Par Sirds un asinsvadu veselības uzlabošanas rīcības plānu 2026.–2027. gadam
* Veselības ministrijas izvirzītās prioritātes atkarībā no pieejamā valsts budžeta finansējuma
1 Council of the European Union, Conclusions on the improvement of cardiovascular health in the European Union, Brussels, 14 November 2024, 3 page2 World Health organization European Region, European health report 2024 "Keeping health high on the agenda". Main causes of death, 12 lpp.3 Slimību profilakses un kontroles centra Veselības statistikas datu bāze, 2015-20234 SPKC Latvijas iedzīvotāju nāves cēloņu datu bāze, 2015-20235 Eurostat dati6 SPKC, Veselības statistikas datu bāze "Iedzīvotāju nāves cēloņi"7 Kotseva, K., De Backer, et al. EUROASPIRE Investigators (2019). Lifestyle and impact on cardiovascular risk factor control in coronary patients across 27 countries: Results from the European Society of Cardiology ESC-EORP EUROASPIRE V registry. European journal of preventive cardiology, 26(8), 824–835. https://doi.org/10.1177/20474873188253508 https://www.esparveselibu.lv/petijums/latvijas-iedzivotaju-kardiovaskularo-un-citu-neinfekcijas-slimibu-riska-faktori9 https://likumi.lv/ta/id/315879-par-latvijas-nacionalo-attistibas-planu-20212027-gadam-nap202710 https://likumi.lv/ta/id/322858-par-latvijas-atveselosanas-un-noturibas-mehanisma-planu11 https://likumi.lv/ta/id/332751-sabiedribas-veselibas-pamatnostadnes-2021-2027-gadam12 Council of the European Union, Conclusions on the improvement of cardiovascular health in the European Union, Brussels, 14 November 202413 World Health organization European Region, European health report 2024 "Keeping health high on the agenda". Main causes of death14 Health at Glance Europe 2024, OECD15 http://www.pkc.gov.lv/nap2020/ilgtsp%C4%93j%C4%ABgas-att%C4%ABst%C4%ABbas-m%C4%93r%C4%B7i16 European Society of Cardiology, Atlas of Cardiology, https://eatlas.escardio.org/Atlas/ESC-Atlas-of-Cardiology, EU 27 Cardiovascular Realities 2025, p.717 GBD 2021 Diseases and Injuries Collaborators (2024). Global incidence, prevalence, years lived with disability (YLDs), disability-adjusted life-years (DALYs), and healthy life expectancy (HALE) for 371 diseases and injuries in 204 countries and territories and 811 subnational locations, 1990-2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet (London, England), 403(10440), 2133–2161. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)00757-818 Timmis, A., Vardas, P., Townsend, N., Torbica, A., Katus, H., De Smedt, D., Gale, C. P., Maggioni, A. P., Petersen, S. E., Huculeci, R., Kazakiewicz, D., de Benito Rubio, V., Ignatiuk, B., Raisi-Estabragh, Z., Pawlak, A., Karagiannidis, E., Treskes, R., Gaita, D., Beltrame, J. F., McConnachie, A. Atlas Writing Group, European Society of Cardiology (2022). European Society of Cardiology: cardiovascular disease statistics 2021. European heart journal, 43(8), 716–799. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab89219 World Health organization European Region, European health report 2024 "Keeping health high on the agenda". Main causes of death, 12 lpp.20 Slimību profilakses un kontroles centra Veselības statistikas datu bāze, 2015-202321 https://www.oecd.org/health/health-systems/Avoidable-mortality-2019-Joint-OECD-Eurostat-List-preventable-treatable-causes-of-death.pdf?_ga=2.258155022.582757621.1693225029-462632234.166394344022 https://www.spkc.gov.lv/lv/latvijas-iedzivotaju-veselibu-ietekmejosie-paradumi23 Kotseva, K., De Backer, et al. EUROASPIRE Investigators (2019). Lifestyle and impact on cardiovascular risk factor control in coronary patients across 27 countries: Results from the European Society of Cardiology ESC-EORP EUROASPIRE V registry. European journal of preventive cardiology, 26(8), 824–835. https://doi.org/10.1177/204748731882535024 https://www.spkc.gov.lv/lv/veselibu-ietekmejoso-paradumu-petijumi25 https://www.spkc.gov.lv/lv/latvijas-iedzivotaju-veselibu-ietekmejosie-paradumi26 Latvijas reģionu veselības profils 2015-2022, Slimību profilakses un kontroles centrs 202327 Feigin VL, Roth GA, Naghavi M, et al; Global Burden of Diseases, Injuries and Risk Factors Study 2013 and Stroke Experts Writing Group. Global burden of stroke and risk factors in 188 countries, during 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. Lancet Neurol. 2016;15(9):913–92428 https://www.spkc.gov.lv/lv/datu-vizualizacijas-par-smekesanu29 World Health organization European Region, European health report 2024 "Keeping health high on the agenda". Main causes of death, 113 lpp.30 https://www.who.int/initiatives/mpower31 https://www.who.int/publications/i/item/978924009107832 Health at Glance Europe 2022, OECD; https://www.oecd.org/health/health-at-a-glance-europe/33 https://www.spkc.gov.lv/lv/atkaribu-slimibas34 https://www.esparveselibu.lv/petijums/petijums-par-psihisko-traucejumu-un-pasnavnieciskas-uzvedibas-izplatibu-latvija35 https://ehnheart.org/activities/publications/prevention/ehn-position-paper-on-the-impact-of-alcohol-consumption-on-cardiovascular-disease/36 Council conclusions on the improvement of cardiovascular health in the European Union, 15315/24, 14 November 202437 Commercial determinants of noncommunicable diseases in the WHO European Region. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 202438 https://health.ec.europa.eu/non-communicable-diseases/overview_en39 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)40 https://world-heart-federation.org/influenza/41 https://westmontliving.com/blog/lakeview-senior-living/health/understanding-the-dangers-of-influenza-in-the-elderly/42 https://www.openaccessjournals.com/articles/short-and-long-term-impact-of-influenza-infection-on-individuals-with-type-2-diabetes-effect-on-healthcare-utilization-a.pdf43 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5617856/44 2023.-2024. gada gripas sezonā bija vakcinējušies 6,4 % no Latvijas iedzīvotājiem, bet vecuma grupā virs 65 gadiem – 15,8 %. Salīdzinājumam gripas vakcinācijas aptvere personām vecumā no 65 gadiem ES/EEZ valstīs ir 12 %-78 %45 https://www.spkc.gov.lv/lv/media/17357/download?attachment;https://www.spkc.gov.lv/lv/parskati-par-akutu-augsejo-elpcelu-infekciju-gripas-un-covid-19-izplatibu46 https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/systematic-review-update-efficacy-effectiveness-and-safety-newer-and-enhanced47 SPKC dati48 Council of the European Union, Conclusions on the improvement of cardiovascular health in the European Union, Brussels, 14 November 2024, 17 page49 https://www.spkc.gov.lv/lv/latvijas-iedzivotaju-veselibu-ietekmejosie-paradumi50 World Health organization European Region, European health report 2024 "Keeping health high on the agenda". Noncommunicalbe disease, 99 page.51 WHO Global Report on hypertension, The race against a silent killer, 2023, 133, 170, 175 pages52 Materia Medica "Zāļu grupas hipertensijas ārstēšanai un to kombinēšana", 2022. gada decembra izdevums, 14.lpp.53 The Global Burden of Resistant Hypertension and Potential Treatment Options: Eur.Cardiol. 2024 Jun 19;19:e07. https://www.ecrjournal.com/articles/global-burden-resistant-hypertension-and-potential-treatment-options?language_content_entity=en54 The College of Family physicians of Canada, Annual Physical Examination Practices by Province/Territory in Canada, August 20th, 201355 2024.gada veselības aprūpes pakalpojumu norēķinu sistēmas "Vadības informācijas sistēma" NVD dati56 Ministru kabineta 21.05.2024. sēdē pieņemtais Informatīvai ziņojums "Par primārās veselības aprūpes stiprināšanu" (24-TA-922), 24.lpp., 2.rindkopa57 https://www.vmnvd.gov.lv/lv/media/770/download58 https://www.vmnvd.gov.lv/lv/media/772/download59 Ministru kabineta 2009. gada 10. marta noteikumi Nr. 219 "Kārtība, kādā veicama obligātā veselības pārbaude"60 https://kardiologija.lv/jaunumi/riga-notiks-pirma-starptautiska-lipidu-konference-latvijas-gimenes-hiperholesterinemijas-registram-10-gadi/61 NVD dati, kas iegūti no NVD līgumiestāžu iesniegtajiem "Pārskats par rindas garumu valsts apmaksātu plānveida ambulatoro pakalpojumu saņemšanai"62 Rokas Navickas, Vesna-Kerstin Petric, Andrea B Feigl, Martin Seychell J Comorb. 2016 Feb 17;6(1):4–11. doi: 10.15256/joc.2016.6.72 Multimorbidity: What do we know? What should we do?63 https://www.vm.gov.lv/lv/specialitasu-attistibas-dinamika-rezidenturas-vietu-skaita-planosana64 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes, 14.11.202465 SPKC, Ar noteiktām slimībām slimojošu pacientu reģistrs par pacientiem, kuriem diagnosticēts cukura diabēts.66 Doctus, 2.tipa cukura diabēts. S.Paudere-Logina, R.Helda. Hronisku komplikāciju slogs, 18.04.202467 https://www.spkc.gov.lv/lv/cukura-diabets68 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies European Heart Journal (2021) 42, 3227-3337 doi:10.1093/eurheartj/ehab48469 Chowdhury R, Khan H, Heydon E, et al. Adherence to cardiovascular therapy: a meta-analysis of prevalence and clinical consequences. Eur Heart J. 013;34:2940–870 Knowledge about Disease, Medication Therapy, and Related Medication Adherence Levels among Patients with Hypertension. Medicina 2019, 55, 715; doi:10.3390/medicina5511071571 Better compliance to antihypertensive medications reduces cardiovascular risk. Giovanni Corrao, Andrea Parodi, Federica Nicotra, Antonella Zambon, Luca Merlino, Giancarlo Cesana and Giuseppe Mancia. Journal of Hypertension 2011, 29:610–61872 Fixed-Dose Combinations Improve Medication Compliance: A Meta-Analysis. Sripal Bangalore, MD, MHA, Gayathri Kamalakkannan, MD, MPH, Sanobar Parkar, MD, MPH,Franz H. Messerli, MD, FACC. The American Journal of Medicine (2007) 120, 713-71973 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension Endorsed by the European Renal Association (ERA) and the International Society of Hypertension (ISH). Mancia, Kreutz et al. Journal of Hypertension 2023, 41:000–000.74 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension, McEvoy et al, European Heart Journal (2024) 00, 1–107 https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 202475 https://www.spkc.gov.lv/lv/latvijas-iedzivotaju-veselibu-ietekmejosie-paradumi76 https://www.esparveselibu.lv/petijums/latvijas-iedzivotaju-kardiovaskularo-un-citu-neinfekcijas-slimibu-riska-faktori77 Lifestyle and impact on cardiovascular risk factor control in coronary patients across 27 countries: Results from the European Society of Cardiology ESC-EORP EUROASPIRE V registry; https://doi.org/10.1177/20474873188253578 Economic impact of medication nonadherence by disease groups: a systematic review. Cutler RL, et al. BMJ Open. 2018 Jan 21;8(1):e016982.79 Priorities for research on hypertension care delivery. Geneva: World Health Organization; 2024. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.80 https://www.doctus.lv/raksts/medicina-un-farmacija/kliniska-prakse/antikoagulacija-musdienas.-tieso-peroralo-antikoagulantu-zime-6000/81 European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2023 Clinical Practice Guidelines on Antithrombotic Therapy for Vascular Diseases82 ESC Clinical Practice Guidelines on Acute Pulmonary Embolism, 2019.83 Nacionālā veselības dienesta dati (SPKC aprēķini, izmantojot Veselības aprūpes kvalitātes un efektivitātes monitorēšanas sistēmu)84 Ministru kabineta 2018. gada 28. augusta noteikumu Nr. 555 "Veselības aprūpes pakalpojumu organizēšanas un samaksas kārtība" 6.pielikums "Stacionāro veselības aprūpes pakalpojumu sniedzēji un stacionāro veselības aprūpes pakalpojumu apmaksas nosacījumi"85 VI dati no prezentācijas 25.02.2020 par 2019. gadā veiktās tematiskās pārbaudes "Insulta pacientu veselības aprūpes izvērtēšanas rezultāti" rezultātiem86 SPKC Pētniecības un veselības statistikas departaments, 2017.g.87 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS), Isabelle C. Van Gelder et al., European Heart Journal (2024) 45, 3314–3414 https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae17688 PSKUS sniegtie dati par 2024.g.89 SPKC Veselības statistikas datu bāze, 2023.g.dati, STAC010. Stacionāra darba rādītāji90 PSKUS sniegtie dati stacionārie gaidīšanas laiki uz 2025.g. jūniju91 https://ligoniukasa.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/gydymo-istaigoms-ir-partneriams/kompensuojamuju-paslaugu-kainos/sveikatos-prieziuros-paslaugu-bazines-kainos/92 https://tervisekassa.ee/partnerile/raviasutusele/tervishoiuteenuste-loetelu93 https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/document/43180/Zarzadzenie-23_2024_DSOZ94 https://arsts.lv/jaunumi/inga-narbute-aortas-varstula-stenozes-invaziva-arstesana95 https://www.doctus.lv/raksts/medicina-un-farmacija/kliniska-prakse/galeji-smaga-sirds-mazspeja.-cels-uz-sirds-transplantaciju-6006/96 Health at Glance Europe 2024, OECD; https://www.oecd.org/en/publications/health-at-a-glance-europe-2024_b3704e14-en.html, 168 - 171 page97 SPKC aprēķini no SPKC un NVD datiem (Veselības aprūpes kvalitātes un efektivitātes monitorēšanas sistēma)98 Ministru kabineta 2018.gada 28.augusta noteikumi Nr. 555 "Veselības aprūpes pakalpojumu organizēšanas un samaksas kārtība" 15.pielikums99 https://www.spkc.gov.lv/lv/naves-celona-apliecibas-aizpildisanas-vadlinijas/ncdb_gala_zinojums1.pdf100 Sirds un asinsvadu slimību komorbiditāte, Rīga 2023, SPKC ziņojums: https://www.spkc.gov.lv/lv/media/19971/download?attachment101 OECD (2023), Integrating Care to Prevent and Manage Chronic Diseases: Best Practices in Public Health, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9acc1b1d-en
Veselības ministrs H. Abu Meri
Šis dokuments neaizstāj oficiālo publikāciju izdevumā Latvijas Vēstnesis. Mēs neuzņemamies atbildību par iespējamām neprecizitātēm, kas radušās oriģināla pārveidošanā šajā formātā.
Šis teksts tiek publicēts saskaņā ar paša avota likumi.lv atkalizmantošanas noteikumiem, nevis saskaņā ar Legalize licenci vai publiskā īpašuma licenci.
likumi.lv
brīvi pieejams (oficiālie valsts izdevumi nav aizsargāti ar autortiesībām)