Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 81/2008
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 81 8 Μαΐου 2008
Φοίτηση και αξιολόγηση των μαθητών του Eπαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑ.Λ.)
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
Τις διατάξεις του άρθρου 18 παρ. 3 του ν. 3475/2006 (146Α΄) «Οργάνωση και λειτουργία της δευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις».
Tις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 22 του ν. 2817/2000 (78Α΄) «Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις».
Τις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 1 του ν. 1894/1990 (110 Α ΄) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κυρώθηκε με το π.δ. 63/2005 (98Α΄)
Τις υπ’ αριθμ. 27/2007 και 4/2007 γνωμοδοτήσεις των Τμημάτων Δευτεροβάθμιας Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, αντίστοιχα
Τη υπ’ αριθμ. Δ55/2008 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, μετά από πρόταση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων
Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού για το τρέχον και τα επόμενα οικονομικά έτη, μετά από Πρόταση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, αποφασίζουμε:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 1
Σκοπός της αξιολόγησης των μαθητών Η αξιολόγηση των μαθητών είναι αναπόσπαστο μέρος της διδακτικής διαδικασίας που έχει ως σκοπό να προσδιορίσει το βαθμό επίτευξης των διδακτικών στόχων της, όπως αυτοί καθορίζονται από τα ισχύοντα αναλυτικά προγράμματα σπουδών των αντίστοιχων μαθημάτων. Η αξιολόγηση οφείλει να συνδυάζει ποικίλες μορφές και τεχνικές για να επιτύχει αφενός μεν έγκυρη, αξιόπιστη, αντικειμενική και αδιάβλητη αποτίμηση των γνώσεων, της κριτικής ικανότητας και των πρακτικών δεξιοτήτων των μαθητών και αφετέρου να συμβάλλει στην αυτογνωσία και την αντικειμενική πληροφόρησή τους για το επίπεδο μάθησης και τις δεξιότητές τους. Παράλληλα, οφείλει να πληροφορεί τον εκπαιδευτικό για τα αποτελέσματα του έργου του και να ανατροφοδοτεί τη διδακτική πράξη, με στόχο τη συνεχή βελτίωση και την αύξηση της αποτελεσματικότητάς της. Τέλος, υπηρετεί και την ενημέρωση των γονέων για την πρόοδο των μαθητών. Στο πλαίσιο αυτό ο μαθητής αξιολογείται από:
Τη συμμετοχή του στην καθημερινή εργασία της τάξης και τη συνολική δραστηριότητά του μέσα στο σχολείο.
Τα αποτελέσματα της επίδοσής του στις γραπτές δοκιμασίες αξιολόγησης κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, οι οποίες διακρίνονται σε:
- α) ενδιάμεσες, οι οποίες διεξάγονται κατά τη διάρκεια
των δύο τετραμήνων και
- β) τελικές, στο τέλος του διδακτικού έτους.
Τις ατομικές και ομαδικές συνθετικές − δημιουργικές εργασίες, όταν αυτές του ανατίθενται.
Tον φάκελο εκπαιδευτικών επιδόσεων και δραστηριοτήτων του μαθητή όπου αυτός τηρείται.
Άρθρο 2
Περίοδοι διδακτικού έτους
Η διδασκαλία των μαθημάτων διεξάγεται κατά τις ακόλουθες διδακτικές περιόδους, που ονομάζονται τετράμηνα:
- α) Α΄ τετράμηνο από 11 Σεπτεμβρίου μέχρι 20 Ιανουαρίου.
- β) Β΄ τετράμηνο από 21 Ιανουαρίου μέχρι 16 Μαΐου.
Την τελευταία ημέρα του Β΄ τετραμήνου δεν διεξάγεται διδασκαλία μαθημάτων. Την ημέρα αυτή, οι Σύλλογοι των Διδασκόντων των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ. Λ.) αποφασίζουν για τον χαρακτηρισμό της φοίτησης των μαθητών και εκτελούν κάθε προπαρασκευαστική εργασία για την απρόσκοπτη διεξαγωγή των προβλεπόμενων γραπτών εξετάσεων. (Γ2/80033/4.8.2006, Φ.Ε.Κ. τ.Β΄ 1286, Υ.Α).
Με την έναρξη του διδακτικού έτους, οι μαθητές της Γ΄ τάξης Ημερήσιων και Δ΄ τάξης Εσπερινών ΕΠΑ. Λ. υποχρεούνται να δηλώνουν τις ομάδες μαθημάτων Γενικής Παιδείας που θα παρακολουθήσουν. 1299 μέχρι τις 15 Οκτωβρίου.
Οι εξετάσεις κάθε είδους για τους μαθητές των ΕΠΑ.Λ. διεξάγονται κατά το χρονικό διάστημα που αρχίζει δύο ημέρες μετά τη λήξη του Β΄ τετραμήνου και λήγει την 30η Ιουνίου, καθώς και κατά το χρονικό διάστημα από 1 μέχρι και 10 Σεπτεμβρίου.
Άρθρο 3
Χαρακτηρισμός των διδασκόμενων μαθημάτων
Τα μαθήματα του ΕΠΑ.Λ. κατανέμονται σε μαθήματα Γενικής Παιδείας και σε μαθήματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Κύκλων, Toμέων και Ειδικοτήτων). Τα μαθήματα της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης χαρακτηρίζονται ως θεωρητικά, εργαστηριακά, σχεδιαστικά και μικτά (με θεωρητικό και εργαστηριακό μέρος). Τα μαθήματα θεωρούνται:
- α) Μη γραπτώς εξεταζόμενα
- β) Γραπτώς εξεταζόμενα
Τα μη γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα είναι: Η Φυσική Αγωγή.
Ο Σχολικός Επαγγελματικός Προσανατολισμός−Περιβάλλον Εργασίας δεν βαθμολογείται και δεν εξετάζεται.
Όλα τα υπόλοιπα μαθήματα θεωρούνται γραπτώς εξεταζόμενα.
Άρθρο 4
Τρόπος Αξιολόγησης Μικτών Μαθημάτων Τα μικτά μαθήματα (θεωρητικό και εργαστηριακό μέρος) εξετάζονται και βαθμολογούνται χωριστά για κάθε μέρος τους. Ο τελικός βαθμός στο μάθημα αυτό είναι ο μέσος όρος (Μ.Ο.) του θεωρητικού και του εργαστηριακού μέρους και ως βαθμολογία του μαθήματος καταχωρίζεται ένας βαθμός.Το μάθημα σε κάθε περίπτωση θεωρείται ενιαίο.
Άρθρο 5
Βαθμολογική Κλίμακα
Η βαθμολογική κλίμακα, με βάση την οποία υπολογίζονται οι βαθμοί επίδοσης των μαθητών σε όλα τα μαθήματα, είναι 0 − 20 και λεκτικώς προσδιορίζεται με τους χαρακτηρισμούς: Κακώς 0 – 5 Ανεπαρκώς 5,1 – 9,4 Σχεδόν καλώς 9,5 – 13 Καλώς 13,1 – 16 Λίαν καλώς 16,1 – 18 Άριστα 18,1 – 20 Η βαθμολόγηση των γραπτών, των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων γίνεται στην κλίμακα 0 − 100 με ακέραιους μόνο αριθμούς και ο τελικός βαθμός του γραπτού ανάγεται στην κλίμακα 0 − 20 και γράφεται ως δεκαδικός, όπου απαιτείται, με προσέγγιση δεκάτου.
Οι προφορικοί βαθμοί της αξιολόγησης των μαθητών δίνονται σε ακέραιους αριθμούς. Ο μέσος όρος (Μ.Ο.) των προφορικών βαθμολογιών των δύο τετραμήνων αποτελεί τον ετήσιο προφορικό βαθμό του μαθητή σε κάθε μάθημα και δίνεται με προσέγγιση δεκάτου.
Ο βαθμός ετήσιας επίδοσης κατά μάθημα και ο γενικός μέσος όρος (Γ.Μ.Ο.) γράφονται ως δεκαδικοί με προσέγγιση δεκάτου.
Άρθρο 6
Διαγνωστική αξιολόγηση των μαθητών
Στην αρχή του σχολικού έτους και μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες από την έναρξη των μαθημάτων διεξάγονται υποχρεωτικά στην Α΄τάξη διαγνωστικές δοκιμασίες στα μαθήματα Νεοελληνική Γλώσσα, Νεοελληνική Λογοτεχνία, Άλγεβρα, Γεωμετρία, Φυσική, Χημεία, Ξένες Γλώσσες. Στις επόμενες τάξεις οι διαγνωστικές δοκιμασίες είναι προαιρετικές και διεξάγονται κατά την κρίση των εκπαιδευτικών στα μαθήματα στα οποία θεωρούνται από αυτούς αναγκαίες.
Σκοπός των διαγνωστικών δοκιμασιών είναι να βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς:
- α) να προσδιορίσουν το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται
οι μαθητές τους, ώστε ανάλογα να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους,
- β) να διερευνήσουν εάν οι μαθητές τους διαθέτουν τις
προαπαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες σε σχέση με την ύλη που θα διδαχθούν στην τάξη αυτή, έτσι ώστε να επισημάνουν τις ελλείψεις τους και να σχεδιάσουν ωρολόγιο πρόγραμμα (ώρες διδασκαλίας και διδασκόμενα μαθήματα) για την πρόσθετη διδακτική τους στήριξη, την οποία εισηγούνται στο Σύλλογο Διδασκόντων, ο οποίος και αποφασίζει.
Οι διαγνωστικές δοκιμασίες συνδυάζουν ερωτήσεις διαφόρων τύπων, που διατυπώνονται από τους διδάσκοντες, σύμφωνα και με τις βασικές οδηγίες που συντάσσει για κάθε μάθημα το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.).
Οι διαγνωστικές δοκιμασίες προγραμματίζονται και διεξάγονται με ευθύνη των διδασκόντων, σε συνεργασία με τον Διευθυντή του σχολείου, σε μία διδακτική ώρα, χωρίς προειδοποίηση των μαθητών.
Οι διαγνωστικές δοκιμασίες δεν λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγηση της επίδοσης του μαθητή, αλλά τηρούνται στο φάκελο επίδοσης.
Για την επίδοση των μαθητών στις διαγνωστικές δοκιμασίες ενημερώνονται οι γονείς των μαθητών κατά τις επισκέψεις τους στο σχολείο.
Στην αρχή του σχολικού έτους γίνεται με ευθύνη των Διευθυντών των Επαγγελματικών Λυκείων ενημέρωση των μαθητών και των γονέων τους για το σκοπό και το ρόλο της διαγνωστικής αξιολόγησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Άρθρο 7
Ενδιάμεσες Προφορικές και Γραπτές Εξετάσεις
Κατά τη διεξαγωγή της διδασκαλίας μαθημάτων, η πρόοδος των μαθητών ελέγχεται με προφορική εξέταση για το μάθημα της ημέρας, η οποία διενεργείται με την υποβολή ερωτήσεων στη διδαχθείσα ύλη και κυρίως επί του μαθήματος της ημέρας. Οι εξεταζόμενοι προφορικά μαθητές βαθμολογούνται για κάθε τέτοια εξέταση.
Για τον έλεγχο της κατά μάθημα επίδοσης και επιμέλειας των μαθητών κατά τη διάρκεια των τετραμήνων, εκτός της προφορικής εξέτασης, διενεργούνται ποικίλες ενδιάμεσες γραπτές εξετάσεις. Αυτές είναι:
- α) Οι ολιγόλεπτες γραπτές δοκιμασίες διάρκειας 10
έως 15 λεπτών, που αποτελούν εναλλακτικό τρόπο εξέτασης των μαθητών στο μάθημα της ημέρας και πραγ δίνονται στους μαθητές θα πρέπει να προϋποθέτουν απαντήσεις, τις οποίες να μπορούν να διατυπώσουν οι μαθητές στον προβλεπόμενο χρόνο. Τα θέματα μπορεί να έχουν τη μορφή σύντομων, ποικίλων και κατάλληλων ερωτήσεων, οι οποίες διατυπώνονται από τον διδάσκοντα με βάση τα σχετικά παραδείγματα που περιέχονται στα σχολικά βιβλία και σύμφωνα με τις οδηγίες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (Π.Ι.) που αποστέλλονται στα σχολεία. Ο αριθμός των ολιγόλεπτων γραπτών δοκιμασιών είναι χωρίς αριθμητικό περιορισμό και αφήνεται στην κρίση του διδάσκοντος. Τα αποτελέσματά τους αξιοποιούνται για την αντικειμενικότερη αξιολόγηση του μαθητή και τη συνεχή ανατροφοδότηση της διδασκαλίας.
- β) Κατά τη διάρκεια του Α΄ τετραμήνου πραγματοποιείται μία ωριαία γραπτή δοκιμασία, η οποία καλύπτει
περιορισμένης έκτασης ενότητα και γίνεται ύστερα από βραχείας διάρκειας προειδοποίηση των μαθητών. Δεν πρέπει να διεξάγονται περισσότερες από μια ωριαία γραπτή δοκιμασία κατά τη διάρκεια του ημερησίου διδακτικού προγράμματος και οπωσδήποτε όχι περισσότερες από τρεις κατά τη διάρκεια του εβδομαδιαίου διδακτικού προγράμματος για το ίδιο τμήμα. Ως προς τη μορφή τους, οι γραπτές αυτές δοκιμασίες μπορεί να συνδυάζουν ταυτόχρονα διαφορετικού τύπου ερωτήσεις (ανάπτυξης, σύντομης απάντησης, κλειστές ή αντικειμενικού τύπου, πολλαπλών επιλογών κτλ.) και διαφορετικού επιπέδου δυσκολίας, με τις οποίες ελέγχεται κατά κύριο λόγο η αφομοίωση της διδαχθείσας ύλης και γενικότερα η πρόοδος των μαθητών. Αν υπάρχει αντικειμενικό πρόβλημα, η ωριαία γραπτή δοκιμασία μπορεί να πραγματοποιηθεί στο Β΄ τετράμηνο.
Άρθρο 8
Ατομικές και Ομαδικές Συνθετικές − Δημιουργικές Εργασίες
Οι ατομικές και ομαδικές συνθετικές−δημιουργικές εργασίες έχουν συνθετικό χαρακτήρα και επιδιώκουν την ανάπτυξη της δημιουργικής ικανότητας του μαθητή και γενικότερα την καλλιέργεια ερευνητικού πνεύματος μέσω της αναζήτησης στοιχείων από διαφορετικές πηγές και την τελική σύνθεση των στοιχείων αυτών. Οι δημιουργικές εργασίες μπορούν να είναι ατομικές ή ομαδικές και να έχουν τη μορφή μικρής μελέτης ανάλογης προς τις δυνατότητες των μαθητών, ή να είναι συλλογές ή κατασκευές ή καλλιτεχνικές συνθέσεις. Τα θέματα των εργασιών αυτών δίνονται από τους διδάσκοντες στους μαθητές ή προτείνονται από τους μαθητές και εγκρίνονται από τους διδάσκοντες. Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.) αποστέλλει στα σχολεία οδηγίες διδασκαλίας των μαθημάτων, οι οποίες περιλαμβάνουν και ενδεικτικές προτάσεις δημιουργικών εργασιών. Οι δημιουργικές εργασίες μπορούν να παρουσιάζονται μέσα στην τάξη, κατά τη κρίση του διδάσκοντος, ή, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα, σε ειδική εκδήλωση κατά τάξη ή κατά σχολείο, γεγονός που αποφασίζεται από το Σύλλογο των Διδασκόντων. Οι εργασίες αυτές μπορούν να δημοσιεύονται ή να δημοσιοποιούνται με όποιον άλλον τρόπο κρίνει πρόσφορο το κάθε Επαγγελματικό Λύκειο.
α) Η εκπόνηση τουλάχιστον μιας δημιουργικής εργασίας σε κάθε τάξη του ΕΠΑ.Λ. είναι υποχρεωτική στις Α΄ και Β΄ τάξεις, ενώ στην Γ΄ τάξη είναι προαιρετική. Για τη δημιουργική εργασία μέσα στους δύο πρώτους μήνες του σχολικού έτους προτείνεται στους μαθητές κατάλογος εργασιών από τον διδάσκοντα κάθε μαθήματος και με γραπτή τους δήλωση οι μαθητές επιλέγουν το μάθημα στο οποίο επιθυμούν να εκπονήσουν εργασία καθώς και δύο ακόμη μαθήματα ως εναλλακτικές δυνατότητες.
- β) Ο υπεύθυνος διδάσκων για την παρακολούθηση των
δημιουργικών εργασιών οργανώνει συναντήσεις με τους μαθητές πριν από την ανάθεση των εργασιών. Τους ενημερώνει για τη διαδικασία έρευνας που θα ακολουθήσουν και τους παρέχει την αναγκαία πληροφόρηση για τις πηγές που θα χρησιμοποιήσουν.
Η δημιουργική εργασία αξιολογείται από τον οικείο διδάσκοντα και λαμβάνεται υπόψη μόνο όταν έχει θετική επίδραση στην επίδοση του μαθητή.
Αν ένας μαθητής εκπονεί με δική του πρωτοβουλία και ύστερα από συνεννόηση με τους διδάσκοντες περισσότερες της μιας δημιουργικές εργασίες, αυτές συνεκτιμώνται στη βαθμολογία του μαθητή σε όλα τα αντίστοιχα μαθήματα. Αντίγραφο όλων των εργασιών τοποθετείται στο φάκελο εκπαιδευτικών επιδόσεων και δραστηριοτήτων του μαθητή, εάν αυτός υπάρχει, και όπου δεν υπάρχει ενημερώνονται με ευθύνη του καθηγητή που παρακολουθεί την εργασία όλοι οι διδάσκοντες στο ίδιο τμήμα για τη συμπληρωματική αυτή δραστηριότητα του κάθε μαθητή.
Ο αριθμός των δημιουργικών εργασιών που ο κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να παρακολουθεί κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους καθορίζεται από τον ίδιο, δεν μπορεί όμως να είναι μεγαλύτερος των δέκα (10). Εάν για κάποιο αντικείμενο εκδηλώσουν ενδιαφέρον πολλοί μαθητές και ο οικείος διδάσκων αδυνατεί για το λόγο αυτό να εποπτεύσει όλες τις σχετικές εργασίες, καταβάλλεται προσπάθεια ένταξης των μαθητών σε ομαδικές εργασίες που βρίσκονται πλησιέστερα στα ενδιαφέροντά τους. Εάν και μετά την ομαδοποίηση το πρόβλημα παραμένει, κάθε διδάσκων επιλέγει μεταξύ των μαθητών που επιθυμούν να εκπονήσουν στο αντικείμενό του εργασία όσους μπορεί να εποπτεύσει με κριτήρια που καθορίζει ο ίδιος και ανακοινώνει στους ενδιαφερόμενους. Τους υπόλοιπους παραπέμπει στο Σύλλογο των Διδασκόντων, ο οποίος τους κατανέμει σε άλλους διδάσκοντες με βάση τις εναλλακτικές προτιμήσεις τους, που περιέχονται στη δήλωσή τους. Για όποιο άλλο θέμα ανακύπτει σχετικά με την εκπόνηση δημιουργικών − συνθετικών εργασιών από τους μαθητές, αποφασίζει ο Σύλλογος των Διδασκόντων.
Άρθρο 9
Φάκελος επιδόσεων και δραστηριοτήτων των μαθητών
Σε κάθε ΕΠΑ.Λ. δύνανται να τηρούν με ευθύνη του υπεύθυνου καθηγητή κάθε τμήματος ή τάξης και σε χώρο που καθορίζεται από το Διευθυντή του Λυκείου φάκελο εκπαιδευτικών επιδόσεων και δραστηριοτήτων των μαθητών, στον οποίο καταχωρίζονται στοιχεία που συμβάλλουν στη σφαιρικότερη εκπαιδευτική αξιολόγηση των μαθητών, τα οποία δεν προκύπτουν από άλλες διαδικασίες αποτίμησης της επίδοσής τους. Tέτοιου είδους στοιχεία είναι κυρίως: α) Εργασίες, τις οποίες πραγματοποιεί ο μαθητής, πέραν αυτών που γίνονται στο πλαίσιο των υποχρεωτικών σχολικών εργασιών, β) Αναφορές σχετικές με σχολικές δραστηριότητες στις κοινωνικό και αθλητικό τομέα που χορηγούνται από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. ή από επίσημα αναγνωρισμένους επιστημονικούς, μορφωτικούς, πολιτιστικούς και αθλητικούς φορείς υψηλού κύρους, δ) Ερωτηματολόγια αυτοαξιολόγησης του μαθητή, ε) Παρατηρήσεις ή προτάσεις του σχετικές με τα μαθήματα. Κάθε μαθητής που επιθυμεί να εντάξει στο φάκελό του νέα στοιχεία, τα υποβάλλει στον αρμόδιο καθηγητή.
Σκοπός της τήρησης των ως άνω φακέλων είναι όχι μόνο η σφαιρικότερη και πολύπλευρη εκτίμηση των δραστηριοτήτων των μαθητών, αλλά η υποβοήθηση και η επικοινωνία μέσα στο σχολείο μεταξύ διδασκόντων και διδασκομένων, η παροχή έμμεσα στον μαθητή της δυνατότητας συμμετοχής του και της διατύπωσης παρατηρήσεων και προτάσεων για τη σχολική ζωή και τη βελτίωση της διδακτικής πράξης.
Κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με την τήρηση των φακέλων και την αξιοποίησή τους καθορίζεται με απόφαση του Συλλόγου διδασκόντων.
Άρθρο 10
Προφορική βαθμολογία τετραμήνων
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.