Vaststelling selectielijsten van de handelingen van de Minister van Financiën (beleidsterrein staatsdeelnemingen en financiering bedrijfsleven)

Gelet op artikel 5, tweede lid, onder b, van de Archiefwet 1995;

De Raad voor Cultuur gehoord (advies van de Raad voor Cultuur van 29 oktober 1998, nr. arc-98.2040/2),

Besluiten:

Artikel 1

De bij dit besluit gevoegde 'selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van Financiën en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein staatsdeelnemingen en financiering van het bedrijfsleven over de periode 1945-1995' en de daarbij behorende toelichting worden vastgesteld.

Artikel 2

De 'Lijst van te vernietigen archiefbescheiden van het Ministerie van Financiën, onderdeel regeling Bijzondere Financieringen 1971' (vastgesteld bij beschikking van de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en de Minister van Financiën, nr. CD/A91.402 d.d. 24 juni 1991) en de 'Lijst van de te vernietigen archiefbescheiden van de, onder het Ministerie van Financiën ressorterende, Directie Financieringen, onderdeel (Wet- en regelgeving ten aanzien van) de Nederlandsche Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden N.V.' (vastgesteld bij beschikking van de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en de Minister van Financiën, nr. CD/A92.830.WH-JK/NF d.d. 21 juli 1992 (gepubliceerd in de Staatscourant nr. 42 d.d. 2 maart 1993)) worden ingetrokken.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Bijlage. Basis Selectie Document Staatsdeelnemingen en Financiering van het Bedrijfsleven 1945-1995

Rijksarchiefdienst

September 2000

Inhoudsopgave

1.1 Taken van de rijksoverheid betreffende het beleidsinstrument

1.2 Uitgangspunten bij de selectie

1.3 Selectiecriteria

Inleiding 1

Het PIVOT-rapport Staatsdeelnemingen vormt de basis voor het voorliggende Basis Selectie Document (BSD). Het BSD bevat de resultaten van het selectieproces. De handelingen die in dit BSD zijn opgenomen werden door de verschillende actoren verricht in de periode 1945-1995.

1.1. Taken van de rijksoverheid betreffende het beleidsinstrument

Een nadere uitwerking van de taken is opgenomen in de inleiding van Staatsdeelneming en financiering van het bedrijfsleven. Een institutioneel onderzoek naar de handelingen en taken van de Rijksoverheid op het beleidsinstrument staatsdeelnemingen en financiering van het bedrijfsleven, 1940 - 1995 [samenstelling drs. G. Beks en drs. A.G. de Vries] (Den Haag 1996) PIVOT-rapport nr. 57.

De taken van het ministerie van Financiën betreffende het beleidsinstrument financiering van bedrijven en staatsdeelnemingen zijn:

1.2. Uitgangspunten bij de selectie

Het BSD is opgesteld tegen de achtergrond van de selectiedoelstelling van de RAD/PIVOT, zoals die door de Minister van WVC bij de behandeling van het ontwerp van de Archiefwet 1995 in de Tweede Kamer op 13 april 1994 is verwoord. De selectiedoelstelling luidt: het mogelijk maken van een reconstructie van de hoofdlijnen van het handelen van de overheid. Door het Convent van Rijksarchivarissen is de selectiedoelstelling vertaald in de richting van de (bewaar)doelstelling van de RAD als 'het selecteren van handelingen van de overheid om bronnen voor de kennis van de Nederlandse samenleving en cultuur veilig te stellen voor blijvende bewaring'.

De algemene selectiedoelstelling is geoperationaliseerd voor het terrein van het adelsbeleid, adelsrecht en het decoratiestelsel. Dat wil zeggen dat de geformuleerde handelingen van de betrokken overheidsactoren zijn gewaardeerd op de bijdrage die zij leveren aan de verwezenlijking van de selectiedoelstelling. De selectie gold derhalve de vraag ten aanzien van welke handelingen de administratieve neerslag noodzakelijk zou zijn om een reconstructie mogelijk te maken van de hoofdlijnen van het handelen op het beleidsterrein staatsdeelneming en financiering van het bedrijfsleven.

1.3. Selectiecriteria

Door PIVOT zijn selectiecriteria opgesteld welke het mogelijk maken de in het rapport institutioneel onderzoek verwoorde handelingen te wegen en zo de doelstelling van de selectie te realiseren. Deze criteria zijn zodanig geformuleerd zodat deze voor meerdere beleidsterreinen toepasbaar zijn. De door PIVOT ontwikkelde criteria zijn in het navolgende opgenomen.

Algemene selectiecriteria

Naast algemene criteria kunnen, eveneens binnen het kader van de selectiedoelstelling, in een BSD speci-fieke criteria worden geformuleerd voor handelingen die met behulp van de algemene criteria niet kunnen wor-den gewaardeerd. Daar de noodzaak hiertoe niet aanwezig werd geacht, is in dit BSD de mogelijkheid om speci-fieke selectiecriteria te formuleren niet benut.

2. Vaststelling BSD

Op 7 mei 1998 is het ontwerp-BSD door het Hoofd Algemene Secretarie van het Ministerie van Financiën aan de Staatssecretaris van OC&W aangeboden, voor wat betreft de handelingen van de onder dit ministerie ressorterende actoren. Op 11 mei 1998 is het ontwerp-BSD door het Hoofd Documentaire Informatievoorziening van het Ministerie van Economische Zaken aan de Staatssecretaris van OcenW aangeboden, voor wat betreft de handelingen van de onder dit ministerie ressorterende actoren. Hierna heeft de Staatssecretaris het ontwerp-BSD ter advisering heeft ingediend bij de Raad voor Cultuur (RvC). Van het gevoerde driehoeksoverleg over de waarderingen van de handelingen is een verslag gemaakt, dat tegelijk met het ontwerp-BSD naar de RvC is verstuurd. Vanaf 15 mei 1998 lag de selectielijst gedurende acht weken ter publieke inzage bij de registratiebalie van het Algemeen Rijksarchief evenals in de bibliotheken van de betrokken zorgdragers, het Ministerie van OC&W en de rijksarchieven in de provincie, hetgeen was aangekondigd in de Staatscourant nr. 90 van 14 mei 1998.

Tijdens het driehoeksoverleg was, op verzoek van de Archiefcommissie van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap, ook een deskundige op het beleidsterrein aanwezig. Van andere (historische) organisaties of individuele burgers is geen commentaar ontvangen.

In de vergadering van de Uitvoeringscommissie Archieven van de RvC is het ontwerp-BSD behandeld, waarbij ook het verslag van het driehoeksoverleg bij de voorbereiding van het advies is meegenomen.

Op 29 oktober 1998 bracht de RvC advies uit (nr. arc-98.2040/2), hetwelk naast enkele tekstuele correcties aanleiding heeft gegeven tot de volgende wijzigingen in de ontwerp-selectielijst:

De tekst van handeling 23 is als volgt gewijzigd: 'het opstellen van maandverslagen, kwartaalrapportages, jaarverslagen betreffende de deelnemingen door de Staat'. Deze handeling wordt met een B, 2 gewaardeerd voor wat betreft de jaarverslagen, de overige producten worden met een V gewaardeerd.

Handeling 24 wordt gewijzigd in 'het opstellen van voortgangsrapportages betreffende de deelnemingen door de Staat en van een jaarlijks overzicht plus resultaten en winstuitkeringen van staatsdeelnemingen uit hoofde van de beheertaak'. De neerslag van deze handeling wordt gewaardeerd met een B, 2.

De waardering van handeling 52 is gewijzigd in B, 1.

3. Overzicht van actoren

Vakminister, 1945 -

Dit is de minister die een machtigingswet voorbereidt en opstelt, en namens de Staat deelneemt in een onderneming. Het gaat hierbij om de ministers van Financiën, van Defensie, van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu, van Verkeer en Waterstaat, van Economische Zaken en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. De in dit BSD opgenomen handelingen van de vakminister zijn alleen vastgesteld voor zover ze de minister van Financiën en de minister van Economische Zaken betreffen.

Minister van Economische Zaken

De minister van Economische Zaken: Directie Financiering en Deelnemingen, 1946 -

Deze directie heeft tot taak het behandelen van zaken van financiële en financieel-economische aard die verband houden met financiering (in de vorm van kredietverlening, garantie of deelneming) door de staat, voorzover het ministerie daar rechtstreeks of zijdelings bij betrokken is.

Minister van Economische Zaken als Houder van aandelen A, 1970 -

De houder van aandelen A is belast met het bindend voordragen van personen aan de ava ter benoeming tot lid van de raad van commissarissen bij de FMO.

Minister van Financiën

De minister van Financiën: Generale Thesaurie, directie Financieringen, 1945 -

Deze directie bestaat uit twee afdelingen: de afdeling Financiering Bedrijven en de afdeling Beheer Deelnemingen. De afdeling Beheer Deelnemingen heeft tot taak: het behandelen van vraagstukken betreffende het beheer van staatsdeelnemingen; het vertegenwoordigen dan wel het adviseren van de vertegenwoordigers van het ministerie van Financiën in organen van ondernemingen en van instellingen met een bedrijfsmatig karakter en het behandelen van aangelegenheden betreffende het Vacatiegeldenbesluit.

Minister van Financiën als Houder van aandelen A, 1970 -

De houder van aandelen A is belast met het bindend voordragen van personen aan de ava ter benoeming tot lid van de raad van commissarissen bij de FMO.

Werkcommissie voor de Regeling Bijzondere Financiering 1971, 1971 -

De Werkcommissie is belast met de uitvoering van een aantal taken in het kader van de Regeling Bijzondere Financiering 1971.

De Agent van het ministerie van Financiën, 1945 -

De Agent treedt op als effectendepôtbeheerder. De contacten betreffen het doorgeven van aan- en verkooporders of keuzedividenden. Dividenden worden door het Agentschap ontvangen en het rapporteert over de effectuering van deze orders. In een Instructie is geregeld wat de taken en werkzaamheden van de Agent zijn.

4. Selectielijst

De handelingen zoals in dit BSD zijn opgenomen komen overeen met het rapport institutioneel onderzoek 'staatsdeelnemingen'. De handelingen zijn per actor gegroepeerd. De handelingen zijn overeenkomstig de handelingen in het rapport genummerd.

Aan iedere handeling is een waardering toegekend. Deze waardering kan zijn een B(ewaren) of een V(ernietigen). Wanneer een B is toegekend wordt tevens het selectiecriterium opgenomen. Bij de waardering V is ook de bewaartermijn vermeld.

Actor: Vakminister

(1)

Handeling: het instellen, wijzigen en opheffen van organisatie-eenheden met betrekking tot het beleidsinstrument

Grondslag: -

Periode: 1945 -

Waardering: B, 5

(10)

Handeling: het adviseren en ondersteunen van ambtelijke commissarissen van overheidswege

Grondslag: Heroverwegingsrapport Verkoop Deelnemingen

Periode: 1985 -

Waardering: B, 3

(11)

Handeling: het benoemen, schorsen en ontslaan van vertegenwoordigers van de minister in commissies, werkgroepen, stuurgroepen etc. waarbij geen (politieke) belangenafweging plaatsvindt en welke niet gebaseerd is op wet- en regelgeving.

Grondslag: -

Periode: 1945 -

Waardering: V - 5 jaar na beëindiging lidmaatschap.

(12)

Handeling: het benoemen, schorsen en ontslaan van vertegenwoordigers van de minister in commissies, werkgroepen, stuurgroepen etc. waarbij een (politieke) belangenafweging plaatsvindt of welke gebaseerd is op wet- en regelgeving.

Grondslag: Diverse wetten

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(13)

Handeling: het voeren van overleg inzake staatsdeelnemingen, regeling Bijzondere Financiering 1971, Garantieregeling PPM, financieringen, etc.

Grondslag: Diverse regelingen, statuten

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(15)

Handeling: het verrichten van studies en het vaststellen van beleidsnota's ter voorbereiding en/of evaluatie van het voorgenomen/ten uitvoer gelegde beleid inzake de Staatsdeelnemingen.

Grondslag: -

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(20)

Handeling: het informeren van de Staten-Generaal betreffende het te voeren beleid inzake de Staatsdeelnemingen.

Grondslag: -

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(21)

Handeling: het beantwoorden van vragen van individuele burgers met betrekking tot de Staatsdeelnemingen.

Grondslag: art. 5 GW 1938, art. 5 GW 1953.

Periode: 1945 -

Waardering: V - 2 jaar na ontvangst.

(22)

Handeling: het aan de Algemene Rekenkamer toezenden van het jaarverslag, de jaarrekeningen, verlies- en winstrekening en het interne accountantsrapport over de jaarrekening van bedrijven waarin de Staat deelneemt.

Grondslag: Comptabiliteitswet art. 59, lid 4

Periode: 1976 -

Waardering: B, 2

(40)

Handeling: het vooraf aan de Europese Commissie ter goedkeuring voorleggen van het voornemen tot steunverlening aan een onderneming.

Grondslag: EEG-Verdrag, art. 93, lid 3

Periode: 1957 -

Waardering: B, 1

(41)

Handeling: het voorbereiden van wetten of besluiten voor de oprichting of mede-oprichting van een privaatrechtelijke rechtspersoon, danwel voor een machtiging tot deelneming in privaatrechtelijke rechtspersonen waarbij een geldelijk belang is gemoeid van f 100.000,- of meer

Grondslag: Comptabiliteitswet 1976, art. 40, sinds 1992 art. 29

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(43)

Handeling: het in spoedeisende gevallen schriftelijk meedelen aan de Staten-Generaal van het voornemen tot het (mede)oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon en het verstrekken van nadere inlichtingen omtrent dit voornemen.

Grondslag: Comptabiliteitswet 1976, art. 40, lid 1 - 2, sinds 1992 art. 29, lid 1 - 2

Periode: 1976 -

Waardering: B, 1

(44)

Handeling: het in spoedeisende gevallen schriftelijk meedelen aan de Staten-Generaal van het voornemen tot het deelnemen in het kapitaal van een privaatrechtelijke rechtspersoon en het verstrekken van nadere inlichtingen omtrent dit voornemen.

Grondslag: Comptabiliteitswet 1976, art. 40, lid 3, sinds 1992 art. 29, lid 3

Periode: 1976 -

Waardering: B, 1

(47)

Handeling: het sluiten van een participatieovereenkomst waarin de verhouding tussen de Staat en de onderneming wordt vastgelegd.

Bron: Dorresteijn, 207.

Periode: 1977 -

Waardering: B, 1

(52)

Handeling: het ontvangen van stukken uit hoofde van het lidmaatschap van de algemene vergadering van aandeelhouders dan wel uit hoofde van de staatsdeelneming

Grondslag: Statuten, Archief Generale Thesaurie, directie Financieringen

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(53)

Handeling: het evalueren van de noodzaak om beheerde aandelen aan te houden

Bron: Heroverwegingsrapport 'Verkoop Staatsdeelnemingen'

Periode: 1985 -

Waardering: B, 1

(54)

Handeling: het aanwijzen van een gemachtigde die de algemene vergadering van aandeelhouders bijwoont en het opstellen van een instructie voor die vergadering.

Grondslag: statuten

Periode: 1945 -

Waardering: V - 10 jaar na ontvangst.

(64)

Handeling: het treffen van beschermingsmaatregelen ten aanzien van de verkoop van aandelen ten einde te voorkomen dat ongewenste overname plaatsvindt.

Grondslag: bepalingen in de statuten van de vennootschap

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(67)

Handeling: het achteraf meedelen aan de Staten-Generaal van deelnemingen en verstrekte in aandelen converteerbare leningen en van vervreemding van deelnemingen en in aandelen converteerbare leningen

Grondslag: Comptabiliteitswet 1976, art. 40, lid 6, sinds 1992 art. 29, lid 6

Periode: 1988 - 1994

Waardering: B, 2

(69)

Handeling: het leveren en betekenen van een akte van levering aan de vennootschap bij de verkoping van aandelen.

Grondslag: Heroverwegingsrapport Verkoop Deelnemingen

Periode: 1985 -

Waardering: B, 1

(70)

Handeling: het voeren van overleg inzake de vorm en inhoud van de statuten van een vennootschap waarin de Staat als aandeelhouder deelneemt.

Grondslag: -

Periode: 1945 -

Waardering: B, 1

(71)

Handeling: het goedkeuren van besluiten tot wijziging van de statuten of tot ontbinding van de vennootschap (onverminderd art. 231 Boek 2 BW) dan wel het goedkeuren van overdracht van geplaatste aandelen of uitgifte van nieuwe aandelen, voordat dit wordt voorgelegd aan de algemene aandeelhoudersvergadering

Grondslag: Statuten Nederlandse Gasunie N.V., art. 31; Statuten N.V. DSM 1989, art. 25; Statuten N.V. Nederlands Congresgebouw, art. 14, lid 3; Postbankwet, art. 11, lid 1; Wet van 21 december 1955 (Stb. 622), houdende oprichting van Naamloze Vennootschappen voor de luchtvaartterreinen Eelde, Zuid-Limburg en Texel, art. 2; Ontwerp-akte van oprichting van de Stichting Industrieel Garantiefonds, art. 17, lid 2, art. 18; statuten Luchthavens Eelde en Zuid-Limburg (Maastricht) en luchtvaartterrein Texel, art. 12, lid 9; Wet Stichting Industrieel Garantiefonds, art.6; Statuten N.V. Nederlandse Tramwegmaatschappij, art. 30, lid 3; Statuten B.V. Nederlandse Pijpleidingmaatschappij, art. 15, lid 3; Statuten Koninklijke Nederlandse Springstoffenfabriek N.V. (KNSF), art. 10, lid 3; Besluit van 11 oktober 1983 (Stb. 558), houdende machtiging van Onze Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur tot oprichting van een stichting Fonds voor de Nederlandse film, art. 4

Periode: 1955 -

Waardering: B, 1

(78)

Handeling: het al dan niet in overleg met de raad van commissarissen (bindend) voordragen c.q. adviseren inzake de benoeming van één of meer personen aan de algemene aandeelhoudersvergadering ter benoeming (door de algemene aandeelhouders vergadering) tot lid van de raad van commissarissen

Grondslag: Statuten N.V. Rijks Computercentrum (RCC); Statuten N.V. Hollandse Signaalapparaten (HSA); Statuten Domaniale Mijnmaatschappij; Statuten C.F.-kantoor voor Staatsobligaties B.V.; Statuten N.V. DSM; Statuten Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (NOM); Statuten Maatschappij voor Industriële Projecten NV (MIP); Statuten NMB Postbank NV; Statuten Nederlandse Maatschappij voor Energie en Milieu BV (NOVEM); Statuten Gelderse Ontwikkelingsmaatschappij; Statuten Koninklijke PTT Nederland N.V.; Statuten Domaniale Mijnmaatschappij; Statuten Maatschappij voor Industriële Projecten NV (MIP); Statuten NMB Postbank NV; Statuten Nederlandse Maatschappij voor Energie en Milieu BV (NOVEM); Statuten Ultra-Centrifuge Nederland N.V. (UCN); Statuten Koninklijke Hoogovens en Staalfabrieken N.V.; Statuten Eurometaal N.V.); Statuten Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V. (KLM); Statuten Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij; Statuten N.V. Industriebank Limburgs Instituut voor Ontwikkeling en Financiering (LIOF); Statuten Overijsselse Ontwikkelingsmaatschappij (OOM); Statuten B.V. Nederlandse Pijpleidingmaatschappij; Statuten N.V. Vuilafvoer Maatschappij (VAM), art. 7, lid 3; Statuten N.V. Haven van Vlissingen, art. 11, lid 5; Nota commissarissen van overheidswege, 81.1 - 81.8.

Periode: 1963 -