000.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
Τις διατάξεις των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του Ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ 34) όπως η παράγραφος 1 τροποποιήθηκε με το άρ?θρο 6 του Ν. 1440/1984 «Συμμετοχή της Ελλάδας στο κε?φάλαιο, στα αποθεματικά και στις προβλέψεις της Ευρω?παϊκής Τράπεζας κ.λ.π.» (Α΄ 70) του άρθρου 3 του Ν. 1338/1983 όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 του Ν. 1892/1990 (Α΄ 101), του άρθρου 4 του ίδιου Νόμου, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 (παρ. 4) του Ν. 1440/1984 (Α΄ 70) και τροποποιήθηκε με τα άρθρα 7 του Ν. 1775/1988 (Α΄ 101), 31 του Ν. 2076/1992 (Α΄ 130), 19 του Ν. 2367/1995 (Α΄ 261) και 22 του Ν. 2789/2000 (Α΄ 21) και τέ?λος τις διατάξεις του άρθρου δευτέρου του Ν. 2077/1992 (Α΄ 136) σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρ?θρου 17 του Ν. 2939/2001 (Α΄ 179)
Τις διατάξεις των άρθρων 11, 12 (παρ. 2, 3 και 4), 28, 29 και 30 του Ν. 1650/1986 «για την προστασία του περι?βάλλοντος» (ΦΕΚ160Α) όπως το άρθρο 30 τροποποιήθη?κε με το άρθρο 98 (παρ. 12) του Ν. 1892/1990 για τον εκ?συγχρονισμό και την ανάπτυξη κ.λ.π. (Α΄ 101) και στη συ?νέχεια η παράγραφος 1 του ίδιου άρθρου τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 3010/2002 (Α΄ 91).
Τις διατάξεις του Ν.3010/2002 «εναρμόνιση του Ν. 1650/1986 με τις οδηγίες 97/11/ΕΕ ... κλπ» (Α' 91).
Τις διατάξεις του Ν. 2939/2001 «Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊ?όντων - Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (ΕΟΕΔΣΑΠ) και άλλες διατάξεις» (A΄ 179) και ειδικότερα των άρθρων 15, 16, 17, 20, 21, 23 και 24 αυτού.
Τις διατάξεις του Ν. 2218/16.6.94 (Α΄ 90) «Ίδρυση Νο?μαρχιακής Αυτοδιοίκησης, τροποποίηση διατάξεων για την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση και την Περιφέρεια και άλλες διατάξεις», όπως συμπληρώθηκε με τις διατάξεις του Νόμου 2240/16.9.94 (Α΄ 153) «Συμπλήρωση διατάξε?ων για τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και άλλες διατάξεις».
Τις διατάξεις της 50910/2727/2003 Κοινής Υπουργι?κής Απόφασης «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση των στε?ρεών αποβλήτων. Εθνικός και Περιφερειακός Σχεδια?σμός Διαχείρισης» (Β΄ 1909).
Tις διατάξεις της 29407/3508/2002 κοινής υπουργι?κής απόφασης «Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων» (Β΄ 1572).
Τις διατάξεις της 2487/455/1999 κοινής υπουργικής απόφασης «Μέτρα και όροι για την πρόληψη και τον πε?ριορισμό της ρύπανσης του Περιβάλλοντος από την απο?τέφρωση επικίνδυνων αποβλήτων», (Β΄ 196).
Τις διατάξεις της 59388/3363/88 κοινής υπουργικής απόφασης «Τρόπος, όργανα και διαδικασία επιβολής και είσπραξης των διοικητικών προστίμων του άρθρου 30 του Ν. 1650/96» (Β΄ 638).
Τις διατάξεις της 19396/1546/1997 Κοινής Υπουργι?κής Απόφασης «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση επικίν?δυνων αποβλήτων» (Β΄ 604).
Τις διατάξεις της 15393/2002 κοινής υπουργικής απόφασης «Κατάταξη δημοσίων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 1650/86 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 3010/2002» (Β΄ 1022).
Τις διατάξεις της 11014/2003 κοινής υπουργικής απόφασης «Διαδικασία προκαταρκτικής περιβαλλοντι?κής εκτίμησης και αξιολόγησης (ΠΠΕΑ) και έγκρισης πε?ριβαλλοντικών όρων (ΕΠΟ) κ.λ.π.» (Β΄ 332).
Τις διατάξεις του άρθρου 15 του Ν. 2696/23.3.99 «Κύρωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ)» (Α΄ 57).
Τις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 (παρ. 5) του Ν. 2801/2000 «Αντικατάσταση και Διαχείριση απενεργοποιη?μένων καταλυτικών μετατροπέων» (Α΄ 46).
Την Απόφαση 2002/151/ΕΚ της Επιτροπής Ευρ. Κοι?νοτήτων «σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για το πι?στοποιητικό καταστροφής που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 5 (παραγ. 3) της Οδηγίας 2000/53/ΕΚ ... κλπ.» (EEL 50/94/21.2.2002) 4281
Τις διατάξεις του Π.Δ. 431/1983 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της 70/156/ ΕΟΚ οδηγίας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτή?των της 6.2.1970, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών Κρατών-Μελών που αφορούν στην έγκριση των οχημά?των με κινητήρα και των ρυμουλκούμενων τους» (Α΄ 180) όπως τροποποιημένο εκάστοτε ισχύει.
Την 21090/1874/1993 κοινή υπουργική απόφαση «έγκριση τύπου των δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων σε συμμόρφωση με την οδηγία 92/61/ΕΟΚ κ.λπ.» (Β΄ 428) όπως εκάστοτε ισχύει.
Τις διατάξεις του άρθρου 29 του Ν. 1558/1985, «Κυ?βέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα» (Α΄ 154) όπως αυτό συμπληρώθηκε με το άρθρο 27 του Ν. 2081/1992 (Α΄ 700) και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 (παρ. 2α) του Ν. 2469/ 1997 (Α΄ 38) και το άρθρο 1 (παραγ. 4) του Ν. 2469/1997.
Την ΔΙΔΚ/Φ1/2/22875/31.10.2001 Κοινή Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εσωτερικών, Δημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Εσωτερικών, Δημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης» (Β΄ 1480).
Την 485/2001 Κοινή Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Ανάπτυξης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Ανάπτυξης» (Β΄ 1484).
Την 3418/2002 Κοινή Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας «Ανάθεση αρμο?διοτήτων στους Υφυπουργούς Υγείας και Πρόνοιας» (Β΄ 861). 23.Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του διατάγματος αυτού προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προ?ϋπολογισμού το ύψος της οποίας δεν μπορεί να καθορι?σθεί και θα καλυφθεί από τις Δημόσιες Επενδύσεις μέσω των συγχρηματοδοτούμενων με την Ευρωπαϊκή Ένωση Προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006 στο πλαίσιο των πιστώσεων που διατίθενται για τις δράσεις και ενέργειες αυτές από τα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα.
Το 11/5.9.2002 πρακτικό της Επιτροπής Παρακο?λούθησης της Εναλλακτικής Διαχείρισης, με το οποίο ενέκρινε την πρόταση του Γραφείου Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών/'Αλλων Προϊόντων σχετικά με το παρόν Διάταγμα.
Την 23/2004 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επι?κρατείας μετά από πρόταση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημο?σίων Έργων, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης και των Υφυπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοί?κησης και Αποκέντρωσης, Ανάπτυξης και Υγείας και Πρό?νοιας, αποφασίζουμε:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
Άρθρο 1
Σκοπός Με το παρόν διάταγμα αποσκοπείται η εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 12 και 13 του Ν. 1650/86, καθώς και των διατάξεων των άρθρων 15,16, 17, 18 και 24 του Ν. 2939/2001 και συγχρόνως η συμμόρφωση με τις διατά?ξεις της Οδηγίας 2000/53/ΕΚ του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων «για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους» που έχει δη?μοσιευτεί στην Ελληνική Γλώσσα στην Επίσημη Εφημερί?δα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (EE L 269/21.10.2000) ώστε με την κατά προτεραιότητα πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων από τα οχήματα και επιπροσθέτως την επα?ναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και τις άλλες μορφές αξιοποίησης οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους και των κατασκευαστικών τους στοιχείων, να μειώνεται η ποσότητα των προς διάθεση αποβλήτων σύμφωνα με τους στόχους και τις γενικές αρχές του Ν. 2939/2001 (άρ?θρα 1 και 4) καθώς και να βελτιώνεται η Περιβαλλοντική επίδοση όλων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στο κύκλο ζωής των οχημάτων και όλων των κατασκευα?στικών τους στοιχείων και κυρίως των φορέων που συμ?μετέχουν άμεσα στην επεξεργασία οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Άρθρο 2
Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας, νοείται ως:
«όχημα», οποιοδήποτε όχημα χαρακτηρισμένο ως κατηγορία M1 ή N1, όπως ορίζεται στο Π.Δ. 431/1983 (Α΄ 160) όπως ισχύει, καθώς και τα τρίκυκλα μηχανοκίνητα οχήματα, όπως ορίζονται στην 21090/1874/1993 κοινή υπουργική απόφαση (Β΄ 428) όπως ισχύει, πλην των τρί?κυκλων μοτοσικλετών.
«εγκαταλειμμένο όχημα», όχημα το οποίο:
- α) εγκαταλείπεται σε δημόσιους, δημοτικούς ή κοινοτι?κούς δρόμους στους οποίους απαγορεύεται η στάθμευ?ση, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από 30 ημέρες,
- β) εγκαταλείπεται σε άλλους δημόσιους, δημοτικούς ή
κοινοτικούς ή λιμενικούς κοινόχρηστους ή μη χώρους και οδούς για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από 90 ημέρες, και χωρίς την άδεια της αρμόδιας Υπηρεσίας ή Αρχής,
- γ) εγκαταλείπεται σε ιδιωτικούς χώρους χωρίς προη?γούμενη συγκατάθεση του κυρίου ή νομέα του χώρου κα?τά δήλωσή του,
- δ) αποτελεί γενικά κίνδυνο για το περιβάλλον, την υγεία
και την ασφάλεια των κατοίκων, καθώς και για την δημό?σια ή ιδιωτική περιουσία, ιδίως όταν λόγω της καταστά?σεως που βρίσκεται δεν δύναται να ανταποκριθεί στον σκοπό για τον οποίο προορίζεται. Εγκαταλειμμένο όχημα που δεν έχει αναζητηθεί από τον ιδιοκτήτη του εντός των χρονικών ορίων του άρθρου 9, παρ. 1 του παρόντος Προ?εδρικού Διατάγματος, είναι όχημα στο τέλος κύκλου ζω?ής.
«όχημα στο τέλος του κύκλου ζωής του (ΟΚΤΖ)», όχη?μα το οποίο αποτελεί απόβλητο κατά την έννοια του άρ?θρου 2 στοιχείο α) της 69728/824/1996 κοινής υπουργι?κής απόφασης σε συνδυασμό με την παρ. 4 του άρθρου 2 του Ν. 2939/2001 συμπεριλαμβανομένων των κατασκευ?αστικών του στοιχείων/εξαρτημάτων.
«Μεταχειρισμένα ανταλλακτικά οχημάτων»: τα ανταλλακτικά τα οποία μετά τη χρήση τους καθίστανται απόβλητα κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο (α) της 69728/824/1996 κοινής υπουργικής απόφασης σε συν?δυασμό με το άρθρο 2 (παραγ.4) του Ν. 2939/2001.
«καταλυτικός μετατροπέας» οποιοσδήποτε καταλύ?της οχήματος που ανήκει στην κατηγορία Μ1 ή Ν1 σύμ?φωνα με τον ορισμό της παραγράφου 1. 4282 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) λειτουργούν σωστά, όταν δεν μειώνει αποτελεσματικά τους εκπεμπόμενους ρύπους καυσαερίων, ώστε να βρί?σκονται κάτω από τα όρια που προβλέπονται από την εκάστοτε κείμενη νομοθεσία σχετικά με την μέτρηση καυ?σαερίων για την κάθε κατηγορία οχήματος. Στη περίπτω?ση αυτή ο ΑΚΜ αποτελεί απόβλητο κατά την έννοια του άρθρου 2 (παρ. 1) της 69728/824/1996 σε συνδυασμό με το άρθρο 2 (παρ. 4) του Ν. 2939/2001.
«παραγωγός», ο κατασκευαστής ή ο εισαγωγέας του οχήματος, των ανταλλακτικών του και του καταλυτικού μετατροπέα.
«Διαχείριση οχήματος»
- α) η παραγωγή ή/και διάθεση υλικών από τα οποία κα?τασκευάζονται άμεσα τα οχήματα ή/και τμήματα και
ανταλλακτικά αυτών συμπεριλαμβανομένων των καταλυ?τικών μετατροπέων (προμήθεια πρωτογενών και δευτε?ρογενών υλικών, όπως ορίζονται στις παραγράφους 25 και 26 του Ν. 2939/2001) εφεξής: «προμήθεια»
- β) η παραγωγή των οχημάτων συμπεριλαμβανομένων
των κατασκευαστικών τους στοιχείων/εξαρτημάτων και τμημάτων αυτών, των ανταλλακτικών των οχημάτων και των καταλυτικών μετατροπέων, εφεξής: «κατασκευή»
- γ) η διάθεση στην αγορά (εμπορία συμπεριλαμβανομέ?νης και της εισαγωγής) οχημάτων ή των ανταλλακτικών
των οχημάτων και των καταλυτικών μετατροπέων προκει?μένου να χρησιμοποιηθούν ή να καταναλωθούν από το κοινό («διακίνηση»). Στη διακίνηση δεν περιλαμβάνονται οι εργασίες μεταφοράς καθαυτές.
«διαχείριση ΟΤΚΖ», η συλλογή, η μεταφορά, η μετα?φόρτωση, η προσωρινή αποθήκευση, η αξιοποίηση και διάθεση των οχημάτων ΤΚΖ και των μεταχειρισμένων ανταλλακτικών και των ΑΚΜ αυτών, συμπεριλαμβανομέ?νης της εποπτείας των εργασιών αυτών και της αποκατά?στασης των χώρων αποθήκευσης, μεταφόρτωσης, αξιο?ποίησης και διάθεσης των οχημάτων ΤΚΖ, των μεταχειρι?σμένων ανταλλακτικών και των ΑΚΜ μετά την παύση λειτουργίας τους.
«πρόληψη», μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της ποσότητας και της βλαπτικής επίδρασης στο περιβάλλον των ΟΤΚΖ, των καταλυτικών μετατροπέων, των υλικών τους και των ουσιών τους
«εναλλακτική διαχείριση», αποτελούν οι εργασίες συλλογής, παραλαβής, μεταφοράς, προσωρινής αποθή?κευσης, επαναχρησιμοποίησης και αξιοποίησης των οχη?μάτων στο τέλος κύκλου ζωής ή των μεταχειρισμένων ανταλλακτικών και των απενεργοποιημένων καταλυτικών μετατροπέων (ΑΚΜ) ώστε μετά την επαναχρησιμοποίηση ή επεξεργασία τους αντίστοιχα να επιστρέφουν στο ρεύ?μα της αγοράς
«σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης» νοείται η ορ?γάνωση σε ατομική ή συλλογική βάση με οποιοδήποτε νο?μική μορφή των εργασιών συλλογής, μεταφοράς, προ?σωρινής αποθήκευσης, επαναχρησιμοποίησης και επε?ξεργασίας των οχημάτων στο τέλος κύκλου ζωής των μεταχειρισμένων ανταλλακτικών και των ΑΚΜ αυτών.
«επεξεργασία ΟΤΚΖ», οποιαδήποτε δραστηριότητα, αφότου το όχημα στο τέλος του κύκλου ζωής του παρα?δοθεί σε εγκεκριμένη σύμφωνα με το άρθρο 10 του παρό?ντος εγκατάσταση για απορρύπανση, αποσυναρμολόγη?ση, συμπίεση, κοπή, τεμαχισμό, ανάκτηση ή προετοιμασία προς διάθεση των καταλοίπων τεμαχισμού και οιεσδήπο?τε άλλες εργασίες διεξάγονται για την ανάκτηση ή/και την διάθεση του ΟΤΚΖ και των κατασκευαστικών του στοιχεί?ων.
«επαναχρησιμοποίηση ΟΤΚΖ», οποιαδήποτε εργα?σία μέσω της οποίας κατασκευαστικά στοιχεία των ΟΤΚΖ χρησιμοποιούνται για τον ίδιο σκοπό για τον οποίο είχαν αρχικά σχεδιαστεί.
«ανακύκλωση», η επανεπεξεργασία σε διαδικασία παραγωγής των αποβλήτων υλικών για τον αρχικό σκοπό ή για άλλους σκοπούς, πλην της ανάκτησης ενέργειας. Ως ανάκτηση ενέργειας νοείται η χρήση καυσίμου απο?βλήτου ως μέσου παραγωγής ενέργειας με άμεση αποτέ?φρωση, με ή χωρίς άλλα απόβλητα αλλά με ανάκτηση της θερμότητας
«αξιοποίηση», οποιαδήποτε από τις εργασίες που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ Β του άρθρου 17 της 50910/2727/2003 ΚΥΑ.
«διάθεση», οποιαδήποτε από τις εργασίες που προ?βλέπονται στο παράρτημα ΙΙ Α του άρθρου 17 της 50910/ 2727/2003 κοινής υπουργικής απόφασης.
«συλλογή», όπως ορίζεται στο άρθρο 2 (παραγ. η) της 50910/2727/2003 κοινής υπουργικής απόφασης. Οι εργασίες συλλογής του ΟΤΚΖ ξεκινούν από το σημείο συλλογής του όπως ορίζεται στη παράγραφο 23 του άρ?θρου αυτού.
«οικονομικοί παράγοντες», όσοι ασκούν διαχείριση των οχημάτων, εφεξής «διαχειριστές», οι συλλέκτες, ασφαλιστικές εταιρείες που ασφαλίζουν μηχανοκίνητα οχήματα, υπεύθυνοι διάλυσης, τεμαχισμού, αξιοποίησης, ανακύκλωσης και άλλοι φορείς επεξεργασίας οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστικών τους στοιχείων και υλικών.
«επικίνδυνη ουσία», οποιαδήποτε ουσία, η οποία θε?ωρείται επικίνδυνη σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμε?νης νομοθεσίας.
«τεμαχιστής», οποιοδήποτε μηχάνημα που χρησιμο?ποιείται για την κοπή σε κομμάτια ή τον θρυμματισμό οχη?μάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, μεταξύ άλλων και για τη λήψη παλιοσίδερων για άμεση επαναχρησιμοποίη?ση
«φορέας επεξεργασίας», οποιοσδήποτε ασχολείται με την επεξεργασία των ΟΤΚΖ όπως αυτή ορίζεται στην παράγραφο 13.
«σημείο συλλογής», κάθε εγκεκριμένος χώρος σύμ?φωνα με τις κείμενες διατάξεις στον οποίο γίνεται η πα?ραλαβή ΟΤΚΖ από τον τελικό χρήστη ή κάτοχό του.
«πληροφορίες αποσυναρμολόγησης», κάθε πληρο?φορία που απαιτείται για την επεξεργασία οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, κατά τρόπο άρτιο και περι?βαλλοντικά ορθό. Οι κατασκευαστές οχημάτων και κατα?σκευαστικών στοιχείων τις διαθέτουν στις εξουσιοδοτη?μένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, σε μορφή έντυπων εγχειριδίων ή ηλεκτρονικών μέσων (π.χ. CD-ROM, υπηρε?σίες ανοικτής επικοινωνίας).
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.