Wet van 9 maart 1962, op de Raad van State

De vermoedelijke opvolger van de Koning heeft, nadat zijn achttiende jaar is vervuld, van rechtswege zitting in de Raad.

De Koning kan ook andere leden van het koninklijk huis wanneer zij meerderjarig zijn zitting in de Raad verlenen.

De leden van het koninklijk huis, die zitting in de Raad hebben, kunnen aan de beraadslagingen deelnemen, doch onthouden zich van stemmen.

De vice-president en de staatsraden worden bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken in overeenstemming met Onze Minister van Justitie voor het leven benoemd. Voor de benoeming van de vice-president wordt de Raad gehoord; voor de benoeming van de staatsraden doet de Raad een aanbeveling.

Hun wordt bij koninklijk besluit ontslag verleend op eigen verzoek en bij het bereiken van de zeventigjarige leeftijd. In het laatste geval gaat het ontslag in op de eerste dag van de volgende maand.

De vice-president en de staatsraden worden door de Raad, bij met redenen omkleed besluit, ontslagen, geschorst, of bij ongeschiktheid wegens ziekte met een andere taak belast, en de staatsraden worden door de vice-president, bij met redenen omkleed besluit, gewaarschuwd overeenkomstig het bepaalde in hoofdstuk 6A van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren, met dien verstande dat wordt gelezen:

De artikelen 46i, vierde lid, 46k, vijfde lid, en 46l, tweede lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren zijn van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat wordt gelezen:

Er kunnen staatsraden in buitengewone dienst worden benoemd ten getale van ten hoogste 50. De artikelen 3, 3a en 32 tot en met 35 zijn op hen van overeenkomstige toepassing.

Zij worden gekozen uit hen, die bewijzen hebben gegeven van bekwaamheid in zaken van wetgeving, bestuur of rechtspraak dan wel van bijzondere deskundigheid in aangelegenheden, die de wetgeving, het bestuur of de rechtspraak raken.

Zij kunnen bij koninklijk besluit worden aangewezen om voor een bepaalde tijd, doch voor ten hoogste vijf jaar, twee vijfde deel, de helft, drie vijfde deel of vier vijfde deel van de taak van een staatsraad te vervullen en hebben alsdan gelijke bevoegdheid als de staatsraden.

De staatsraden in buitengewone dienst die niet ingevolge het derde lid een vaste deeltaak vervullen kunnen door de vice-president worden opgeroepen om deel te nemen aan bepaalde werkzaamheden van de Raad en hebben alsdan gelijke bevoegdheid als de staatsraden.

Onverenigbaar met het ambt van vice-president of staatsraad zijn:

De vice-president, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst vervullen geen betrekkingen waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van hun ambt of op de handhaving van hun onpartijdigheid en onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin.

De betrekkingen die de vice-president, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst buiten hun ambt vervullen worden door de vice-president openbaar gemaakt.

Alvorens hun ambt te aanvaarden leggen de vice-president, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst in handen van de Koning de volgende eed (verklaring en belofte) af:

Deze eed (verklaring en belofte) kan door de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst ook worden afgelegd in een vergadering van de Raad in handen van de vice-president, daartoe door de Koning gemachtigd.

Aan de Raad worden toegevoegd een secretaris en het vereiste aantal ambtenaren van Staat in de nodige rangen.

Zij worden bij koninklijk besluit op voordracht van de Raad benoemd en bij koninklijk besluit, de Raad gehoord, ontslagen.

De secretaris en de ambtenaren van Staat moeten op grond van het met goed gevolg afleggen van het afsluitend examen van een opleiding op het gebied van het recht aan een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, het recht om de titel meester te voeren hebben verkregen. Artikel 1d, tweede lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren is van overeenkomstige toepassing.

In bijzondere gevallen kan van het bepaalde in het vorige lid worden afgeweken.

Wij horen de Raad over:

Wij horen de Raad voorts in de gevallen waarin een wet dit voorschrijft, zomede over alle zaken waaromtrent Wij het nodig oordelen. Wij horen de Raad niet over de bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal of bij de Staten-Generaal in verenigde vergadering door een of meer leden aanhangig gemaakte voorstellen van wet, voordat zij door de Staten-Generaal zijn aangenomen.

Wij brengen bij de Raad ter overweging de ontwerpen van krachtens enige wet te nemen koninklijke besluiten tot vernietiging.

Aan het hoofd van de voorstellen en ontwerpen, bedoeld in het eerste lid, en van de besluiten, bedoeld in het derde lid, wordt vermeld dat de Raad van State daaromtrent is gehoord.

De Tweede Kamer der Staten-Generaal hoort de Raad over de bij haar door een of meer leden aanhangig gemaakte voorstellen van wet, voordat zij deze in behandeling neemt.

In de gevallen waarin de Tweede Kamer zulks nodig oordeelt, hoort zij de Raad voorts omtrent de in het eerste lid bedoelde voorstellen, nadat deze in behandeling zijn genomen.

Het bepaalde in het eerste en tweede lid is van overeenkomstige toepassing ten aanzien van de Staten-Generaal in verenigde vergadering.

De Raad heeft tot taak het opstellen van een ontwerp van een koninklijk besluit als bedoeld in artikel 136 van de Grondwet.

Binnen zes maanden nadat het ontwerp is opgesteld kan Onze Minister wie het aangaat, de Raad gemotiveerd verzoeken zijn ontwerp in nadere overweging te nemen. Indien het koninklijk besluit afwijkt van het ontwerp of het nader ontwerp wordt het in het Staatsblad geplaatst met het ontwerp, bedoeld in het eerste lid en indien daarvan sprake is, het nader ontwerp. Indien niet binnen zes maanden een verzoek als bedoeld in de eerste volzin is gedaan luidt het koninklijk besluit overeenkomstig het ontwerp.

De Raad is bevoegd Ons voordrachten te doen omtrent onderwerpen van wetgeving of bestuur, waaromtrent hij het doen van voorstellen van wet of het uitvaardigen van algemene maatregelen van bestuur wenselijk acht.

Ook overigens kan de Raad Ons van zijn gevoelen doen blijken over aangelegenheden, die naar zijn oordeel van bijzondere betekenis zijn.

De afdelingen hebben tot taak het voorbereiden van de behandeling van zaken in de Raad.

Zij dienen op verzoek Onze Ministers van voorlichting in zaken van wetgeving en bestuur.

Een afdeling kan bij de voorbereiding van een ingevolge artikel 15, derde lid, uit te brengen advies omtrent vernietiging van een besluit, onderscheidenlijk bij het onderzoek van en de voorbereiding van een ontwerp-besluit inzake de beslissing van geschillen als bedoeld in artikel 15c, belanghebbenden, getuigen, deskundigen en tolken oproepen om in een vergadering met gesloten deuren te worden gehoord. De artikelen 32 tot en met 35, alsmede de artikelen 8:24, 8:25, 8:27 tot en met 8:29, 8:31, 8:32, 8:33 tot en met 8:36, eerste lid, 8:39, 8:50 en 8:61 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing. Ambtsberichten en andere door Onze Minister wie het aangaat aangewezen stukken zijn niet openbaar.

Het ontwerp van een koninklijk besluit tot vernietiging is niet openbaar.

Een door Onze Minister wie het aangaat aangewezen ambtenaar kan in een vergadering als bedoeld in het eerste lid aanwezig zijn om inlichtingen te geven.

Onze Ministers geven aan de Raad of aan zijn afdelingen de inlichtingen, die in verband met de te behandelen zaken vereist worden.

Het inwinnen door de Raad en zijn afdelingen van inlichtingen bij anderen dan Onze Minister, wie de zaak aangaat, geschiedt door tussenkomst van deze.

De vice-president kan personen oproepen om aan de Raad of zijn afdelingen voorlichting en advies te geven.

Het aantal staatsraden, de vice-president en de staatsraden in buitengewone dienst daaronder begrepen, dat tot het vaststellen van een advies van de Raad wordt gevorderd, bedraagt niet minder dan de helft van het aantal staatsraden, waaruit de Raad, de vice-president inbegrepen, bestaat op het ogenblik, waarop het advies wordt vastgesteld.

Het advies wordt vastgesteld bij volstrekte meerderheid van stemmen. Bij staking van stemmen beslist de stem van de voorzitter der vergadering. Van die omstandigheid wordt in het advies melding gemaakt.

Het advies van de Raad is met redenen omkleed.

Hij, die in de vergadering een mening kenbaar heeft gemaakt, van die der meerderheid afwijkende, kan zich in deze vergadering de bevoegdheid voorbehouden tot het uitbrengen van een afzonderlijk advies, hetwelk bij het advies van de Raad wordt gevoegd.

Onze Minister wie het rechtstreeks aangaat draagt zorg voor het openbaar maken van

Openbaarmaking van de adviezen, bedoeld in het eerste lid onder a, geschiedt te zamen met openbaarmaking van de aan de Raad voorgelegde tekst, voor zover daarin wijzigingen zijn aangebracht nadat het advies is gevraagd, en van het nader rapport aan Ons. Zij heeft plaats voor wat betreft

Openbaarmaking van adviezen als bedoeld in het eerste lid, onder a, welke niet kan geschieden zoals voorzien in het tweede lid, alsmede openbaarmaking van voordrachten en andere voorstellen, gedaan ingevolge artikel 16, geschiedt uiterlijk binnen dertig dagen nadat is beslist op het advies, de voordracht of een ander voorstel van de Raad. Daarbij worden mede openbaar gemaakt het nader rapport en, in voorkomend geval, de aan de Raad voorgelegde tekst alsmede het koninklijk besluit, indien de openbaarmaking niet elders is geregeld. De openbaarmaking heeft plaats op de wijze, voorgeschreven in artikel 9, eerste en tweede lid, van de Wet openbaarheid van bestuur.

Openbaarmaking blijft achterwege

De Raad doet in zijn adviezen, bedoeld in het eerste lid, voorstellen omtrent de toepassing van de bepalingen van het vierde lid.

De Tweede Kamer der Staten-Generaal en de Staten-Generaal in verenigde vergadering dragen zorg voor het openbaar maken van de adviezen van de Raad, bedoeld in artikel 15a, eerste en tweede lid, onderscheidenlijk derde lid, alsmede voor een schriftelijke reactie op deze adviezen.

Openbaarmaking van de adviezen geschiedt te zamen met openbaarmaking van de schriftelijke reactie.

Openbaarmaking blijft achterwege:

De Raad doet in de adviezen voorstellen omtrent de toepassing van de bepalingen van het derde lid.

De Afdeling bestaat uit de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst.

Bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister van Justitie in overeenstemming met Onze Minister van Binnenlandse Zaken wordt uit de staatsraden een voorzitter van de Afdeling benoemd. Voor de benoeming doet de Raad een aanbeveling.

De benoeming geldt voor het leven. Zij kan slechts op verzoek van de voorzitter worden ingetrokken en vervalt in geval van ontslag als staatsraad.

De voorzitter van de Afdeling kan worden vervangen door een ander lid van de Afdeling.

De voorzitter regelt de werkzaamheden van de Afdeling, alsmede de overige aangelegenheden die uitsluitend de Afdeling aangaan.

Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de werkwijze van de Afdeling.

De Afdeling vormt en bezet op voorstel van de voorzitter enkelvoudige en meervoudige kamers. De meervoudige kamers bestaan uit drie leden, van wie een als voorzitter optreedt.

De voorzitter van de Afdeling, degene die hem vervangt, degene die zitting heeft in een enkelvoudige kamer en de meerderheid van de leden van een meervoudige kamer moeten op grond van het met goed gevolg afleggen van het afsluitend examen van een opleiding op het gebied van het recht aan een universiteit dan wel de Open Universiteit waarop de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek betrekking heeft, het recht om de titel meester te voeren hebben verkregen. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld met betrekking tot de beroepsvereisten. Artikel 1d, tweede lid, van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren is van overeenkomstige toepassing.

De voorzitter van een meervoudige kamer doet in raadkamer hoofdelijk omvraag. De voorzitter maakt zelf als laatste zijn oordeel kenbaar.

Ieder lid is verplicht aan de besluitvorming deel te nemen.

Een afwezig lid kan zijn oordeel niet door een van de aanwezige leden doen voordragen of het schriftelijk uitbrengen.

Degene die een klacht heeft over de wijze waarop een lid van de Afdeling zich bij de deelneming aan de werkzaamheden van de Afdeling jegens hem heeft gedragen, kan, tenzij de klacht een beslissing betreft, de vice-president verzoeken een vordering in te stellen bij de Raad van State tot het doen van een onderzoek naar die gedraging.

Het verzoekschrift dient de naam en het adres van de verzoeker te bevatten. De bedoelde gedraging en de daaromtrent gerezen klacht moeten er zo duidelijk mogelijk in worden omschreven.

De vice-president voldoet aan het verzoek, tenzij:

De vice-president stelt de verzoeker en degene op wiens gedraging het verzoekschrift betrekking heeft, in de gelegenheid hem inlichtingen te verstrekken. Hij hoort de in de eerste volzin bedoelde personen, wanneer dezen dit verzoeken.

De vice-president stelt de verzoeker en degene op wiens gedraging het verzoekschrift betrekking heeft, op de hoogte van de uitkomsten van het vooronderzoek. Staat naar het oordeel van de vice-president met betrekking tot de klacht een voorziening bij een rechterlijke instantie open, dan geeft hij daarvan kennis aan de verzoeker.

De Raad stelt de verzoeker en degene op wiens gedraging het verzoekschrift betrekking heeft in de gelegenheid naar aanleiding van de vordering van de vice-president, al dan niet in elkaars tegenwoordigheid, te worden gehoord.

Het onderzoek geschiedt in raadkamer. De Raad kan, hetzij op verzoek van de vice-president, hetzij op verzoek van een van de in het eerste lid bedoelde personen, hetzij ambtshalve, getuigen horen.

De Raad kan het horen, bedoeld in het eerste en het tweede lid, opdragen aan een door hem in te stellen bijzondere afdeling, die aan de Raad verslag uitbrengt.

De Raad beslist bij een uitspraak, waarin hij zijn bevindingen met betrekking tot de in het verzoekschrift genoemde bezwaren opneemt en zijn oordeel uitspreekt over de gegrondheid daarvan.

Een afschrift van de uitspraak wordt door de secretaris gezonden aan de verzoeker en aan degene op wiens gedraging het verzoekschrift betrekking heeft.

Indien bij de Afdeling beroep kan worden ingesteld, is hoofdstuk 8 van de Algemene wet bestuursrecht, met uitzondering van de artikelen 8:1, eerste en tweede lid, 8:4, 8:5, 8:6, eerste lid, 8:7, 8:8, 8:9, 8:10 en 8:13, van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat artikel 8:86, eerste lid, slechts kan worden toegepast indien partijen daarvoor toestemming hebben gegeven. Ook hierop worden partijen in de uitnodiging, bedoeld in artikel 8:83, eerste lid, gewezen.

De zaken die bij de Afdeling aanhangig worden gemaakt, worden in behandeling genomen door een meervoudige kamer.

Indien een zaak naar het oordeel van de meervoudige kamer geschikt is voor verdere behandeling door één rechter, kan zij deze verwijzen naar een enkelvoudige kamer.

Indien een zaak naar het oordeel van de enkelvoudige kamer ongeschikt is voor behandeling door één rechter, verwijst zij deze naar een meervoudige kamer.

Verwijzing kan geschieden in elke stand van het geding. Een verwezen zaak wordt voortgezet in de stand waarin zij zich bevindt.

Een belanghebbende en het bestuursorgaan kunnen bij de Afdeling hoger beroep instellen tegen een uitspraak van de rechtbank als bedoeld in afdeling 8.2.6 van de Algemene wet bestuursrecht en tegen een uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank als bedoeld in artikel 8:86 van die wet, tenzij tegen de uitspraak hoger beroep kan worden ingesteld bij de Centrale Raad van Beroep of het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Geen hoger beroep kan worden ingesteld tegen:

Tegen andere beslissingen van de rechtbank onderscheidenlijk de voorzieningenrechter kan slechts tegelijkertijd met het hoger beroep tegen de in het eerste lid bedoelde uitspraak hoger beroep worden ingesteld.

De secretaris doet van het ingestelde hoger beroep zo spoedig mogelijk mededeling aan de griffier van de rechtbank die de uitspraak heeft gedaan.

De griffier van de rechtbank, bedoeld in het eerste lid, zendt de gedingstukken met vier afschriften van het proces-verbaal van de zitting, voor zover dit op de zaak betrekking heeft, en vier afschriften van de uitspraak binnen een week na ontvangst van de in het eerste lid bedoelde mededeling aan de secretaris.

Op het hoger beroep is hoofdstuk 8 van de Algemene wet bestuursrecht, met uitzondering van afdeling 8.1.1 en de artikelen 8:10, 8:13, 8:41, 8:74 en 8:82, van overeenkomstige toepassing, voor zover in deze paragraaf niet anders is bepaald. Artikel 8:86, eerste lid, kan slechts worden toegepast indien een enkelvoudige kamer van de rechtbank uitspraak op het beroep heeft gedaan.

De zaken die bij de Afdeling aanhangig worden gemaakt, worden in behandeling genomen door een meervoudige kamer.

Indien een zaak die door een enkelvoudige kamer van de rechtbank is behandeld naar het oordeel van de meervoudige kamer geschikt is voor verdere behandeling door één rechter, kan zij deze verwijzen naar een enkelvoudige kamer.

Indien een zaak naar het oordeel van de enkelvoudige kamer ongeschikt is voor behandeling door één rechter, verwijst zij deze naar een meervoudige kamer.

Verwijzing kan geschieden in elke stand van het geding. Een verwezen zaak wordt voortgezet in de stand waarin zij zich bevindt.

In geval van intrekking van het hoger beroep door het bestuursorgaan kan het bestuursorgaan op verzoek van een partij bij afzonderlijke uitspraak met overeenkomstige toepassing van artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht in de kosten worden veroordeeld. Indien het hoger beroep mondeling wordt ingetrokken, wordt het verzoek door de partij die daarbij aanwezig is mondeling gedaan tegelijk met de intrekking van het hoger beroep. Indien aan dit vereiste niet is voldaan, wordt het verzoek niet-ontvankelijk verklaard. Indien het hoger beroep schriftelijk wordt ingetrokken, wordt het verzoek schriftelijk gedaan. De artikelen 6:5 tot en met 6:9, 6:11, 6:14, 6:15, 6:17 en 6:21 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.

Artikel 8:73a, tweede en derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht is van overeenkomstige toepassing.

Van de indiener van het beroepschrift wordt door de secretaris een griffierecht geheven. Indien de uitspraak van de rechtbank, voor zover daartegen hoger beroep is ingesteld, betrekking heeft op meer dan één besluit of indien het een gezamenlijk beroepschrift van twee of meer indieners ter zake van dezelfde uitspraak betreft, is eenmaal griffierecht verschuldigd. In die gevallen bedraagt het griffierecht het hoogste op grond van het tweede lid ter zake van een van de besluiten onderscheidenlijk door een van de indieners verschuldigde griffierecht.

Het griffierecht bedraagt:

Indien het bestuursorgaan hoger beroep heeft ingesteld en de uitspraak van de rechtbank wordt in stand gelaten, wordt van de desbetreffende rechtspersoon een griffierecht geheven van € 409.

De secretaris wijst de indiener van het beroepschrift op de verschuldigdheid van het griffierecht en deelt hem mee dat het verschuldigde bedrag binnen vier weken na de dag van verzending van zijn mededeling dient te zijn bijgeschreven op de rekening van de secretarie dan wel ter secretarie dient te zijn gestort. Indien het bedrag niet binnen deze termijn is bijgeschreven of gestort, wordt het hoger beroep niet-ontvankelijk verklaard, tenzij redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.

Indien het hoger beroep wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan geheel of gedeeltelijk aan de indiener van het beroepschrift is tegemoetgekomen, wordt het door de indiener betaalde griffierecht aan hem vergoed door de desbetreffende rechtspersoon. In de overige gevallen kan de desbetreffende rechtspersoon, indien het hoger beroep wordt ingetrokken, het betaalde griffierecht geheel of gedeeltelijk vergoeden.

De in het tweede en derde lid genoemde bedragen kunnen bij algemene maatregel van bestuur worden gewijzigd voor zover het prijsindexcijfer van de gezinsconsumptie daartoe aanleiding geeft.

Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een verzoek om herziening.

Van de verzoeker om een voorlopige voorziening wordt door de secretaris een griffierecht geheven. Artikel 40, eerste lid, tweede en derde volzin, tweede en zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 40, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de termijn binnen welke de bijschrijving of storting van het verschuldigde bedrag dient plaats te vinden, twee weken bedraagt. De voorzitter kan een kortere termijn stellen.

Indien het verzoek wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan, onderscheidenlijk de belanghebbende tot wie het bestreden besluit is gericht, aan de voorzitter schriftelijk heeft medegedeeld de uitvoering van het bestreden besluit hangende de procedure met betrekking tot de hoofdzaak op te schorten dan wel de gevraagde voorlopige maatregelen te zullen nemen, wordt het betaalde griffierecht door de secretaris terugbetaald. In de overige gevallen kan de desbetreffende rechtspersoon, indien het verzoek wordt ingetrokken, het betaalde griffierecht geheel of gedeeltelijk vergoeden.

De uitspraak kan inhouden dat het betaalde griffierecht door de door de voorzitter aangewezen rechtspersoon geheel of gedeeltelijk wordt vergoed.

Indien het verzoek is gedaan door het bestuursorgaan en het verzoek geheel of gedeeltelijk wordt toegewezen, kan de uitspraak inhouden dat het betaalde griffierecht door de secretaris aan de desbetreffende rechtspersoon wordt terugbetaald.

Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een verzoek om voorlopige voorziening dat wordt gedaan nadat een verzoek om herziening is gedaan.

Indien de Afdeling de uitspraak van de rechtbank geheel of gedeeltelijk vernietigt, houdt de uitspraak tevens in dat aan de indiener van het beroepschrift het door hem betaalde griffierecht door de door de Afdeling aangewezen rechtspersoon wordt vergoed.

In de overige gevallen kan de uitspraak inhouden dat het betaalde griffierecht geheel of gedeeltelijk door de door de Afdeling aangewezen rechtspersoon wordt vergoed.

De Afdeling wijst de zaak terug naar de rechtbank die deze in eerste aanleg heeft behandeld, indien:

De secretaris zendt de gedingstukken, onder medezending van een afschrift van de uitspraak, zo spoedig mogelijk aan de griffier van de rechtbank.