Νόμοι — ΦΕΚ A' 84/2002

This Convention applies to all international carriage of persons, baggage or cargo performed by aircraft for re?ward. It applies equally to gratuitous carriage by aircraft performed by an air transport undertaking.

For the purposes of this Convention, the expression in?ternational carriage means any carriage in which, accord?ing to the agreement between the parties, the place of de?parture and the place of destination, whether or not there be a break in the carriage or a transhipment, are situated ei?ther within the territories of two States Parties, or within the territory of a single State Party if there is an agreed stopping place within the territory of another State, even if that State is not a State Party. Carriage between two points within the territory of a single State Party without an agreed stopping place within the territory of another State is not internation?al carriage for the purposes of this Convention.

Carriage to be performed by several successive carri?ers is deemed, for the purposes of this, Convention, to be one undivided carriage if it has been regarded by the par?ties as a single operation. whether it had been agreed up?on under the form of a single contract or of a series of con?tracts, and it does not lose its international character mere?ly because one contract or a series of contracts is to be performed entirely within the territory of the same State.

This Convention applies also to carriage as set out in Chapter V, subject to the terms contained therein. Article 2 - Carriage Performed by State and Carriage of Postal Items

This Convention applies to carriage performed by the Slate or by legally constituted public bodies provided it falls within the conditions laid down in Article 1.

In the carriage of postal items, the carrier shall be liable only to the relevant postal administration in accordance with the rules applicable to the relationship between the carriers and the postal administrations.

Except as provided in paragraph 2 of this Article, the provisions of this Convention shall not apply to the carriage of postal items. 1337 Article 3 - Passengers and Baggage

In respect of carriage of passengers, an individual or collective document of carriage shall be delivered contain?ing: (a) an indication of the places of departure and desti?nation; (b) if the places of departure and destination are within the territory of a single State Party, one or more agreed stopping places being within the territory of another State, an indication of at least one such stopping place.

Any other means which preserves the information in?dicated in paragraph 1 may be substituted for the delivery of the document referred to in that paragraph. If any such other means is used, the carrier shall offer to deliver to the passenger a written statement of the information so pre?served.

The carrier shall deliver to the passenger a baggage identification tag for each piece of checked baggage.

The passenger shall be given written notice to the ef?fect that where this Convention is applicable it governs and may limit the liability of carriers in respect of death or injury and for destruction or loss of. or damage to, baggage, and to delay.

Non-compliance with the provisions of the foregoing paragraphs shall not affect the existence or the validity of the contract of carriage, which shall, nonetheless, be sub?ject to the rules of this Convention including those relating to limitation of liability. Article 4 - Cargo

In respect of the carriage of cargo, an air waybill shall be delivered.

Any other means which preserves a record of the car?riage to be performed may be substituted for the delivery of an air waybill. If such other means are used, the carrier shall, if so requested by the consignor, deliver to the con?signor a cargo receipt permitting identification of the con?signment and access to the information contained in the record preserved by such other means. Article 5 - Contents of Air Waybill or Cargo Receipt The air waybill or the cargo receipt shall include: (a) an indication of the places of departure and desti?nation; (b) if the places of departure and destination are within the territory of a single State Party, one or more agreed stopping places being within the territory of another State, an indication of at least one such stopping place; and (c) an indication of the weight of the consignment. Article 6 - Document Relating to the Nature of the Cargo The consignor may be required, if necessary to meet the formalities of customs, police and similar public authori?ties, to deliver a document indicating the nature of the car?go. This provision creates for the carrier no duty, obligation or liability resulting therefrom. Article 7 - Description of Air Waybill

The air waybill shall be made out by the consignor in three original parts.

The first part shall be marked «for the carrier»; it shall be signed by the consignor. The second part shall be marked «for the consignee»; it shall be signed by the con?signor and by the carrier. The third part shall be signed by the carrier who shall hand it to the consignor after the car?go has been accepted.

The signature of the carrier and that of the consignor may be printed or stamped.

If, at the request of the consignor, the carrier makes out the air waybill, the carrier shall be deemed, subject to proof to the contrary, to have done so on behalf of the con?signor. Article 8 - Documentation for Multiple Packages When there is more than one package: (a) the carrier of cargo has the right to require the con?signor to make out separate air waybills; (b) the consignor has the right to require the carrier to de?liver separate cargo receipts when the other means re?ferred to in paragraph 2 of Article 4 are used. Article 9 - Non-compliance with Documentary Requirements Non-compliance with the provisions of Articles 4 to 8 shall not affect the existence or the validity of the contract of carriage, which shall, nonetheless, be subject to the rules of this Convention including those relating to limi?tation of liability. Article 10 - Responsibility for Particulars of Documentation

The consignor is responsible for the correctness of the particulars and statements relating to the cargo inserted by it or on its behalf in the air waybill or furnished by it or on its behalf to the carrier for insertion in the cargo receipt or for insertion in the record preserved by the other means re?ferred to in paragraph 2 of Article 4. The foregoing shall al?so apply where the person acting on behalf of the con?signor is also the agent of the carrier.

The consignor shall indemnify the carrier against all damage suffered by it, or by any other person to whom the carrier is liable, by reason of the irregularity, incorrectness or incompleteness of the particulars and statements fur?nished by the consignor or on its behalf.

Subject to the provisions of paragraphs 1 and 2 of this Article, the carrier shall indemnify the consignor against all damage suffered by it, or by any other person to whom the consignor is liable, by reason of the irregularity, incorrect?ness or incompleteness of the particulars and statements inserted by the carrier or on its behalf in the cargo receipt or in the record preserved by the other means referred to in paragraph 2 of Article 4. Article 11 - Evidentiary Value of Documentation

The air waybill or the cargo receipt is prima facie evi?dence of the conclusion of the contract, of the acceptance of the cargo and of the conditions of carriage mentioned therein. 1338 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) the quantity, volume and condition of the cargo do not con?stitute evidence against the carrier except so far as they both have been, and are stated in the air waybill or the car?go receipt to have been, checked by it in the presence of the consignor, or relate to the apparent condition of the cargo. Article 12 - Right of Disposition of Cargo

Subject to its liability to carry out all its obligations un?der the contract of carriage, the consignor has the right to dispose of the cargo by withdrawing it at the airport of de?parture or destination, or by stopping it in the course of the journey on any landing, or by calling for it to be delivered at the place of destination or in the course of the journey to a person other than the consignee originally designated, or by requiring it to be returned to the airport of departure. The consignor must not exercise this right of disposition in such a way as to prejudice the carrier or other consignors and must reimburse any expenses occasioned by the exercise of this right.

If it is impossible to carry out the instructions of the con?signor, the carrier must so inform the consignor forthwith.

If the carrier carries out the instructions of the con?signor for the disposition of the cargo without requiring the production of the part of the air waybill or the cargo receipt delivered to the latter, the carrier will be liable, without prej?udice to its right of recovery from the consignor, for any damage which may be caused thereby to any person who is lawfully in possession of that part of the air waybill or the cargo receipt.

The right conferred on the consignor ceases at the mo?ment when that of the consignee begins in accordance with Article 13. Nevertheless, if the consignee declines to accept the cargo, or cannot be communicated with, the consignor resumes its right of disposition. Article 13 - Delivery of the Cargo

Except when the consignor has exercised its right un?der Article 12, the consignee is entitled, on arrival of the car?go at the place of destination, to require the carrier to de?liver the cargo to it, on payment of the charges due and on complying with the conditions of carriage.

Unless it is otherwise agreed, it is the duty of the carri?er to give notice to the consignee as soon as the cargo ar?rives.

If the carrier admits the loss of the cargo, or if the car?go has not arrived at the expiration of seven days after the date on which it ought to have arrived, the consignee is en?titled to enforce against the carrier the rights which flow from the contract of carriage. Article 14 - Enforcement of the Rights of Consignor and Consignee The consignor and the consignee can respectively en?force all the rights given to them by Articles 12 and 13, each in its own name, whether it is acting in its own interest or in the interest of another, provided that it carries out the obli?gations imposed by the contract of carriage. Article 15 - Relations of Consignor and Consignee or Mutual Relations of Third Parties

Articles 12, 13 and 14 do not affect either the relations of the consignor and the consignee with each other or the mutual relations of third parties whose rights are «derived either from the consignor or from the consignee.

The provisions of Articles 12, 13 and 14 can only be varied by express provision in the air waybill or the cargo receipt. Article 16 - Formalities of Customs, Police or Other Public Authorities

The consignor must furnish such information and such documents as are necessary to meet the formalities of customs, police and any other public authorities before the cargo can be delivered to the consignee. The consignor is liable to the carrier for any damage occasioned by the ab?sence, insufficiency or irregularity of any such information or documents, unless the damage is due to the fault of the carrier. its servants or agents.

The carrier is under no obligation to enquire into the correctness or sufficiency of such information or docu?ments. Chapter III Liability of the Carrier and Extent of Compensation for Damage Article 17 - Death and Injury of Passengers - Damage to Baggage

The carrier is liable for damage sustained in case of death or bodily injury of a passenger upon condition only that the accident which caused the death or injury took place on board the aircraft or in the course of any of the op?erations of embarking or disembarking.

The carrier is liable for damage sustained in case of de?struction or loss of, or of damage to, checked baggage up?on condition only that the event which caused the destruc?tion, loss or damage took place on board the aircraft or during any period within which the checked baggage was in the charge of the carrier. However, the carrier is not liable if and to the extent that the damage resulted from the in?herent defect, quality or vice of the baggage. In the case of unchecked baggage, including personal items, the carrier is liable if the damage resulted from its fault or that of its servants or agents.

If the carrier admits the loss of the checked baggage, or if the checked baggage has not arrived at the expiration of twenty-one days after the date on which it ought to have arrived, the passenger is entitled to enforce against the car?rier the rights which flow from the contract of carriage.

Unless otherwise specified, in this Convention the term «baggage» means both checked baggage and unchecked baggage. Article 18 - Damage to Cargo

The carrier is liable for damage sustained in the event of the destruction or loss of, or damage to, cargo upon condition only that the event which caused the damage so sustained took place during the carriage by air.

However, the carrier is not liable if and to the extent it ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1339 (b) defective packing of that cargo performed by a per?son other than the carrier or its servants or agents; (c) an act of war or an armed conflict; (d) an act of public authority carried out in connection with the entry, exit or transit of the cargo.

The carriage by air within the meaning of paragraph 1 of this Article comprises the period during which the cargo is in the charge of the carrier.

The period of the carriage by air does not extend to any carriage by land, by sea or by inland waterway performed outside an airport. If, however, such carriage takes place in the performance of a contract for carriage by air, for the purpose of loading, delivery or transhipment, any damage is presumed, subject to proof to the contrary, to have been the result of an event which took place during the carriage by air. If a carrier, without the consent of the consignor, substitutes carriage by another mode of transport for the whole or part of a carriage intended by the agreement be?tween the parties to be carriage by air, such carriage by an?other mode of transport is deemed to be within the period of carriage by air. Article 19 - Delay The carrier is liable for damage occasioned by delay in the carriage by air of passengers, baggage or cargo. Nev?ertheless, the carrier shall not be liable for damage occa?sioned by delay if it proves that it and its servants and agen?ts took all measures that could reasonably be required to avoid the damage or that it was impossible for it or them to take such measures. Article 20 - Exoneration If the carrier proves that the damage was caused or con?tributed to by the negligence or other wrongful act or omis?sion of the person claiming compensation, or the person from whom he or she derives his or her rights, the carrier shall be wholly or partly exonerated from its liability to the claimant to the extent that such negligence or wrongful act or omission caused or contributed to the damage. When by reason of death or injury of a passenger compensation is claimed by a person other than the passenger, the carri?er shall likewise be wholly or partly exonerated from its lia?bility to the extent that it proves that the damage was caused or contributed to by the negligence or other wrong?ful act or omission of that passenger. This Article applies to all the liability provisions in this Convention, including para?graph 1 of Article 21. Article 21 - Compensation in Case of Death or Injury of Passengers

For damages arising under paragraph 1 of Article 17 not exceeding 100 000 Special Drawing Rights for each passenger, the carrier shall not be able to exclude or limit its liability.

The carrier shall not be liable for damages arising un?der paragraph 1 of Article 17 to the extent that they exceed for each passenger 100 000 Special Drawing Rights if the carrier proves that: (a) such damage was hot due to the negligence or other wrongful act or omission of the carrier or its servants or agents; or (b) such damage was solely due to the negligence or oth?er wrongful act or omission of a third party. Article 22 - Limits of Liability in Relation to Delay, Baggage and Cargo

In the case of damage caused by delay as specified in Article 19 in the carriage of persons, the liability of the car?rier for each passenger is limited to 4 150 Special Drawing Rights.

In the carriage of baggage, the liability of the carrier in the case of destruction, loss, damage or delay is limited to 1 000 Special Drawing Rights for each passenger unless the passenger has made, at the time when the checked baggage was handed over to the carrier, a special decla?ration of interest in delivery at destination and has paid a supplementary sum if the case so requires. In that case the carrier will be liable to pay a sum not exceeding the de?clared sum, unless it proves that the sum is greater than the passenger’s actual interest in delivery at destination.

In the carriage of cargo, the liability of the carrier in the case of destruction, loss, damage or delay is limited to a sum of 17 Special Drawing Rights per kilogramme, unless the consignor has made, at the time when the package was handed over to the carrier, a special declaration of interest in delivery at destination and has paid a supplementary sum if the case so requires. In that case the carrier will be liable to pay a sum not exceeding the declared sum, unless it proves that the sum is greater than the consignor’s actual interest in delivery at destination.

In the case of destruction, loss, damage or delay of part of the cargo, or of any object contained therein, the weight to be taken into consideration in determining the amount to which the carrier’s liability is limited shall be on?ly the total weight of the package or packages concerned. Nevertheless. when the destruction, loss, damage or delay of a part of the cargo, or of an object contained therein, af?fects the value of other packages covered by the same air waybill, or the same receipt or, if they were not issued, by the same record preserved by the other means referred to in paragraph 2 of Article 4, the total weight of such package or packages shall also be taken into consideration in de?termining the limit of liability.

The foregoing provisions of paragraphs 1 and 2 of this; Article shall not apply if it is proved that the damage resul?ted from an act or omission of the carrier, its servants or agents, done with intent to cause damage or recklessly and with knowledge that damage would probably result; provided that, in the case of such act or omission of a servant or agent, it is also proved that such servant or agent was acting within the scope of its employment.

The limits prescribed in Article 21 and in this Article shall not prevent the court from awarding, in accordance with its own law, in addition, the whole or part of the court costs and of the other expenses of the litigation incurred by the plaintiff, including interest. The foregoing provision shall not apply if the amount of the damages awarded, ex?cluding court costs and other expenses of the litigation, does not exceed the sum which the carrier has offered in writing to the plaintiff within a period of six months from the 1340 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

The sums mentioned in terms of Special Drawing Right in this Convention shall be deemed to refer to the Special Drawing Right as defined by the International Monetary Fund. Conversion of the sums into national currencies shall, in case of judicial proceedings, be made according to the value of such currencies in terms of the Special Drawing Right at the date of the judgement. The value of a national currency, in terms of the Special Drawing Right, of a State Party which is a Member of the International Mon?etary Fund, shall be calculated in accordance with the method of valuation applied by the International Monetary Fund, in effect at the date of the judgement, for its oper?ations and transactions. The value of a national currency, in terms of the Special Drawing Right, of a State Party which is not a Member of the International Monetary Fund, shall be calculated in a manner determined by that State.

Nevertheless, those States which are not Members of the International Monetary Fund and whose law does not permit the application of the provisions of paragraph 1 of this Article may, at the time of ratification or accession or at any time thereafter, declare that the limit of liability of the carrier prescribed in Article 21 is fixed at a sum of 1 500 000 monetary units per passenger in judicial proceedings in their territories; 62 500 monetary units per passenger with respect to paragraph 1 of Article 22; 15 000 monetary units per passenger with respect to paragraph 2 of Article 22; and 250 monetary units per kilogramme with respect to paragraph 3 of Article 22. This monetary unit corresponds to sixty-five and a half milligrammes of gold of millesimal fineness nine hundred. These sums may be converted in?to the national currency concerned in round figures. The conversion of these sums into national currency shall be made according to the law of the State concerned.

The calculation mentioned in the last sentence of paragraph 1 of this Article and the conversion method mentioned in paragraph 2 of this Article shall be made in such manner as to express in the national currency of the State Party as far as possible the same real value for the amounts in Articles 21 and 22 as would result from the ap?plication of the first three sentences of paragraph 1 of this Article. States Parties shall communicate to the de?positary the manner of calculation pursuant to paragraph 1 of this Article, or the result of the conversion in para?graph 2 of this Article as the case may be, when deposi?ting an instrument of ratification, acceptance, approval of or accession to this Convention and whenever there is a change in either. Article 24 - Review of Limits

Without prejudice to the provisions of Article 25 of this Convention and subject to paragraph 2 below, the limits of liability prescribed in Articles 21, 22 and 23 shall be re?viewed by the Depositary at five-year intervals, the first such review to take place at the end of the fifth year follow?ing the date of entry into force of this Convention, or if the Convention does not enter into force within five years of the date it is first open for signature, within the first year of its entry into force, by reference to an inflation factor which corresponds to the accumulated rate of inflation since the previous revision or in the first instance since the date of en?try into force of the Convention. The measure of the rate of inflation to be used in determining the inflation factor shall be the weighted average of the annual rates of increase or decrease in the Consumer Price Indices of the States whose currencies comprise the Special Drawing Right mentioned in paragraph 1 of Article 23.

If the review referred to in the preceding paragraph concludes that the inflation factor has exceeded 10 per cent, the Depositary shall notify States Parties of a revision of the limits of liability. Any such revision shall become ef?fective six months after its notification to the States Parties. If within three months after its notification to the States Par?ties a majority of the States Parties register their disap?proval, the revision shall not become effective and the De?positary shall refer the matter to a meeting of the States Parties. The Depositary; shall immediately notify all States Parties of the coming into force of any revision.

Notwithstanding paragraph 1 of this Article, the proce?dure referred to in paragraph 2 of this Article shall be ap?plied at any time provided that one-third of the States Par?ties express a desire to that effect and upon condition that the inflation factor referred to in paragraph 1 has exceeded 30 per cent since the previous revision or since the date of entry into force of this Convention if there has been no pre?vious revision. Subsequent reviews using the procedure described in paragraph 1 of this Article will take place at five-year intervals starting at the end of the fifth year follow?ing the date of the reviews under the present paragraph. Article 25 - Stipulation on Limits A carrier may stipulate that the contract of carriage shall be subject to higher limits of liability than those provided for in this Convention or to no limits of liability whatsoever. Article 26 - Invalidity of Contractual Provisions Any provision tending to relieve the carrier of liability or to fix a lower limit than that which is laid down in this Conven?tion shall be null and void, but the nullity of any such provi?sion does not involve the nullity of the whole contract, which shall remain subject to the provisions of this Con?vention. Article 27 - Freedom to Contract Nothing contained in this Convention shall prevent the carrier from refusing to enter into any contract of carriage, from waiving any defences available under the Conven?tion, or from laying down conditions which do not conflict with the provisions of this Convention. Article 28 - Advance Payments In the case of aircraft accidents resulting in death or in?jury of passengers, the carrier shall, if required by its national law, make advance payments without delay to a natural person or persons who are entitled to claim com?pensation in order to meet the immediate economic needs of such persons. Such advance payments shall not con?stitute a recognition of liability and may be offset against any amounts subsequently paid as damages by the carri?er. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1341 Convention or in contract or in tort or otherwise, can only be brought subject to the conditions and such limits of lia?bility as are set out in this Convention without prejudice to the question as to who are the persons who have the right to bring suit and what are their respective rights. In any such action, punitive, exemplary or any other non-com?pensatory damages shall not be recoverable. Article 30 - Servants, Agents - Aggregation of Claims

If an action is brought against a servant or agent of the carrier arising out of damage to which the Convention re?lates, such servant or agent, if they prove that they acted within the scope of their employment, shall be entitled to avail themselves of the conditions and limits of liability which the carrier itself is entitled to invoke under this Con?vention.

The aggregate of the amounts recoverable from the carrier, its servants and agents, in that case, shall not exceed the said limits.

Save in respect of the carriage of cargo, the provisions of paragraphs 1 and 2 of this Article shall not apply if it is proved that the damage resulted from an act or omission of the servant or agent done with intent to cause damage or recklessly and with knowledge that damage would probably result. Article 31 - Timely Notice of Complaints

Receipt by the person entitled to delivery of checked baggage or cargo without complaint is prima facie evi?dence that the same has been delivered in good condition and in accordance with the document of carriage or with the record preserved by the other means referred to in paragraph 2 of Article 3 and paragraph 2 of Article 4.

In the case of damage, the person entitled to delivery must complain to the carrier forthwith after the discovery of the damage, and, at the latest, within seven days from the date of receipt in the case of checked baggage and fourteen days from the date of receipt in the case of cargo. In the case of delay, the complaint must be made at the lat?est within twenty-one days from the date on which the baggage or cargo have been placed at his or her dispos?al.

Every complaint must be made in writing and given or dispatched within the times aforesaid.

If no complaint is made within the times aforesaid, no action shall lie against the carrier, save in the case of fraud on its part. Article 32 - Death of Person Liable In the case of the death of the person liable, an action for damages lies in accordance with the terms of this Conven?tion against those legally representing his or her estate. Article 33 - Jurisdiction

An action for damages must be brought, at the option of the plaintiff, in the territory of one of the States Parties, ei?ther before the court of the domicile of the carrier or of its principal place of business, or where it has a place of busi?ness through which the contract has been made or before the court at the place of destination.

In respect of damage resulting from the death or injury of a passenger, an action may be brought before one of the courts mentioned in paragraph 1 of this Article, or in the ter?ritory of a State Party in which at the time of the accident the passenger has his or her principal and permanent resi?dence-and to or from which the carrier operates services for the carriage of passengers by air, either on its own air?craft, or on another carrier’s aircraft pursuant to a commer?cial agreement, and in which that carrier conducts its busi?ness of carriage of passengers by air from premises leased or owned by the carrier itself or by another carrier with which it has a commercial agreement.

For the purposes of paragraph 2, (a) «commercial agreement» means an agreement, oth?er than an agency agreement, made between carriers and relating to the provision of their joint services for carriage of passengers by air; (b) «principal and permanent residence» means the one fixed and permanent abode of the passenger at the time of the accident. The nationality of the passenger shall not be the determining factor in this regard.

Questions of procedure shall be governed by the law of the court seised of the case. Article 34 - Arbitration

Subject to the provisions of this Article, the parties to the contract of carriage for cargo may stipulate that any dis?pute relating to the liability of the carrier under this Con?vention shall be settled by arbitration. Such agreement shall be in writing.

The arbitration proceedings shall, at the option of the claimant, take place within one of the jurisdictions referred to in Article 33.

The arbitrator or arbitration tribunal shall apply the pro?visions of this Convention.

The provisions of paragraphs 2 and 3 of this Article shall be deemed to be part of every arbitration clause or agreement, and any term of such clause or agreement which is inconsistent therewith shall be null and void. Article 35 - Limitation of Actions

The right to damages shall be extinguished if an action is not brought within a period of two years, reckoned from the date of arrival at the destination, or from the date on which the aircraft ought to have arrived, or from the date on which the carriage stopped.

The method of calculating that period shall be deter?mined by the law of the court seised of the case. Article 36 - Successive Carriage

In the case of carriage to be performed by various suc?cessive carriers and falling within the definition set out in paragraph 3 of Article 1, each carrier which accepts passengers, baggage or cargo is subject to the rules set out in this Convention and is deemed to be one of the par?ties to the contract of carriage in so far as the contract deals with that part of the carriage which is performed under its supervision.

In the case of carriage of this nature, the passenger or any person entitled to compensation in respect of him or 1342 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) and the passenger or consignee who is entitled to delivery will have a right of action against the last carrier, and further, each may take action against the carrier which performed the carriage during which the destruction, loss, damage or delay took place. These carriers will be jointly and severally liable to the passenger or to the consignor or consignee. Article 37 - Right of Recourse against Third Parties Nothing in this Convention shall prejudice the question whether a person liable for damage in accordance with its provisions has a right of recourse against any other per?son. Chapter IV Combined Carriage Article 38 - Combined Carriage

In the case of combined carriage performed partly by air and partly by any other mode of carriage, the provisions of this Convention shall, subject to paragraph 4 of Article 18, apply only to the carriage by air, provided that the car?riage by air falls within the terms of Article 1.

Nothing in this Convention shall prevent the parties in the case of combined carriage from inserting in the docu?ment of air carriage conditions relating to other modes of carriage, provided that the provisions of this Convention ‘are observed as regards the carriage by air. Chapter V Carriage by Air Performed by a Person other than the Contracting Carrier Article 39 - Contracting Carrier - Actual Carrier The provisions of this Chapter apply when a person (hereinafter referred to as «the contracting carrier») as a principal makes a contract of carriage governed by this Convention with a passenger or consignor or with a person acting on behalf of the passenger or consignor, and an?other person (hereinafter referred to as «the actual carrier») performs, by virtue of authority from the contracting carri?er, the whole or part of the carriage, but is not with respect to such part a successive carrier within the meaning of this Convention. Such authority shall be presumed in the ab?sence of proof to the contrary. Article 40 - Respective Liability of Contracting and Actual Carriers If an actual carrier performs the whole or part of carriage which, according to the contract referred to in Article 39, is governed by this Convention, both the contracting carrier and the actual carrier shall, except as otherwise provided in this Chapter, be subject to the rules of this Convention, the former for the whole of the carriage contemplated in the contract, the latter solely for the carriage which it performs. Article 41 - Mutual Liability

The acts and omissions of the actual carrier and of its servants and agents acting within the scope of their em?ployment shall, in relation to the carriage performed by the actual carrier, be deemed to be also those of the contrac?ting carrier.

The acts and omissions of the contracting carrier and of its servants and agents acting within the scope of their employment shall, in relation to the carriage performed by the actual carrier, be deemed to be also those of the actual carrier. Nevertheless, no such act or omission shall subject the actual carrier to liability exceeding the amounts re?ferred to in Articles 21, 22, 23 and 24. Any special agree?ment under which the contracting carrier assumes obli?gations not imposed by this Convention or any waiver of rights or defences conferred by this Convention or any special declaration of interest in delivery at destination contemplated in Article 22 shall not affect the actual carrier unless agreed to by it. Article 42 - Addressee of Complaints and Instructions Any complaint to be made or instruction to be given un?der this Convention to the carrier shall have the same effect whether addressed to the contracting carrier or to the ac?tual carrier. Nevertheless, instructions referred to in Article 12 shall only be effective if addressed to the contracting carrier. Article 43 - Servants and Agents In relation to the carriage performed by the actual carrier, any servant or agent of that carrier or of the contracting car?rier shall, if they prove that they acted within the scope of their employment, be entitled to avail themselves of the conditions and limits of liability which are applicable under this Convention to the carrier whose servant or agent they are, unless it is proved that they acted in a manner that pre?vents the limits of liability from being invoked in accor?dance with this Convention. Article 44 - Aggregation of Damages In relation to the carriage performed by the actual carrier, the aggregate of the amounts recoverable from that carri?er and the contracting carrier, and from their servants and agents acting within the scope of their employment, shall not exceed the highest amount which could be awarded against either the contracting carrier or the actual carrier under this Convention, but none of the persons mentioned shall be liable for a sum in excess of the limit applicable to that person. Article 45 - Addressee of Claims In relation to the carriage performed by the actual carrier, an action for damages may be brought, at the option of the plaintiff, against that carrier or the contracting carrier, or against both together or separately. If the action is brought against only one of those carriers, that carrier shall have the right to require the other carrier to be joined in the proceedings, the procedure and effects being governed by the law of the court seised of the case. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1343 one of the States Parties, either before a court in which an action may be brought against the contracting carrier, as provided in Article 33, or before the court having jurisdic?tion at the place where the actual carrier has its domicile or its principal place of business. Article 47 - Invalidity of Contractual Provisions Any contractual provision tending to relieve the contrac?ting carrier or the actual carrier of liability under this Chap?ter or to fix a lower limit than that which is applicable ac?cording to this Chapter shall be null and void, but the nul?lity of any such provision does not involve the nullity of the whole contract, which shall remain subject to the provi?sions of this Chapter. Article 48 - Mutual Relations of Contracting and Actual Carriers Except as provided in Article 45, nothing in this Chapter shall affect the rights and obligations of the carriers be?tween themselves, including any right of recourse or in?demnification. Chapter VI Other Provisions Article 49 - Mandatory Application Any clause contained in the contract of carriage and all special agreements entered into before the damage oc?curred by which the parties purport to infringe the rules laid down by this Convention, whether by deciding the law to be applied, or by altering the rules as to jurisdiction, shall be null and void. Article 50 - Insurance States Parties shall require their carriers to maintain ade?quate insurance covering their liability under this Conven?tion. A carrier may be required by the State Party into which it operates to furnish evidence that it maintains adequate insurance covering its liability under this Convention. Article 51 - Carriage Performed in Extraordinary Circumstances The provisions of Articles 3 to 5, 7 and 8 relating to the documentation of carriage shall not apply in the case of carriage performed in extraordinary circumstances out?side the normal scope of a carrier’s business. Article 52 - Definition of Days The expression «days» when used in this Convention means calendar days, not working days. Chapter VII Final Clauses Article 53 - Signature, Ratification and Entry into Force

This Convention shall be open for signature in Montre?al on 28 May 1999 by States participating in the Inter?national Conference on Air Law held at Montreal from 10 to 28 May 1999. After 28 May 1999, the Convention shall be open to all States for signature at the Headquarters of the International Civil Aviation Organization in Montreal until it enters into force in accordance with paragraph 6 of this Ar?ticle.

This Convention shall similarly be open for signature by Regional Economic Integration Organisations. For the purpose of this Convention, a «Regional Economic Inte?gration Organisation» means any organisation which is constituted by sovereign States of a given region which has competence in respect of certain matters governed by this Convention and has been duly authorized to sign and to ratify, accept, approve or accede to this Convention. A reference to a «State Party» or «States Parties» in this Con?vention, otherwise than in paragraph 2 of Article 1, para?graph 1(b) of Article 3. paragraph (b) of Article 5, Articles 23, 33,46 and paragraph (b) of Article 57, applies equally to a Regional Economic Integration Organisation. For the purpose of Article 24. the references to «a majority of the States Parties» and «one-third of the States Parties» shall not apply to a Regional Economic Integration Organisa?tion.

This Convention shall be subject to ratification by States and by Regional Economic Integration Organisa?tions which have signed it.

Any State or Regional Economic Integration Organi?sation which does not sign this Convention may accept, approve or accede to it at any time.

Instruments of ratification, acceptance, approval or ac?cession shall be deposited with the International Civil Avi?ation Organization, which is hereby designated the De?positary.

This Convention shall enter into force on the sixtieth day following the date of deposit of the thirtieth instrument of ratification, acceptance, approval or accession with the Depositary between the States which have deposited such instrument. An instrument deposited by a Regional Eco?nomic Integration Organisation shall not be counted for the purpose of this paragraph.

For other States and for other Regional Economic In?tegration Organisations, this Convention shall take effect sixty days following the date of deposit of the instrument of ratification, acceptance, approval or accession.

The Depositary shall promptly notify all signatories and States Parties of: (a) each signature of this Convention and date thereof; (b) each deposit of an instrument of ratification, accep?tance, approval or accession and date thereof; (c) the date of entry into force of this Convention; (d) the date of the coming into force of any revision of the limits of liability established under this Convention; (e) any denunciation under Article 54. Article 54 - Denunciation

Any State Party may denounce this Convention by written notification to the Depositary.

Denunciation shall take effect one hundred and eighty days following the date on which notification is received by the Depositary. Article 55 - Relationship with other Warsaw Convention Instruments This Convention shall prevail over any rules which apply 1344 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) (a) the Convention for the Unification of Certain Rules Re?lating to International Carriage by Air Signed at Warsaw on 12 October 1929 (hereinafter called the Warsaw Conven?tion); (b) the Protocol to Amend the Convention for the Unifi?cation of Certain Rules Relating to International Carriage by Air Signed at Warsaw on 12 October 7929, Done at The Hague on 28 September 1955 (hereinafter called The Hague Protocol); (c) the Convention, Supplementary to the Warsaw Con?vention, for the Unification of Certain Rules Relating to In?ternational Carriage by Air Performed by a Person Other than the Contracting Carrier, signed at Guadalajara on 18 September 1961 (hereinafter called the Guadalajara Con?vention); (d) the Protocol to Amend the Convention for the Unifi?cation of Certain Rules Relating to International Carriage by Air Signed at Warsaw on 12 October 1929 as Amended by the Protocol Done at The Hague on 28 September 1955 Signed at Guatemala City on 8 March 1971 (hereinafter called the Guatemala City Protocol); (e) Additional Protocol Nos. 1 to 3 and Montreal Protocol No. 4 to amend the Warsaw Convention as amended by The Hague Protocol or the Warsaw Convention as amend?ed by both The Hague Protocol and the Guatemala City Protocol Signed at Montreal on 25 September 1975 (here?inafter called the Montreal Protocols); or

within the territory of any single State Party to this Con?vention by virtue of that State being Party to one or more of the instruments referred to in sub-paragraphs (a) to (e) above. Article 56 - States with more than one System of Law

If a State has two or more territorial units in which dif?ferent systems of law are applicable in relation to matters dealt with in this Convention, it may at the time of signature, ratification, acceptance, approval or accession declare that this Convention shall extend to all its territorial units or only to one or more of them and may modify this decla?ration by submitting another declaration at any time.

Any such declaration shall be notified to the Depositary and shall state expressly the territorial units to which the Convention applies.

In relation to a State Party which has made such a dec?laration: (a) references in Article 23 to «national currency» shall be construed as referring to the currency of the relevant ter?ritorial unit of that State; and (b) the reference in Article 28 to «national law» shall be construed as referring to the law of the relevant territorial unit of that State. Article 57 - Reservations No reservation may be made to this Convention except that a State Party may at any time declare by a notification addressed to the Depositary that this Convention shall not apply to: (a) international carriage by air performed and operated directly by that State Party for non-commercial purposes in respect to its functions and duties as a sovereign State; and/or (b) the carriage of persons, cargo and baggage for its military authorities on aircraft registered in or leased by that State Party, the whole capacity of which has been reserved by or on behalf of such authorities. IN WITNESS WHEREOF the undersigned Plenipoten?tiaries, having been duly authorized, have signed this Con?vention. DONE at Montreal on the 28th day of May of the year one thousand nine hundred and ninety-nine in the English, Ara?bic, Chinese, French, Russian and Spanish languages, all texts being equally authentic. This Convention shall remain deposited in the archives of the International Civil Aviation Organization, and certified copies thereof shall be trans?mitted by the Depositary to all States Parties to this Con?vention, as well as to all States Parties to the Warsaw Con?vention, The Hague Protocol. the Guadalajara Convention, the Guatemala City Protocol, and the Montreal Protocols. -ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΝOΝΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ THΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σημαντική συμβολή της σύμβα?σης για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές που υπογράφηκε στη Βαρσοβία στις 12 Οκτωβρίου 1929, ονομαζόμενη στο εξής «σύμβα?ση της Βαρσοβίας», καθώς και άλλων σχετικών νομοθε?τημάτων εναρμόνισης του διεθνούς ιδιωτικού αεροπορι?κού δικαίου. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι είναι αναγκαίο να εκσυγχρονι?σθεί και να κωδικοποιηθεί η σύμβαση της Βαρσοβίας και τα υπόλοιπα σχετικά νομοθετήματα. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι είναι σημαντικό να εξασφαλι?σθεί η προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές και ότι χρειάζεται ορθή αποζημίωση με βάση την αρχή της αποκατάστα?σης, ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι επιθυμούν μεθοδική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των διεθνών αεροπορικών μεταφο?ρών και ομαλή ροή επιβατών, αποσκευών και φορτίου σύμφωνα με τις αρχές και τους στόχους της σύμβασης για τη Διεθνή πολιτική Αεροπορία που συνήφθη στο Σικά?γο στις 7 Δεκεμβρίου 1944, ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΑ ότι η συλλογική δράση των συμβαλλομέ?νων κρατών για την περαιτέρω εναρμόνιση και κωδικο?ποίηση ορισμένων κανόνων που διέπουν τις διεθνείς αε?ροπορικές μεταφορές με τη σύναψη νέας σύμβασης είναι το πλέον κατάλληλο μέσο για να επιτευχθεί θεμιτή ισορ?ροπία συμφερόντων, ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΝ ΤΑ ΕΞΗΣ: Κεφάλαιο Ι Γενικές διατάξεις

Η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται σε όλες τις επί πληρωμή διεθνείς αεροπορικές μεταφορές επιβατών, ΦΕΚ 84 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1345 οποία, με βάση τη συμφωνία μεταξύ συμβαλλομένων με?ρών, ο τόπος αναχώρησης και ο τόπος προορισμού, ανε?ξαρτήτως εάν υπάρχει ή όχι διακοπή της μεταφοράς ή με?ταφόρτωση, βρίσκονται είτε εντός των εδαφών δύο συμ?βαλλομένων κρατών, είτε εντός του εδάφους ενός και μόνον συμβαλλομένου κράτους εφόσον έχει συμφωνηθεί ο τόπος ενδιάμεσου σταθμού εντός του εδάφους άλλου κράτους, ακόμη και όταν το κράτος αυτό δεν είναι συμ?βαλλόμενο κράτος. Η μεταφορά μεταξύ δύο σημείων εντός του εδάφους ενός και μόνον συμβαλλομένου κρά?τους χορίς να έχει συμφωνηθεί ο τόπος ενδιάμεσου σταθ?μού εντός του εδάφους άλλου κράτους δεν νοείται ως διεθνής μεταφορά για τους σκοπούς της παρούσας σύμ?βασης.

H μεταφορά που εκτελείται από διαδοχική σειρά αε?ρομεταφορέων θεωρείται, για τους σκοπούς της παρού?σας σύμβασης, αδιαίρετη μεταφορά εφόσον τα συμβαλ?λόμενα μέρη την εκλαμβάνουν ως μία και μονή δραστη?ριότητα, είτε αυτή έχει συμφωνηθεί υπό τη μορφή ενός και μόνον τίτλου ή σειράς τίτλων ταξιδίου, και δεν χάνει το διεθνή της χαρακτήρα απλώς επειδή ένας τίτλος ταξιδίου ή η σειρά τίτλων εκτελείται εξ ολοκλήρου εντός του εδά?φους του ιδίου κράτους.

Η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται επίσης στις μετα?φορές που ορίζει το Κεφάλαιο V, υπό τους όρους που πε?ριέχει το εν λόγω Κεφάλαιο.

Η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται στις μεταφορές που εκτελούνται από τα κράτη ή από νομίμως συσταθέ?ντες δημόσιους φορείς με την προϋπόθεση ότι οι μετα?φορές αυτές εμπίπτουν στην εφαρμογή των όρων του άρ?θρου 1.

Όσον αφορά τη μεταφορά ταχυδρομείου, ο μεταφο?ρέας είναι υπεύθυνος μόνον έναντι της σχετικής ταχυ?δρομικής διοίκησης σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύ?ουν για τις σχέσεις μεταξύ μεταφορέων και ταχυδρομι?κών διοικήσεων.

Εξαιρέσει όσων προβλέπονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, οι διατάξεις της παρούσας σύμ?βασης δεν εφαρμόζονται για τη μεταφορά ταχυδρομείου. Κεφάλαιο II Τεκμηρίωση και καθήκοντα των συμβαλλομένων μερών για τη μεταφορά επιβατών, αποσκευών και φορτίου

Όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, παρέχεται ατο?μικό ή συλλογικό έγγραφο μεταφοράς στο οποίο: (α) αναγράφεται ο τόπος αναχώρησης και προορισμού, (β) εφόσον ο τόπος αναχώρησης και προορισμού βρί?σκονται εντός του εδάφους ενός και μόνον συμβαλλομέ?νου κράτους, αναγράφεται τουλάχιστον ένας από τους ενδιάμεσους σταθμούς εντός του εδάφους άλλου κρά?τους.

Οιοδήποτε άλλο μέσο το οποίο διατηρεί τις πληρο?φορίες που περιέχει η παράγραφος 1 μπορεί να υποκα?ταστήσει τη χορήγηση του εγγράφου που αναφέρεται στην ανωτέρω παράγραφο. Όταν χρησιμοποιείται αυτό το μέσο, ο μεταφορέας παραδίδει στον επιβάτη γραπτή δήλωση με τις διατηρούμενες πληροφορίες.

Ο μεταφορέας παραδίδει στον επιβάτη αναγνωριστι?κό απόκομμα αποσκευών για κάθε αποσκευή που πέρασε από έλεγχο.

Ο επιβάτης λαμβάνει γραπτό σημείωμα όπου ανα?γράφεται ότι η παρούσα σύμβαση, στις περιπτώσεις εφαρμογής της, διέπει και μπορεί να περιορίσει την ευ?θύνη των αερομεταφορέων σε περίπτωση θανάτου ή τραυματισμού και καταστροφής ή απώλειας αποσκευής ή ζημίας λόγω καθυστέρησης.

Η μη συμμόρφωση προς τις διατάξεις των προηγού?μενων παραγράφων δεν θίγει την ύπαρξη ή την ισχύ του τίτλου μεταφοράς, ο οποίος υπόκειται πάντως στους κα?νόνες της παρούσας σύμβασης, καθώς και σε εκείνους που αφορούν τον περιορισμό ευθύνης του μεταφορέα. ΄Αρθρο 4 - Φορτίο

Για τη μεταφορά φορτίου, εκδίδεται αεροπορική φορτωτική.

Οιοδήποτε άλλο μέσο στο οποίο πρωτοκολλείται η μεταφορά που πρόκειται να εκτελεστεί μπορεί να υποκα?ταστήσει την έκδοση αεροπορικής φορτωτικής. Όταν χρησιμοποιείται αυτό το μέσο και εφόσον το ζητήσει ο αποστολέας, ο μεταφορέας του παραδίδει απόδειξη του φορτίου, η οποία επιτρέπει την αναγνώριση της αποστο?λής και την πρόσβαση στις πληροφορίες που έχουν πρω?τοκολληθεί στο μέσο.

Η αεροπορική φορτωτική συντάσσεται από τον απο?στολέα σε τρία πρωτότυπα μέρη.

Το πρώτο μέρος φέρει τη μνεία «για το μεταφορέα» και υπογράφεται από τον αποστολέα. Το δεύτερο μέρος φέρει τη μνεία «για τον παραλήπτη» και υπογράφεται από τον Αποστολέα και το μεταφορέα. Το τρίτο μέρος υπο?γράφεται από το μεταφορέα, ο οποίος το παραδίδει στον αποστολέα αφού το φορτίο γίνει δεκτό.

Η υπογραφή του μεταφορέα και του αποστολέα μπο?ρεί να είναι τυπωμένη ή να έχει τη μορφή σφραγίδας. 1346 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) (α) ο μεταφορέας έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον αποστολέα να συντάξει χωριστές αεροπορικές φορτωτι?κές, (β) ο αποστολέας έχει το δικαίωμα να ζήτησει από το με?ταφορέα χωριστές αποδείξεις φορτίου όταν χρησιμοποι?ούνται τα αλλά μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 4.

Ο αποστολέας είναι υπεύθυνος για την ακρίβεια των στοιχείων και των ένθετων στο φορτίο δηλώσεων ή των ένθετων στοιχείων και των ένθετων δηλώσεων στην εξ ονόματός του αεροπορική φορτωτική ή των στοιχείων και δηλώσεων που παρείχε ή παραδόθηκαν εξ ονόματός του στο μεταφορέα για να εισαχθούν στην απόδειξη πα?ραλαβής του φορτίου ή για να εισαχθούν στο πρωτόκολ?λο που τηρείται με τα άλλα μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 4. Τα ανωτέρω ισχύουν επίσης όταν το πρόσωπο που ενεργεί εξ ονόματος του αποστο?λέα είναι ταυτόχρονα και πράκτορας του μεταφορέας.

Ο αποστολέας αποζημιώνει το μεταφορέα για όλες τις ζημίες που υπέστη, ή / αποζημιώνει οιοδήποτε άλλο πρόσωπο έναντι του οποίου είναι υπεύθυνος ο μεταφο?ρέας, εξαιτίας της παρατυπίας, ανακρίβειας ή ατέλειας των στοιχείων και των δηλώσεων που παρείχε ο αποστο?λέας ή παρασχέθηκαν εξ ονόματος του.

Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, ο μεταφορέας αποζημιώνει τον αποστολέα για όλες τις ζημίες που υπέστη, ή αποζη?μιώνει οιοδήποτε άλλο πρόσωπο έναντι του οποίου είναι υπεύθυνος ο αποστολέας, εξαιτίας της παρατυπίας, ανα?κρίβειας ή ατέλειας των στοιχείων και των δηλώσεων που παρείχε ο μεταφορέας ή παρασχέθηκαν εξ ονόματός του στην απόδειξη παραλαβής του φορτίου ή στο πρωτόκολ?λο που τηρείται με τα άλλα μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 4.

Η αεροπορική φορτωτική ή η απόδειξη παραλαβής του φορτίου αποτελούν απόδειξη prima facie για τη σύ?ναψη της σύμβασης μεταφοράς, ή για την αποδοχή του φορτίου και των όρων μεταφοράς που αναφέρονται στην παρούσα σύμβαση.

Τυχόν δηλώσεις στην αεροπορική φορτωτική ή στην απόδειξη παραλαβής του φορτίου σχετικά με το βάρος, τις διαστάσεις και τη συσκευασία του φορτίου, καθώς και σχετικά με τον αριθμό των δεμάτων, αποτελούν απόδειξη prima facie των δηλούμενων δεδομένων οι δηλώσεις που αφορούν την ποσότητα, τον όγκο και την κατάσταση του φορτίου δεν αποτελούν αποδεικτικό στοιχείο έναντι του μεταφορέα, εκτός εάν και οι δύο τύποι δηλώσεων ελέγχθηκαν από το μεταφορέα και αναγράφηκαν στην αερο?πορική φορτωτική ή την απόδειξη παραλαβής του φορτί?ου, παρουσία του αποστολέας, ή εκτός εάν συνδέονται με την εμφανή κατάσταση του φορτίου.

Ο αποστολέας, τηρούμενης της ευθύνης του να εκ?πληρώσει όλες τις υποχρεώσεις του με βάση τη σύμβα?ση μεταφοράς, έχει το δικαίωμα διαχείρισης του φορτί?ου και δικαιούται να το αποσύρει στον αερολιμένα αναχώρησης ή προορισμού, ή να το σταματήσει σε οιαδήποτε προσγείωση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ή να ζητήσει να του παραδοθεί στον τόπο προορισμού ή να παραδοθεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού σε πρόσωπο διαφορετικό από τον παραλήπτη που αρχικά είχε ορίσει, ή να ζητήσει να του επιστραφεί στον αερολιμένα αναχώ?ρησης. Ο αποστολέας δεν πρέπει να ασκεί αυτό το δικαί?ωμα διαχείρισης κατά τρόπο που να θίγει το μεταφορέα ή άλλους αποστολείς και οφείλει να επιστρέψει τυχόν έξοδα που προκλήθηκαν από την άσκηση του δικαιώμα?τος αυτού.

Εφόσον είναι αδύνατον να εκτελεσθούν οι οδηγίες του αποστολέα, ο μεταφορέας οφείλει να ενημερώσει επ’αυτού τον αποστολέα.

Εάν ο μεταφορέας εκτελέσει τις οδηγίες του απο?στολέα σχετικά με τη διαχείριση του φορτίου χωρίς να απαιτήσει να εκδοθεί μέρος της αεροπορικής φορτωτι?κής ή της απόδειξης παραλαβής του φορτίου που παρα?δίδεται στον αποστολέα, ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος, με την επιφύλαξη του δικαιώματος ανάκτησης από πλευ?ράς του αποστολέα, για οιαδήποτε ζημία προκληθεί εν?δεχομένως σε οιοδήποτε πρόσωπο το οποίο νομίμως έχει στην κατοχή του το εν λόγω μέρος της αεροπορικής φορ?τωτικής ή της απόδειξης παραλαβής του φορτίου.

Το δικαίωμα που εκχωρείται στον αποστολέα παύει τη στιγμή που αρχίζει το δικαίωμα του παραλήπτη σύμφωνα με το άρθρο 13. Ωστόσο, εάν ο παραλήπτης δεν αποδεχθεί το φορτίο, ή εάν δεν είναι δυνατή η επικοινωνία με αυ?τόν, ό αποστολέας ανακτά το δικαίωμα διαχείρισης του φορτίου.

Εκτός από την περίπτωση κατά την οποία ο αποστο?λέας έχει ασκήσει το δικαίωμα του βάσει του άρθρου 12, ο παραλήπτης οφείλει, κατά την άφιξη του φορτίου στον τόπο προορισμού, να ζητήσει από τον μεταφορέα να του παραδώσει το φορτίο, κατόπιν πληρωμής των οφειλόμε?νων τελών και σύμφωνα με τους όρους μεταφοράς.

Αποτελεί καθήκον του μεταφορέα να ειδοποιεί τον παραλήπτη για την άφιξη του φορτίου, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί άλλως.

Εάν ο μεταφορέας παραδεχθεί ότι απώλεσε το φορ?τίο, ή εάν το φορτίο δεν φθάσει μετά την πάροδο επτά ημερών από την ημερομηνία στην οποία έπρεπε να φθά?σει, ο παραλήπτης δικαιούται να επιβάλει έναντι του με?ταφορέα τα δικαιώματα που απορρέουν από τη σύμβαση μεταφοράς. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1347 να επιβάλουν όλα τα δικαιώματα που τους παρέχονται από τα άρθρα 12 και 13, καθένας επ’ ονόματι του, είτε ενεργούν προς ίδιο συμφέρον είτε προς το συμφέρον άλ?λου, υπό τον όρο ότι θα εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλονται από τη σύμβαση μεταφοράς.

Τα άρθρα 12, 13 και 14 δεν θίγουν ούτε τις σχέσεις με?ταξύ αποστολέα και παραλήπτη ούτε τις αμοιβαίες σχέ?σης τρίτων μερών, των οποίων τα δικαιώματα απορρέουν είτε από τον αποστολέα είτε από τον παραλήπτη.

Οι διατάξεις των άρθρων 12, 13 και 14 είναι δυνατόν να μεταβληθούν μόνον με ρητή διάταξη στην αεροπορική φορτωτική ή την απόδειξη παραλαβής του φορτίου.

Ο αποστολέας οφείλει να παρέχει κάθε πληροφορία και κάθε έγγραφο που απαιτείται για να φέρει σε πέρας τις τελωνειακές, αστυνομικές και οιεσδήποτε άλλες δη?μόσιες διατυπώσεις πριν το φορτίο παραδοθεί στον πα?ραλήπτη. Ο αποστολέας είναι υπεύθυνος έναντι του με?ταφορέα για οιαδήποτε ζημία προκληθεί εξ αιτίας της έλ?λειψης, ανεπάρκειας ή παρατυπίας των εν λόγω πληροφοριών ή εγγράφων, εκτός εάν η ζημία οφείλεται σε σφάλμα του μεταφορέα, των υπαλλήλων ή των πρα?κτόρων του.

Ο μεταφορέας δεν έχει καμία υποχρέωση να διερευ?νήσει την ακρίβεια ή την ανεπάρκεια αυτών των πληρο?φοριών ή εγγράφων. Κεφάλαιο ΙΙΙ Ευθύνη του μεταφορέα και έκταση της αποζημίωσης για την πρόκληση ζημίας

Ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος για τη ζημία που προ?κληθεί σε περίπτωση θανάτου ή σωματικού τραυματι?σμού επιβάτη υπό τον μόνο όρο ότι το δυστύχημα που προκάλεσε τον θάνατο ή τον τραυματισμό σημειώθηκε όταν ο επιβάτης ήταν ήδη επιβιβασμένος στο αεροσκά?φος ή κατά τη διάρκεια της επιβίβασης ή της αποβίβασης.

Ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος για τη ζημία που προ?κληθεί σε περίπτωση καταστροφής ή απώλειας, ή βλά?βης, αποσκευών που είχαν περάσει από σχετικό έλεγχο υπό τον μόνο όρο ότι το συμβάν που προκάλεσε την κα?ταστροφή, την απώλεια ή την βλάβη σημειώθηκε επί του αεροσκάφους ή κατά τη διάρκεια οιασδήποτε περιόδου κατά την οποία οι ελεγχθείσες αποσκευές ήταν υπό την ευθύνη του μεταφορέα. Ωστόσο, ο μεταφορέας δεν είναι υπεύθυνος εάν και εφόσον η ζημία προκλήθηκε εξ αιτίας ελαττώματος, της ποιότητας ή ατέλειας της αποσκευής. Σε περίπτωση που οι αποσκευές, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών ειδών, δεν έχουν περάσει από έλεγχο ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος εφόσον η ζημία προκληθεί από δική του υπαιτιότητα ή από υπαιτιότητα των ευρισκο?μένων στην υπηρεσία του ή των πρακτόρων του.

Εφόσον ο μεταφορέας παραδεχθεί την απώλεια απο?σκευών που είχαν περάσει από έλεγχο, ή εάν οι αποσκευ?ές που είχαν περάσει από έλεγχο δεν φθάσουν μετά την πάροδο 21 ημερών μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να φθάσουν, ο επιβάτης δικαιούται να επιβάλει έναντι του μεταφορέα τα δικαιώματα που απορρέουν από τη σύμβαση μεταφοράς.

Στην παρούσα σύμβαση ως «αποσκευή» νοείται τόσο μια αποσκευή που έχει περάσει από έλεγχο όσο και μια αποσκευή που δεν έχει περάσει από έλεγχο, εκτός εάν έχει ορισθεί άλλως. Άρβρο 18-Ζημία φορτίου

Ο μεταφορέας είναι υπεύθυνος για τη ζημία που προ?κληθεί σε περίπτωση καταστροφής ή απώλειας, ή βλά?βης, του φορτίου, υπό τον μόνο όρο ότι το συμβάν που προκάλεσε τη ζημία σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της αε?ροπορικής μεταφοράς.

Ωστόσο, ο μεταφορέας δεν είναι υπεύθυνος εάν και εφόσον αποδείξει ότι η καταστροφή, ή η απώλεια, ή η βλάβη του φορτίου προκλήθηκε για έναν ή περισσότε?ρους από τους κάτωθι λόγους: (α) ελάττωμα, ποιότητα ή ατέλεια του φορτίου, (β) ελαττωματική συσκευασία του φορτίου από άλλο πρόσωπο εκτός του μεταφορέα ή των ευρισκομένων στην υπηρεσία του ή των πρακτόρων του, (γ) εχθροπραξία ή ένοπλη σύρραξη, (δ) ενέργεια δημόσιας αρχής πραγματοποιούμενη σε σύνδεση με την είσοδο, την έξοδο ή τη διαμετακόμιση του φορτίου.

Η αεροπορική μεταφορά υπό την έννοια της παρα?γράφου 1 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνει την περίο?δο κατά την οποία το φορτίο είναι υπό την ευθύνη του με?ταφορέα.

Η περίοδος αεροπορικής μεταφοράς δεν εκτείνεται σε τυχόν χερσαία, θαλάσσια ή εσωτερική πλωτή μεταφο?ρά που εκτελείται εκτός του αερολιμένα. Εάν ωστόσο η εν λόγω μεταφορά πραγματοποιείται στο πλαίσιο εκτέλε?σης μιας σύμβασης αεροπορικής μεταφοράς, με σκοπό την φόρτωση, την παράδοση ή τη μεταφόρτωση, η τυχόν ζημία θεωρείται, εκτός αποδείξεως του εναντίου, ότι προ?κλήθηκε λόγω συμβάντος που σημειώθηκε κατά τη διάρ?κεια της αεροπορικής μεταφοράς. Εάν ο μεταφορέας, χωρίς τη συναίνεση του αποστολέα, αντικαταστήσει το μέσο μεταφοράς με άλλο μεταφορικό μέσο για όλη ή μέ?ρος της μεταφοράς η οποία νοείται, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ των μερών ότι είναι αεροπορική μεταφορά, η εν λόγω μεταφορά με άλλο μέσο θεωρείται ότι εντάσσεται στην περίοδο αεροπορικής μεταφοράς.

Για τις ζημίες που προκύπτουν βάσει της παραγρά?φου 1 του άρθρου 17, οι οποίες δεν υπερβαίνουν τα 100.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα για κάθε επιβάτη, ο μεταφορέας δεν μπορεί να απαλλαγεί της ευθύνης του ή να την περιορίσει.

Ο μεταφορέας δεν είναι υπεύθυνος για τις ζημίες που προκαλούνται βάσει της παραγράφου 1 του άρθρου 17, οι οποίες υπερβαίνουν για κάθε επιβάτη τις 100.000 Ειδι?κών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων, εφόσον αποδείξει ότι: (α) η ζημία δεν οφείλεται στην αμέλεια ή σε άλλη εσφαλ?μένη ενέργεια ή παράλειψη του μεταφορέα ή των ευρι?σκομένων στην υπηρεσία του ή των πρακτόρων του ή (β) η ζημία οφείλεται μόνον στην αμέλεια ή σε άλλη εσφαλμένη ενέργεια ή παράλειψη τρίτου μέρους.

Σε περίπτωση ζημίας που προκληθεί λόγω καθυστέ?ρησης, όπως αυτή προδιαγράφεται στο άρθρο 19 για τη μεταφορά προσώπων, η ευθύνη του μεταφορέα για κάθε επιβάτη περιορίζεται στα 4.150 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαι?ώματα.

Όσον αφορά τη μεταφορά αποσκευών, η ευθύνη του μεταφορέα σε περίπτωση καταστροφής, απώλειας, βλά?βης ή καθυστέρησής τους περιορίζεται στα 1000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα για κάθε επιβάτη, εκτός εάν ο επι?βάτης, κατά την παράδοση των ελεγμένων αποσκευών στο μεταφορέα, υποβάλει ειδική δήλωση ασφαλιστικού συμφέροντος για την παράδοση της αποσκευής στον τό?πο προορισμού και εφόσον έχει καταβάλει συμπληρωμα?τικό ποσό, όπως το απαιτεί η περίπτωση. Τότε, ο μεταφο?ρέας ευθύνεται για την καταβολή ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δηλωθέν ποσό, εκτός εάν αποδείξει ότι το ποσό είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό ασφαλιστικό συμφέρον του επιβάτη για την παράδοση της αποσκευής στον τόπο προορισμού.

Όσον αφορά τη μεταφορά φορτίου, η ευθύνη του με?ταφορέα σε περίπτωση καταστροφής, απώλειας, ζημίας ή καθυστέρησης περιορίζεται στο ποσό τον 17 Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιώματος ανά χιλιόγραμμο, εκτός εάν ο αποστολέας έχει υποβάλει, κατά τη στιγμή παράδοσης του δέματος στο μεταφορέα, ειδική δήλωση ασφαλιστι?κού συμφέροντος για την παράδοση του φορτίου στον τόπο προορισμού και εφόσον έχει καταβάλει συμπληρω?ματικό ποσό, όπως το απαιτεί η περίπτωση. Τότε, ο μετα?φορέας ευθύνεται για την καταβολή ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δηλωθέν ποσό, εκτός εάν αποδείξει ότι το ποσό είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό ασφαλιστικό συμφέρον του αποστολέα για την παράδοση του φορτίου στον τόπο προορισμού.

Σε περίπτωση καταστροφής, απώλειας, ζημίας ή κα?θυστέρησης μέρους του φορτίου ή οιουδήποτε άλλου αντικειμένου που περιέχει το φορτίο, το βάρος που πρέ?πει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό του ποσού στο οποίο περιορίζεται η ευθύνη του μεταφορέα είναι μόνον το συνολικό βάρος του σχετικού δέματος ή των σχετικών δεμάτων. Ωστόσο, εάν η καταστροφή, η απώλεια, η ζημία ή η καθυστέρηση μέρους του φορτίου, ή αντικειμένου που περιέχει το φορτίο, επηρεάζει την αξία άλλων δεμά?των που καλύπτονται από την ίδια αεροπορική φορτωτι?κή, ή από την ίδια απόδειξη παραλαβής ή, εφόσον αυτές δεν έχουν εκδοθεί, από το ίδιο πρωτόκολλο που τηρείται με τα άλλα μέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 4, το συνολικό βάρος του εν λόγω δέματος ή δε?μάτων λαμβάνεται επίσης υπόψη για τον καθορισμό του ορίου αποζημίωσης.

Οι ανωτέρω διατάξεις των παραγραφών 1 και 2 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται, αν αποδειχθεί ότι η ζημία οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη που έγινε με πρό?θεση την πρόκληση ζημίας ή από αμέλεια ή από βαρεία αμέλεια του μεταφορέα, των ευρισκομένων στην υπηρε?σία του ή των πρακτόρων του, υπό τον όρο ότι στην περί?πτωση τέτοιας πράξης ή παράλειψης οι ευρισκόμενοι στην υπηρεσία του ή οι πράκτορες του μεταφορέα ενερ?γούν εντός του πλαισίου της σχέσης εργασίας τους.

Τα όρια που προδιαγράφονται στο άρθρο 21 και το παρόν άρθρο δεν εμποδίζουν το δικαστήριο να επιδικάσει σύμφωνα με το δίκαιο του, επιπροσθέτως, το σύνολο ή το μέρος των δικαστικών εξόδων και των υπολοίπων δαπα?νών στις οποίες υποβλήθηκε ο ενάγων από τη δικαστική αγωγή, καθώς και τους τόκους, η ανωτέρω διάταξη δεν εφαρμόζεται εφόσον το ποσό των ζημιών που επιδικά?στηκαν, εξαιρουμένων των δικαστικών εξόδων και των υπολοίπων δαπανών της δικαστικής προσφυγής, δεν υπερβαίνουν το ποσό το οποίο προσέφερε ο μεταφορέας γραπτώς στον ενάγοντα εντός περιόδου έξι μηνών από την ημερομηνία που συνέβη η ζημία, ή πριν την έναρξη της δικαστικής διαδικασίας, εφόσον αυτή είναι μεταγενέ?στερη.

Τα ποσά που είναι εκφρασμένα σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα στην παρούσα σύμβαση θεωρούνται ότι ανα?φέρονται στα Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα, όπως αυτά ορίζονται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η μετα?τροπή των ποσών σε εθνικά νομίσματα, στην περίπτωση δικαστικών διαδικασιών, πραγματοποιείται σύμφωνα με την αξία των νομισμάτων αυτών σε Ειδικά Τραβηκτικά Δι?καιώματα κατά την ημερομηνία της εκδίκασης. Η αξία ενός εθνικού νομίσματος, σε Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώ?ματα, ενός συμβαλλόμενου κράτους το οποίο είναι μέλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου υπολογίζεται σύμ?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1349

Ωστόσο, τα κράτη που δεν είναι μέλη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των οποίων το δίκαιο δεν επι?τρέπει την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, μπορούν, κατά την επικύρωση ή την προσχώρηση ή οιαδήποτε άλλη στιγμή στη συνέχεια, να δηλώσουν ότι το όριο αποζημίωσης του μεταφορέα που προδιαγράφεται στο άρθρο 21 ορίζεται σε ποσό 1.500.000 νομισματικών μονάδων ανά επιβάτη για τις εκ?δικάσεις στην επικράτεια τους· σε 62.500 νομισματικές μονάδες ανά επιβάτη όσον αφορά την παράγραφο 1 του άρθρου 22 σε 15.000 νομισματικές μονάδες ανά επιβάτη όσον αφορά την παράγραφο 2 του άρθρου 22 και σε 250 νομισματικές μονάδες ανά χιλιόγραμμο όσον αφορά την παράγραφο 3 του άρθρου 22. Η εν λόγω νομισματική μο?νάδα αντιστοιχεί σε 65,5 χιλιοστόγραμμα χρυσού τίτλου καθαρότητας εννιακοσίων χιλιοστών. Τα ποσά αυτά μπο?ρούν να μετατρέπονται στο σχετικό εθνικό νόμισμα στρογγυλοποιημένα. Η μετατροπή των ποσών αυτών σε εθνικό νόμισμα πραγματοποιείται σύμφωνα με το δίκαιο του αρμοδίου κράτους.

Ο υπολογισμός που αναφέρεται στην τελευταία πρό?ταση της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και η μέ?θοδος μετατροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου πραγματοποιούνται κατά τρόπο ώστε να εκφράζουν στο εθνικό νόμισμα του συμβαλλομέ?νου κράτους την ίδια πραγματική αξία, κατά το δυνατόν, για τα ποσά που προβλέπονται στα άρθρα 21 και 22, με εκείνη που θα προέκυπτε από την εφαρμογή των τριών πρώτων φράσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρ?θρου. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στον θεματοφύλακα τη μέθοδο υπολογισμού τους σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου ή τα αποτελέσματα της μετατρο?πής σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρ?θρου, αναλόγως της περίπτωσης, κατά την κατάθεση της πράξης επικύρωσης, αποδοχής ή έγκρισης της παρού?σας σύμβασης ή προσχώρησης σε αυτήν, όπως επίσης κοινοποιούν οιαδήποτε αλλαγή της εν λόγω μεθόδου υπολογισμού ή των αποτελεσμάτων αυτών.

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 25 της παρούσας σύμβασης και με την επιφύλαξη της παραγρά?φου 2 στη συνέχεια, τα όρια αποζημίωσης που προδια?γράφονται στα άρθρα 21, 22 και 23 αναθεωρούνται από τον θεματοφύλακα ανά πενταετία, η δε πρώτη αναθεώ?ρηση επέρχεται στο τέλος του πέμπτου έτους που ακο?λουθεί την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας σύμβασης, ή εφόσον η σύμβαση δεν τεθεί σε ισχύ εντός των πέντε ετών που έπονται της ημερομηνίας κατά την οποία άνοιξε για πρώτη φορά προς υπογραφή, εντός του έτους έναρξης ισχύος της, με την εφαρμογή συντελε?στού πληθωρισμού που αντιστοιχεί στο σωρευτικό ποσο?στό πληθωρισμού από την προηγούμενη αναθεώρηση ή. όταν πρόκειται για την πρώτη αναθεώρηση, από την ημε?ρομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης. Το μέτρο του πο?σοστού πληθωρισμού που πρέπει να χρησιμοποιείται για να καθορίζεται ο συντελεστής πληθωρισμού είναι ο μέ?σος σταθμισμένος όρος των ετήσιων ποσοστών ανόδου ή πτώσης του δείκτη τιμών κατανάλωσης των κρατών, των οποίων τα νομίσματα συνθέτουν το Ειδικό Τραβηκτικό Δι?καίωμα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 23.

Εάν από την αναθεώρηση που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο συναχθεί ότι ο συντελεστής πληθωρισμού υπερέβη το 10%, ο θεματοφύλακας κοινο?ποιεί στα συμβαλλόμενα κράτη αναθεώρηση των «ορίων αποζημίωσης. Κάθε αναθεώρηση του είδους αυτού τίθε?ται σε ισχύ έξι μήνες από την κοινοποίησή της στα συμ?βαλλόμενα κράτη. Εάν, εντός των τριών μηνών που ακο?λουθούν την εν λόγω κοινοποίηση στα συμβαλλόμενα κράτη, η πλειονότητα των συμβαλλομένων κρατών κοινο?ποιήσουν την αποδοκιμασία τους, η αναθεώρηση δεν τί?θεται σε ισχύ και ο θεματοφύλακας παραπέμπει το θέμα σε συνεδρίαση των συμβαλλομένων κρατών. Ο θεματο?φύλακας κοινοποιεί αμέσως σε όλα τα συμβαλλόμενα κράτη την έναρξη ισχύος κάθε αναθεώρησης.

Παρά τα όσα ορίζει η παράγραφος 1 του παρόντος άρθρου, η διαδικασία που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου ισχύει ανά πάσα στιγμή, υπό τον όρο ότι το εν τρίτο των συμβαλλομένων κρατών θα εκ?φράσει ανάλογη επιθυμία και υπό τον όρο ότι ο συντελε?στής αναθεώρησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 είναι ανώτερος του 30% του συντελεστού κατά την ημε?ρομηνία της προηγούμενης αναθεώρησης ή κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας σύμβασης εφόσον δεν έχει υπάρξει προηγούμενη αναθεώρηση. Οι μεταγενέστερες αναθεωρήσεις σύμφωνα με τη διαδικα?σία που περιγράφεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου επέρχονται ανά πενταετία από το τέλος του πέ?μπτου έτους από την ημερομηνία της αναθεώρησης που επήλθε βάσει της παρούσας παραγράφου.

Εφόσον ασκείται δικαστική αγωγή κατά ενός ευρι?σκομένου στην υπηρεσία του μεταφορέα ή κατά πράκτο?ρά του για ζημία σχετιζόμενη με την παρούσα σύμβαση, ο εν λόγω ευρισκόμενος στην υπηρεσία του μεταφορέα ή ο πράκτορας του, εφόσον αποδείξει ότι ενήργησε εντός του πλαισίου της σχέσης εργασίας του, δικαιούται να τύχει των όρων και των ορίων αποζημίωσης που ο ίδιος ο με?ταφορέας δικαιούται να επικαλεσθεί με βάση την παρού?σα σύμβαση.

Το σύνολο των ποσών που μπορούν να ανακτηθούν από τον μεταφορέα, τους ευρισκόμενους στην υπηρεσία του και τους πράκτορες του, στην περίπτωση αυτή, δεν υπερβαίνει τα καθορισμένα όρια.

Εκτός από την περίπτωση μεταφοράς φορτίου, οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται εφόσον αποδειχθεί ότι η ζημία οφείλε?ται σε πράξη ή παράλειψη που γίνεται με πρόθεση την πρόκληση ζημίας.

Η χωρίς διαμαρτυρία παραλαβή ελεγμένων απο?σκευών ή φορτίου από το πρόσωπο που δικαιούται να τις παραλάβει αποτελεί prima facie απόδειξη ότι οι αποσκευ?ές ή το φορτίο παραδόθηκαν σε καλή κατάσταση σύμφω?να με το έγγραφο μεταφοράς ή με το πρωτόκολλο που τη?ρείται με τα άλλα μέσα που αναφέρονται στην παράγρα?φο 2 του άρθρου 3 και στην παράγραφο 2 του άρθρου 4.

Σε περίπτωση ζημίας, το πρόσωπο που δικαιούται να παραλάβει τις αποσκευές ή το φορτίο οφείλει να υποβά?λει διαμαρτυρία στον μεταφορέα αμέσως μετά την διαπί?στωση της ζημίας, και, το αργότερο, εντός επτά ημερών από την ημερομηνία παραλαβής όταν πρόκειται για απο?σκευές που έχουν περάσει από έλεγχο και δεκατέσσερις ημέρες από την ημερομηνία παραλαβής όταν πρόκειται για φορτίο. Σε περίπτωση καθυστέρησης, η διαμαρτυρία υποβάλλεται το αργότερο εντός είκοσι μιας ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία οι αποσκευές ή το φορτίο τέθηκαν στην διάθεση του.

Η διαμαρτυρία υποβάλλεται γραπτώς και παραδίδε?ται ή αποστέλλεται εντός των ανωτέρω προθεσμιών.

Εφόσον δεν υποβληθεί διαμαρτυρία εντός των ανω?τέρω προθεσμιών, δεν ασκείται δικαστική αγωγή κατά του μεταφορέα, εκτός από την περίπτωση απάτης από πλευράς του.

Η δικαστική αγωγή αποζημίωσης ασκείται, κατ’ επι?λογήν του ενάγοντος, στην επικράτεια ενός των συμβαλ?λομένων κρατών είτε ενώπιον δικαστηρίου του τόπου δια?μονής του μεταφορέα είτε του τόπου όπου έχει την έδρα του, ή σε δικαστήριο του τόπου δραστηριότητας του με?ταφορέα όπου συνήφθη η σύμβαση μεταφοράς ή ενώ?πιον δικαστηρίου στον τόπο προορισμού.

Όσον αφορά τις ζημίες που απορρέουν από θάνατο ή τραυματισμό επιβάτη, μπορεί να ασκηθεί δικαστική αγωγή ενώπιον ενός των δικαστηρίων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, ή στην επικρά?τεια του συμβαλλομένου κράτους στο οποίο τη στιγμή του ατυχήματος ο επιβάτης είχε την κύρια και μόνιμη κα?τοικία του και από ή προς το οποίο ο μεταφορέας εκτελεί δρομολόγια αεροπορικής μεταφοράς επιβατών, είτε με δικά του αεροσκάφη, είτε με αεροσκάφη άλλου μεταφο?ρέα βάσει εμπορικής συμφωνίας, και όπου ο μεταφορέας ασκεί δραστηριότητες αεροπορικής μεταφοράς επιβα?τών από εγκαταστάσεις τις οποίες ενοικιάζει ή κατέχει ο ίδιος ο μεταφορέας ή άλλος μεταφορέας με τον οποίον έχει εμπορική συμφωνία

Για τους σκοπούς της παραγράφου 2, (α) «εμπορική συμφωνία» νοείται η συμφωνία, εκτός της συμφωνίας πρακτόρευσης, που έχει συναφθεί μεταξύ με?ταφορέων και σχετίζεται με την από κοινού παροχή υπη?ρεσιών αεροπορικής μεταφοράς επιβατών (β) «κύρια και μόνιμη διαμονή» νοείται η σταθερή και μό?νιμη κατοικία του επιβάτη τη στιγμή του ατυχήματος. Η εθνικότητα του επιβάτη δεν είναι καθοριστικός παράγων εν προκειμένω.

Τα διαδικαστικά θέματα διέπονται από το δίκαιο του δικαστηρίου ενώπιον του οποίου έχει υποβληθεί η υπόθε?ση.

Με τη επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος άρ?θρου, τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης μεταφοράς φορτίου μπορούν να ορίσουν ότι οιαδήποτε διαφορά σχε?τικά με την ευθύνη του μεταφορέα με βάση την παρούσα σύμβαση μπορεί να διακανονιστεί με διαιτησία. Η εν λόγω συμφωνία πραγματοποιείται γραπτώς.

Οι διαιτητικές διαδικασίες, κατ’ επιλογήν του αιτού?ντος, πραγματοποιούνται στο πλαίσιο μιας των δικαιοδο?σιών που αναφέρονται στο άρθρο 33. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1351 άρθρου θεωρούνται ότι αποτελούν μέρος κάθε διαιτητι?κής ρήτρας ή συμφωνίας, και οιοσδήποτε μη σχετικός όρος μιας τέτοιας ρήτρας ή συμφωνίας είναι άκυρος.

Το δικαίωμα αποζημίωσης παύει εφόσον δεν ασκηθεί δικαστική αγωγή εντός περιόδου δύο ετών από την ημε?ρομηνία άφιξης στον προορισμό, ή από την ημερομηνία κατά την οποία όφειλε να φθάσει το αεροσκάφος, ή από την ημερομηνία κατά την οποία σταμάτησε η μεταφορά.

Η μέθοδος υπολογισμού της περιόδου αυτής καθο?ρίζεται από το δίκαιο του δικαστηρίου στο οποίο έχει υπο?βληθεί η υπόθεση.

Στην περίπτωση μεταφοράς που πρέπει να εκτελε?σθεί από διαφόρους διαδοχικούς μεταφορείς, η οποία εμπίπτει στον ορισμό της παραγράφου 3 του άρθρου 1, κάθε μεταφορέας ο οποίος δέχεται επιβάτες, αποσκευές ή φορτίο υπόκειται στους κανόνες που ορίζει η παρούσα σύμβαση και θεωρείται ως ένα από τα συμβαλλόμενα μέ?ρη της σύμβασης μεταφοράς εφόσον η σύμβαση μετα?φοράς έχει ως αντικείμενο το μέρος της μεταφοράς το οποίο εκτελείται υπό την εποπτεία του.

Στην περίπτωση μεταφοράς αυτής της φύσεως, ο επιβάτης ή οιοδήποτε πρόσωπο δικαιούται αποζημίωσης έναντι αυτού μπορεί να ασκήσει δικαστική αγωγή κατά του μεταφορέα που εκτέλεσε τη μεταφορά κατά τη διάρ?κεια της οποίας σημειώθηκε το δυστύχημα ή καθυστέρη?ση, εκτός της περίπτωσης κατά την οποία, με ρητή συμ?φωνία, ο πρώτος μεταφορέας έχει αναλάβει την ευθύνη για όλο το ταξίδι.

Όσον αφορά τις αποσκευές ή το φορτίο, ο επιβάτης ή ο αποστολέας έχει το δικαίωμα δικαστικής αγωγής κα?τά του πρώτου μεταφορέα, και ο επιβάτης ή ο παραλή?πτης που δικαιούται να παραλάβει τις αποσκευές ή το φορτίο έχουν το δικαίωμα δικαστικής αγωγής κατά του τελευταίου μεταφορέα, και εξάλλου, καθένας από αυ?τούς μπορεί να υποβάλει δικαστική αγωγή κατά του με?ταφορέα που εκτέλεσε τη μεταφορά κατά τη διάρκεια της οποίας συνέβη η καταστροφή, η απώλεια, η ζημία ή η κα?θυστέρηση. Οι εν λόγω μεταφορείς είναι από κοινού υπεύθυνοι έναντι του επιβάτη ή του αποστολέα ή του πα?ραλήπτη.

Σε περίπτωση συνδυασμένης μεταφοράς που εκτε?λείται εν μέρει αεροπορικώς και εν μέρει με κάποιο άλλο μέσο μεταφοράς, οι διατάξεις της παρούσας σύμβασης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4 του άρθρου 18, εφαρμόζονται μόνο στην αεροπορική μεταφορά, με την προϋπόθεση ότι η αεροπορική μεταφορά εμπίπτει στους όρους του άρθρου 1.

Τίποτε στην παρούσα σύμβαση δεν εμποδίζει τα μέ?ρη σε περίπτωση συνδυασμένης μεταφοράς να προσθέ?σουν στον τίτλο των όρων αεροπορικής μεταφοράς τους όρους σχετικά με τους υπολοίπους τρόπους μεταφοράς, με την προϋπόθεση ότι οι διατάξεις της παρούσας σύμ?βασης τηρούνται όσον αφορά την αεροπορική μεταφο?ρά. Κεφάλαιο V Αεροπορική μεταφορά εκτελούμενη από πρόσωπο διαφορετικό του συμβατικού μεταφορέα

Οι ενέργειες και οι παραλείψεις του πραγματικού με?ταφορέα, των ευρισκομένων στην υπηρεσία του και των πρακτόρων του που ενεργούν στο πλαίσιο της σχέσεως εργασίας τους, όσον αφορά τη μεταφορά που εκτελείται από τον πραγματικό μεταφορέα, θεωρούνται ότι είναι ενέργειες και παραλείψεις του συμβατικού μεταφορέα.

Οι ενέργειες και οι παραλείψεις του συμβατικού με?ταφορέα, τον ευρισκομένων υπό την υπηρεσία του και των πρακτόρων του που ενεργούν στο πλαίσιο της σχέ?σης εργασίας τους, όσον αφορά τη μεταφορά που εκτε?λείται από τον πραγματικό μεταφορέα, θεωρούνται ότι εί?ναι ενέργειες και παραλήψεις επίσης του πραγματικού μεταφορέα. Ωστόσο, καμία ενέργεια ή παράλειψη δεν επιβάλλει στον πραγματικό μεταφορέα ευθύνη που υπερ?βαίνει τα ποσά που αναφέρονται στα άρθρα 21, 22, 23 και

Τυχόν ειδική συμφωνία με βάση την οποία ο συμβατι?κός μεταφορέας αναλαμβάνει υποχρεώσεις που δεν επι?βάλλονται από την παρούσα σύμβαση ή καμία παραίτηση 1352 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) εκτός εάν αυτός έχει συναινέσει.

Η παρούσα σύμβαση είναι ανοικτή προς υπογραφή ΦΕΚ 84 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1353 28 Μαΐου 1999. Μετά τις 28 Μαΐου 1999, η σύμβαση είναι ανοικτή προς υπογραφή από όλα τα κράτη στην έδρα της Διεθνούς Οργάνωσης Πολιτικής Αεροπορίας στο Μό?ντρεαλ έως ότου τεθεί σε ισχύ σύμφωνα με την παράγρα?φο 6 του παρόντος άρθρου.

Η παρούσα σύμβαση είναι επίσης ανοικτή προς υπο?γραφή από τους Περιφερειακούς Οργανισμούς Οικονο?μικής Ολοκλήρωσης. Προς το σκοπό της παρούσας σύμ?βασης, «Περιφερειακός Οργανισμός Οικονομικής Ολο?κλήρωσης» νοείται οιοσδήποτε οργανισμός ο οποίος έχει συσταθεί από κυρίαρχα κράτη μιας δεδομένης περιφέ?ρειας, έχει αρμοδιότητα ως προς ορισμένα θέματα που διέπονται από την παρούσα σύμβαση και έχει δεόντως εξουσιοδοτηθεί να υπογράψει και να επικυρώσει, να απο?δεχθεί, να εγκρίνει την παρούσα σύμβαση ή να προσχω?ρήσει σε αυτήν. Η μνεία «συμβαλλόμενο κράτος» ή «συμ?βαλλόμενα κράτη» στην παρούσα σύμβαση, εξαιρουμέ?νων όσων ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β), στο άρθρο 5 παρά?γραφος β), στα άρθρα 23, 33, 46 και 57 παράγραφος β), ισχύει εξίσου για τους Περιφερειακούς Οργανισμούς Οι?κονομικής Ολοκλήρωσης. Προς το σκοπό του άρθρου 24, η μνεία «πλειονότητα των συμβαλλομένων κρατών» και η μνεία «το εν τρίτο των συμβαλλομένων κρατών» δεν ισχύ?ει για τους Περιφερειακούς Οργανισμούς Οικονομικής Ολοκλήρωσης.

Η παρούσα σύμβαση υπόκειται στην επικύρωση των κρατών και των Περιφερειακών Οργανισμών Οικονομικής Ολοκλήρωσης που την έχουν υπογράψει.

Οιοδήποτε κράτος ή Περιφερειακός Οργανισμός Οι?κονομικής Ολοκλήρωσης που δεν έχει υπογράψει την πα?ρούσα σύμβαση, μπορεί να την αποδεχθεί, να την εγκρί?νει ή να προσχωρήσει σε αυτήν ανά πάσα στιγμή.

Οι πράξεις επικύρωσης, αποδοχής. έγκρισης ή προ?σχώρησης κατατίθενται στην Διεθνή Οργάνωση Πολιτι?κής Αεροπορίας, η οποία με την παρούσα ορίζεται ο θε?ματοφύλακας της.

Η παρούσα σύμβαση τίθεται σε ισχύ την εξηκοστή ημέρα από την ημερομηνία κατάθεσης της τριακοστής πράξης επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρη?σης στο θεματοφύλακα στα κράτη που έχουν καταθέσει την εν λόγω πράξη. Για τους σκοπούς της παρούσας πα?ραγράφου η πράξη που κατατίθεται από Περιφερειακό Οργανισμό Οικονομικής Ολοκλήρωσης δεν υπολογίζε?ται.

Για τα υπόλοιπα κράτη και τους υπόλοιπους Περιφε?ρειακούς Οργανισμούς Οικονομικής Ολοκλήρωσης, η παρούσα σύμβαση φέρει αποτέλεσμα εξήντα ημέρες από την ημερομηνία κατάθεσης της πράξης επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης.

Ο θεματοφύλακας κοινοποιεί εγκαίρως όλους όσους υπέγραψαν τη σύμβαση και τα συμβαλλόμενα κράτη: (α) κάθε υπογραφή της παρούσας σύμβασης και την ημερομηνία αυτής, (β) κάθε κατάθεση πράξης επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης και την ημερομηνία αυτής, (γ) την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας σύμ?βασης, (δ) την ημερομηνία έναρξης ισχύος οιασδήποτε αναθε?ώρησης των ορίων αποζημίωσης που ορίζονται με βάση την παρούσα σύμβαση, (ε) κάθε καταγγελία βάσει του άρθρου 54. Άρθρο54 - Καταγγελία

Οιοδήποτε συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να καταγ?γείλει την παρούσα σύμβαση με γραπτή κοινοποίηση προς τον θεματοφύλακα.

Η καταγγελία παράγει αποτέλεσμα εκατόν ογδόντα ημέρες από την ημερομηνία παραλαβής της κοινοποίη?σης από τον θεματοφύλακα.

μεταξύ συμβαλλομένων κρατών της παρούσας σύμ?βασης βάσει του γεγονότος ότι τα εν λόγω κράτη είναι από κοινού συμβαλλόμενα μέρη: (α) της Σύμβασης για την ενοποίηση ορισμένων κανό?νων που συνδέονται με τις διεθνείς αεροπορικές μεταφο?ρές που υπογράφηκε στην Βαρσοβία στις 12 Οκτωβρίου 1929 (στο εξής ονομαζόμενη σύμβαση της Βαρσοβίας)· (β) του Πρωτοκόλλου τροποποίησης της σύμβασης για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων που συνδέονται με τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές που υπογράφηκε στη Βαρσοβία στις 12 Οκτωβρίου 1929, το οποίο συνήφθη στη Χάγη στις 28 Σεπτεμβρίου 1955 (στο εξής ονομαζό?μενο Πρωτόκολλο της Χάγης)· (γ) της Συμπληρωματικής σύμβασης της σύμβασης της Βαρσοβίας, για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων που συνδέονται με τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές από πρόσωπο άλλο από εκείνο του συμβατικού μεταφορέα, που υπογράφηκε στη Γκουανταλαχάρα στις 18 Σεπτεμ?βρίου 1961 (στο εξής ονομαζόμενη σύμβαση της Γκουα?νταλαχάρα)· (δ) του Πρωτοκόλλου τροποποίησης της σύμβασης για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων που συνδέονται με τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές που υπογράφηκε στην Βαρσοβία στις 12 Οκτωβρίου 1929, όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Χάγης στις 28 Σεπτεμβρίου 1955, που υπογράφηκε στην πόλη της Γουατεμάλα στις 8 Μαρ?τίου 1971 (ονομαζόμενο στο εξής Πρωτόκολλο της Πό?λης της Γουατεμάλα)· (ε) Των πρόσθετων Πρωτοκόλλων αριθμός 1 έως 3 και του Πρωτοκόλλου αριθμός 4 του Μόντρεαλ που τροπο?ποιούν τη σύμβαση της Βαρσοβίας, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο της Χάγης ή τη σύμβαση της Βαρσο?βίας όπως τροποποιήθηκε τόσο από το πρωτόκολλο της Χάγης και από το πρωτόκολλο της Πόλης της Γουατεμάλα που υπογράφηκε στο Μόντρεαλ στις 25 Σεπτεμβρίου f975 (στο εξής ονομαζόμενα Πρωτόκολλα του Μόντρεαλ)· ή

στο έδαφος οιουδήποτε συμβαλλομένου κράτους της παρούσας σύμβασης με βάση το γεγονός ότι το εν λό?γω κράτος είναι συμβαλλόμενο ενός ή περισσοτέρων από τα νομοθετήματα που αναφέρονται στην υποπαράγραφο (α) έως (ε) ανωτέρω. Άρβρο 56 - Κράτη με νομικά καθεστώτα περισσότερα του ενός

Εάν ένα κράτος έχει δύο ή περισσότερες εδαφικές 1354 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) και μπορεί να τροποποιήσει την παρούσα δήλωση υπο?βάλλοντας άλλη δήλωση ανά πάσα στιγμή.

Η δήλωση αυτή κοινοποιείται στον θεματοφύλακα και αναφέρει ρητά τις εδαφικές μονάδες όπου εφαρμόζεται η σύμβαση.

Όσον αφορά ένα συμβαλλόμενο κράτος, το οποίο έχει υποβάλει τέτοια δήλωση: (α) οι μνείες του άρθρου 23 σχετικά με το «εθνικό νόμι?σμα» ερμηνεύονται ότι δηλώνουν το νόμισμα της σχετι?κής εδαφικής μονάδας του εν λόγω κράτους· και (β) η μνεία στο άρθρο 28 για το «εθνικό δίκαιο» ερμη?νεύεται ότι αναφέρεται στο δίκαιο της σχετικής εδαφικής μονάδας του εν λόγω κράτους.