Besluit etikettering van levensmiddelen BES
§ 1. Algemene bepalingen
Artikel 1
In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
- a. etikettering: de vermeldingen, aanwijzingen, fabrieks- of handelsmerken, afbeeldingen of tekens die betrekking hebben op een levensmiddel en voorkomen op enig verpakkingsmiddel, document, schriftstuk, etiket, band of label, dat respectievelijk die bij dit levensmiddel is gevoegd of daarop betrekking heeft;
- b. instellingen: voedselbedrijven, zoals restaurants, snacks, ziekenhuizen, kantines en andere soortgelijke instellingen;
- c. verpakking: het verpakkingsmateriaal waarin een waar wordt verpakt alvorens die waar ten verkoop wordt aangeboden, waarbij dat verpakkingsmateriaal de waar geheel of ten dele bedekt of kan bedekken, maar zodanig dat de inhoud niet kan worden veranderd zonder dat het verpakkingsmateriaal wordt geopend of aangetast;
- d. voorverpakte eet- of drinkwaar: de verkoopeenheid die bestemd is als zodanig aan de eindverbruiker of aan een instelling te worden afgeleverd en bestaat uit een eet- of drinkwaar en haar verpakking;
- e. verpakte eet- of drinkwaar: de verkoopeenheid die niet bestemd is als zodanig aan de eindverbruiker of aan instellingen te worden afgeleverd en bestaat uit een eet- of drinkwaar en haar verpakking;
- f. ingrediënt: iedere grondstof die bij de bereiding van een eet- of drinkwaar is gebruikt en die als zodanig of als omzettingsprodukt in de waar aanwezig is;
- g. technologische hulpmiddelen: stoffen die op zichzelf niet als ingrediënt worden geconsumeerd, die bij de verwerking van grondstoffen, eet- en drinkwaren of ingrediënten bewust worden gebruikt om tijdens de bewerking of verwerking aan een bepaald technisch doel te beantwoorden en die kunnen leiden tot de onbedoelde maar technisch onvermijdelijke aanwezigheid van residuen van deze stoffen of derivaten ervan in het eindprodukt, mits deze residuen geen gevaar voor de gezondheid opleveren en geen technologische gevolgen voor het eindprodukt hebben;
- h. opgietvloeistof: een al dan niet bevroren of diepgevroren vloeistof, voor zover deze slechts van ondergeschikt belang is ten opzichte van de essentiële bestanddelen van de betrokken waar en derhalve niet doorslaggevend is voor de aankoop;
- i. produktiepartij: een verzameling verkoopeenheden van een eet- of drinkwaar die onder vrijwel identieke omstandigheden zijn geproduceerd, vervaardigd of verpakt, en waarvan de grootte is vastgesteld door de betrokken verhandelaar.
Voor de toepassing van dit besluit, behoudens artikel 30, worden de als verhandelen aan te merken handelingen, voor wat betreft het te koop aanbieden, beperkt tot het te koop aanbieden op de plaats van verkoop.
Voor de toepassing van dit besluit worden eet- of drinkwaren die van onderling verschillende samenstelling zijn en waarvoor een zelfde aanduiding pleegt te worden gebezigd, aangemerkt als een zelfde eet- of drinkwaar.
In afwijking van het bepaalde in het eerste lid, onder c, wordt onder een voorverpakte eet- of drinkwaar niet verstaan eet- en drinkwaren die:
- a. op de plaats van verkoop aan particulieren op verzoek van de koper zijn verpakt;
- b. op de plaats van verkoop aan particulieren met het oog op de onmiddellijke verkoop zijn verpakt;
- c. in het kader van markt- of straathandel, handel te water, dan wel verkoop aan huizen van particulieren, in de onderneming van de verkoper met het oog op de onmiddellijke verkoop aan particulieren zijn verpakt;
- d. in opdracht van de koper zijn voorverpakt teneinde door de koper in het kader van een maaltijdverstrekking te worden afgeleverd; en
- e. in een fantasie-verpakking, zoals figuurtjes of souvenirartikelen, worden verhandeld.
Indien een grondstof van een eet- of drinkwaar bestaat uit meerdere bestanddelen, worden deze als afzonderlijke grondstoffen van de eet- of drinkwaar beschouwd.
Bestanddelen van een grondstof, die tijdens de bereiding tijdelijk daaraan worden onttrokken en er vervolgens weer in worden verwerkt in een hoeveelheid die het aanvankelijk gehalte niet overschrijdt, worden, in afwijking van het bepaalde in het vijfde lid, niet als afzonderlijke grondstof beschouwd.
Als ingrediënten worden niet aangemerkt grondstoffen die worden gebruikt als:
- a. technologische hulpmiddelen; en
- b. levensmiddelenadditieven, vermeld in de bij dit besluit behorende bijlage II, en die in de eet- of drinkwaar waarvan zij deel uitmaken, geen technologische functie vervullen.
Dit besluit is niet van toepassing op door liefdadigheidsinstellingen uit te delen eet- of drinkwaren.
Artikel 1a
Dit besluit berust op de onderdelen a, f en j van het eerste lid van artikel 3 van de Warenwet BES.
Artikel 2
Het is verboden eet- of drinkwaren te verhandelen anders dan met inachtneming van de voorschriften in dit besluit gesteld met betrekking tot hun aanduiding en tot het bezigen van vermeldingen of voorstellingen.
Het is verboden eet- of drinkwaren te verhandelen waarvan de datum van minimale houdbaarheid, bedoeld in artikel 16, respectievelijk de uiterste consumptiedatum, bedoeld in artikel 17, is verstreken.
Het is verboden eet- of drinkwaren in te voeren waarvan de datum van minimale houdbaarheid, bedoeld in artikel 16, respectievelijk de uiterste consumptiedatum, bedoeld in artikel 17, is verstreken dan wel verstreken zal zijn voordat zij verhandeld zullen worden.
§ 2. De aanduiding
Artikel 3
Bij de verhandeling van voorverpakte, verpakte of onverpakte eet- of drinkwaren moet, met inachtneming van de bij dit besluit terzake gestelde regels, de van toepassing zijnde aanduiding worden gebezigd.
Artikel 4
De aanduiding, bedoeld in artikel 3, is de aanduiding voorgeschreven in de wettelijke bepalingen die op de betrokken eet- of drinkwaar van toepassing zijn. Bij het ontbreken van dergelijke bepalingen is de aanduiding:
- a. de benaming die uitsluitend mag worden gebezigd voor de eet- of drinkwaar waaraan die benaming in een wettelijk voorschrift is voorbehouden;
- b. de algemeen gebruikelijke benaming van de betrokken waar; of
- c. een omschrijving van de betrokken waar en zonodig van de wijze waarop die waar kan worden gebruikt, welke zo duidelijk is gesteld dat de koper de ware aard van de waar kan begrijpen en haar kan onderscheiden van waren waarmede zij zou kunnen worden verward.
Het eerste lid is niet van toepassing indien een aldus geëtiketteerde eet- of drinkwaar wat betreft samenstelling of bereidingswijze zo sterk afwijkt van een onder die aanduiding bekende waar dat daarmee geen correcte voorlichting van de koper is gewaarborgd.
Een fabrieks- of handelsmerk of een fantasienaam mag niet in de plaats treden van de aanduiding van de betrokken eet- of drinkwaar.
De aanduiding moet een aanwijzing omvatten of vergezeld zijn van een aanwijzing inzake de fysische toestand waarin de eet- of drinkwaar zich bevindt of de specifieke behandeling die zij heeft ondergaan, indien zonder een dergelijke aanwijzing voor de koper met betrekking tot de waar een verkeerde indruk wordt gewekt of kan worden gewekt.
In het geval van een eet- of drinkwaar die met ioniserende stralen is behandeld, is de in het derde lid bedoelde aanduiding inzake de specifieke behandeling die zij heeft ondergaan, een van de volgende: «doorstraald», «door straling behandeld», of: «met ioniserende straling behandeld».
§ 3. Vermeldingen
Artikel 5
Bij de verhandeling van voorverpakte eet- of drinkwaren moeten, met inachtneming van de bij dit besluit gestelde regels, de volgende vermeldingen worden gebezigd:
- a. een lijst van ingrediënten;
- b. de hoeveelheid van een ingrediënt of van een categorie van ingrediënten;
- c. de nettohoeveelheid;
- d. de datum van minimale houdbaarheid, onderscheidenlijk de uiterste consumptiedatum;
- e. een aanwijzing omtrent bewaring en gebruik;
- f. gegevens omtrent de producent en importeur;
- g. de plaats van herkomst;
- h. het alcoholgehalte;
- i. de produktiepartij; en
- j. een vermelding inzake het gebruik van een verpakkingsgas.
Bij de verhandeling van eet- of drinkwaren als bedoeld in artikel 1, vierde lid, onder b en c, moet, met inachtneming van de bij dit besluit gestelde regels, in ieder geval de vermelding van de nettohoeveelheid worden gebezigd.
Bij de verhandeling van eet- of drinkwaren als bedoeld in artikel 1, vierde lid, onder e, moet, met inachtneming van de bij dit besluit gestelde regels, in ieder geval de vermelding van de nettohoeveelheid en van de produktiepartij worden gebezigd.
Bij de verhandeling van verpakte eet- of drinkwaren moet, met inachtneming van de bij dit besluit gestelde regels, een vermelding betreffende de produktiepartij worden gebezigd.
Bij de verhandeling van een eet- of drinkwaar die is behandeld met ioniserende stralen, wordt de doorstraling vermeld in de documenten welke die eet- of drinkwaar vergezellen of daarop betrekking hebben.
§ 3.1. De lijst van ingrediënten
Artikel 6
De vermelding van de lijst van ingrediënten, bedoeld in artikel 5, eerste lid, onder a, moet zonder onderbreking geschieden in de volgorde van afnemend gewicht waarin de ingrediënten bij de bereiding zijn gebruikt, voorafgegaan door het woord «ingrediënten». Een gewichtstolerantie van 10% relatief is daarbij toegestaan.
Als gewicht in de zin van het eerste lid mag worden aangemerkt bij geconcentreerde of gedroogde ingrediënten die in gedehydrateerde toestand in de waar aanwezig zijn: het gewicht vóór het concentreren of drogen, indien deze ingrediënten worden aangeduid met de naam van het ingrediënt vóór het concentreren of drogen.
Als gewicht in de zin van het eerste lid moet worden aangemerkt bij het ingrediënt water en bij vluchtige ingrediënten: het gewicht van de hoeveelheid waarin zij in de waar aanwezig zijn, met dien verstande dat de hoeveelheid water wordt bepaald door de hoeveelheid van de waar te verminderen met de som van de hoeveelheden van andere ingrediënten dan water.
Het ingrediënt water mag worden aangemerkt als niet in de waar aanwezig, indien de uitkomst, bedoeld in het derde lid, 5% of minder van de totale hoeveelheid van de waar bedraagt.
Het ingrediënt water mag tevens worden aangemerkt als niet in de waar aanwezig, indien dit:
- a. tijdens de bereiding alleen is gebruikt om een geconcentreerd of gedehydrateerd ingrediënt in zijn oorspronkelijke toestand terug te brengen;
- b. water deel uitmaakt van een opgietvloeistof, zoals nader omschreven in artikel 14, tweede lid, welke gewoonlijk niet wordt geconsumeerd.
Artikel 7
Ingrediënten moeten worden vermeld met hun specifieke naam. Artikel 4 is van overeenkomstige toepassing.
In afwijking van het eerste lid:
- a. mogen ingrediënten, omschreven in de bij dit besluit behorende bijlage I, worden vermeld met de daar vermelde groepsnaam, met inachtneming van de voorschriften voor zover daarbij aangegeven;
- b. moeten ingrediënten behorende tot een van de in bijlage II vermelde categorieën levensmiddelenadditieven worden vermeld met de in die bijlage aangegeven naam van de betrokken categorie; met uitzondering van gemodificeerd zetmeel moet deze vermelding worden gevolgd door de voor het ingrediënt gebruikelijke naam alsmede de nummercode op de wijze waarop deze in het land van herkomst gebruikelijk is danwel is voorgeschreven;
- c. moet, indien een ingrediënt dat behoort tot meer categorieën van de in bijlage II vermelde levensmiddelenadditieven, die categorie worden vermeld welke overeenkomt met de voornaamste functie van dit ingrediënt in de waar;
- d. mag, indien in de eet- of drinkwaar verschillende ingrediënten aanwezig zijn welke behoren tot één categorie levensmiddelenadditief als vermeld in bijlage II, de naam van die categorie in het meervoud worden vermeld.
In afwijking van het eerste lid, moeten aroma’s worden vermeld met inachtneming van het volgende:
- a. aroma’s moeten worden vermeld met hetzij de term «aroma»(s)», hetzij een meer specifieke vermelding of een beschrijving van het aroma;
- b. de term «natuurlijk» of elke andere uitdrukking die in wezen dezelfde betekenis heeft, mag alleen worden gebruikt voor aroma’s waarvan de aromatiserende component uitsluitend aromastoffen bevat;
- c. indien de vermelding van het aroma een verwijzing bevat naar de dierlijke of plantaardige oorsprong of aard van de gebruikte stoffen, mag de term «natuurlijk» of elke andere uitdrukking die in wezen dezelfde betekenis heeft, alleen worden gebruikt wanneer de aromatiserende component werd geïsoleerd door fysische dan wel enzymatische of microbiologische procédé’s of door traditionele levensmiddelenbereidingswijzen, uitsluitend of vrijwel uitsluitend uitgaande van de betrokken eet- of drinkwaar of het betrokken uitgangsmateriaal voor de bereiding van aroma’s.
Indien artikel 1, vijfde lid, van toepassing is, mag in afwijking van het bepaalde in het eerste lid, de vermelding van de afzonderlijke grondstoffen worden vervangen door de vermelding van de grondstof waarvan zij een bestanddeel vormen, indien deze naam een bij of krachtens enig wettelijk voorschrift vastgestelde naam is, dan wel algemeen bekend is, en die grondstof:
- a. hetzij voor ten minste 25% in de eet- of drinkwaar aanwezig is, in welk geval die naam onmiddellijk moet worden gevolgd door een tussen haken geplaatste lijst van de bestanddelen van die grondstof in de volgorde van afnemend gewicht waarin die bestanddelen bij de bereiding van de grondstof zijn gebruikt;
De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.