Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου — ΦΕΚ A' 83/2022
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| (cid:57) Τη χρήση νέων συσκευασιών αλουμινίου των αναψυκτικών κατά 7,5% ελαφρύτερες (cid:57) Χρήση γυάλινων φιαλών κατά 95% επιστρεφόμενων (cid:57) Προώθηση της συνολικής μείωσης γυαλιού στις συσκευασίες (cid:57) Μείωση κατά 23% κατά μέσο όρο του PET και κατά 12,5% του γυαλιού στις συσκευασίες (cid:57) Μείωση των απορριμμάτων από τη λειτουργία της εταιρείας. | |||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ | Οι δράσεις πρόληψης της εταιρείας περιλαμβάνουν: (cid:57) Αξιοποίηση κοντόληκτων προϊόντων (cid:57) Πρωτοβουλίες για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιδράσεων των προϊόντων: o επένδυση σε ενέργειες βελτίωσης των συσκευασιών της, μειώνοντας συνεχώς το ποσοστό του πλαστικού που χρησιμοποιείται σε αυτές, o χρησιμοποίηση της μικρότερης δυνατής ποσότητας υλικών συσκευασίας (cid:57) Αύξηση του ποσοστού των ανακυκλωμένων υλικών που χρησιμοποιούνται στις συσκευασίες (cid:57) Συμμετοχή στην πρωτοβουλία της Ε.Ε. για το Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα Προϊόντος (P.E.F.) (cid:57) Συστηματική παρακολούθηση και καταγραφή σημαντικών δεικτών περιβαλλοντικής επίδοσης με στόχο τη βελτίωση της περιβαλλοντικής της επίδοσης. | ||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ ΦΟΥΡΝΩΝ | Η αλυσίδα φούρνων, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της για την καταπολέμηση της σπατάλης τροφίμων, έχει θεσπίσει μια σειρά δράσεων: (cid:57) Σε όλα της τα καταστήματα καθημερινά, μετά τις 22:00, προσφέρονται δωρεάν τα προϊόντα ημέρας, που έχουν περισσέψει, σε κοινωνικά ευάλωτους συμπολίτες. (cid:57) Συμμετέχει στο δίκτυο Διάσωσης & Προσφοράς Τροφίμων, υποστηρίζοντας έμπρακτα το μήνυμα «Καμία μερίδα φαγητού χαμένη». | ||||
| ΣΤΟΧΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ | Η εταιρεία δεσμεύεται να μειώσει κατά 50% το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα μέχρι το 2025 προωθώντας ένα καλύτερο μέλλον για τους εργαζομένους, τους συνεργάτες και τις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιείται. Στόχος της εταιρείας είναι να επαναχρησιμοποιείται, να μεταπωλείται ή να ανακυκλώνεται το 100% των αποβλήτων που προκύπτουν από τη λειτουργία της έως το 2025. | ||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ | Στόχος της εταιρείας, έως το τέλος του 2019, ήταν η κατάργηση της πλαστικής σακούλας και των πλαστικών ποτηριών μιας χρήσης, καθώς και η μείωση της κατανάλωσης πλαστικών μπουκαλιών κατά 50% σε κτίρια και καταστήματα. Μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, ο αρχικός στόχος υπερκαλύφθηκε, πετυχαίνοντας μείωση χρήσης πλαστικών μπουκαλιών σε ποσοστό 58%, ενώ καταργήθηκε πλήρως η χρήση πλαστικής σακούλας και ποτηριών μιας χρήσης. Από το 2020 τέθηκε στόχος που περιλαμβάνει την καθολική κατάργηση χρήσης πλαστικών μπουκαλιών, συμβατικών πλαστικών μαχαιροπίρουνων και συσκευασιών τροφίμων, καθώς και τον περιορισμό της χρήσης γυάλινων μπουκαλιών. Επιπλέον, η εταιρεία εφαρμόζει δράση που σχετίζεται με την επαναδιάθεση ηλεκτρονικών υπολογιστών. | ||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ | Η εταιρεία εφαρμόζει Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας και Περιβάλλοντος, το οποίο καλύπτει όλες τις εγκαταστάσεις της, και ακολουθεί δράσεις αντιμετώπισης/ελαχιστοποίησης των περιβαλλοντικών της επιπτώσεων, που αφορούν την αποφυγή, μείωση, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των παραγόμενων αποβλήτων από τις δραστηριότητές της. Ειδικότερα, ενέργειες με στόχο τη μείωση χαρτιού υλοποιούνται για περισσότερα από δέκα χρόνια. Οι σχετικές δράσεις στοχεύουν και στις εσωτερικές της διαδικασίες, αλλά και στο ευρύ κοινό και στους πελάτες της. | ||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ | Η εταιρεία, στο πλαίσιο της Εταιρικής της Υπευθυνότητας, συνεργάζεται και στηρίζει το έργο σημαντικών ΜΚΟ, προκειμένου να προσφέρει διάφορα είδη ανάγκης, αλλά και υπηρεσίες σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Οι δράσεις αυτές έχουν ως |
τροφίμων: 9 Σε συνεργασία με ΜΚΟ, συσκευασμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας, συλλέγονται από το πλήρωμα καμπίνας, δωρίζονται στην οργάνωση και έτσι προσφέρεται σημαντική υποστήριξη σε κοινωφελείς οργανισμούς σε όλη την Ελλάδα. 9 Φάρμακα, τα οποία προέρχονται από τα κυτία πρώτων βοηθειών των αεροσκαφών, δεν απορρίπτονται, αλλά δωρίζονται επίσης σε κοινωνικές οργανώσεις. 9 Είδη από αζήτητες αποσκευές επιβατών πτήσεων δωρίζονται σε ΜΚΟ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Η τράπεζα, αναγνωρίζοντας ότι οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης συνιστούν θεμελιώδη προϋπόθεση της υγιούς επιχειρηματικότητας: 9 Εφαρμόζει και αξιολογεί δράσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος, όπως προγράμματα διαχείρισης απορριμμάτωνανακύκλωσης και προώθησης πράσινων προμηθειών. 9 Καταγράφει τις περιβαλλοντικές της δράσεις στις ετήσιες Εκθέσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης και Δραστηριοτήτων. 9 Εκδίδει ετησίως Περιβαλλοντική Δήλωση, η οποία παρέχει όλα τα στοιχεία που προκύπτουν από το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης της εταιρείας, που είναι πιστοποιημένο κατά EMAS. 9 Χρηματοδοτεί μέσω ειδικών «πράσινων» προϊόντων επιχειρήσεις και ιδιώτες που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον, συμβάλλοντας έτσι ουσιαστικά στην προσπάθεια υπεύθυνης χρήσης των φυσικών πόρων. 9 Συμβάλλει στη μείωση των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, επίσης, συμβάλλει στην εξοικονόμηση πόρων όπως χαρτί, μελάνια και τόνερς μέσω της αύξησης των ενεργών χρηστών σε εναλλακτικά κανάλια, όπως οι συναλλαγές μέσω Mobile ή/και SMS Banking, ATMs κ.ά.. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Η τράπεζα έχει αναπτύξει και εφαρμόζει Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 14001. Οι κυριότερες δράσεις της, που σχετίζονται με την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων συνοψίζονται σε: 9 Προμήθεια, διαχείριση και ανακύκλωση χαρτιού: o Η διαχείριση της αλληλογραφίας υλοποιείται πλήρως μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Διακίνησης Αλληλογραφίας. o Εφαρμογή της ηλεκτρονικής υπογραφής. o Ηλεκτρονική ειδοποίηση για την έκδοση των λογαριασμών των πελατών για τις πιστωτικές κάρτες, τα στεγαστικά ή καταναλωτικά τους δάνεια και τα επενδυτικά τους προϊόντα. o Εμπλουτισμός των ηλεκτρονικών καναλιών με νέες υπηρεσίες και περισσότερες συναλλαγές, επιτρέποντας στους πελάτες να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους από το σπίτι ή το κινητό τους. o Προμήθεια για το σύνολο των αναγκών σε χαρτί ανακυκλώσιμου χαρτιού με σήμανση EUEcolabel πιστοποιημένης αειφορικής ξυλείας FSC ή PEFC. 9 Διαχείριση λοιπών στερεών αποβλήτων: o Με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων από την προμήθεια και χρήση του εξοπλισμού της, επιδιώκει, τόσο την επαναχρησιμοποίησή του, όσο και τη δωρεά του σε διάφορους φορείς. o Κεντρική διαχείριση των εκτυπωτικών της αναγκών με στόχο τη μείωση των εκτυπώσεων γεγονός που συνεπάγεται τη μείωση της κατανάλωσης χαρτιού και μελανιών. 9 Περιβαλλοντικά κριτήρια προμηθειών: o Τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων.
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| αποτέλεσμα την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων και τη μείωση της σπατάλης των τροφίμων: (cid:57) Σε συνεργασία με ΜΚΟ, συσκευασμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας, συλλέγονται από το πλήρωμα καμπίνας, δωρίζονται στην οργάνωση και έτσι προσφέρεται σημαντική υποστήριξη σε κοινωφελείς οργανισμούς σε όλη την Ελλάδα. (cid:57) Φάρμακα, τα οποία προέρχονται από τα κυτία πρώτων βοηθειών των αεροσκαφών, δεν απορρίπτονται, αλλά δωρίζονται επίσης σε κοινωνικές οργανώσεις. (cid:57) Είδη από αζήτητες αποσκευές επιβατών πτήσεων δωρίζονται σε ΜΚΟ. | |||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ | Η τράπεζα, αναγνωρίζοντας ότι οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης συνιστούν θεμελιώδη προϋπόθεση της υγιούς επιχειρηματικότητας: (cid:57) Εφαρμόζει και αξιολογεί δράσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος, όπως προγράμματα διαχείρισης απορριμμάτων- ανακύκλωσης και προώθησης πράσινων προμηθειών. (cid:57) Καταγράφει τις περιβαλλοντικές της δράσεις στις ετήσιες Εκθέσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης και Δραστηριοτήτων. (cid:57) Εκδίδει ετησίως Περιβαλλοντική Δήλωση, η οποία παρέχει όλα τα στοιχεία που προκύπτουν από το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης της εταιρείας, που είναι πιστοποιημένο κατά EMAS. (cid:57) Χρηματοδοτεί μέσω ειδικών «πράσινων» προϊόντων επιχειρήσεις και ιδιώτες που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον, συμβάλλοντας έτσι ουσιαστικά στην προσπάθεια υπεύθυνης χρήσης των φυσικών πόρων. (cid:57) Συμβάλλει στη μείωση των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, επίσης, συμβάλλει στην εξοικονόμηση πόρων όπως χαρτί, μελάνια και τόνερς μέσω της αύξησης των ενεργών χρηστών σε εναλλακτικά κανάλια, όπως οι συναλλαγές μέσω Mobile ή/και SMS Banking, ATMs κ.ά.. | ||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ | Η τράπεζα έχει αναπτύξει και εφαρμόζει Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 14001. Οι κυριότερες δράσεις της, που σχετίζονται με την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων συνοψίζονται σε: (cid:57) Προμήθεια, διαχείριση και ανακύκλωση χαρτιού: o Η διαχείριση της αλληλογραφίας υλοποιείται πλήρως μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Διακίνησης Αλληλογραφίας. o Εφαρμογή της ηλεκτρονικής υπογραφής. o Ηλεκτρονική ειδοποίηση για την έκδοση των λογαριασμών των πελατών για τις πιστωτικές κάρτες, τα στεγαστικά ή καταναλωτικά τους δάνεια και τα επενδυτικά τους προϊόντα. o Εμπλουτισμός των ηλεκτρονικών καναλιών με νέες υπηρεσίες και περισσότερες συναλλαγές, επιτρέποντας στους πελάτες να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους από το σπίτι ή το κινητό τους. o Προμήθεια για το σύνολο των αναγκών σε χαρτί ανακυκλώσιμου χαρτιού με σήμανση EUEcolabel πιστοποιημένης αειφορικής ξυλείας FSC ή PEFC. (cid:57) Διαχείριση λοιπών στερεών αποβλήτων: o Με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων από την προμήθεια και χρήση του εξοπλισμού της, επιδιώκει, τόσο την επαναχρησιμοποίησή του, όσο και τη δωρεά του σε διάφορους φορείς. o Κεντρική διαχείριση των εκτυπωτικών της αναγκών με στόχο τη μείωση των εκτυπώσεων γεγονός που συνεπάγεται τη μείωση της κατανάλωσης χαρτιού και μελανιών. (cid:57) Περιβαλλοντικά κριτήρια προμηθειών: o Τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων. |
ζητήματα. o Συμμετοχή σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και ανακύκλωσης στο τέλος του κύκλου ζωής των προϊόντων. 9 Ηλεκτρικός και Ηλεκτρονικός Εξοπλισμός: o Στα υποχρεωτικά κριτήρια περιλαμβάνεται η δήλωση του προμηθευτή ότι ο προς πώληση εξοπλισμός πληροί τους όρους της αντίστοιχης νομοθεσίας για την ανακύκλωση/εναλλακτική διαχείρισή του. o Στα προαιρετικά κριτήρια περιλαμβάνεται το πιστοποιητικό περιβαλλοντικής διαχείρισης του εργοστασίου κατασκευής, καθώς και τεκμήρια από τα οποία προκύπτουν περιβαλλοντικές ενέργειες του κατασκευαστή ή του προμηθευτή. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Η τράπεζα, μέσω της περιβαλλοντικής της πολιτικής, δεσμεύεται για τη μείωση των άμεσων επιπτώσεων στο περιβάλλον, που προκύπτουν από τη λειτουργία της, αλλά και των έμμεσων επιπτώσεων, που απορρέουν από τις δραστηριότητες των πελατών και προμηθευτών της. Το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) που εφαρμόζει βασίζεται στις κατευθυντήριες οδηγίες του Συστήματος Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου - EMAS. Στο πλαίσιο του ΣΠΔ εφαρμόζει: 9 «Πράσινη» πολιτική προμηθειών: o Περιβαλλοντικές προδιαγραφές βασικών προμηθευόμενων αγαθών, βάσει κριτηρίων με σκοπό την αξιολόγηση και επιλογή «πράσινων» προϊόντων από τους υπεύθυνους προμηθειών. o Μέθοδος αξιολόγησης για «πράσινες» προμήθειες, με τη χρήση πινάκων αξιολόγησης των τεχνικών προδιαγραφών των προμηθειών/προμηθευτών. 9 Ανάπτυξη υπηρεσιών ηλεκτρονικής τραπεζικής για τον περιορισμό της χρήσης έντυπου χαρτιού. Οι συναλλαγές μπορεί πλέον να πραγματοποιηθούν με ασφάλεια, από πλήθος σημείων εξυπηρέτησης (υπολογιστής, κινητό, ΑΤΜ κ.λπ.) με στόχο την εύκολη πρόσβαση. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΜΑΤΩΝ Η εταιρεία δραστηριοποιείται στον χώρο συλλογής και ανακύκλωσης μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης και υπόδησης, τα οποία συλλέγει η ίδια. Με την ανακύκλωση ρούχων και με σωστή διαχείριση, καταλήγει ως απόβλητο μόνο το 2%, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό εξάγεται με σκοπό την επαναχρησιμοποίηση. Μέρος του υλικού, τα ακατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση ρούχα, ανακυκλώνονται για δημιουργία ρούχων καθαρισμού, στουπιών κ.λπ.. Μέχρι στιγμής, η εταιρεία δεν δραστηριοποιείται σε όλους τους Δήμους της χώρας. Όμως, επειδή αποτελεί αρκετά αποτελεσματική πρωτοβουλία για τη χώρα, θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλη τη χώρα και να ενισχύσει το δίκτυό της. ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Αρκετές εταιρείες προωθούν τις επαναχρησιμοποιούμενες (υφασμάτινες) σερβιέτες μέσω των ιστοσελίδων τους, προβάλλοντας τα οφέλη τους, καθώς και οδηγίες ορθολογικού πλυσίματος. ΠΛΕΝΟΜΕΝΕΣ ΒΡΕΦΙΚΕΣ ΠΑΝΕΣ Πολλές εταιρείες προωθούν τις πλενόμενες (υφασμάτινες) βρεφικές πάνες μέσω των ιστοσελίδων τους, προβάλλοντας τα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και τα οφέλη για την υγεία του παιδιού. Επίσης, οι περισσότερες δίνουν οδηγίες ορθολογικού πλυσίματος. ΜΚΟ - ΣΩΜΑΤΕΙΑ – ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΑ Τα Κοινωνικά Παντοπωλεία παρέχουν δωρεάν είδη παντοπωλείου, τρόφιμα, νερό, αναψυκτικά, απορρυπαντικά, κατεψυγμένα προϊόντα, ενδύματα, είδη οικιακού εξοπλισμού, παιχνίδια κ.λπ. σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Πέρα από τον φιλανθρωπικό χαρακτήρα της εν λόγω δράσης είναι και μια σημαντική δράση πρόληψης παραγωγής αποβλήτων. ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Η δραστηριότητα της οργάνωσης εντάσσεται σε δύο βασικούς πυλώνες, για τους οποίους έχει αναπτύξει δράσεις και προγράμματα ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, έχει αναπτύξει δράσεις σχετικές με τη διάσωση και προσφορά τροφίμων και φαγητού σε κάθε επίπεδο της επισιτιστικής αλυσίδας και προγράμματα ενημέρωσης, σχετικά με
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| o Συμμόρφωση με νομοθετικές απαιτήσεις που αφορούν σε περιβαλλοντικά ζητήματα. o Συμμετοχή σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και ανακύκλωσης στο τέλος του κύκλου ζωής των προϊόντων. (cid:57) Ηλεκτρικός και Ηλεκτρονικός Εξοπλισμός: o Στα υποχρεωτικά κριτήρια περιλαμβάνεται η δήλωση του προμηθευτή ότι ο προς πώληση εξοπλισμός πληροί τους όρους της αντίστοιχης νομοθεσίας για την ανακύκλωση/εναλλακτική διαχείρισή του. o Στα προαιρετικά κριτήρια περιλαμβάνεται το πιστοποιητικό περιβαλλοντικής διαχείρισης του εργοστασίου κατασκευής, καθώς και τεκμήρια από τα οποία προκύπτουν περιβαλλοντικές ενέργειες του κατασκευαστή ή του προμηθευτή. | |||||
| ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ | Η τράπεζα, μέσω της περιβαλλοντικής της πολιτικής, δεσμεύεται για τη μείωση των άμεσων επιπτώσεων στο περιβάλλον, που προκύπτουν από τη λειτουργία της, αλλά και των έμμεσων επιπτώσεων, που απορρέουν από τις δραστηριότητες των πελατών και προμηθευτών της. Το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) που εφαρμόζει βασίζεται στις κατευθυντήριες οδηγίες του Συστήματος Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου - EMAS. Στο πλαίσιο του ΣΠΔ εφαρμόζει: (cid:57) «Πράσινη» πολιτική προμηθειών: o Περιβαλλοντικές προδιαγραφές βασικών προμηθευόμενων αγαθών, βάσει κριτηρίων με σκοπό την αξιολόγηση και επιλογή «πράσινων» προϊόντων από τους υπεύθυνους προμηθειών. o Μέθοδος αξιολόγησης για «πράσινες» προμήθειες, με τη χρήση πινάκων αξιολόγησης των τεχνικών προδιαγραφών των προμηθειών/προμηθευτών. (cid:57) Ανάπτυξη υπηρεσιών ηλεκτρονικής τραπεζικής για τον περιορισμό της χρήσης έντυπου χαρτιού. Οι συναλλαγές μπορεί πλέον να πραγματοποιηθούν με ασφάλεια, από πλήθος σημείων εξυπηρέτησης (υπολογιστής, κινητό, ΑΤΜ κ.λπ.) με στόχο την εύκολη πρόσβαση. | ||||
| ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΜΑΤΩΝ | Η εταιρεία δραστηριοποιείται στον χώρο συλλογής και ανακύκλωσης μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης και υπόδησης, τα οποία συλλέγει η ίδια. Με την ανακύκλωση ρούχων και με σωστή διαχείριση, καταλήγει ως απόβλητο μόνο το 2%, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό εξάγεται με σκοπό την επαναχρησιμοποίηση. Μέρος του υλικού, τα ακατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση ρούχα, ανακυκλώνονται για δημιουργία ρούχων καθαρισμού, στουπιών κ.λπ.. Μέχρι στιγμής, η εταιρεία δεν δραστηριοποιείται σε όλους τους Δήμους της χώρας. Όμως, επειδή αποτελεί αρκετά αποτελεσματική πρωτοβουλία για τη χώρα, θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλη τη χώρα και να ενισχύσει το δίκτυό της. | ||||
| ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ | Αρκετές εταιρείες προωθούν τις επαναχρησιμοποιούμενες (υφασμάτινες) σερβιέτες μέσω των ιστοσελίδων τους, προβάλλοντας τα οφέλη τους, καθώς και οδηγίες ορθολογικού πλυσίματος. | ||||
| ΠΛΕΝΟΜΕΝΕΣ ΒΡΕΦΙΚΕΣ ΠΑΝΕΣ | Πολλές εταιρείες προωθούν τις πλενόμενες (υφασμάτινες) βρεφικές πάνες μέσω των ιστοσελίδων τους, προβάλλοντας τα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και τα οφέλη για την υγεία του παιδιού. Επίσης, οι περισσότερες δίνουν οδηγίες ορθολογικού πλυσίματος. | ||||
| ΜΚΟ -- ΣΣΩΜΑΤΕΙΑ – ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ | |||||
| ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΑ | Τα Κοινωνικά Παντοπωλεία παρέχουν δωρεάν είδη παντοπωλείου, τρόφιμα, νερό, αναψυκτικά, απορρυπαντικά, κατεψυγμένα προϊόντα, ενδύματα, είδη οικιακού εξοπλισμού, παιχνίδια κ.λπ. σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Πέρα από τον φιλανθρωπικό χαρακτήρα της εν λόγω δράσης είναι και μια σημαντική δράση πρόληψης παραγωγής αποβλήτων. | ||||
| ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ | Η δραστηριότητα της οργάνωσης εντάσσεται σε δύο βασικούς πυλώνες, για τους οποίους έχει αναπτύξει δράσεις και προγράμματα ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, έχει αναπτύξει δράσεις σχετικές με τη διάσωση και προσφορά τροφίμων και φαγητού σε κάθε επίπεδο της επισιτιστικής αλυσίδας και προγράμματα ενημέρωσης, σχετικά με |
φαινομένου. Η οργάνωση συμμετέχει ως πρωτοπόρος στη «Συμμαχία για τη Μείωση της Σπατάλης Τροφίμων», η οποία τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΕΝ, στο πλαίσιο των δράσεών της για την αντιμετώπιση του προβλήματος της σπατάλης τροφίμων. Η ανταπόκριση του κοινού και των εμπλεκόμενων φορέων στην ολιστική προσπάθεια της οργάνωσης, είναι έως τώρα υψηλή και ιδιαίτερα σημαντική, και μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει έναν οδηγό ανάπτυξης δράσεων και σε τοπικό επίπεδο. ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΜΚΟ Το έργο της ΜΚΟ αφορά στη μείωση της σπατάλης των τροφίμων, στη μείωση των αποβλήτων και στην προστασία του περιβάλλοντος, μέσω της επαναχρησιμοποίησης βρώσιμων πλεονασματικών τροφίμων, που προέρχονται από τους κατασκευαστές/παραγωγούς, τους χονδρέμπορους και τους πωλητές λιανικής, εξασφαλίζοντας ότι αυτά τα τρόφιμα επιτρέπουν την παροχή χιλιάδων γευμάτων ετησίως σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Ουσιαστικά, αξιοποιεί τα πλεονάσματα παραγωγής, τα προϊόντα με λάθος συσκευασία ή με κοντινή ημερομηνία λήξης, που είναι όμως κατάλληλα προς κατανάλωση και με πλήρη διατροφική αξία. Τα αποτελέσματα του έργου της ΜΚΟ κρίνονται σημαντικά, καθώς με το επισιτιστικό της πρόγραμμα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δίκτυο φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης, μέσω του οποίου εξασφαλίζεται η προμήθεια προϊόντων, από τη συλλογή των πλεονασματικών τροφίμων, που σε διαφορετική περίπτωση θα απορρίπτονταν. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Το Κοινωνικό Εστιατόριο παρέχει σίτιση σε άπορους και άστεγους, αναπτύσσοντας πολιτικές συλλογής προϊόντων από εργαστήρια – βιοτεχνίες παραγωγής τροφίμων, καθώς και από τους συνεργαζόμενους πολίτες. Για την απρόσκοπτη και αδιάλειπτη λειτουργία του Κοινωνικού Εστιατορίου είναι απαραίτητο να: 9 Εξασφαλίζεται η τροφοδοσία γευμάτων σε ημερήσια βάση 9 Διαθέτει πολιτική συλλογής πλεοναζόντων προϊόντων από: o εργαστήρια-βιοτεχνίες παραγωγής τροφίμων (αρτοποιεία, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, ζαχαροπλαστεία, κ.λπ.), o ιδρύματα που λειτουργούν στην περιοχή και o πολίτες. 9 Διαθέτει ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και μέτρησης της απόδοσής του. Οι δράσεις του Κοινωνικού Εστιατορίου συμβάλλουν στην υποστήριξη αδύναμων κοινωνικών ομάδων, ενώ, επίσης, έχουν και σημαντικό περιβαλλοντικό όφελος. Μέσω των πολιτικών συλλογής πλεοναζόντων τροφίμων, συμβάλλουν όχι μόνο στη διάσωση και προσφορά τροφίμων, αλλά και στη μείωση της σπατάλης αυτών, η οποία μάλιστα είναι μετρήσιμη, μέσω ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής και μέτρησης της απόδοσής του. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΑΜΟΙΡΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΣΣΕΥΟΥΜΕΝΟΥ ΦΑΓΗΤΟΥ Στην προσπάθεια για την καταπολέμηση της σπατάλης φαγητού αναπτύχθηκε το 2019 εφαρμογή για δωρεά του περισσευούμενου φαγητού των εστιατορίων σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, κοινότητες ανθρώπων και μεμονωμένους πολίτες. Η βασική ιδέα του εγχειρήματος είναι η συνεργασία των καταστημάτων τροφίμων, τα οποία, αντί να πετούν το φαγητό που περίσσεψε στο τέλος της ημέρας, μπορούν να συμμετέχουν στην εφαρμογή και να το πουλούν μέσω αυτής σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, έναντι ενός μικρού αντιτίμου. Ομοίως, και οποιοσδήποτε πολίτης έχει τη δυνατότητα να εγγραφεί στην εφαρμογή και μέσω αυτής να αγοράσει το περισσευούμενο φαγητό από τα εστιατόρια, συμμετέχοντας και εκείνος με τη σειρά του ενεργά στην καταπολέμηση της σπατάλης φαγητού. ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ Το φιλανθρωπικό σωματείο υποστηρίζει και σιτίζει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης. Από την ίδρυσή του μέχρι και σήμερα έχει μεταφέρει και διανείμει 1.250.000 κιλά τροφίμων, 600.000 μερίδες φαγητού και 800 τόνους επίπλων σε ανθρώπους που τα είχαν ανάγκη. Έχει διανείμει, επίσης, περίπου 950 τόνους ρουχισμού. Οι δράσεις αυτές κρίνονται αρκετά επιτυχημένες και με φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Πέραν από το περιβαλλοντικό όφελος, συμβάλλουν στην υποστήριξη αδύναμων κοινωνικών ομάδων.
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| το φαινόμενο της σπατάλης τροφίμων και την ενίσχυση της πρόληψης κατά του φαινομένου. Η οργάνωση συμμετέχει ως πρωτοπόρος στη «Συμμαχία για τη Μείωση της Σπατάλης Τροφίμων», η οποία τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΕΝ, στο πλαίσιο των δράσεών της για την αντιμετώπιση του προβλήματος της σπατάλης τροφίμων. Η ανταπόκριση του κοινού και των εμπλεκόμενων φορέων στην ολιστική προσπάθεια της οργάνωσης, είναι έως τώρα υψηλή και ιδιαίτερα σημαντική, και μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει έναν οδηγό ανάπτυξης δράσεων και σε τοπικό επίπεδο. | |||||
| ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΠΟ ΜΚΟ | Το έργο της ΜΚΟ αφορά στη μείωση της σπατάλης των τροφίμων, στη μείωση των αποβλήτων και στην προστασία του περιβάλλοντος, μέσω της επαναχρησιμοποίησης βρώσιμων πλεονασματικών τροφίμων, που προέρχονται από τους κατασκευαστές/παραγωγούς, τους χονδρέμπορους και τους πωλητές λιανικής, εξασφαλίζοντας ότι αυτά τα τρόφιμα επιτρέπουν την παροχή χιλιάδων γευμάτων ετησίως σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Ουσιαστικά, αξιοποιεί τα πλεονάσματα παραγωγής, τα προϊόντα με λάθος συσκευασία ή με κοντινή ημερομηνία λήξης, που είναι όμως κατάλληλα προς κατανάλωση και με πλήρη διατροφική αξία. Τα αποτελέσματα του έργου της ΜΚΟ κρίνονται σημαντικά, καθώς με το επισιτιστικό της πρόγραμμα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δίκτυο φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης, μέσω του οποίου εξασφαλίζεται η προμήθεια προϊόντων, από τη συλλογή των πλεονασματικών τροφίμων, που σε διαφορετική περίπτωση θα απορρίπτονταν. | ||||
| ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ | Το Κοινωνικό Εστιατόριο παρέχει σίτιση σε άπορους και άστεγους, αναπτύσσοντας πολιτικές συλλογής προϊόντων από εργαστήρια – βιοτεχνίες παραγωγής τροφίμων, καθώς και από τους συνεργαζόμενους πολίτες. Για την απρόσκοπτη και αδιάλειπτη λειτουργία του Κοινωνικού Εστιατορίου είναι απαραίτητο να: (cid:57) Εξασφαλίζεται η τροφοδοσία γευμάτων σε ημερήσια βάση (cid:57) Διαθέτει πολιτική συλλογής πλεοναζόντων προϊόντων από: o εργαστήρια-βιοτεχνίες παραγωγής τροφίμων (αρτοποιεία, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, ζαχαροπλαστεία, κ.λπ.), o ιδρύματα που λειτουργούν στην περιοχή και o πολίτες. (cid:57) Διαθέτει ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και μέτρησης της απόδοσής του. Οι δράσεις του Κοινωνικού Εστιατορίου συμβάλλουν στην υποστήριξη αδύναμων κοινωνικών ομάδων, ενώ, επίσης, έχουν και σημαντικό περιβαλλοντικό όφελος. Μέσω των πολιτικών συλλογής πλεοναζόντων τροφίμων, συμβάλλουν όχι μόνο στη διάσωση και προσφορά τροφίμων, αλλά και στη μείωση της σπατάλης αυτών, η οποία μάλιστα είναι μετρήσιμη, μέσω ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής και μέτρησης της απόδοσής του. | ||||
| ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΑΜΟΙΡΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΣΣΕΥΟΥΜΕΝΟΥ ΦΑΓΗΤΟΥ | Στην προσπάθεια για την καταπολέμηση της σπατάλης φαγητού αναπτύχθηκε το 2019 εφαρμογή για δωρεά του περισσευούμενου φαγητού των εστιατορίων σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, κοινότητες ανθρώπων και μεμονωμένους πολίτες. Η βασική ιδέα του εγχειρήματος είναι η συνεργασία των καταστημάτων τροφίμων, τα οποία, αντί να πετούν το φαγητό που περίσσεψε στο τέλος της ημέρας, μπορούν να συμμετέχουν στην εφαρμογή και να το πουλούν μέσω αυτής σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, έναντι ενός μικρού αντιτίμου. Ομοίως, και οποιοσδήποτε πολίτης έχει τη δυνατότητα να εγγραφεί στην εφαρμογή και μέσω αυτής να αγοράσει το περισσευούμενο φαγητό από τα εστιατόρια, συμμετέχοντας και εκείνος με τη σειρά του ενεργά στην καταπολέμηση της σπατάλης φαγητού. | ||||
| ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ | Το φιλανθρωπικό σωματείο υποστηρίζει και σιτίζει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης. Από την ίδρυσή του μέχρι και σήμερα έχει μεταφέρει και διανείμει 1.250.000 κιλά τροφίμων, 600.000 μερίδες φαγητού και 800 τόνους επίπλων σε ανθρώπους που τα είχαν ανάγκη. Έχει διανείμει, επίσης, περίπου 950 τόνους ρουχισμού. Οι δράσεις αυτές κρίνονται αρκετά επιτυχημένες και με φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Πέραν από το περιβαλλοντικό όφελος, συμβάλλουν στην υποστήριξη αδύναμων κοινωνικών ομάδων. |
ΚΟΝΤΟΛΗΞΙΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε αποκλειστικά για προϊόντα που είναι κοντά στην ημερομηνία λήξης τους. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για εμπόρους και καταναλωτές, διότι δίνοντας τη δυνατότητα άμεσου εντοπισμού των κοντολήξιμων προϊόντων, δημιουργείται μία win-win-win συναλλαγή για αγοραστές, πωλητές και περιβάλλον. Ο αγοραστής αγοράζει ένα εξαιρετικό προϊόν σε δελεαστική τιμή, ο πωλητής πουλάει ένα προϊόν που θα αποτελούσε ζημία, ενώ παράλληλα σώζεται ένα υγιές προϊόν από την καταστροφή, μη επιβαρύνοντας το περιβάλλον. Η χρήση της πλατφόρμας είναι πολύ απλή και καλύπτει έξι κύριες κατηγορίες (Τρόφιμα, Κάβα, Καθαριότητα, ΥγιεινήΟμορφιά, Λιπάσματα και Ζωοτροφές), ενώ σταδιακά θα προστεθούν και άλλες με στόχο να καλυφθούν όλες οι κατηγορίες προϊόντων που έχουν ημερομηνία λήξης. Το εγχείρημα αυτό συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου μείωσης της σπατάλης των τροφίμων και έχει λάβει θετικά σχόλια από τις εταιρείες, τα καταστήματα και τους καταναλωτές. ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑΣΗ ΑΠΟ ΜΚΟ Η ΜΚΟ σε συνεργασία με εμπλεκόμενους φορείς δημιούργησε οδηγό με στόχο την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, τη δωρεά της περίσσειας τροφίμων και την αξιοποίηση του οργανικού υπολείμματος. Ο οδηγός παρέχει το υπόβαθρο, τα εργαλεία και τους πόρους που χρειάζεται μια ξενοδοχειακή επιχείρηση ή ένας επαγγελματίας εστίασης, για να σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο και εύκολο πρόγραμμα μείωσης σπατάλης τροφίμων. Τα βασικά σημεία που ενδείκνυνται για πρόληψη είναι η σχεδίαση, ο χειρισμός και το σερβίρισμα του φαγητού. Το εγχείρημα αυτό κρίνεται ιδιαίτερα θετικό και αποτελεσματικό, αφού στα τρία συμμετέχοντα ελληνικά ξενοδοχεία, κατά την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, η συνολική μείωση της σπατάλης κυμάνθηκε μεταξύ 10-25%, ποσοστό ιδιαίτερα σημαντικό. ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ Το Οικολογικό Παρατηρητήριο δημιουργήθηκε από Περιβαλλοντική Οργάνωση με σκοπό να συμβάλλει, ώστε να επιτευχθούν αθροιστικά για τα υπάρχοντα ή/και νέα υλικά και προϊόντα, πολύ υψηλότεροι στόχοι πρόληψης, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωσης, κομποστοποίησης, ανάκτησης και αξιοποίησης, και τελικά εκτροπής από την ταφή. Για την υλοποίηση του σκοπού αυτού έχουν υιοθετεί συγκεκριμένα εργαλεία και δράσεις, όπως η συστηματική παρακολούθηση των βασικών δεδομένων της εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων, η εκπόνηση και δημοσιοποίηση μιας ετήσιας αξιολογικής έκθεσης για την πορεία της εναλλακτικής διαχείρισης, η οργάνωση μιας ετήσιας βράβευσης, εμπλεκομένων με την εναλλακτική διαχείριση, η διερεύνηση καταγγελιών, που άπτονται της ομαλής λειτουργίας της εναλλακτικής διαχείρισης, η πραγματοποίηση στοχευμένων επικοινωνιακών και άλλων δράσεων και η υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων σε θέματα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων και γενικότερα κυκλικής οικονομίας. ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Με κεντρικό άξονα την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος μέσα από την καλή διαχείριση των απορριμμάτων (μείωση - επαναχρησιμοποίηση - ανακύκλωση), η εθελοντική αυτή δράση κάνει μία συστηματική προσπάθεια να καταγράψει, να διαδώσει και να αξιοποιήσει καλές πρακτικές τόσο για τους φορείς όσο και για την εκπαιδευτική κοινότητα και τους Δήμους, προκειμένου να μεγιστοποιήσει το αποτέλεσμα και τους στόχους που έχει θέσει. Οι δράσεις αυτές προσελκύουν κάθε χρόνο όλο και περισσότερους εθελοντές/επισκέπτες. ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Τα φιλανθρωπικά καταστήματα ΜΚΟ διαθέτουν σε πολύ χαμηλές τιμές και σε άριστη κατάσταση διάφορα μεταχειρισμένα αγαθά/προϊόντα, που τους προσφέρονται δωρεάν από τους πολίτες, όπως είδη διακόσμησης/δώρων, αντίκες, βιβλία, περιοδικά/κόμικς, δίσκους/CD, παιδικά/βρεφικά είδη, παιχνίδια, ρούχα, έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές. Παρότι δεν είναι γνωστός ο βαθμός επιτυχίας και η ανταπόκριση του κοινού σε αυτές τις δράσεις, θα πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία τους γιατί πέραν του περιβαλλοντικού οφέλους, παρουσιάζουν έντονο φιλανθρωπικό χαρακτήρα. ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩ Διάφορες ΜΚΟ, αλλά και κοινωφελή ιδρύματα δέχονται αντικείμενα προς επαναχρησιμοποίηση, όπως έπιπλα, ρούχα, ηλεκτρικές/ηλεκτρονικές συσκευές κ.ά..
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΓΙΑ ΚΟΝΤΟΛΗΞΙΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ | Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε αποκλειστικά για προϊόντα που είναι κοντά στην ημερομηνία λήξης τους. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για εμπόρους και καταναλωτές, διότι δίνοντας τη δυνατότητα άμεσου εντοπισμού των κοντολήξιμων προϊόντων, δημιουργείται μία win-win-win συναλλαγή για αγοραστές, πωλητές και περιβάλλον. Ο αγοραστής αγοράζει ένα εξαιρετικό προϊόν σε δελεαστική τιμή, ο πωλητής πουλάει ένα προϊόν που θα αποτελούσε ζημία, ενώ παράλληλα σώζεται ένα υγιές προϊόν από την καταστροφή, μη επιβαρύνοντας το περιβάλλον. Η χρήση της πλατφόρμας είναι πολύ απλή και καλύπτει έξι κύριες κατηγορίες (Τρόφιμα, Κάβα, Καθαριότητα, Υγιεινή- Ομορφιά, Λιπάσματα και Ζωοτροφές), ενώ σταδιακά θα προστεθούν και άλλες με στόχο να καλυφθούν όλες οι κατηγορίες προϊόντων που έχουν ημερομηνία λήξης. Το εγχείρημα αυτό συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου μείωσης της σπατάλης των τροφίμων και έχει λάβει θετικά σχόλια από τις εταιρείες, τα καταστήματα και τους καταναλωτές. | ||||
| ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑΣΗ ΑΠΟ ΜΚΟ | Η ΜΚΟ σε συνεργασία με εμπλεκόμενους φορείς δημιούργησε οδηγό με στόχο την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, τη δωρεά της περίσσειας τροφίμων και την αξιοποίηση του οργανικού υπολείμματος. Ο οδηγός παρέχει το υπόβαθρο, τα εργαλεία και τους πόρους που χρειάζεται μια ξενοδοχειακή επιχείρηση ή ένας επαγγελματίας εστίασης, για να σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο και εύκολο πρόγραμμα μείωσης σπατάλης τροφίμων. Τα βασικά σημεία που ενδείκνυνται για πρόληψη είναι η σχεδίαση, ο χειρισμός και το σερβίρισμα του φαγητού. Το εγχείρημα αυτό κρίνεται ιδιαίτερα θετικό και αποτελεσματικό, αφού στα τρία συμμετέχοντα ελληνικά ξενοδοχεία, κατά την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, η συνολική μείωση της σπατάλης κυμάνθηκε μεταξύ 10-25%, ποσοστό ιδιαίτερα σημαντικό. | ||||
| ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ | Το Οικολογικό Παρατηρητήριο δημιουργήθηκε από Περιβαλλοντική Οργάνωση με σκοπό να συμβάλλει, ώστε να επιτευχθούν αθροιστικά για τα υπάρχοντα ή/και νέα υλικά και προϊόντα, πολύ υψηλότεροι στόχοι πρόληψης, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωσης, κομποστοποίησης, ανάκτησης και αξιοποίησης, και τελικά εκτροπής από την ταφή. Για την υλοποίηση του σκοπού αυτού έχουν υιοθετεί συγκεκριμένα εργαλεία και δράσεις, όπως η συστηματική παρακολούθηση των βασικών δεδομένων της εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων, η εκπόνηση και δημοσιοποίηση μιας ετήσιας αξιολογικής έκθεσης για την πορεία της εναλλακτικής διαχείρισης, η οργάνωση μιας ετήσιας βράβευσης, εμπλεκομένων με την εναλλακτική διαχείριση, η διερεύνηση καταγγελιών, που άπτονται της ομαλής λειτουργίας της εναλλακτικής διαχείρισης, η πραγματοποίηση στοχευμένων επικοινωνιακών και άλλων δράσεων και η υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων σε θέματα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων και γενικότερα κυκλικής οικονομίας. | ||||
| ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ | Με κεντρικό άξονα την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος μέσα από την καλή διαχείριση των απορριμμάτων (μείωση - επαναχρησιμοποίηση - ανακύκλωση), η εθελοντική αυτή δράση κάνει μία συστηματική προσπάθεια να καταγράψει, να διαδώσει και να αξιοποιήσει καλές πρακτικές τόσο για τους φορείς όσο και για την εκπαιδευτική κοινότητα και τους Δήμους, προκειμένου να μεγιστοποιήσει το αποτέλεσμα και τους στόχους που έχει θέσει. Οι δράσεις αυτές προσελκύουν κάθε χρόνο όλο και περισσότερους εθελοντές/επισκέπτες. | ||||
| ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ | Τα φιλανθρωπικά καταστήματα ΜΚΟ διαθέτουν σε πολύ χαμηλές τιμές και σε άριστη κατάσταση διάφορα μεταχειρισμένα αγαθά/προϊόντα, που τους προσφέρονται δωρεάν από τους πολίτες, όπως είδη διακόσμησης/δώρων, αντίκες, βιβλία, περιοδικά/κόμικς, δίσκους/CD, παιδικά/βρεφικά είδη, παιχνίδια, ρούχα, έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές. Παρότι δεν είναι γνωστός ο βαθμός επιτυχίας και η ανταπόκριση του κοινού σε αυτές τις δράσεις, θα πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία τους γιατί πέραν του περιβαλλοντικού οφέλους, παρουσιάζουν έντονο φιλανθρωπικό χαρακτήρα. | ||||
| ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩ | Διάφορες ΜΚΟ, αλλά και κοινωφελή ιδρύματα δέχονται αντικείμενα προς επαναχρησιμοποίηση, όπως έπιπλα, ρούχα, ηλεκτρικές/ηλεκτρονικές συσκευές κ.ά.. |
ΚΟΙΝΟΦΕΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ Παρότι δεν είναι γνωστός ο βαθμός επιτυχίας και η ανταπόκριση του κοινού σε αυτές τις δράσεις, θα πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία τους γιατί πέραν του περιβαλλοντικού οφέλους, παρουσιάζουν έντονο φιλανθρωπικό χαρακτήρα. ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Διάφορες ΜΚΟ συγκεντρώνουν (κυρίως από δωρεές) φάρμακα, ακόμα και αν αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί, αρκεί οι ημερομηνίες λήξης να έχουν ένα χρονικό ορίζοντα πέραν του έτους και τα δωρίζουν σε συνανθρώπους που τα έχουν ανάγκη και δεν έχουν πρόσβαση σε φαρμακευτική περίθαλψη. Τέτοιες δράσεις κρίνονται αρκετά επιτυχημένες και με φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Πέραν από το περιβαλλοντικό όφελος, συμβάλλουν στην υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. ΠΑΖΑΡΙΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Κάθε χρόνο διοργανώνονται σε πολλές περιοχές της χώρας παζάρια μεταχειρισμένων βιβλίων με συμβολική τιμή, τα οποία καλύπτουν μεγάλη θεματολογία. Αν και αρκετές από αυτές τις δράσεις δεν είναι πολύ προβεβλημένες, το κοινό δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον αφού κάθε χρόνο προσελκύουν και περισσότερους επισκέπτες. Εκτός από το περιβαλλοντικό όφελος, τέτοιες δράσεις συνήθως έχουν και φιλανθρωπικούς σκοπούς. ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Το ΥΠΕΝ στηρίζει και θέτει υπό την αιγίδα του, την πρωτοβουλία της οργάνωσης «Μπορούμε» και της ΑΒ Βασιλόπουλος, «Συμμαχία για τη Μείωση Σπατάλης Τροφίμων» στην Ελλάδα, για την οποία ανακοινώθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2020 ότι έχει ήδη υπογραφεί η «Εθελοντική Συμφωνία Συνεργασίας» από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, κοινωνικές οργανώσεις και επιχειρήσεις τροφίμων και εστίασης από όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στόχος της Συμμαχίας είναι να περιοριστούν συντονισμένα οι επιπτώσεις της σπατάλης τροφίμων στο περιβάλλον, την οικονομία και το κοινωνικό σύνολο. Οι προσπάθειές της θα συμβάλουν: 9 Στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τις επιπτώσεις της σπατάλης τροφίμων 9 Την κατάρτιση και εκπαίδευση για την πρόληψη και μείωση της σπατάλης τροφίμων 9 Την ανταλλαγή πληροφορίας και γνώσης 9 Την ανάδειξη και διάδοση καλών πρακτικών 9 Την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας 9 Τη διευκόλυνση και προώθηση της δωρεάς πλεονασμάτων τροφίμων για κοινωφελή σκοπό 9 Τη συμβολή στη διαμόρφωση και εφαρμογή δημόσιας πολιτικής για την πρόληψη και μείωση της σπατάλης τροφίμων στην Ελλάδα. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΓΑΘΩΝ Στα κοινωνικά ανταλλακτήρια ανταλλάσσεται λειτουργικός και σε πολύ καλή κατάσταση οικιακός εξοπλισμός, όπως ηλεκτρικές κουζίνες, πλυντήρια, ψυγεία, μικροσυσκευές, άλλες ηλεκτρικές μικρές ή μεγάλες συσκευές κ.ά., καθώς και καινούργια ή μεταχειρισμένα είδη ένδυσης και υπόδησης και βιβλία. Πολλές ιστοσελίδες αποτελούν και πλατφόρμες ανταλλαγής αγαθών, όπου ανταλλάσσονται αντικείμενα κάθε είδους που βρίσκονται σε καλή κατάσταση, όπως gadgets, βιντεοκασέτες/dvds, εργαλεία/σκεύη, ρούχα/παπούτσια, αξεσουάρ, τσάντες, καλλυντικά/κοσμήματα, παιχνίδια/παιχνιδομηχανές, βιβλία/σχολικά είδη, παιδικά/βρεφικά είδη, έπιπλα, είδη σπιτιού, γραφείου κ.λπ. και συλλογές. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες σχετικές με την ανταλλαγή αγαθών/προϊόντων χωρίς χρήματα. Πέραν του ότι εξοικονομούνται χρήματα, θεωρείται δράση που μπορεί να συμβάλει στη μείωση των παραγόμενων αποβλήτων και έτσι να συνεισφέρει θετικά στο περιβάλλον. ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Τα τελευταία χρόνια έχει τεθεί σε λειτουργία το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) Έργων, Μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, ώστε να υποστηρίζει το σύνολο των διαδικασιών σύναψης για διαγωνισμούς άνω των 60.000 ευρώ.
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| ΔΡΑΣΕΩΝ ΜΚΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΦΕΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ | Παρότι δεν είναι γνωστός ο βαθμός επιτυχίας και η ανταπόκριση του κοινού σε αυτές τις δράσεις, θα πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία τους γιατί πέραν του περιβαλλοντικού οφέλους, παρουσιάζουν έντονο φιλανθρωπικό χαρακτήρα. | ||||
| ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ | Διάφορες ΜΚΟ συγκεντρώνουν (κυρίως από δωρεές) φάρμακα, ακόμα και αν αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί, αρκεί οι ημερομηνίες λήξης να έχουν ένα χρονικό ορίζοντα πέραν του έτους και τα δωρίζουν σε συνανθρώπους που τα έχουν ανάγκη και δεν έχουν πρόσβαση σε φαρμακευτική περίθαλψη. Τέτοιες δράσεις κρίνονται αρκετά επιτυχημένες και με φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Πέραν από το περιβαλλοντικό όφελος, συμβάλλουν στην υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. | ||||
| ΠΑΖΑΡΙΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ | Κάθε χρόνο διοργανώνονται σε πολλές περιοχές της χώρας παζάρια μεταχειρισμένων βιβλίων με συμβολική τιμή, τα οποία καλύπτουν μεγάλη θεματολογία. Αν και αρκετές από αυτές τις δράσεις δεν είναι πολύ προβεβλημένες, το κοινό δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον αφού κάθε χρόνο προσελκύουν και περισσότερους επισκέπτες. Εκτός από το περιβαλλοντικό όφελος, τέτοιες δράσεις συνήθως έχουν και φιλανθρωπικούς σκοπούς. | ||||
| ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ | |||||
| ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΣΠΑΤΑΛΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ | Το ΥΠΕΝ στηρίζει και θέτει υπό την αιγίδα του, την πρωτοβουλία της οργάνωσης «Μπορούμε» και της ΑΒ Βασιλόπουλος, «Συμμαχία για τη Μείωση Σπατάλης Τροφίμων» στην Ελλάδα, για την οποία ανακοινώθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2020 ότι έχει ήδη υπογραφεί η «Εθελοντική Συμφωνία Συνεργασίας» από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, κοινωνικές οργανώσεις και επιχειρήσεις τροφίμων και εστίασης από όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στόχος της Συμμαχίας είναι να περιοριστούν συντονισμένα οι επιπτώσεις της σπατάλης τροφίμων στο περιβάλλον, την οικονομία και το κοινωνικό σύνολο. Οι προσπάθειές της θα συμβάλουν: (cid:57) Στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τις επιπτώσεις της σπατάλης τροφίμων (cid:57) Την κατάρτιση και εκπαίδευση για την πρόληψη και μείωση της σπατάλης τροφίμων (cid:57) Την ανταλλαγή πληροφορίας και γνώσης (cid:57) Την ανάδειξη και διάδοση καλών πρακτικών (cid:57) Την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας (cid:57) Τη διευκόλυνση και προώθηση της δωρεάς πλεονασμάτων τροφίμων για κοινωφελή σκοπό (cid:57) Τη συμβολή στη διαμόρφωση και εφαρμογή δημόσιας πολιτικής για την πρόληψη και μείωση της σπατάλης τροφίμων στην Ελλάδα. | ||||
| ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΓΑΘΩΝ | |||||
| ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΓΑΘΩΝ | Στα κοινωνικά ανταλλακτήρια ανταλλάσσεται λειτουργικός και σε πολύ καλή κατάσταση οικιακός εξοπλισμός, όπως ηλεκτρικές κουζίνες, πλυντήρια, ψυγεία, μικροσυσκευές, άλλες ηλεκτρικές μικρές ή μεγάλες συσκευές κ.ά., καθώς και καινούργια ή μεταχειρισμένα είδη ένδυσης και υπόδησης και βιβλία. Πολλές ιστοσελίδες αποτελούν και πλατφόρμες ανταλλαγής αγαθών, όπου ανταλλάσσονται αντικείμενα κάθε είδους που βρίσκονται σε καλή κατάσταση, όπως gadgets, βιντεοκασέτες/dvds, εργαλεία/σκεύη, ρούχα/παπούτσια, αξεσουάρ, τσάντες, καλλυντικά/κοσμήματα, παιχνίδια/παιχνιδομηχανές, βιβλία/σχολικά είδη, παιδικά/βρεφικά είδη, έπιπλα, είδη σπιτιού, γραφείου κ.λπ. και συλλογές. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες σχετικές με την ανταλλαγή αγαθών/προϊόντων χωρίς χρήματα. Πέραν του ότι εξοικονομούνται χρήματα, θεωρείται δράση που μπορεί να συμβάλει στη μείωση των παραγόμενων αποβλήτων και έτσι να συνεισφέρει θετικά στο περιβάλλον. | ||||
| ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ | |||||
| ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ | Τα τελευταία χρόνια έχει τεθεί σε λειτουργία το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) Έργων, Μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, ώστε να υποστηρίζει το σύνολο των διαδικασιών σύναψης για διαγωνισμούς άνω των 60.000 ευρώ. |
ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (ΠΔΣ) είναι οι διαδικασίες με τις οποίες ο δημόσιος τομέας προμηθεύεται προϊόντα, υπηρεσίες ή εργασίες, χρησιμοποιώντας πράσινα κριτήρια κατά την αξιολόγηση προσφορών. Με βάση το ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο, οι δημόσιες υπηρεσίες προμηθειών μπορούν να χρησιμοποιούν περιβαλλοντικά κριτήρια κατά την προκήρυξη διαγωνισμών και την αξιολόγηση των προσφορών, δεδομένου ότι ταυτόχρονα ικανοποιούνται οι βασικές αρχές της διαφάνειας, της ισότιμης μεταχείρισης και της μη διάκρισης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θεσπίσει πράσινα κριτήρια, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν, μεταξύ άλλων, στη διαδικασία σύνταξης των προκηρύξεων και διαγωνισμών.
| ΔΡΑΣΗ | ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ | |||||
| ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ | Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (ΠΔΣ) είναι οι διαδικασίες με τις οποίες ο δημόσιος τομέας προμηθεύεται προϊόντα, υπηρεσίες ή εργασίες, χρησιμοποιώντας πράσινα κριτήρια κατά την αξιολόγηση προσφορών. Με βάση το ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο, οι δημόσιες υπηρεσίες προμηθειών μπορούν να χρησιμοποιούν περιβαλλοντικά κριτήρια κατά την προκήρυξη διαγωνισμών και την αξιολόγηση των προσφορών, δεδομένου ότι ταυτόχρονα ικανοποιούνται οι βασικές αρχές της διαφάνειας, της ισότιμης μεταχείρισης και της μη διάκρισης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θεσπίσει πράσινα κριτήρια, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν, μεταξύ άλλων, στη διαδικασία σύνταξης των προκηρύξεων και διαγωνισμών. |
της ενωσιακής, όσο και της εθνικής πολιτικής και νομοθεσίας. Η σημασία της πρόληψης διατυπώθηκε επίσημα ήδη από το 1975 μέσω της πρώτης Οδηγίας-πλαίσιο για τα απόβλητα (Οδηγία 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων), ενώ η ιεράρχηση των μεθόδων διαχείρισης αποβλήτων αποτέλεσε έκτοτε σταθερά μια από τις σημαντικότερες αρχές, η οποία διατυπώνεται και επαναλαμβάνεται σε όλες τις Οδηγίες, Κανονισμούς, Αποφάσεις αλλά και στις Στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την εν λόγω αρχή, υφίσταται σαφής ιεράρχηση μεταξύ των μεθόδων διαχείρισης, με σειρά προτεραιότητας, η οποία ορίζεται ως εξής (άρθρο 4 της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ): 9 Πρόληψη - Αποφυγή δημιουργίας αποβλήτων 9 Προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση 9 Ανακύκλωση και ανάκτηση υλικών συμπεριλαμβανομένης και της κομποστοποίησης 9 Άλλου είδους ανάκτηση όπως π.χ. ανάκτηση ενέργειας 9 Διάθεση των υπολειμμάτων με υγειονομική ταφή. Η ιεράρχηση αυτή αποτυπώνεται και στη σχετική πυραμίδα ιεράρχησης, που παρατίθεται κατωτέρω: Ο τρόπος εφαρμογής της πυραμίδας ιεράρχησης, καθώς και οι επιμέρους όροι και προϋποθέσεις για την ενθάρρυνση και ενδυνάμωση της πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων έχουν εξειδικευτεί αναλυτικά, τόσο στην ενωσιακή, όσο και στην εθνική νομοθεσία, όπως παρουσιάζονται κατωτέρω. ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΕ Οδηγία-Πλαίσιο 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Η Οδηγία-Πλαίσιο 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Νοεμβρίου 2008 «για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων Οδηγιών», υιοθετήθηκε το 2008 και ενσωμάτωσε όλες τις κατευθύνσεις της κοινοτικής στρατηγικής, θέτοντας έτσι ένα σύγχρονο και λειτουργικό - κατά τον χρόνο εκείνο - θεσμικό πλαίσιο για την περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των Τροποποιήθηκε στη συνέχεια το 2018, μέσω της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/851, ώστε να συμπεριλάβει τις αναγκαίες ρυθμίσεις για τη σταδιακή μετάβαση της Ε.Ε. προς μια Κυκλική Οικονομία. Η σημασία της πρόληψης αναδεικνύεται ήδη από το προοίμιο της Οδηγίας 2018/851 και ειδικά στα ακόλουθα σημεία, όπου αναφέρεται ότι: (29) Η πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για τη βελτίωση της αποδοτικής χρήσης των πόρων και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των αποβλήτων. Συνεπώς, είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων, όπως επίσης να παρακολουθούν και να αξιολογούν την πρόοδο της εφαρμογής των εν λόγω μέτρων. Στο πλαίσιο των μέτρων αυτών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την ανάπτυξη καινοτόμων παραγωγικών, επιχειρηματικών και καταναλωτικών μοντέλων που περιορίζουν την παρουσία επικίνδυνων ουσιών σε υλικά και προϊόντα, ενθαρρύνουν την αύξηση της διάρκειας ζωής των προϊόντων και προωθούν την επαναχρησιμοποίηση, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία και τη στήριξη δικτύων επαναχρησιμοποίησης και επισκευής, όπως εκείνα που διευθύνονται από επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας, με προγράμματα καταβολής εγγύησης-επιστροφής χρημάτων και επιστροφήςεπαναπλήρωσης, και με την παροχή κινήτρων για την ανακατασκευή, την ανακαίνιση και, όπου είναι σκόπιμο, τη μετασκευή των προϊόντων, καθώς και πλατφόρμες διαμοιρασμού. Προκειμένου να διασφαλιστεί ομοιόμορφη μέτρηση της συνολικής προόδου που σημειώνεται στην εφαρμογή των μέτρων πρόληψης των αποβλήτων, θα πρέπει να οριστούν κοινοί δείκτες και στόχοι. (30) Η προαγωγή της βιωσιμότητας στην παραγωγή και την κατανάλωση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σχετικά με το θέμα αυτό, και να τους ενθαρρύνουν να συμμετέχουν πιο ενεργά στη βελτίωση της αποδοτικής χρήσης των πόρων. Ως μέρος των μέτρων για τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν διαρκείς πρωτοβουλίες επικοινωνίας και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης όσον αφορά την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και της ρίψης απορριμμάτων και μπορούν να περιλαμβάνουν τη χρήση προγραμμάτων καταβολής εγγύησης-επιστροφής χρημάτων και τη θέσπιση ποσοτικών στόχων, και την παροχή, όπου είναι σκόπιμο, κατάλληλων οικονομικών κινήτρων στους παραγωγούς. (31) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την προώθηση της πρόληψης και μείωσης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων σύμφωνα με το θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, το οποίο εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015, και ιδίως τον στόχο για μείωση στο μισό των παγκόσμιων κατά κεφαλήν αποβλήτων τροφίμων σε επίπεδο λιανικού εμπορίου και έως το 2030. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να αποσκοπούν στην πρόληψη και μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, σε εστιατόρια και υπηρεσίες εστίασης καθώς και στα νοικοκυριά. Για τη συμβολή στην παρακολούθηση και την επίτευξη του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν την επίτευξη ενδεικτικού στόχου σε επίπεδο Ένωσης για μείωση των αποβλήτων τροφίμων κατά 30 % έως το 2025 και κατά 50 % έως το 2030. Έχοντας υπόψη τα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη από την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν ειδικά μέτρα πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων εκστρατειών ευαισθητοποίησης για την επίδειξη τρόπων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων στο πλαίσιο των προγραμμάτων τους για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μετρούν την πρόοδο που σημειώνεται στη μείωση των αποβλήτων τροφίμων. [..] (34) Η πρόληψη της δημιουργίας απορριμμάτων θα πρέπει να αποτελεί κοινή προσπάθεια των αρμόδιων αρχών, των παραγωγών και των καταναλωτών. Οι καταναλωτές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, μεταξύ άλλων μέσω της παιδείας και της ευαισθητοποίησης, ενώ οι παραγωγοί θα πρέπει να προωθούν τη βιώσιμη χρήση και να συμβάλλουν στην κατάλληλη διαχείριση του τέλους του κύκλου ζωής των προϊόντων τους.» Το άρθρο 3 παρ. 12 της Οδηγίας περιέχει τον ακριβή ορισμό της «πρόληψης», ως εξής:
«πρόληψη»: τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται πριν μία ουσία, υλικό ή προϊόν καταστούν απόβλητα, και τα οποία μειώνουν:
- α) την ποσότητα των αποβλήτων, μέσω επαναχρησιμοποίησης ή παράτασης της διάρκειας
ζωής των προϊόντων,
- β) τις αρνητικές επιπτώσεις των παραγόμενων αποβλήτων στο περιβάλλον και την
ανθρώπινη υγεία, ή
- γ) την περιεκτικότητα των υλικών και προϊόντων σε επικίνδυνες ουσίες.
Περαιτέρω, το άρθρο 4 της Οδηγίας κατατάσσει την πρόληψη στην κορυφή της πυραμίδας ιεράρχησης μεταξύ των μεθόδων διαχείρισης, ως εξής: 9 Πρόληψη 9 Προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση 9 Ανακύκλωση 9 Άλλου είδους ανάκτηση, πχ. ανάκτηση ενέργειας και 9 Διάθεση. σκοπούς των μέτρων, ως εξής: «Άρθρο 9 Πρόληψη αποβλήτων
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Τα εν λόγω μέτρα, κατ’ ελάχιστο:
- α) προωθούν και υποστηρίζουν μοντέλα βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης·
- β) ενθαρρύνουν τον σχεδιασμό, την παραγωγή και τη χρήση προϊόντων που διασφαλίζουν
αποτελεσματική χρήση των πόρων και είναι ανθεκτικά (όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τη διάρκεια ζωής τους και την απουσία προγραμματισμένης απαρχαίωσης), επισκευάσιμα, επαναχρησιμοποιήσιμα και αναβαθμίσιμα·
- γ) στοχεύουν σε προϊόντα που περιέχουν πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας προκειμένου να
μην μετατραπούν τα εν λόγω υλικά σε απόβλητα·
- δ) ενθαρρύνουν την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων και τη θέσπιση συστημάτων για
την προώθηση των δραστηριοτήτων επισκευής και επαναχρησιμοποίησης, μεταξύ άλλων ιδίως για τον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, τα προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας και τα έπιπλα, καθώς και για τις συσκευασίες και τα υλικά και προϊόντα δομικών κατασκευών·
- ε) ενθαρρύνουν, ανάλογα με την περίπτωση και με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων
πνευματικής ιδιοκτησίας, τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών, εγχειριδίων οδηγιών, τεχνικών πληροφοριών ή άλλων εργαλείων, εξοπλισμού ή λογισμικού για την επισκευή και επαναχρησιμοποίηση προϊόντων, χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο η ποιότητά τους και η ασφάλεια στη χρήση τους·
- στ) μειώνουν την παραγωγή αποβλήτων σε διαδικασίες που συνδέονται με τη
βιομηχανική παραγωγή, την εξόρυξη ορυκτών, τη μεταποίηση, τις κατασκευές και τις κατεδαφίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές·
- ζ) μειώνουν τη δημιουργία αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την
επεξεργασία και τη μεταποίηση, το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, σε εστιατόρια και υπηρεσίες εστίασης καθώς και στα νοικοκυριά, ως συμβολή στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για μείωση κατά 50 % της κατά κεφαλήν παγκόσμιας σπατάλης τροφίμων σε επίπεδο λιανικής πώλησης και καταναλωτή, και για μείωση των απωλειών τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού μέχρι το 2030· εκ νέου μεταποίηση σε προϊόντα που δεν προορίζονται για διατροφή·
- θ) προωθούν τη μείωση της περιεκτικότητας των υλικών και των προϊόντων σε
επικίνδυνες ουσίες, με την επιφύλαξη εναρμονισμένων σε επίπεδο Ένωσης νομικών απαιτήσεων σχετικά με τα εν λόγω υλικά και προϊόντα, και εξασφαλίζουν ότι από τις 5 Ιανουαρίου 2021 κάθε προμηθευτής αντικειμένου όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 33 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κοινοποιεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού·
- ι) μειώνουν την παραγωγή αποβλήτων, και ιδίως αποβλήτων που δεν ενδείκνυνται για
προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή για ανακύκλωση·
- ια) προσδιορίζουν τα προϊόντα που αποτελούν τις βασικές πηγές απορριμμάτων, κυρίως
στο φυσικό και στο θαλάσσιο περιβάλλον, και λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και τη μείωση της δημιουργίας απορριμμάτων από τα προϊόντα αυτά· τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να εφαρμόσουν την υποχρέωση αυτή μέσω περιορισμών στην αγορά διασφαλίζουν ότι οι περιορισμοί αυτοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις·
- ιβ) στοχεύουν στην ανάσχεση της δημιουργίας θαλάσσιων απορριμμάτων, ως
συνεισφορά στον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη και τη σημαντική μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης κάθε είδους· και
- ιγ) αναπτύσσουν και υποστηρίζουν ενημερωτικές εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση
σχετικά με την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και της ρίψης απορριμμάτων.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων καταρτίζει βάση δεδομένων για τα στοιχεία που του υποβάλλονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 στοιχείο θ) το αργότερο έως τις 5 Ιανουαρίου 2020 και την τηρεί. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων επιτρέπει την πρόσβαση των φορέων επεξεργασίας αποβλήτων στην εν λόγω βάση δεδομένων. Παρέχει επίσης πρόσβαση στη βάση αυτή στους καταναλωτές, κατόπιν αιτήματος.
Τα κράτη μέλη παρακολουθούν και αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης των αποβλήτων. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιούν κατάλληλους ποιοτικούς ή ποσοτικούς δείκτες και στόχους, ιδίως όσον αφορά την ποσότητα δημιουργούμενων αποβλήτων.
Τα κράτη μέλη παρακολουθούν και αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων τους για την επαναχρησιμοποίηση, αποτιμώντας την επαναχρησιμοποίηση με βάση την κοινή μεθοδολογία την οποία ορίζει η εκτελεστική πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 7,
Τα κράτη μέλη παρακολουθούν και αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνουν για την πρόληψη των αποβλήτων τροφίμων μέσω της μέτρησης των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων με βάση τη μεθοδολογία την οποία ορίζει η εκτελεστική πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 8, αρχής γενομένης από το πρώτο πλήρες ημερολογιακό έτος μετά την έγκριση της εν λόγω εκτελεστικής πράξης.
Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, η Επιτροπή εξετάζει τα στοιχεία για τη σπατάλη τροφίμων που παρέχονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 3, προκειμένου να εξετάσει τη σκοπιμότητα της δημιουργίας, σε επίπεδο Ένωσης, στόχου για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων έως το 2030 με βάση τα στοιχεία που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την κοινή μεθοδολογία που θεσπίζεται δυνάμει της παραγράφου 8 του παρόντος άρθρου. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συνοδευόμενη, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, από νομοθετική πρόταση.
Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό δεικτών για τη μέτρηση της συνολικής προόδου στην εφαρμογή των μέτρων πρόληψης των αποβλήτων και εκδίδει, έως τις 31 Μαρτίου 2019, εκτελεστική πράξη με την οποία θεσπίζεται κοινή μεθοδολογία για την έκθεση σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 39 παράγραφος 2.
Έως τις 31 Μαρτίου 2019, η Επιτροπή εκδίδει, με βάση την έκβαση των εργασιών της πλατφόρμας της ΕΕ για την απώλεια και τη σπατάλη τροφίμων, κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 38α για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας με τη θέσπιση μιας κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων.
Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, η Επιτροπή μελετά τα στοιχεία σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση που της διαβιβάζουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 3, προκειμένου να εξετάσει τη σκοπιμότητα της λήψης μέτρων που ενθαρρύνουν την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού ποσοτικών στόχων. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης τη σκοπιμότητα της θέσπισης άλλων μέτρων πρόληψης των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων στόχων μείωσης των αποβλήτων. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη από νομοθετική πρόταση, εφόσον κρίνεται σκόπιμο.» Τα εν λόγω μέτρα πρόληψης θα πρέπει να εντάσσονται σε αντίστοιχα προγράμματα μείωσης/πρόληψης των αποβλήτων, όπως απαιτείται από το άρθρο 29 της Οδηγίας, και συγκεκριμένα:
Τα κράτη μέλη εκπονούν προγράμματα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων στα οποία περιλαμβάνονται, κατ’ ελάχιστο, τα μέτρα πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων που καθορίζονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 4. Τα προγράμματα αυτά ενσωματώνονται στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 28 ή σε άλλα προγράμματα περιβαλλοντικής πολιτικής, ανάλογα με την περίπτωση, ή λειτουργούν ως ανεξάρτητα προγράμματα. Στην περίπτωση που ένα τέτοιο πρόγραμμα ενσωματωθεί στο σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων ή στα εν λόγω άλλα προγράμματα, οι στόχοι και τα μέτρα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων προσδιορίζονται σαφώς.
Κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων αυτών, τα κράτη μέλη, κατά περίπτωση, περιγράφουν τη συμβολή των μέσων και των μέτρων που απαριθμούνται στο παράρτημα IVα στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων και αξιολογούν τη χρησιμότητα των παραδειγμάτων των μέτρων που αναφέρονται στο παράρτημα IV ή άλλων ενδεδειγμένων μέτρων. Τα προγράμματα περιγράφουν επίσης τα υφιστάμενα μέτρα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων και τη συμβολή τους στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Ο στόχος και τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη ρήξη της σχέσης μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με την παραγωγή αποβλήτων. 2α. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν ειδικά προγράμματα πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων στο πλαίσιο των προγραμμάτων τους για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
Η Επιτροπή δημιουργεί ένα σύστημα για την ανταλλαγή πληροφοριών σε σχέση με τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την πρόληψη των αποβλήτων και αναπτύσσει κατευθυντήριες γραμμές προς στήριξη των κρατών μελών στην προετοιμασία των προγραμμάτων.» Σύμφωνα με το άρθρο 30 της Οδηγίας, τόσο τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων όσο και τα προγράμματα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων θα πρέπει να αξιολογούνται και να αναθεωρούνται, εφόσον ενδείκνυται ή απαιτείται, τουλάχιστον ανά εξαετία. Επίσης, το άρθρο 31 της Οδηγίας επιβάλλει τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων, των αρχών και του ευρέος κοινού στην εκπόνηση των προγραμμάτων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων καθώς και το δικαίωμα πρόσβασης σε αυτά μετά την εκπόνησή τους, περιλαμβανομένης της υποχρέωσης ανάρτησής τους σε ιστοχώρο στον οποίο θα έχει ελεύθερη πρόσβαση το κοινό.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 29 Μέτρα που μπορεί να επηρεάσουν τις προϋποθέσεις-πλαίσια σχετικά με την παραγωγή αποβλήτων
Χρήση μέτρων σχεδιασμού ή άλλα οικονομικά μέσα που προάγουν την αποτελεσματική χρήση των πόρων.
Προαγωγή της έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της επίτευξης καθαρότερων προϊόντων και τεχνολογιών που παράγουν λιγότερα απόβλητα καθώς και διανομή και χρήση των αποτελεσμάτων της εν λόγω έρευνας και ανάπτυξης.
Ανάπτυξη αποτελεσματικών και χρήσιμων δεικτών για τις περιβαλλοντικές πιέσεις που συνδέονται με την παραγωγή αποβλήτων με στόχο τη συμβολή στην πρόληψη παραγωγής αποβλήτων σε όλα τα επίπεδα, από τις συγκρίσεις προϊόντων σε κοινοτικό επίπεδο μέχρι δράσεις που αναλαμβάνονται με πρωτοβουλίες των τοπικών αρχών και μέτρα σε εθνικό επίπεδο. Μέτρα που μπορεί να επηρεάσουν τις φάσεις σχεδιασμού, παραγωγής και διανομής
Προαγωγή του οικολογικού σχεδιασμού (συστηματική ενσωμάτωση περιβαλλοντικών μελημάτων στον σχεδιασμό προϊόντων με στόχο τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων του προϊόντος καθ’ όλο τον κύκλο της ζωής του).
Παροχή πληροφοριών για τεχνικές πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών από τη βιομηχανία.
Οργάνωση της εκπαίδευσης των αρμόδιων αρχών όσον αφορά την εισαγωγή των απαιτήσεων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων στις άδειες που εκδίδονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας και της οδηγίας 96/61/ΕΚ.
Ένταξη μέτρων πρόληψης της παραγωγής αποβλήτων σε εγκαταστάσεις που δεν υπάγονται στην οδηγία 96/61/ΕΚ. Ανάλογα με την περίπτωση, στα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται και αξιολογήσεις ή σχέδια πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων.
Προσφυγή σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης ή παροχή στήριξης στις επιχειρήσεις με οικονομικά, συμβουλευτικά ή άλλα μέσα. Τα μέτρα αυτά μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στις περιπτώσεις που αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις και λειτουργούν μέσω καθιερωμένων δικτύων επιχειρήσεων. καταρτίσουν τα δικά τους σχέδια ή στόχους πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων ή να διορθώσουν τα προϊόντα ή τις συσκευασίες που παράγουν απόβλητα.
Προαγωγή αξιόπιστων συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένου του EMAS και του ISO 14001. Μέτρα που μπορεί να επηρεάσουν τις φάσεις κατανάλωσης και χρήσης
Οικονομικά μέσα, όπως κίνητρα για καθαρές προμήθειες ή καθιέρωση υποχρεωτικής πληρωμής από τους καταναλωτές για συγκεκριμένα αντικείμενα ή στοιχεία συσκευασίας που θα μπορούσαν αλλιώς να διατίθενται δωρεάν.
Προσφυγή σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης και παροχής πληροφοριών που απευθύνονται στο ευρύ κοινό ή σε ειδικές ομάδες καταναλωτών.
Προαγωγή αξιόπιστων οικολογικών σημάτων.
Συμφωνίες με τη βιομηχανία, όπως η χρήση επιτροπών προϊόντων όπως εκείνες που συγκροτούνται στο πλαίσιο των Ολοκληρωμένων Πολιτικών Προϊόντων ή με λιανοπωλητές, για τη διάθεση πληροφοριών σχετικά με την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και με προϊόντα που έχουν λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Στο πλαίσιο δημόσιων και εταιρικών προμηθειών, ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών κριτηρίων και των κριτηρίων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων σε δημοπρασίες και συμβάσεις, σύμφωνα με το Εγχειρίδιο για Περιβαλλοντικές Δημόσιες Προμήθειες που δημοσίευσε η Επιτροπή στις 29 Οκτωβρίου 2004.
Προαγωγή της επαναχρησιμοποίησης ή/και επιδιόρθωσης κατάλληλων απορριφθέντων προϊόντων ή των συστατικών στοιχείων τους, ιδίως μέσω της χρήσης εκπαιδευτικών ή οικονομικών μέτρων, μέτρων εφοδιαστικής ή άλλων μέτρων, όπως η παροχή στήριξης σε διαπιστευμένα δίκτυα επισκευής και επαναχρησιμοποίησης ή στη σύστασή τους, ιδίως σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.» Τέλος, στο Παράρτημα IVα απαριθμούνται παραδείγματα οικονομικών μέσων και άλλων μέτρων για την παροχή κινήτρων εφαρμογής της ιεράρχησης των αποβλήτων.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IVα
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΟΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 (*) ταφή ως τη λιγότερο προτιμώμενη επιλογή για τη διαχείριση των αποβλήτων
προγράμματα «πληρώνω όσο πετάω», που χρεώνουν τους παραγωγούς αποβλήτων με βάση την πραγματική ποσότητα των παραγόμενων αποβλήτων και προσφέρουν κίνητρα για διαχωρισμό στην πηγή των ανακυκλώσιμων αποβλήτων και για τη μείωση των μεικτών αποβλήτων
φορολογικά κίνητρα για τη δωρεά προϊόντων, ιδίως τροφίμων
προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για διάφορους τύπους αποβλήτων, και μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας, της οικονομικής αποδοτικότητας και της διακυβέρνησής τους
προγράμματα καταβολής εγγύησης-επιστροφής και άλλα μέτρα που ενθαρρύνουν την αποτελεσματική συλλογή χρησιμοποιημένων προϊόντων και υλικών
ορθός σχεδιασμός των επενδύσεων σε υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, μεταξύ άλλων μέσω των ταμείων της Ένωσης
βιώσιμες δημόσιες συμβάσεις για την ενθάρρυνση της καλύτερης διαχείρισης των αποβλήτων και τη χρήση ανακυκλωμένων προϊόντων και υλικών
σταδιακή κατάργηση επιδοτήσεων που δεν είναι σύμφωνες με την ιεράρχηση των αποβλήτων
χρήση φορολογικών μέτρων ή άλλων μέσων για την προώθηση της αποδοχής προϊόντων και υλικών που έχουν προετοιμαστεί για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση
υποστήριξη της έρευνας και καινοτομίας σε προηγμένες τεχνολογίες ανακύκλωσης και ανακατασκευής
χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών επεξεργασίας αποβλήτων
οικονομικά κίνητρα για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, ιδίως για την προώθηση της πρόληψης της παραγωγής αποβλήτων και την ευρύτερη χρήση προγραμμάτων χωριστής συλλογής, με παράλληλη αποφυγή της υποστήριξης για υγειονομική ταφή και αποτέφρωση
εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού, ιδίως για τη χωριστή συλλογή, την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και τη μείωση των απορριμμάτων, και ενσωμάτωση των θεμάτων αυτών στην εκπαίδευση και την κατάρτιση
συστήματα συντονισμού, μεταξύ άλλων με ψηφιακά μέσα, μεταξύ όλων των αρμόδιων δημόσιων αρχών που συμμετέχουν στη διαχείριση των αποβλήτων συμφωνιών και την υποβολή στοιχείων από τις επιχειρήσεις, σχετικά με τα απόβλητα. (*) Τα εν λόγω μέσα και μέτρα μπορούν να παρέχουν κίνητρα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, που αποτελεί την κορυφαία βαθμίδα της ιεράρχησης των αποβλήτων, και στο παράρτημα IV παρατίθεται πλήρης κατάλογος πιο συγκεκριμένων παραδειγμάτων μέτρων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων. Οδηγία 94/62/ΕΚ για τη συσκευασία και τα απορρίμματα συσκευασίας Η Οδηγία, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την Οδηγία (ΕΕ) 2018/852, αποσκοπεί στην εναρμόνιση των εθνικών μέτρων που αφορούν στη διαχείριση των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας, προκειμένου, αφενός, να προληφθούν και να μειωθούν οι επιπτώσεις τους επί του περιβάλλοντος όλων των κρατών μελών καθώς και των τρίτων χωρών, εξασφαλίζοντας, με τον τρόπο αυτό, υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος, και, αφετέρου, να διασφαλιστεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να αποφευχθούν εμπόδια στο εμπόριο, καθώς και στρεβλώσεις και περιορισμοί του ανταγωνισμού εντός της Κοινότητας. Και η Οδηγία για τη συσκευασία θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την πρόληψη, ορίζοντας στο άρθρο 1(2) ότι τα μέτρα που θεσπίζονται αποσκοπούν, κατά πρώτη προτεραιότητα, στην πρόληψη της δημιουργίας απορριμμάτων συσκευασίας και, ως περαιτέρω θεμελιώδεις αρχές, στην επαναχρησιμοποίηση των συσκευασιών, στην ανακύκλωση και σε άλλες μορφές ανάκτησης των απορριμμάτων συσκευασίας και, ως εκ τούτου, στη μείωση της τελικής διάθεσης των απορριμμάτων αυτών, προκειμένου να συμβάλει στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία. Το άρθρο 4 της Οδηγίας ορίζει αναλυτικά τόσο την έννοια όσο και το περιεχόμενο των μέτρων πρόληψης δημιουργίας απορριμμάτων συσκευασίας, ορίζοντας ότι: «Άρθρο 4 Πρόληψη
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, παράλληλα με τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο 9, εφαρμόζονται και άλλα προληπτικά μέτρα για την πρόληψη της παραγωγής απορριμμάτων συσκευασίας και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των συσκευασιών. Αυτά τα άλλα προληπτικά μέτρα μπορούν να συνίστανται σε εθνικά προγράμματα, κίνητρα μέσω προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού προκειμένου να ελαχιστοποιείται η περιβαλλοντική επίπτωση της συσκευασίας, ή παρεμφερείς δράσεις οι οποίες υιοθετούνται, εφόσον χρειάζεται, σε συνεννόηση με τους οικονομικούς παράγοντες, τις οργανώσεις καταναλωτών και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, και σχεδιάζονται έτσι ώστε Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν οικονομικά μέσα και άλλα μέτρα, με σκοπό την παροχή κινήτρων για την εφαρμογή της ιεράρχησης των αποβλήτων, όπως εκείνα που αναφέρονται στο παράρτημα IVα της οδηγίας 2008/98/ΕΚ ή άλλα κατάλληλα μέσα και μέτρα. 1α. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για τη σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο έδαφός τους. Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν τη θέσπιση εθνικών στόχων μείωσης, τη διατήρηση ή εισαγωγή οικονομικών μέσων καθώς και την επιβολή περιορισμών εμπορίας κατά παρέκκλιση από το άρθρο 18, εφόσον οι περιορισμοί αυτοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις. Τα μέτρα αυτά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ανάκτησης ή διάθεσης των λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τις δυνατότητες ανακύκλωσης και λιπασματοποίησής τους, την ανθεκτικότητά τους ή τη συγκεκριμένη χρήση για την οποία προορίζονται. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ένα ή αμφότερα από τα κατωτέρω μέτρα:
- α) λήψη μέτρων που εξασφαλίζουν ότι το ετήσιο επίπεδο κατανάλωσης δεν θα
υπερβαίνει τις 90 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και τις 40 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ή ισοδύναμους στόχους εκφρασμένους σε βάρος. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τους εθνικούς στόχους κατανάλωσης,
- β) έκδοση πράξεων που εξασφαλίζουν ότι, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου
2018, οι λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς δεν θα παρέχονται δωρεάν στα σημεία πώλησης εμπορευμάτων ή προϊόντων, εκτός αν τεθούν σε εφαρμογή εξίσου αποτελεσματικά μέσα. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τις εν λόγω πράξεις. Από 27 Μαΐου 2018 τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με την ετήσια κατανάλωση λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς όταν υποβάλλουν στοιχεία για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 12. Έως 27 Μαΐου 2016 η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό της μεθόδου υπολογισμού της ετήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και για την προσαρμογή των μορφότυπων υποβολής στοιχείων που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3. 1β. Με την επιφύλαξη του άρθρου 15, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα, όπως η χρησιμοποίηση οικονομικών μέσων και εθνικών στόχων μείωσης, όσον αφορά οποιοδήποτε είδος πλαστικής σακούλας μεταφοράς, ανεξάρτητα από το πάχος του τοιχώματος. 1γ. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, τουλάχιστον κατά το πρώτο έτος μετά την 27η Νοεμβρίου 2016, ενθαρρύνουν ενεργά τη διοργάνωση εκστρατειών για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.
Η Επιτροπή συμβάλλει στην προαγωγή της πρόληψης ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη κατάλληλων ευρωπαϊκών προτύπων, σύμφωνα με το άρθρο 10. Τα πρότυπα αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση της περιβαλλοντικής επίπτωσης της συσκευασίας σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10.» Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 14 της Οδηγίας, τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν στα σχέδια διαχείρισης και στα προγράμματα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων ειδικό κεφάλαιο για τη διαχείριση των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασιών. Οδηγία (ΕΕ) 2019/904 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον Η παρούσα Οδηγία – όπως άλλωστε και η Οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην πρόληψη, όπως φαίνεται άλλωστε ήδη στο σχετικό προοίμιο, όπου τονίζεται – μεταξύ άλλων – ότι η Οδηγία προωθεί κυκλικές προσεγγίσεις που δίνουν προτεραιότητα σε βιώσιμα και μη τοξικά επαναχρησιμοποιήσιμα προϊόντα και συστήματα επαναχρησιμοποίησης αντί των προϊόντων μίας χρήσης, με στόχο κυρίως τη μείωση της ποσότητας των αποβλήτων. Η πρόληψη αποβλήτων βρίσκεται στην κορυφή της ιεράρχησης όσον αφορά τα απόβλητα κατά την οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Στόχος της Οδηγίας, σύμφωνα με το άρθρο 1, είναι η πρόληψη και η μείωση του αντίκτυπου ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον, ιδίως στο υδάτινο περιβάλλον, και στην ανθρώπινη υγεία, καθώς και η προώθηση της μετάβασης σε κυκλική οικονομία με καινοτόμα και βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, προϊόντα και υλικά, συμβάλλοντας έτσι στην αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 4, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη φιλόδοξης και σταθερής μείωσης της κατανάλωσης των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στο μέρος Α του παραρτήματος (κυπελάκια και περιέκτες τροφίμων), σύμφωνα με τους γενικούς στόχους της πολιτικής της Ένωσης για τα απόβλητα, και ειδικότερα για την πρόληψη της Τέλος, το άρθρο 11 προβλέπει τον συντονισμό και την εναρμόνιση των μέτρων που λαμβάνονται σύμφωνα με την παρούσα Οδηγία και με άλλα μέτρα, σχέδια και προγράμματα, μεταξύ άλλων και με τα προγράμματα πρόληψης αποβλήτων, ορίζοντας ότι:
Άρθρο 11
Συντονισμός των μέτρων Με την επιφύλαξη του άρθρου 4 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της παρούσας οδηγίας, κάθε κράτος μέλος διασφαλίζει ότι τα μέτρα που λαμβάνει για να μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο και να εφαρμόσει την παρούσα οδηγία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος και είναι συνεπή με τα προγράμματα μέτρων που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 13 της οδηγίας 2008/56/ΕΚ για όσα κράτη μέλη έχουν θαλάσσια ύδατα, τα προγράμματα μέτρων που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και τα προγράμματα πρόληψης αποβλήτων που θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 28 και 29 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ και τα σχέδια παραλαβής και διαχείρισης αποβλήτων που θεσπίζονται δυνάμει της οδηγίας (ΕΕ) 2019/883. ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΝΟΜΟΣ 4819/2021 (Α 129/23.7.2021) - Ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων - Ενσωμάτωση των Οδηγιών 2018/851 και 2018/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ περί αποβλήτων και της Οδηγίας 94/62/ΕΚ περί συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασιών, πλαίσιο οργάνωσης του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, διατάξεις για τα πλαστικά προϊόντα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, χωροταξικές - πολεοδομικές, ενεργειακές και συναφείς επείγουσες ρυθμίσεις Ο νόμος 4819/2021, ο οποίος δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο 2021, αποτελεί το νέο ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων και την ανακύκλωση, ενσωματώνοντας τις Οδηγίες 2018/851 και 2018/852 στο εθνικό δίκαιο. Με τις διατάξεις του Μέρους Β ενσωματώνεται η Οδηγία 2008/98/ΕΚ περί αποβλήτων όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/851, ενώ με τις διατάξεις του Μέρους Γ ενσωματώνεται η Οδηγία 94/62/ΕΚ περί συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασιών όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/852. Με τις διατάξεις του νέου νόμου 4819/2021 εισάγονται μεταρρυθμίσεις με τις οποίες επιδιώκεται η αναστροφή της πυραμίδας της ιεράρχησης στη διαχείριση αποβλήτων. Βασικοί άξονες είναι η πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων, η μείωση των αρνητικών συνεπειών της παραγωγής και της διαχείρισης αποβλήτων, η αύξηση της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και της ανακύκλωσης, ο περιορισμός του συνολικού αντικτύπου της χρήσης των πόρων και η βελτίωση της αποδοτικότητάς Εναλλακτικής Διαχείρισης, ενώ ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για τις συσκευασίες και την εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασίας. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη μεταρρυθμιστική παρέμβαση στο θεσμικό πλαίσιο, με την οποία οι διατάξεις περί αποβλήτων και εναλλακτικής διαχείρισης ενοποιούνται, εκσυγχρονίζονται και προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της κυκλικής οικονομίας στο πλαίσιο των κατευθύνσεων και των οδηγιών της ΕΕ. . Ειδικότερα, με τον νόμο 4819/2021 αντικαθίστανται διατάξεις του ν. 4042/2012 (Α’ 24) «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ - Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ - Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» που αποτελούσε το προγενέστερο πλαίσιο για τη διαχείριση αποβλήτων, καθώς και διατάξεις του ν. 2939/2001 (Α’ 179) «Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών». Ειδικά για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών, με τις διατάξεις του Μέρους Γ του ν. 4819/2021 θεσπίζονται μέτρα που αποσκοπούν, κατά προτεραιότητα, στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων συσκευασίας και, περαιτέρω, στην επαναχρησιμοποίηση των συσκευασιών, στην ανακύκλωση και σε άλλες μορφές ανάκτησης των αποβλήτων συσκευασίας και, ως εκ τούτου, στη μείωση της τελικής διάθεσης των αποβλήτων αυτών, εξασφαλίζοντας την προστασία του περιβάλλοντος, την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την αποφυγή εμποδίων στο εμπόριο, καθώς και την αποφυγή στρεβλώσεων και περιορισμών στον ανταγωνισμό. Ο νόμος παρέχει επίσης νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοση σειράς υπουργικών και κοινών υπουργικών αποφάσεων που αφορούν στην αναλυτικότερη ρύθμιση επιμέρους θεμάτων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 72 και 92, για τις διατάξεις του Μέρους Β και Γ, αντίστοιχα. Όσον αφορά ειδικά στην πρόληψη, η παρ. 11 του άρθρου 3 καθιερώνει τον ορισμό της «πρόληψης» σε πλήρη εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2018/851, ενώ το άρθρο 4 του νόμου μεταφέρει αποτελεσματικά το άρθρο 4 της Οδηγίας, καθορίζοντας την ιεράρχηση των δράσεων διαχείρισης, όπου η πρόληψη τίθεται ως πρώτη προτεραιότητα. Επίσης στα άρθρα 16 έως και 21 λαμβάνονται μέτρα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων, όπως για την προώθηση βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, την υποχρέωση ενημέρωσης περί επισκευάσιμων και αναβαθμίσιμων προϊόντων, τη δημιουργία Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών, την απαγόρευση καταστροφής προϊόντων, καθώς και ειδικότερα μέτρα για την πρόληψη και παρακολούθηση αποβλήτων τροφίμων. Το άρθρο 57 του ν. 4819/2021, μεταφέροντας το αντίστοιχο άρθρο 29 της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ, εξειδικεύει περαιτέρω σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων, ορίζοντας:
Άρθρο 57
Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκπονεί το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων στο οποίο περιλαμβάνονται, κατ’ ελάχιστο, τα μέτρα πρόληψης
Το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων περιγράφει τη συμβολή των μέσων και των μέτρων που απαριθμούνται στο Παράρτημα IVα του Μέρους Β’ στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων και αξιολογείται η χρησιμότητα των παραδειγμάτων των μέτρων που αναφέρονται στο Παράρτημα IV του Μέρους Β’ ή άλλων ενδεδειγμένων μέτρων. Το Πρόγραμμα περιγράφει τα υφιστάμενα μέτρα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων και τη συμβολή τους στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων. Τα μέτρα αποσκοπούν στην αποσύνδεση της σχέσης μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με την παραγωγή αποβλήτων.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων εγκρίνεται με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.
Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται υπό τους όρους επαναχρησιμοποίησης που ορίζει η ίδια η πηγή ΦΕΚ, όχι υπό άδεια της Legalize ούτε υπό άδεια δημόσιου τομέα.
ΦΕΚ
Δημόσιος τομέας (επίσημα κρατικά κείμενα)