Wet van 21 juli 1890, tot regeling van het Militair Onderwijs bij de Landmacht, voor zoover daarbij de opleiding voor den officiersrang en de hoogere vorming van den officier zijn betrokken

Allen, die deze zullen zien of hooren lezen, saluut! doen te weten:

Alzoo Wij in overweging hebben genomen, dat het noodig is - ter vervanging van de voorloopige regeling van het onderwijs bij de Koninklijke Militaire Academie, vastgesteld bij de Wet van 30 Mei 1877 (Staatsblad n°. 141), met intrekking van die Wet en van de Wetten van 11 Juli 1882 (Staatsblad n°. 100), van 25 December 1887 (Staatsblad n°. 217), van 4 Augustus 1888 (Staatsblad n°. 107) en van 28 Augustus 1889 (Staatsblad n°. 111) - eene algemeene regeling vast te stellen van het Militair Onderwijs bij de Landmacht, voor zoover daarbij de opleiding voor den officiersrang en de hoogere vorming van den officier zijn betrokken;

Zoo is het, dat Wij, den Raad van State gehoord en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

Hoofdstuk Eerste. Inrichtingen van Militair Onderwijs

Artikel 1

De opleiding voor den officiersrang bij de Landmacht, ook - voor zooveel die opleiding in Nederland plaats heeft - ten behoeve van den dienst in de Koloniën en bezittingen van het Rijk in andere werelddeelen, geschiedt:

• a. voor de Infanterie, de Cavalerie, de Artillerie en de Genie, aan de Koninklijke Militaire Academie;

• b. voor de Infanterie en de Militaire Administratie, aan den Hoofdcursus.

Artikel 1bis

Aan de Koninklijke Militaire Academie en aan den Hoofdcursus is tijdelijk tevens verbonden een applicatieschool tot het voltooien der studiën van de na 1914 tot officier benoemde cadetten en onderofficieren-leerlingen voor zooverre zij, naar Ons oordeel, ten gevolge van de schorsing bedoeld in Artikel 12, niet de volledige opleiding als bedoeld in deze Wet, hebben kunnen ontvangen.

Artikel 2

Voorbereidend onderwijs wordt gegeven:

• a. voor toelating tot de Koninklijke Militaire Academie: aan de Cadettenschool;

• b. voor toelating tot den Hoofdcursus: aan eenen Cursus bij het Wapen der Infanterie.

Artikel 3

Er is eene Hoogere Krijgsschool, bestemd tot vorming van officieren:

• a. in algemeen krijgskundige richting; alsmede voor de hoogere troepenleiding en voor den dienst bij den Generalen Staf;

• b. voor den Intendance-dienst.

Door Ons worden in het belang van de hoogere vorming van officieren - bepaaldelijk ook in technische richting - nog andere voorzieningen getroffen.

Artikel 4

De Hoogere Krijgsschool is gevestigd te 's Gravenhage; de Koninklijke Militaire Academie te Breda; de Hoofdcursus te Kampen of te Breda.

Bij Algemeenen Maatregel van Bestuur worden aangewezen:

• a. de plaats waar de Cadettenschool wordt gevestigd;

• b. de korpsen van het Wapen der Infanterie, waarbij een Cursus als onder b van art. 2 bedoeld, wordt ingesteld.

Artikel 4bis

In Nederlandsch-Indië verblijf houdende, tot de Hoogere Krijgsschool, de Koninklijke Militaire Academie, de Cadettenschool of den Hoofdcursus toegelaten leerlingen kunnen, wanneer buitengewone omstandigheden daartoe nopen, naar door Ons te stellen regelen het ingevolge deze wet aan die inrichtingen te geven onderwijs in Nederlandsch-Indië ontvangen.

Hoofdstuk Tweede. Algemeene bepalingen

Artikel 5

Aan de vakken, waarin, volgens de bepalingen dezer Wet, aan de bij de artt. 1, 2 en 3 bedoelde Inrichtingen onderwijs wordt gegeven, kunnen bij Algemeenen Maatregel van Bestuur andere vakken worden toegevoegd.

De omvang van het leerplan; de wijze waarop het over de verschillende studiejaren wordt verdeeld; de eischen, waaraan bij den overgang naar een hooger studiejaar en bij dien van de Cadettenschool naar de Koninklijke Militaire Academie moet worden voldaan; en de regelen, welke bij de overgangs-examens behooren te worden in acht genomen, worden voor al de bij de artt. 1, 2 en 3 bedoelde Inrichtingen door Onzen Minister van Oorlog bepaald.

Voor zooveel een en ander de opleiding voor den officiersrang en de hoogere vorming van den officier, ten behoeve van den dienst in de Koloniën en bezittingen van het Rijk in andere werelddeelen betreft, wordt door dien Minister daaromtrent met Onzen Minister van Koloniën overleg gehouden.

Aan de leerlingen van de bij de artt. 1 en 2 genoemde Inrichtingen wordt gelegenheid gegeven, overeenkomstig het verlangen en de keuze der ouders of voogden, onderwijs in den godsdienst te bekomen.

Artikel 6

Jaarlijks wordt door Onzen Minister van Oorlog het aantal leerlingen bepaald, die aan de Hoogere Krijgsschool, de Koninklijke Militaire Academie, den Hoofdcursus en de Cadettenschool kunnen worden toegelaten en dat wel voor zooveel meer bepaaldelijk betreft den dienst in de Koloniën en bezittingen van het Rijk in andere werelddeelen, na gehouden overleg met Onzen Minister van Koloniën.

Daarbij wordt vastgesteld, hoeveel van de opengestelde plaatsen ter beschikking komen:

• a. bij de Hoogere Krijgsschool: voor de officieren van elk Wapen of Dienstvak;

• b. bij de Koninklijke Militaire Academie: voor elk der beide categorieën van adspiranten, bedoeld in de artt. 25 en 26 en wel voor elk Wapen afzonderlijk; en met dien verstande, dat het gezamenlijk aantal voor eerstgemelde categorie beschikbaar te stellen plaatsen gelijk zal moeten wezen aan het aantal te verwachten adspiranten van deze categorie;

• c. bij den Hoofdcursus: voor de Infanterie en voor de Militaire Administratie, met dien verstande, dat, behoudens buitengewone omstandigheden, voor de Infanterie het aantal opengestelde plaatsen niet meer bedraagt dan ongeveer de helft van het aantal plaatsen, voor dat Wapen aan de Koninklijke Militaire Academie opengesteld. Het aantal en de verdeeling dier plaatsen worden in de Staatscourant bekend gemaakt. Voor zooveel de Koninklijke Militaire Academie en de Cadettenschool aangaat, worden daarbij tevens de eischen medegedeeld, waaraan voor toelating tot deze Inrichtingen moet worden voldaan.

Artikel 7

Bij Reglement worden vastgesteld:

• a. de inwendige regeling van de Hoogere Krijgsschool, van de Koninklijke Militaire Academie, van den Hoofdcursus en van de Cadettenschool, daaronder begrepen de werkkring en de bevoegdheid van de hoofden dezer Inrichtingen, en, voor zooveel de Koninklijke Militaire Academie betreft, van den bij art. 46 genoemden Raad van Bijstand;

• b. de voorschriften volgens welke de toelating tot de Hoogere Krijgsschool, de Koninklijke Militaire Academie, den Hoofdcursus en de Cadettenschool zal geschieden, die, volgens welke de eindexamens aan de Koninklijke Militaire Academie en den Hoofdcursus zullen worden afgenomen, zoomede die betreffende de wijze van samenstellen van de Commissiën, welke met de toelating en het afnemen van de eindexamens zullen worden belast.

Artikel 8

De toelatings- en de eindexamens, alsmede het rangschikkingsexamen voor toelating tot de Koninklijke Militaire Academie, worden in het openbaar afgenomen.

Omtrent den loop en de uitkomsten dier examens wordt, voor zoover zij op de Koninklijke Militaire Academie, den Hoofdcursus en de Cadettenschool betrekking hebben, een verslag opgemaakt.

Artikel 9

Leerlingen van eene der in art. 8 genoemde Inrichtingen, mogen niet langer dan twee jaren in hetzelfde studiejaar doorbrengen.

Van deze bepaling kan worden afgeweken ten gunste van hen, die wegens ziekte verhinderd waren het onderwijs geregeld te volgen.

Overigens worden bij Reglement bepaald de regelen, waarnaar de leerlingen:

• a. wegens hunne gedragingen als anderszins van bedoelde Inrichtingen verwijderd kunnen worden;

• b. van de overeenkomstig de artt. 18, 30 en 37 aangegane dienstverbintenis ontheven kunnen worden.

Artikel 10

Tot tegemoetkoming in de kosten van de Koninklijke Militaire Academie moet jaarlijks voor iederen leerling een door Ons vast te stellen som - het bedrag van vierhonderd gulden niet te boven gaande - worden bijgedragen. De sommen, bijgedragen ten behoeve van de cadetten, bestemd voor het leger in Nederland, worden in 's Rijks kas gestort, terwijl de sommen, bijgedragen ten behoeve van de cadetten, bestemd voor het leger in Nederlandsch-Indië, rechtstreeks ten goede komen aan de geldmiddelen van dat gebiedsdeel.

Van het betalen der bijdrage kan door Ons geheele of gedeeltelijke vrijstelling worden verleend, volgens bij reglement vast te stellen regelen.

Artikel 11

De onderofficieren van den Hoofdcursus en de leerlingen der Koninklijke Militaire Academie - deze laatsten wanneer zij dienst bij den troep verrichten - worden in elken graad gevoerd boven de organieke sterkte, voor elk korps vastgesteld.

Artikel 12

In geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden, bedoeld bij art. 185 der Grondwet, kan door Ons het onderwijs aan één of meer der in de artt. 1, 2 en 3 genoemde Inrichtingen worden geschorst, en over de leerlingen, alsmede over het aan die Inrichtingen verbonden militair personeel beschikt worden in het belang van 's Lands verdediging.

Hoofdstuk Derde. Van het voorbereidend onderwijs tot opleiding voor den officiersrang

§ 1. Van de Cadettenschool

Artikel 13

Aan de Cadettenschool wordt onderwijs gegeven in:

• a. de wiskunde;

• b. de beginselen der theoretische en toegepaste mechanica;

• c. de natuurkunde en hare voornaamste toepassingen;

• d. de scheikunde en hare voornaamste toepassingen;

• e. de beginselen der cosmographie;

• f. de Nederlandsche taal- en letterkunde;

• g. de Fransche taal- en letterkunde;

• h. de Hoogduitsche taal- en letterkunde;

• i. de Engelsche taal- en letterkunde;

• k. de aardrijkskunde;

• l. de gronden van de gemeente-, provinciale- en staatsinrichting van Nederland;

• m. de staathuishoudkunde en de statistiek, inzonderheid van Nederland en van zijne Koloniën en bezittingen in andere werelddeelen;

• n. de geschiedenis;

• o. het hand- en het rechtlijnig teekenen;

• p. de infanterie exercitiën;

• q. de gymnastiek, het schermen, het dansen en het zwemmen.

Artikel 14

Het leerplan wordt verdeeld over twee studiejaren.

Artikel 15

Nederlanders en zij, die uit anderen hoofde Nederlandsche onderdanen zijn, hebben het recht aan het toelatingsexamen voor de Cadettenschool deel te nemen, wanneer zij:

• a. op het tijdstip van den aanvang van het eerstvolgende leerjaar, den vollen ouderdom van vijftien jaren bereikt en dien van achttien jaren niet overschreden hebben, zoo zij opgeleid wenschen te worden voor den dienst hier te lande, den vollen ouderdom van veertien jaren bereikt en dien van negentien jaren niet overschreden hebben, zoo zij opgeleid wenschen te worden voor den dienst in Nederlandsch-Indië:

• b. zich, onder overlegging der bij Reglement aangewezen bescheiden, bij Onzen Minister van Oorlog, vóór het door dien Minister te bepalen tijdstip, tot het afleggen van het examen aangemeld hebben. Zij, die aan de onder a of b gestelde eischen niet voldoen, mogen aan het examen niet deelnemen. Wij behouden Ons nochtans voor tot het deelnemen aan het toelatingsexamen voor de Cadettenschool ook toe te laten:

• 1°. Nederlandsche onderdanen, behoorende tot de Inlandsche of de daarmede gelijkgestelde bevolking van Nederlandsch-Indië, die den onder a van het eerste lid van dit artikel aangegeven hoogsten leeftijd hebben overschreden, en

• 2°. bij uitzondering, jongelieden, die geen Nederlanders of niet uit anderen hoofde Nederlandsche onderdanen zijn, doch die aan de onder a en b van het eerste lid van dit artikel gestelde eischen voldoen.

Artikel 16

Het programma van het bij art. 15 genoemde toelatings-examen omvat:

• a. de reken-, de stel- en de meetkunde;

• b. de eerste beginselen der natuurkunde;

• c. de aardrijkskunde;

• d. de geschiedenis;

• e. de Nederlandsche, de Fransche, de Hoogduitsche en de Engelsche taal.

Bedrevenheid in het teekenen strekt tot aanbeveling.

De eischen van kennis, volgens vorenvermeld programma te stellen, worden, bij de in art. 7, onder b, bedoelde voorschriften, nader omschreven en toegelicht.

Artikel 17

Voor zoover de adspiranten, voor den militairen dienst bij geneeskundig onderzoek geschikt zijn bevonden, en blijkens de uitspraak der examen-commissie, aan het examen hebben voldaan, komen zij voor toelating tot de Cadettenschool in aanmerking.

Indien het aantal dier adspiranten grooter is dan het aantal beschikbare plaatsen, geschiedt de toelating naar de rangorde, die zij bij het examen, blijkens de uitspraak der examen-commissie, hebben verkregen; met dien verstande, dat hij, wiens vader in den dienst van den Staat gesneuveld of, binnen één jaar ten gevolge van in dezen dienst voor den vijand bekomen wonden overleden is, op grond hiervan eene beschikbare plaats inneemt.

Artikel 18

Hij, die tot de Cadettenschool wordt toegelaten, is, te rekenen van het tijdstip waarop zijn verblijf aan deze Inrichting een aanvang neemt, verbonden om den Staat gedurende den tijd van negen jaren als militair te dienen.

Van deze negen jaren behoort hij er vier in den rang van officier te dienen, zoodat, wanneer de officiersrang niet in vijf jaren wordt bereikt, de dienstverbintenis stilzwijgend met den langeren duur van den opleidingstijd wordt verlengd.

Deze verbintenis verplicht hem tevens, om - voor zooveel hij daartoe niet reeds uit anderen hoofde mocht gehouden zijn - na het verlaten van den werkelijken dienst nog vijf jaren, of zoo veel minder dan vijf jaren, als hij langer dan vier jaren als officier heeft gediend, als reserve-officier te Onzer beschikking te blijven.

Wij behouden Ons nochtans voor van de verplichting, bij het vorige lid bedoeld, geheel of ten deele ontheffing te verleenen.

Artikel 19

Hij, die tot de Cadettenschool is toegelaten en bij de in art. 15, onder b, voorgeschreven aanmelding kennis heeft gegeven van zijn verlangen om het voorbereidend onderwijs voor toelating tot de Koninklijke Militaire Academie elders dan aan genoemde school te volgen, wordt daartoe, naar bij Reglement te bepalen regelen, in het genot van groot verlof gesteld.

Hij staat, voor de toepassing dezer Wet, gelijk met hem die het onderwijs aan de Cadettenschool geniet, doch is gedurende zijnen verloftijd vrijgesteld van het betalen der bijdrage bedoeld bij art. 10.

§ 2. Van eenen Cursus

Artikel 20

Aan eenen Cursus wordt onderwijs gegeven in:

• a. de wiskunde;

• b. de Nederlandsche taal;

• c. de Fransche taal;

• d. de aardrijkskunde;

• e. de geschiedenis;

• f. de dienst- en de exercitie-reglementen benevens de dienstvoorschriften.

Artikel 21

Het leerplan wordt verdeeld over twee studiejaren.

Artikel 22

De wijze van toelating tot eenen Cursus, de regelen waarnaar de leerlingen tijdelijk of voor goed daarvan kunnen worden verwijderd, zoomede de inrichting en het bestuur van eenen Cursus, worden door Onzen Minister van Oorlog vastgesteld.

hoofdstuk Vierde. Van de opleiding voor den officiersrang

§ 1. Van de Koninklijke Militaire Academie

Artikel 23

Aan de Koninklijke Militaire Academie wordt onderwijs gegeven in:

• a. de wiskunde;

• b. de toepassingen der natuurkunde op militair gebied;

• c. de toepassingen der scheikunde op militair gebied;

• d. de mechanica en hare toepassing op bouwkundige constructiën en werktuigen;

• e. het landmeten en waterpassen en de geodesie;

• f. de Maleische taal;

• g. de land- en volkenkunde van Nederlandsch-Indië;

• h. de militaire aardrijkskunde;

• i. de hoofdbegrippen der strategie en de krijgsgeschiedenis;

• k. de tactiek;

• l. de oorlogsgebruiken;

• m. het militair strafrecht;

• n. de artillerie-wetenschap;

• o. de pionier- en de versterkingskunst;

• p. de burgerlijke, de militaire en de schoone bouwkunde;

• q. de waterbouwkunde en de hydrographie van Nederland;

• r. de wetten en de voorschriften betreffende de uitvoering van genie-werken;

• s. de paardenkennis; de rij- en de africhtingskunst;

• t. het rechtlijnig en het topographisch teekenen;

• u. de dienst- en de exercitie-reglementen, benevens de dienstvoorschriften en de militaire wetten;

• v. de militaire administratie;

• w. de exercitiën en de verdere practische oefeningen;

• x. de gymnastiek, het schermen, het zwemmen en het paardrijden.

Artikel 24

Het leerplan wordt verdeeld over drie studiejaren.

Artikel 25

Alle leerlingen der Cadettenschool, die voor den militairen dienst bij geneeskundig onderzoek geschikt zijn bevonden en aan de eischen, die, krachtens het bepaalde in het tweede lid van art. 5, voor overgang van de Cadettenschool naar de Koninklijke Militaire Academie zijn gesteld, hebben voldaan, worden tot de Koninklijke Militaire Academie toegelaten voor den dienst, waarvoor zij meer bepaaldelijk bestemd zijn.

Zij worden, zooveel mogelijk, bij het wapen hunner keuze ingedeeld, voor zoover zij daartoe in aanmerking komen in verband met:

• a. den uitslag van het zooeven gemelde geneeskundig onderzoek;

• b. het aantal plaatsen, ingevolge het bepaalde bij art. 6, ten behoeve van deze categorie, voor de onderscheidene wapens opengesteld;

• c. de rangorde, welke zij bij het overgangsexamen van de Cadettenschool naar de Koninklijke Militaire Academie, blijkens de uitspraak der examen-commissie, hebben verkregen; daarbij gelet op hetgeen, krachtens het bepaalde in het tweede lid van art. 5, is voorgeschreven ten aanzien van de eischen van kennis in bepaalde vakken, voor eene plaatsing bij het wapen der artillerie of bij dat der genie.

Artikel 26

Nederlanders en zij, die uit anderen hoofde Nederlandsche onderdanen zijn, die:

• 1a. opgeleid wenschen te worden voor den dienst hier te lande en op het tijdstip van den aanvang van het eerstvolgende leerjaar den vollen ouderdom van zeventien jaren bereikt en dien van een en twintig jaren niet overschreden hebben,