Νόμοι — ΦΕΚ A' 81/2023

Αν ο ερευνητής διέρχεται τα εξωτερικά ελληνικά σύνορα με βάση τίτλο για έρευνα που έχει εκδοθεί από κράτος μέλος που δεν εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν, υποβάλλονται στην αρμόδια ελληνική συνοριακή αρχή ο τίτλος διαμονής που έχει εκδώσει το πρώτο κράτος μέλος και αντίγραφο της κοινοποίησης της παρ. 2, ως απόδειξη του ότι μετακινείται στην Ελλάδα με σκοπό την έρευνα.

Αν οι αρμόδιες ελληνικές αρχές ανακαλέσουν, σύμφωνα με το άρθρο 108, άδεια διαμονής για λόγους έρευνας, η οποία προβλέπει κινητικότητα σε δεύτερο κράτος μέλος, οφείλουν να ενημερώσουν αμελλητί τις αρχές του δεύτερου κράτους μέλους.

Ο ερευνητικός οργανισμός ενημερώνει την αρμόδια αρχή για κάθε τροποποίηση που επηρεάζει τις προϋποθέσεις, βάσει των οποίων έχει επιτραπεί η κινητικότητα.

Ο ερευνητής και τα μέλη της οικογένειάς του οφείλουν να παύσουν πάραυτα κάθε δραστηριότητα και να εγκαταλείψουν την ελληνική επικράτεια, αν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες επετράπη η κινητικότητα δεν πληρούνται πλέον.

Σε περίπτωση που ερευνητής και τα μέλη της οικογένειάς του, που έχουν μετακινηθεί από την Ελλάδα σε δεύτερο κράτος μέλος, παύσουν τη δραστηριότητα στο δεύτερο κράτος μέλος, επιτρέπεται, κατόπιν αιτήματος του δεύτερου κράτους μέλους, η επιστροφή τους στην Ελλάδα χωρίς διατυπώσεις και χωρίς καθυστέρηση. Το πρώτο εδάφιο ισχύει επίσης αν η άδεια για έρευνα που έχει εκδοθεί από την αρμόδια ελληνική αρχή έχει λήξει ή έχει ανακληθεί κατά τη διάρκεια της κινητικότητας στο δεύτερο κράτος μέλος.

Όταν ο κάτοχος άδειας διαμονής για έρευνα ή τα μέλη της οικογένειάς του διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας, οι αρμόδιες αρχές συμβουλεύονται το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν και αρνούνται την είσοδο ή διατυπώνουν αντίρρηση για την κινητικότητα προσώπων, για τα οποία το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν περιέχει καταχωρίσεις με σκοπό την άρνηση εισόδου ή διαμονής.

Τα μέλη της οικογένειας ερευνητή που είναι κάτοχος έγκυρης άδειας διαμονής που έχει εκδοθεί από το πρώτο κράτος μέλος δικαιούνται να εισέλθουν, προκειμένου να συνοδεύσουν ή να ακολουθήσουν τον ερευνητή που μετακινείται στην Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 112, εφόσον διαθέτουν ισχύουσα άδεια διαμονής ως μέλη οικογένειας ερευνητή στο πρώτο κράτος μέλος. από τον ελληνικό ερευνητικό οργανισμό η διαβίβαση έγκυρου ταξιδιωτικού εγγράφου, έγκυρης άδειας διαμονής που έχει εκδοθεί από το πρώτο κράτος μέλος και αποδεικτικών στοιχείων για την προβλεπόμενη διάρκεια της κινητικότητας, καθώς και για τη συνδρομή των προϋποθέσεων των περ. β’ και γ’ της παρ. 1 του άρθρου 110 για τα μέλη της οικογένειας που συνοδεύουν τον ερευνητή.

Η αρμόδια ελληνική αρχή μπορεί να διατυπώσει αντίρρηση όσον αφορά στην κινητικότητα του μέλους της οικογένειας του ερευνητή στην Ελλάδα, αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 2. Οι περ. β’ και γ’ της παρ. 6 και η παρ. 7 του άρθρου 121 εφαρμόζονται αναλογικά για τα μέλη της οικογένειας.

Όταν οι ελληνικές αρχές εφαρμόζουν τη διαδικασία που αναφέρεται στις παρ. 9 έως 23 του άρθρου 121, το μέλος οικογένειας ερευνητή υποβάλλει αίτηση για την έκδοση άδειας διαμονής για οικογενειακή επανένωση στο αρμόδιο όργανο, σύμφωνα με τον παρόντα, που συνοδεύεται από: α) έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο, β) έγκυρη άδεια διαμονής που έχει εκδοθεί από το πρώτο κράτος μέλος, γ) παράβολο, δ) αποδεικτικά στοιχεία για την προβλεπόμενη διάρκεια της κινητικότητας, ε) αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτουν πλήρη ασφάλιση ασθενείας ως προς το σύνολο των παροχών που καλύπτονται αντίστοιχα για τους ημεδαπούς. Η ασφάλιση πρέπει να ισχύει για τη διάρκεια της προβλεπόμενης διαμονής, και στ) αποδεικτικά στοιχεία ως προς το ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής τους κατά τη διάρκεια της διαμονής, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν στο εθνικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, οι οποίοι δεν μπορεί να είναι κατώτεροι των εννιακοσίων (900) ευρώ μηνιαίως, ώστε να καλύπτουν τις δαπάνες τους, καθώς και για την κάλυψη των εξόδων του ταξιδιού της επιστροφής

Στα μέλη οικογενείας ερευνητή χορηγείται, ύστερα από αίτησή τους, άδεια διαμονής για οικογενειακή επανένωση, η οποία λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής του ερευνητή.

Η άδεια μακράς κινητικότητας για μέλη οικογενείας μπορεί να ανακαλείται ή να μην ανανεώνεται, εάν η άδεια μακράς κινητικότητας του ερευνητή που συνοδεύουν ανακληθεί ή δεν ανανεωθεί και αυτά δεν απολαμβάνουν αυτοτελούς δικαιώματος διαμονής σύμφωνα με τον παρόντα.

Τα μέλη οικογενείας ερευνητή που θεωρείται ότι συνιστούν απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν ή να διαμείνουν στην ελληνική επικράτεια.

Οι αρμόδιες ελληνικές αρχές απορρίπτουν την αίτηση για την έκδοση άδειας διαμονής για μακρά κινητικότητα, όταν δεν πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στο παρόν άρθρο. Οι παρ. 12, 13 και οι υποπερ. αβ’, αγ’, αδ’ της περ. α’ και ββ’ της περ. β’ της παρ. 16 του άρθρου 121 εφαρμόζονται στα μέλη οικογενείας αναλόγως.

Οι λόγοι, νομικοί και πραγματικοί, για τους οποίους απορρίπτεται αίτηση για τη χορήγηση ή μη ανανέωση άδειας διαμονής για έρευνα, σπουδές και εθελοντική υπηρεσία ή αίτηση για τη χορήγηση θεώρησης εισόδου για τον σκοπό της πρακτικής άσκησης, κοινοποιούνται εγγράφως στον αιτούντα. Οι λόγοι για την απόφαση ανάκλησης θεώρησης εισόδου για τον σκοπό της πρακτικής άσκησης κοινοποιούνται εγγράφως τόσο στον ασκούμενο, όσο και στον φορέα υποδοχής.

Κατά της απόφασης απόρριψης της αίτησης για χορήγηση άδειας διαμονής, ανάκλησης ή μη ανανέωσής της, που εκδίδεται δυνάμει του παρόντος, ασκείται αίτηση ακύρωσης ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 57 του ν. 4689/2020 (Α’ 103), σύμφωνα και με τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 16 του παρόντος. Η άσκηση προσφυγής στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο δεν απαλλάσσει τον ασκούμενο από την υποχρέωση να αναχωρήσει από την ελληνική επικράτεια μετά το πέρας της μέγιστης εξάμηνης διάρκειας διαμονής.

Οι διαδικαστικές εγγυήσεις, σχετικά με τις εθνικές θεωρήσεις που χορηγούνται για τους σκοπούς της πρακτικής άσκησης καθορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 810/2009.

Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 144 σχετικά με το καθεστώς πολιτών τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες, το χρονικό διάστημα διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, που έχουν διαμείνει στην ελληνική επικράτεια με την ιδιότητα του σπουδαστή ή του εθελοντή, δεν λαμβάνεται υπόψη προκειμένου για την παροχή, στα πρόσωπα αυτά, περαιτέρω δικαιωμάτων.

Οι αρμόδιες αρχές παρέχουν στους αιτούντες τις πληροφορίες σχετικά με όλα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υποβολή της αίτησης και τις πληροφορίες σχετικά με την είσοδο και τη διαμονή, καθώς και τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις διαδικαστικές εγγυήσεις. Καθιστούν, επίσης, εύκολα διαθέσιμες τις πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο των επαρκών μηνιαίων πόρων, συμπεριλαμβανομένων των πόρων που απαιτούνται για την κάλυψη του κόστους των σπουδών και των σχετικών τελών. Οι πληροφορίες αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 144 σχετικά με το καθεστώς πολιτών τρίτων χωρών, οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες, το χρονικό διάστημα διαμονής πολιτών τρίτων χωρών που έχουν διαμείνει στην ελληνική επικράτεια με την ιδιότητα του σπουδαστή ή του εθελοντή, σύμφωνα με το άρθρο 105, δεν λαμβάνεται υπόψη προκειμένου για την παροχή, στα πρόσωπα αυτά, περαιτέρω δικαιωμάτων.

Οι αρμόδιες αρχές δημοσιεύουν καταλόγους των εγκεκριμένων φορέων υποδοχής για τους σκοπούς της πρακτικής άσκησης. Επικαιροποιημένες εκδόσεις των εν λόγω καταλόγων δημοσιεύονται, το συντομότερο δυνατόν, μετά από κάθε μεταβολή τους. (άρθρο 37 Οδηγίας 2016/801)

Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ορίζεται ως το ελληνικό σημείο επαφής με τις αντίστοιχες αρμόδιες υπηρεσίες των λοιπών κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά:

Η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων ορίζεται ως το ελληνικό σημείο επαφής με τις αντίστοιχες αρμόδιες υπηρεσίες των λοιπών κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά:

Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, μία φορά κάθε έτος, ανακοινώνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 862/2007, στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των αδειών διαμονής για λόγους σπουδών που εκδόθηκαν για πρώτη φορά και των κοινοποιήσεων που ελήφθησαν σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 120 και στο μέτρο του δυνατού, για τον αριθμό των σπουδαστών, των οποίων η άδεια έχει ανανεωθεί ή ανακληθεί. Τα στατιστικά στοιχεία κατανέμονται ανά ιθαγένεια, και, στο μέτρο του δυνατού, ανά διάρκεια ισχύος της άδειας.

Το Υπουργείο Εξωτερικών, μία φορά κάθε έτος, ανακοινώνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 862/2007, στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των εθνικών θεωρήσεων εισόδου για λόγους πρακτικής άσκησης που εκδόθηκαν για πρώτη φορά και για τον αριθμό των ασκούμενων, των οποίων η εθνική θεώρηση εισόδου ανακλήθηκε. Οι στατιστικές αυτές κατανέμονται ανά ιθαγένεια, και, στο μέτρο του δυνατού, ανά διάρκεια ισχύος της θεώρησης εισόδου.

Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου μία φορά κάθε έτος ανακοινώνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 862/2007, στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των αδειών διαμονής για λόγους έρευνας που εκδόθηκαν για πρώτη φορά και των κοινοποιήσεων που ελήφθησαν, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 121 και στο μέτρο του δυνατού, για τον αριθμό των ερευνητών, των οποίων η άδεια έχει ανανεωθεί ή ανακληθεί. Με τον ίδιο τρόπο κοινοποιούνται στατιστικά στοιχεία για τα μέλη οικογενείας ερευνητών που έγιναν δεκτά. Οι στατιστικές αυτές κατανέμονται ανά ιθαγένεια και στο μέτρο του δυνατού, ανά διάρκεια ισχύος της άδειας.

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) της χώρας, τα οποία προσφέρουν προγράμματα σπουδών πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου, δύνανται να συνάπτουν τριμερείς συμβάσεις με το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας εδρεύει το A.E.I. για τη θέσπιση διαδικασίας ταχείας χορήγησης αδειών διαμονής σε φοιτητές, πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι γίνονται δεκτοί στα προγράμματα σπουδών τους και εισέρχονται στην Ελλάδα με εθνική θεώρηση εισόδου για σπουδές, υπό τους εξής όρους:

Κατά τη σύναψη των συμβάσεων της παρ. 1, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου εκπροσωπείται από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής, η κατά τόπο αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση εκπροσωπείται από τον Γραμματέα της, και το Α.Ε.Ι. από τον νόμιμο εκπρόσωπό του.

Στις συμβάσεις της παρ. 1, ορίζονται κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

Η αίτηση χορήγησης της άδειας διαμονής του παρόντος υποβάλλεται, με μέριμνα του οικείου Α.Ε.Ι. προς την αρμόδια υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 10, και συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την έκδοση της άδειας διαμονής, όπως αυτά ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176.

Η άδεια διαμονής του παρόντος χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, το αργότερο εντός προθεσμίας σαράντα (40) ημερών από την ημερομηνία υποβολής πλήρους φακέλου δικαιολογητικών και λήψης των απαιτούμενων βιομετρικών στοιχείων.

Η άδεια διαμονής του παρόντος έχει ισχύ ισόχρονη με την ανώτατη διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών, στο οποίο έχει γίνει δεκτός ο πολίτης τρίτης χώρας. Εφόσον υφίσταται ανάγκη ανανέωσης για την ολοκλήρωση των σπουδών του πολίτη τρίτης χώρας, η άδεια διαμονής δύναται να ανανεώνεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 107 στο πλαίσιο της ταχύρρυθμης διαδικασίας του παρόντος. Η υποχρέωση υποβολής των στοιχείων της περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 107 προς την αρμόδια υπηρεσία αλλοδαπών και μετανάστευσης βαρύνει το οικείο Α.Ε.Ι..

Μετά τη σύναψη της σύμβασης της παρ. 1, το Α.Ε.Ι. ενημερώνει με κάθε πρόσφορο μέσο, τις ελληνικές προξενικές αρχές τρίτων χωρών, από τις οποίες επιθυμούν να εισέλθουν πολίτες, προκειμένου να εγγραφούν σε προγράμματα σπουδών του οικείου Α.Ε.Ι., για την ισχύουσα σύμβαση και τους όρους διαδικασίας ταχείας χορήγησης αδειών διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών.

Στα τέκνα που γεννιούνται στην Ελλάδα από γονείς κατόχους άδειας διαμονής για σπουδές, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων της νομοθεσίας για την οικογενειακή επανένωση πολιτών τρίτων χωρών, χορηγείται ατομική άδεια διαμονής με την ιδιότητά τους ως μελών οικογένειας σπουδαστή, που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής των γονέων τους ή ενός εξ αυτών.

Δεν χορηγείται άδεια διαμονής για λόγους σπουδών στους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν στη χώρα για εργασιακούς ή επαγγελματικούς λόγους, με εξαίρεση όσους έχουν γίνει δεκτοί για λόγους οικογενειακής επανένωσης.

Η ανανέωση άδειας διαμονής οικογενειακής επανένωσης ή αυτοτελούς άδειας διαμονής, για λόγους σπουδών δεν υπόκειται στην περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 105 και στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 106.

Επιτρέπεται η είσοδος και διαμονή πολίτη τρίτης χώρας στην Ελλάδα για κατάρτιση σε δημόσια ή ιδιωτικά Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ) και Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (ΕΣΚ), εφόσον προσκομισθούν: (α) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με την οποία βεβαιώνεται η ύπαρξη σε ισχύ άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αυτών και (β) βεβαίωση ότι ο πολίτης τρίτης χώρας έχει γίνει δεκτός σε πρόγραμμα που απαιτεί κανονική και όχι εξ αποστάσεως φοίτηση, διαθέτει έγγραφο πιστοποίησης επάρκειας γνώσης της γλώσσας, στην οποία διδάσκονται τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών, καθώς και το χρονικό διάστημα διάρκειας των σπουδών.

Η είσοδος πολίτη τρίτης χώρας για φοίτηση σε Κολλέγια επιτρέπεται, εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας γίνει δεκτός σε πρόγραμμα που απαιτεί κανονική και όχι εξ αποστάσεως φοίτηση, διαθέτει έγγραφο πιστοποίησης επάρκειας γνώσης της γλώσσας, στην οποία διδάσκονται τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών, και χορηγηθεί σχετική βεβαίωση του Κολλεγίου, με την οποία βεβαιώνεται η ύπαρξη σε ισχύ άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αυτού, καθώς και η πρακτική άσκηση του σπουδαστή, αν προβλέπεται από το πρόγραμμα σπουδών.

Η άδεια διαμονής για σπουδές (άδεια διαμονής τύπου «Η.5») χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, έχει διάρκεια ισχύος ένα (1) έτος και μπορεί να ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εφόσον συνεχίζουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 105 και 106. Αν η διάρκεια του προγράμματος σπουδών είναι κατώτερη του ενός (1) έτους, η άδεια διαμονής ισχύει για τη διάρκεια του προγράμματος σπουδών. Επιπρόσθετα, παρέχεται ευχέρεια στον πολίτη τρίτης χώρας να αιτηθεί τη χορήγηση άδειας διαμονής για σπουδές με διάρκεια ισχύος ισόχρονη με την ανώτατη διάρκεια φοίτησης του συγκεκριμένου προγράμματος σπουδών. Στην περίπτωση αυτή, κατά την υποβολή της αίτησης ο σπουδαστής προσκομίζει συμπληρωματικά βεβαίωση του οικείου εκπαιδευτικού ιδρύματος για τον συνολικό χρόνο σπουδών του προγράμματος που πρόκειται να παρακολουθήσει, καθώς και για προβλεπόμενη από το πρόγραμμα σπουδών υποχρέωση για πρακτική άσκηση του σπουδαστή.

Κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής του παρόντος ο πολίτης τρίτης χώρας δεν δύναται να μεταβεί σε άλλη κατηγορία άδειας διαμονής του παρόντος. επιχείρηση, η οποία είναι εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα ή σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή του ΕΟΧ, που συμμετέχουν σε προγράμματα σπουδών σε Κολλέγια, τα οποία παρέχουν κατ’ αποκλειστικότητα σπουδές, βάσει συμφωνιών πιστοποίησης (validation) και δικαιόχρησης (franchising) με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, αναγνωρισμένα από τις αρμόδιες αρχές στη χώρα όπου εδρεύουν. (τίτλος διαμονής τύπου «Η.6»)

Σε πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στη χώρα ως εργαζόμενοι σε επιχείρηση, η οποία είναι εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα ή σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή του ΕΟΧ, που συμμετέχουν σε προγράμματα σπουδών σε Κολλέγια, τα οποία παρέχουν κατ’ αποκλειστικότητα σπουδές, βάσει συμφωνιών πιστοποίησης (validation) και δικαιόχρησης (franchising) με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, αναγνωρισμένα από τις αρμόδιες αρχές στη χώρα όπου εδρεύουν, χορηγείται από την αρμόδια προξενική αρχή, με την επιφύλαξη των γενικών και ειδικών διατάξεων για τις θεωρήσεις, εθνική θεώρηση εισόδου, για χρονική περίοδο έως δώδεκα (12) μήνες που επιτρέπει τη διαμονή για τον σκοπό αυτόν.

Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται στους ενδιαφερομένους, εφόσον προσκομίσουν στην αρμόδια ελληνική διπλωματική ή έμμισθη προξενική αρχή: α. τα γενικά δικαιολογητικά, όπως ορίζονται στην υπό στοιχεία Φ.3497.3/ΑΠ 24245/28.5.2014 απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών (Β’ 1820), β. αντίγραφο απόφασης ίδρυσης ή λειτουργίας του Κολλεγίου του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, γ. βεβαίωση του Κολλεγίου, από την οποία προκύπτουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, η προβλεπόμενη διάρκειά του, η ημερομηνία έναρξής του και το ύψος των διδάκτρων, δ. βεβαίωση εγγραφής από το Κολλέγιο ή βεβαίωση ότι έχει γίνει αποδεκτός προς εγγραφή και βεβαίωση και ότι το πρόγραμμα απαιτεί κανονική και όχι εξ αποστάσεως φοίτηση, ε. άδεια της εταιρείας, στην οποία απασχολείται ο υποψήφιος σπουδαστής για τη συμμετοχή του στο συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών, στ. παράβολο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ, ζ. επικυρωμένο αντίγραφο εξοφλητικής απόδειξης του συνολικού ύψους των διδάκτρων, η. αποδεικτικό επάρκειας γνώσης της γλώσσας, στην οποία διδάσκεται το πρόγραμμα σπουδών, επιπέδου Β1, θ. συμφωνία πιστοποίησης και δικαιόχρησης με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, αναγνωρισμένα από τη χώρα όπου εδρεύουν, ι. αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής τους κατά τη διάρκεια διαμονής και φοίτησης στη χώρα, χωρίς να επιβαρύνεται το εθνικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Το ύψος των επαρκών πόρων καθορίζεται στα εξακόσια πενήντα (650) ευρώ μηνιαίως και αποδεικνύεται από λογαριασμό καταθέσεων, τραπεζικό έμβασμα ή/και υποτροφία. Το ανωτέρω ποσό προσαυξάνεται κατά είκοσι τοις εκατό (20%) για τον/τη σύζυγο και κατά δεκαπέντε τοις εκατό (15%) για κάθε τέκνο.

Οι ανωτέρω σπουδαστές μπορούν να συνοδεύονται από τα μέλη της οικογένειάς τους, όπως ορίζονται στην περ. λε’ της παρ. 1 του άρθρου 4. Κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται ούτε ο σπουδαστής ούτε ο/η σύζυγός του να παρέχουν εξαρτημένη εργασία ή να ασκούν οικονομική δραστηριότητα στη χώρα.

Επιτρέπεται η είσοδος και διαμονή πολιτών τρίτων χωρών, που μετέχουν σε προγράμματα ανταλλαγών στο πλαίσιο διακρατικών συμφωνιών, σε προγράμματα συνεργασίας με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και υποτρόφων υπουργείων, οργανισμών, κοινωφελών ιδρυμάτων και του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, εφόσον έχουν λάβει εθνική θεώρηση εισόδου. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται, εφόσον προσκομισθεί στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή βεβαίωση του φορέα πραγματοποίησης του αντίστοιχου προγράμματος ή χορήγησης της υποτροφίας.

Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για χρονικό διάστημα ίσο με το διάστημα εκτέλεσης του προγράμματος ή διάρκειας της υποτροφίας. Οι υπότροφοι της παρ. 1 δεν υποχρεούνται στην καταβολή παραβόλου.

Κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής του παρόντος, ο πολίτης τρίτης χώρας δεν δύναται να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής.

Σε πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στη χώρα ως φοιτητές ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης αλλοδαπής, που συμμετέχουν σε θερινά προγράμματα σπουδών, σύμφωνα με το άρθρο 90 του ν. 4692/2020 (Α’ 111), χορηγείται από την αρμόδια προξενική αρχή, με την επιφύλαξη των γενικών και ειδικών διατάξεων για τις θεωρήσεις, εθνική θεώρηση εισόδου, πέραν των ενενήντα (90) ημερών, που επιτρέπει τη διαμονή για τον σκοπό αυτόν. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται στους ενδιαφερομένους εφόσον έχουν συμπληρώσει, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, το δέκατο όγδοο (18) έτος της ηλικίας τους, δεν συνοδεύονται από εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους και προσκομίσουν στην αρμόδια ελληνική διπλωματική ή έμμισθη προξενική αρχή τα εξής:

Κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στην Ελλάδα, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει χρονική περίοδο επτά (7) μηνών, ως κάτοχοι της εθνικής θεώρησης, δεν επιτρέπεται να παρέχουν εξαρτημένη εργασία ή να ασκούν οικονομική δραστηριότητα στη χώρα.

Επιτρέπονται η είσοδος και η διαμονή πολίτη τρίτης χώρας για την απόκτηση ιατρικής ειδικότητας, εφόσον προηγουμένως ο πολίτης τρίτης χώρας λάβει εθνική θεώρηση εισόδου.

Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, έχει διάρκεια ενός (1) έτους και μπορεί να ανανεώνεται, με διάρκεια ανανέωσης δύο (2) ετών, και μέχρι την απόκτηση της ειδικότητας. Προϋπόθεση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής αποτελεί η προσκόμιση βεβαίωσης από νοσηλευτικό ίδρυμα που παρέχει ειδικότητα, ότι γίνεται δεκτός προς απόκτησή της.

Οι παραπάνω πολίτες τρίτων χωρών μπορούν να συνοδεύονται και από τα μέλη της οικογένειάς τους, στα οποία χορηγείται, ύστερα από αίτηση τους, ατομική άδεια διαμονής που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής των συντηρούντων.

Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου μπορεί να χορηγείται άδεια διαμονής κατά περίπτωση/ad hoc για λόγους ανθρωπιστικής φύσεως σε πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα (άδεια διαμονής τύπου «Α.1» - Ad Hoc Residence Permit) με δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας και ιδίως σε θύματα και ουσιώδεις μάρτυρες εγκληματικών πράξεων, σε θύματα ενδοοικογενειακής βίας, σε θύματα εγκλημάτων με ρατσιστικά χαρακτηριστικά, σε πάσχοντες από σοβαρά προβλήματα υγείας, σε θύματα εργατικών ατυχημάτων, σε όσους παρακολουθούν εγκεκριμένο κατά νόμο θεραπευτικό πρόγραμμα ψυχικής εξάρτησης, καθώς και σε πολίτες τρίτων χωρών που με κίνδυνο της ζωής τους, προέβησαν σε πράξεις κοινωνικής αρετής, προσφοράς και αλληλεγγύης που προάγουν τις αξίες του ανθρωπισμού. Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται να παραπέμπει την υπόθεση στην Επιτροπή Μετανάστευσης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για παροχή γνώμης. Προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας διαμονής σε πρόσωπα που πάσχουν από σοβαρά προβλήματα Ασύλου χορηγείται άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σε πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα με δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας και εμπίπτουν σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες: α. θύματα εμπορίας ανθρώπων που υπάγονται στις διατάξεις του Πρωτοκόλλου του Παλέρμο που κυρώθηκε με τον ν. 3875/2010 (Α’ 158) και δεν υπάγονται στα άρθρα 135 έως 142 του παρόντος (άδεια διαμονής τύπου «Α.2»), β. πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι απασχολήθηκαν είτε με ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους εργασίας, είτε ως ανήλικοι, σύμφωνα με το άρθρο 89 του ν. 4052/2012 (Α’ 41) (άδεια διαμονής τύπου «Α.3»).

Η άδεια διαμονής που χορηγείται σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 έχει διάρκεια ισχύος ένα (1) έτος και ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης. Εφόσον εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια διαμονής, ο πολίτης τρίτης χώρας μπορεί να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12. Διοίκησης χορηγείται άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σε πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα και εμπίπτουν σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες: α. άδεια διαμονής τύπου «Α.4» σε

Με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης χορηγείται άδεια διαμονής για εξαιρετικούς λόγους (άδεια διαμονής τύπου «Α.6») με δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας σε πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν στη χώρα για επτά (7) τουλάχιστον συνεχή έτη, πριν από την υποβολή αίτησης, σύμφωνα με έγγραφα βέβαιης χρονολογίας ή είναι γονείς ανήλικου ημεδαπού και προσκομίζουν στοιχεία που τεκμηριώνουν τη γονική σχέση με το/τα τέκνο/α. Η άδεια διαμονής χορηγείται άπαξ, έχει διάρκεια ισχύος τρία (3) έτη και ο κάτοχός της κατά τη λήξη της διάρκειας ισχύος της μπορεί να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12. Σε πολίτες τρίτων χωρών που υπάγονται στην παρούσα, χορηγείται απόδειξη παραλαβής αιτήματος στην οποία αναγράφεται ότι κωλύεται η έκδοση απόφασης επιστροφής σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 3907/2011 (Α’ 7) για τον χρόνο που θα απαιτηθεί μέχρι την εξέταση του αιτήματος. Ο χρόνος παραμονής βάσει σχετικού δικαιώματος του αιτούντος διεθνούς προστασίας στη χώρα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 73 του ν. 4939/2022 (Α’ 111), δεν προσμετράται για τη συμπλήρωση της επταετίας.

Προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας διαμονής σε πρόσωπα που υπάγονται στο παρόν είναι η κατοχή διαβατηρίου, έστω και εάν αυτό έχει λήξει. Άδεια διαμονής χορηγείται και στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται αντικειμενική αδυναμία εφοδιασμού του ενδιαφερόμενου με διαβατήριο, εφόσον αυτό διαπιστώνεται, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης του ενδιαφερομένου και γνώμης της αρμόδιας Επιτροπής Μετανάστευσης.

Για την εξέταση αίτησης χορήγησης άδειας διαμονής, σύμφωνα με το παρόν άρθρο δεν καταβάλλεται παράβολο, με την εξαίρεση της παρ. 5, για την οποία καταβάλλεται παράβολο ύψους τριακοσίων (300) ευρώ.

Αιτήσεις για τη χορήγηση άδειας διαμονής ανηλίκων ή ενηλίκων, που αδυνατούν να επιληφθούν των υποθέσεών τους και φιλοξενούνται σε οποιοδήποτε ίδρυμα ή σε νομικά πρόσωπα κοινωφελούς σκοπού, υποβάλλονται από τον οριζόμενο εκπρόσωπο του ιδρύματος ή του νομικού προσώπου.

Σε πολίτες τρίτων χωρών που έχουν χαρακτηριστεί θύματα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνη π.δ. 233/2003 (Α’ 204), παρέχεται με πράξη της αρμόδιας εισαγγελικής αρχής προθεσμία περίσκεψης τριών (3) μηνών, ώστε να διαφύγουν από την επιρροή των δραστών των σε βάρος τους εγκλημάτων και να αποκατασταθούν ψυχικά για να μπορέσουν να λάβουν συνειδητά ανεπηρέαστη απόφαση σχετικά με τη συνεργασία τους με τις διωκτικές αρχές.

Ειδικά για τους ανηλίκους - θύματα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών, η ίδια προθεσμία μπορεί να παρατείνεται για δύο (2) ακόμη μήνες με απόφαση της αρμόδιας εισαγγελικής αρχής και με κριτήριο την εξυπηρέτηση του συμφέροντος του ανηλίκου.

Κατά το χρονικό διάστημα της προθεσμίας περίσκεψης τα πρόσωπα των παρ. 1 και 2 δεν απομακρύνονται από τη χώρα. Απόφαση επιστροφής, που έχει εκδοθεί, αλλά δεν έχει ακόμη εκτελεστεί, αναστέλλεται.

Με απόφαση της αρμόδιας εισαγγελικής αρχής, η προθεσμία περίσκεψης μπορεί να περατώνεται πριν από τη λήξη της, σε περίπτωση κατά την οποία: α. διαπιστώνεται από την οικεία εισαγγελική αρχή ότι το ανωτέρω πρόσωπο επανασυνέδεσε ενεργώς, εκουσίως και με δική του πρωτοβουλία τις σχέσεις του με τους δράστες των εγκλημάτων των περ. ια’ και ιβ’ του άρθρου 4 ή ότι δεν συντρέχουν τελικά στο πρόσωπό του τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη για τον χαρακτηρισμό του ως θύματος εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών, τα οποία απαιτούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις περ. ια’ και ιβ’ του άρθρου 4, ή β. συντρέχουν λόγοι δημόσιας τάξης και ασφάλειας.

Ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πρωτοδικών ή η αρμόδια αστυνομική αρχή ή οι αρμόδιοι φορείς κοινωνικής στήριξης του π.δ. 233/2003 (Α’ 204), καθώς και οποιοσδήποτε από τους φορείς του άρθρου 135 του παρόντος γνωστοποιούν στον πολίτη τρίτης χώρας - θύμα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών ότι δικαιούται να υποβάλει αίτημα για να του χορηγηθεί άδεια διαμονής, παρέχοντας σε αυτόν την αναγκαία προς τούτο ενημέρωση.

Στην περίπτωση πολίτη τρίτης χώρας θύματος εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών που είναι ασυνόδευτος ανήλικος, η αρμόδια εισαγγελική αρχή προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για να προσδιορίσει την ταυτότητα και την ιθαγένειά του και για να θεμελιώσει το γεγονός ότι δεν συνοδεύεται, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για τον ταχύτερο δυνατό εντοπισμό της οικογένειάς του και λαμβάνει αμέσως τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει τη νομική του εκπροσώπηση και, εφόσον χρειάζεται, την εκπροσώπησή του στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας. Ο αρμόδιος Εισαγγελέας Ανηλίκων ή, όπου δεν υφίσταται Εισαγγελέας Ανηλίκων, ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πρωτοδικών, εάν δεν βρεθεί η οικογένεια του ανηλίκου ή εάν κρίνει ότι υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες ο επαναπατρισμός του δεν εξυπηρετεί το συμφέρον του, μπορεί να διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του μέχρι τον διορισμό Επιτρόπου, σύμφωνα με το άρθρο 66ΙΑ του ν. 4939/2022 (Α’ 111).

Κατά τη διάρκεια της περιόδου περίσκεψης, τα θύματα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών έχουν δικαίωμα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και πρόσβασης στις υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης που παρέχονται από το Εθνικό Σύστημα Υγείας, από τις Μονάδες Προστασίας και Αρωγής, από φορείς που συνεργάζονται με τους ανωτέρω, σύμφωνα με τα άρθρα 2, 3 και 4 του π.δ. 233/2003 (Α’ 204), καθώς και από τις Υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης.

Στα ίδια πρόσωπα διασφαλίζονται ικανές συνθήκες διαβίωσης, εφόσον δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους.

Οι αρμόδιες εισαγγελικές, δικαστικές και αστυνομικές αρχές φροντίζουν, κατά προτεραιότητα, για την προστασία και την ασφάλεια των θυμάτων της παρ. 1, για την παροχή σε αυτά υπηρεσιών μετάφρασης και διερμηνείας όταν αγνοούν την ελληνική γλώσσα, για την ενημέρωσή τους σχετικά με τα νόμιμα δικαιώματά τους και με τις υπηρεσίες που τους παρέχονται, καθώς και για την παροχή κάθε αναγκαίας νομικής βοήθειας. ΑΔΕΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΘΥΜΑΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Ή ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

Μετά την πάροδο της προθεσμίας περίσκεψης ή και πριν παρέλθει αυτή, εφόσον συντρέξει η περ. β’, ο αρμόδιος Εισαγγελέας εξετάζει εάν πληρούται μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις και συντάσσει σχετική έκθεση: διαδικασίας, β. εάν το ανωτέρω πρόσωπο έχει επιδείξει σαφή βούληση συνεργασίας, και γ. εάν το ίδιο πρόσωπο έχει διακόψει κάθε σχέση με τους φερόμενους ως δράστες των αδικημάτων των περ. ια’ και ιβ’ του άρθρου 4.

Η εξέταση της αίτησης για τη χορήγηση της άδειας διαμονής γίνεται κατά προτεραιότητα και η χορήγησή της διενεργείται με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου. Με την επιφύλαξη λόγων δημόσιας τάξης και ασφάλειας, εκδίδεται άδεια διαμονής διάρκειας δώδεκα (12) μηνών, εάν συντρέχει μία από τις προϋποθέσεις της παρ. 1 και η οποία ανανεώνεται κάθε φορά για ισόχρονο διάστημα, εφόσον συνεχίζουν να πληρούνται οι ίδιες προϋποθέσεις.

Το παρόν Κεφάλαιο εφαρμόζεται στους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων διεθνούς προστασίας.

Το παρόν δεν εφαρμόζεται στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι:

Το παρόν εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη ευνοϊκότερων διατάξεων:

Στον πολίτη τρίτης χώρας που διαμένει στην Ελλάδα, νόμιμα και αδιάλειπτα, κατά τα πέντε (5) έτη αμέσως πριν από την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης, υπό την επιφύλαξη της παρ. 3, χορηγείται το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α. Διαθέτει εισόδημα, επαρκές για τις ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του, το οποίο δεν προέρχεται από προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής της χώρας. Το εισόδημα αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τις ετήσιες αποδοχές του αμειβόμενου με τον κατώτατο μισθό, προσαυξημένο κατά δέκα τοις εκατό (10%) για το σύνολο των συντηρούμενων μελών της οικογένειάς του, συνυπολογιζομένου τυχόν ποσού που προέρχεται από επίδομα τακτικής επιδότησης ανεργίας. Στον υπολογισμό του εισοδήματος λαμβάνονται υπόψη οι συνεισφορές των μελών της οικογένειας. Ο τακτικός χαρακτήρας του ανωτέρω εισοδήματος αποδεικνύεται ιδίως από την εκπλήρωση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεών του. β. Διαθέτει πλήρη ασφάλιση ασθενείας ως προς το σύνολο των παροχών που καλύπτονται για τις αντίστοιχες κατηγορίες ασφαλισμένων ημεδαπών, η οποία καλύπτει και τα μέλη της οικογένειάς του. γ. Πληροί τους όρους ένταξης στην ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 145.

Οι περίοδοι διαμονής που αναφέρονται στις περ. ε’ και στ’ της παρ. 2 του άρθρου 143 δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της πενταετούς περιόδου της παρ. 1 του παρόντος. Ειδικώς, περίοδοι διαμονής για λόγους σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης λαμβάνονται υπόψη μόνο κατά το ήμισυ για τον υπολογισμό της ίδιας περιόδου. Για τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, στον υπολογισμό της περιόδου της παρ. 1 λαμβάνεται υπόψη το ήμισυ της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας βάσει της οποίας χορηγήθηκε το καθεστώς διεθνούς προστασίας και της ημερομηνίας έκδοσης της άδειας διαμονής κατά τις παρ. 1 έως 4 του άρθρου 23 του ν. 4939/2022 (Α’ 111) ή ολόκληρη η περίοδος, εφόσον υπερβαίνει τους δεκαοκτώ (18) μήνες.

Περίοδοι απουσίας, εφόσον είναι κατώτερες των έξι (6) διαδοχικών μηνών και δεν υπερβαίνουν συνολικά τους δέκα (10) μήνες εντός της πενταετίας, προσμετρώνται στον υπολογισμό της πενταετούς περιόδου.

Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και οι αρμόδιοι φορείς για την υποβολή και εξέταση της αίτησης, καθώς και για τη χορήγηση της άδειας διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος ενημερώνουν τους ενδιαφερόμενους, σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος, καθώς και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή. Η ενημέρωση πραγματοποιείται ιδίως μέσω ενημερωτικών φυλλαδίων, ανάρτησης πληροφοριακού υλικού στις ιστοσελίδες των ανωτέρω φορέων ή κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Το υλικό αυτό επικαιροποιείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Για την ενημέρωση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας μεριμνά και η Υπηρεσία Ασύλου.

Εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 144, ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος (άδεια διαμονής τύπου «Μ1») στο αρμόδιο όργανο της παρ. 3 του παρόντος, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Οι όροι ένταξης πολίτη τρίτης χώρας στην ελληνική κοινωνία, που αναφέρονται στην περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 144, πληρούνται στις παρακάτω περιπτώσεις:

Αρμόδιο όργανο για τη χορήγηση της άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος είναι εκείνο που χορήγησε την τελευταία άδεια διαμονής. Για τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας και τους ομογενείς, αρμόδιο όργανο για τη χορήγηση της άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος είναι ο Γραμματέας της κατά τόπον αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Κατά την παραλαβή της άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος ο δικαιούχος διεθνούς προστασίας παραδί αυτοδικαίως να ισχύει.

Το αρμόδιο όργανο, αφού ζητήσει τη γνώμη της οικείας αστυνομικής αρχής για θέματα που αφορούν στη δημόσια τάξη και ασφάλεια, εξετάζει εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 144.

Το αρμόδιο όργανο, αφού λάβει υπόψη τη γνώμη της παρ. 4, εκδίδει σχετική απόφαση, το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η ανωτέρω προθεσμία μπορεί να παραταθεί για επιπλέον τρεις (3) μήνες, εφόσον συντρέχουν αιτιολογημένα ειδικές προϋποθέσεις. Σε περίπτωση θετικής απόφασης, χορηγείται στον πολίτη τρίτης χώρας άδεια διαμονής ενιαίου τύπου κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) 1030/2002. Στον τίτλο «τύπος άδειας» αναγράφεται «επί μακρόν διαμένων - ΕΕ». Για τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, στο πεδίο «Παρατηρήσεις» της άδειας διαμονής αναγράφεται: «Έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία από την Ελληνική Δημοκρατία στις (ημερομηνία).»

Όταν χορηγείται άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος σε δικαιούχο διεθνούς προστασίας κάτοχο άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος εκδοθείσας από άλλο κράτος μέλος, στην άδεια διαμονής αναγράφεται και η ως άνω παρατήρηση που αναφέρει το κράτος μέλος χορήγησης του καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Πριν από την αναγραφή της εν λόγω παρατήρησης, το αρμόδιο όργανο ζητά από το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το εάν ο επί μακρόν διαμένων είναι ακόμα δικαιούχος διεθνούς προστασίας. Αν η διεθνής προστασία έχει αρθεί με τελεσίδικη απόφαση του ως άνω κράτους μέλους, η σχετική παρατήρηση δεν αναγράφεται. Στην περίπτωση που άλλο κράτος μέλος ζητεί την παροχή των ως άνω πληροφοριών, το σημείο επαφής, όπως ορίζεται στο άρθρο 159, απαντά εντός μηνός από την παραλαβή της αίτησης παροχής πληροφοριών.

Το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος είναι μόνιμο, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 148.

Η άδεια διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος (άδεια διαμονής τύπου «Μ1») έχει διάρκεια ισχύος πέντε (5) έτη, η οποία ανανεώνεται για πέντε (5) έτη κάθε φορά, χωρίς την ανάγκη συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 144.

Για την ανανέωση της άδειας διαμονής, ο επί μακρόν διαμένων υποχρεούται να υποβάλει αίτηση, πριν από τη λήξη της, στην αρμόδια υπηρεσία για την παραλαβή της αίτησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής δεν εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου 11.

Η αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος μπορεί να απορρίπτεται για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας.

Η εξέταση των λόγων που αφορούν στη δημόσια τάξη ή στη δημόσια ασφάλεια αποτελεί προαπαιτούμενο στοιχείο για την εξέταση του αιτήματος απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος και τη χορήγηση της άδειας διαμονής.

Κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης εξετάζονται η σοβαρότητα ή το είδος του αδικήματος κατά της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας ασφάλειας ή ο κίνδυνος που προέρχεται από το εν λόγω πρόσωπο, και συνεκτιμώνται η διάρκεια της διαμονής και η ύπαρξη δεσμών με τη χώρα. Η άρνηση χορήγησης της άδειας διαμονής δεν μπορεί να βασίζεται στην επίκληση λόγων γενικότερης δημοσιονομικής πολιτικής.

Ο επί μακρόν διαμένων δεν δικαιούται να διατηρεί το καθεστώς, εφόσον: α. Αποδειχθεί ότι έχει συμπράξει δολίως στην απόκτηση του καθεστώτος, β. έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής στο πρόσωπό του, σύμφωνα με το άρθρο 150, γ. έχει απουσιάσει από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάστημα μεγαλύτερο ή ίσο των δώδεκα (12) διαδοχικών μηνών, δ. συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, συνεκτιμώντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων που έχει διαπράξει, έστω και αν η απειλή αυτή δεν αποτελεί λόγο επιστροφής κατά την έννοια του άρθρου 150, ε. έχει αποκτήσει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος διαμονής στα άλλα κράτη μέλη, δυνάμει της Οδηγίας 2003/109/ΕΚ, στ. αποδειχθεί, με οποιονδήποτε τρόπο ότι έχει απουσιάσει από το έδαφος της Ελλάδας για διάστημα που υπερβαίνει τα έξι (6) έτη, ζ. ανακληθεί ή απορριφθεί αίτηση ανανέωσης καθεστώτος διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 13 και την παρ.  3 του άρθρου 18 του ν. 4939/2022 (Α’ 111). Η Υπηρεσία Ασύλου ενημερώνει τον Γραμματέα της κατά τόπο αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης σε περίπτωση ανάκλησης ή μη ανανέωσης του καθεστώτος διεθνούς προστασίας κατόχου άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος.

Η λήξη της άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος δεν αποτελεί, αυτοτελώς, λόγο ανάκλησης ή απώλειας του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος.

Όταν η ανάκληση ή απώλεια του καθεστώτος δεν δικαιολογούν τη λήψη μέτρου επιστροφής κατά την έν απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα, χωρίς να απαιτείται χορήγηση της εθνικής θεώρησης εισόδου. Σε περίπτωση δικαιούχου διεθνούς προστασίας ενημερώνεται η Υπηρεσία Ασύλου, προκειμένου να του επαναχορηγήσει την άδεια διαμονής δικαιούχου διεθνούς προστασίας.

Ο πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος έχει απωλέσει το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, μπορεί να ζητήσει την επανάκτησή του, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α. όταν έχει απωλέσει το καθεστώς λόγω απουσίας από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάστημα μεγαλύτερο ή ίσο των δώδεκα (12) διαδοχικών μηνών, ή β. όταν έχει απωλέσει το καθεστώς στην Ελλάδα, λόγω χορήγησης του καθεστώτος αυτού σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για την επανάκτηση του καθεστώτος, ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει αίτηση στο όργανο που του είχε χορηγήσει αρχικά το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, η οποία συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176.

Κατά τα λοιπά, ακολουθείται η διαδικασία των άρθρων 145 και 146.

Η επιστροφή πολίτη τρίτης χώρας με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος επιτρέπεται κατ’ εφαρμογή των άρθρων 16 έως 41 του ν. 3907/2011 (Α’ 7), όταν υφίσταται ενεστώσα και ειδικά αιτιολογημένη απειλή κατά της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας ασφάλειας.

Η απόφαση επιστροφής δεν μπορεί να βασίζεται στην επίκληση λόγων γενικότερης δημοσιονομικής πολιτικής.

Κατά την εξέταση των λόγων που δικαιολογούν τη λήψη μέτρου επιστροφής στο πρόσωπο του επί μακρόν διαμένοντος συνεκτιμώνται: α. Η διάρκεια διαμονής του στη χώρα, β. οι επιπτώσεις στον ίδιο και τα μέλη της οικογένειάς του, γ. οι δεσμοί με τη χώρα διαμονής ή η απουσία δεσμών με τη χώρα καταγωγής του, δ. η ηλικία του ενδιαφερόμενου προσώπου.

Αν η επιστροφή αφορά δικαιούχο διεθνούς προστασίας με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, ζητείται από το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση της παρ. 6 του άρθρου 145 να επιβεβαιώσει εάν το εν λόγω άτομο εξακολουθεί να δικαιούται διεθνούς προστασίας στο κράτος αυτό. Αν κράτος μέλος υποβάλει σχετική αίτηση παροχής πληροφοριών, η Υπηρεσία Ασύλου οφείλει να απαντήσει εντός ενός (1) μηνός από την παραλαβή της αίτησης.

Εάν ο επί μακρόν διαμένων εξακολουθεί να δικαιούται διεθνούς προστασίας στο κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση της παρ. 6 του άρθρου 145, επιστρέφεται στο κράτος αυτό. Κατά παρέκκλιση, ο επί μακρόν διαμένων μπορεί, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, να επιστραφεί σε χώρα διαφορετική από το κράτος μέλος που του χορήγησε διεθνή προστασία, εφόσον πληροί τους όρους της παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 4939/2022 (Α’ 111).

Αν κράτος μέλος επιστρέφει πολίτη τρίτης χώρας επί μακρόν διαμένοντα που του έχει χορηγηθεί καθεστώς διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα, το οποίο είναι σε ισχύ, η χώρα, με την επιφύλαξη εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και της αρχής της ενότητας της οικογένειας, επιτρέπει άμεσα την επανεισδοχή του και των μελών της οικογένειας του χωρίς διατυπώσεις.

Το παρόν άρθρο ισχύει υπό την επιφύλαξη του σεβασμού της αρχής της μη επαναπροώθησης σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.

Η απόφαση απόρριψης αίτησης για χορήγηση άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος, ανάκλησης της άδειας διαμονής ή επιστροφής πρέπει να αιτιολογείται. Η απόφαση κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο, ο οποίος ενημερώνεται με έγγραφο κοινοποίησης για τα μέσα προστασίας κατά το παρόν άρθρο, καθώς και για την προθεσμία άσκησής τους.

Για τις αποφάσεις που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος, ασκείται αίτηση θεραπείας, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας [ν. 2690/1999 (Α’ 45)].

Κατά της απόφασης απόρριψης της αίτησης για χορήγηση άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος, της ανάκλησης ή μη ανανέωσής της, της απώλειας του καθεστώτος ή της απόφασης επιστροφής, ασκείται αίτηση ακύρωσης ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 15 του ν. 3068/2002 (Α’ 274).

Για την άσκηση του ένδικου μέσου κατά της απόφασης επιστροφής, χορηγείται στον επί μακρόν διαμένοντα που δεν διαθέτει επαρκείς πόρους για τον σκοπό αυτόν, το ευεργέτημα πενίας.

Ο επί μακρόν διαμένων απολαύει ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς όσον αφορά: α. στην πρόσβαση στη μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα και τους όρους απασχόλησης και εργασίας, περιλαμβανομένων των όρων απόλυσης και αμοιβής. Δεν επιτρέπεται πρόσβαση σε δραστηριότητες που αφορούν στην άσκηση δημόσιας εξουσίας, β. στην εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, περιλαμβανομένων των υποτροφιών σπουδών, γ. στην αναγνώριση επαγγελματικών διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων, (Α’  68), περί ενίσχυσης απροστάτευτων παιδιών, του ν.δ. 57/1973 (Α’ 149), περί λήψης μέτρων κοινωνικής προστασίας οικονομικώς αδυνάτων και κατάργησης του θεσμού της απορίας, του ν. 1302/1982 (Α’ 133), για την κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης εργασίας υπ’ αρ. 103/1952, του ν. 2101/1992 (Α’ 192), για την κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώματα των παιδιών και του ν. 3454/2006 (Α’ 75), περί ενίσχυσης της οικογένειας, ε. τις φορολογικές διευκολύνσεις, στ. την πρόσβαση και παροχή αγαθών και υπηρεσιών που βρίσκονται στη διάθεση του κοινού και την πρόσβαση στις διαδικασίες απόκτησης στέγης, ζ. την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και της εγγραφής και συμμετοχής σε οργανώσεις εργαζομένων ή εργοδοτών ή σε οποιαδήποτε οργάνωση της οποίας τα μέλη ασκούν συγκεκριμένο επάγγελμα, περιλαμβανομένων και των πλεονεκτημάτων που παρέχονται από αυτόν τον τύπο οργάνωσης, υπό την επιφύλαξη της δημόσιας τάξης και της δημόσιας ασφάλειας, η. την ελεύθερη κίνηση και εγκατάσταση στο σύνολο της Επικράτειας. Το δικαίωμα αυτό μπορεί να περιορίζεται σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 24 του άρθρου 176.

Το δικαίωμα της ίσης μεταχείρισης που προβλέπεται στις περ. β’, δ’, ε’, στ’ και ζ’ της παρ. 1 ασκείται στις περιπτώσεις που ο τόπος κατοικίας του επί μακρόν διαμένοντος ή των μελών της οικογένειας, για τα οποία αυτός ζητά την παροχή των ως άνω δικαιωμάτων, ευρίσκεται εντός της ελληνικής επικράτειας.