Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten

Gelet op artikel 19, tweede lid, aanhef en onderdeel a, van de Wet op het accountantsberoep;

Overwegende dat het maatschappelijk verkeer en met name de gebruikers van assurance-opdrachten het onafhankelijk uitvoeren van een assurance-opdracht essentieel vinden;

Overwegende dat de voor een assurance-opdracht eindverantwoordelijke accountant de onafhankelijke uitvoering van de assurance-opdracht waarborgt;

Overwegende dat het in het maatschappelijk belang soms noodzakelijk is invulling te geven aan de wijze waarop de eindverantwoordelijke accountant de onafhankelijke uitvoering waarborgt;

Overwegende dat andere accountants zelf of via een nauwe persoonlijke relatie de onafhankelijke uitvoering van de assurance-opdracht niet mogen bedreigen;

Stelt de volgende verordening vast:

Hoofdstuk 1. – Definities

Artikel 1

In deze verordening en daarop berustende bepalingen wordt, voor zover niet anders is bepaald, verstaan onder:

• –. accountant: accountant als bedoeld in artikel 1 van de Wet op het accountantsberoep;

• –. accountantsafdeling: accountantsafdeling als bedoeld in artikel 1 van de Verordening op de ledengroepen;

• –. accountantseenheid: accountantsafdeling of accountantspraktijk;

• –. accountantsorganisatie: accountantsorganisatie als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van de Wta;

• –. accountantspraktijk: accountantspraktijk als bedoeld in artikel 1 van de Verordening op de ledengroepen;

• –. assurance-object: object van onderzoek en de informatie omtrent het object van onderzoek;

• –. assurance-opdracht: professionele dienst als bedoeld in artikel 1 van de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants waarbij een accountant een conclusie formuleert die beoogt het vertrouwen van de gebruiker niet zijnde de verantwoordelijke partij in de uitkomst van de evaluatie of de toetsing van het object van onderzoek ten opzichte van de van toepassing zijnde criteria te versterken;

• –. assurance-team:

• a. opdrachtteam;

• b. alle overige personen binnen de accountantseenheid of binnen een ander onderdeel van het netwerk van de accountantspraktijk die rechtstreeks invloed op de uitkomst van een assurance-opdracht kunnen uitoefenen. Hieronder wordt in ieder geval verstaan de persoon die:

• 1°. aanbevelingen doet over de beloning van, toezicht houdt op of leiding geeft aan de eindverantwoordelijke accountant met betrekking tot de assurance-opdracht;

• 2°. vaktechnische consulten geeft ten behoeve van de assurance-opdracht; of

• 3°. de opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling van de nog niet afgeronde assurance-opdracht uitvoert; en

• c. persoon die het periodieke intern kwaliteitsonderzoek van afgeronde assurance-opdrachten uitvoert.

• –. bedreiging: onaanvaardbaar risico dat een assurance-opdracht niet onafhankelijk wordt uitgevoerd als gevolg van eigenbelang, zelftoetsing, belangenbehartiging, vertrouwdheid of intimidatie;

• –. beursgenoteerde onderneming: onderneming met notering van een door de onderneming uitgegeven effect op een toegelaten handelsplatform;

• –. buitenlandse accountantspraktijk: in het buitenland gevestigde organisatie waar een lid van een buitenlandse beroepsorganisatie van accountants een gelijkwaardige opdracht uitvoert voor de verantwoordelijke entiteit of een verbonden derde;

• –. Code of Ethics: geldende, meest recente versie van de International Code of Ethics for Professional Accountants (including International Independence Standards) van de International Ethics Standards Board for Accountants;

• –. controledienst: dienst:

• a. die wordt uitgevoerd ten behoeve van externe gebruikers of de raad van commissarissen;

• b. waarvan de uit te voeren werkzaamheden gericht zijn op het verifiëren van informatie waarmee de verantwoordelijke partij zich verantwoordt;

• c. waarbij de aard van de werkzaamheden overeenkomt met werkzaamheden die zijn opgenomen in de Standaarden 000N – 3999 NV COS; en

• d. waarop onderstaande standaarden of standaarden die qua aard en omvang hiermee vergelijkbaar zijn van toepassing zijn:

• 1. Standaarden 000N – 999 NV COS, opdrachten tot controle van historische financiële informatie;

• 1. Standaarden 2000 – 2699 NV COS, opdrachten tot beoordeling van historische financiële informatie;

• 1. Standaarden 3000 – 3999 NV COS, assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische financiële informatie; of

• 1. Standaard 4400 NV COS, opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot financiële informatie;

• –. de met governance belaste personen: de persoon, personen of organisatie(s) met verantwoordelijkheid voor het uitoefenen van toezicht op de strategische richting van de verantwoordelijke entiteit en op de verantwoordingsplicht van de verantwoordelijke entiteit. Deze verantwoordelijkheid omvat het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving. Voor bepaalde entiteiten in sommige rechtsgebieden kan ook leidinggevend personeel behoren tot de met governance belaste personen, bijvoorbeeld bij het dagelijks bestuur betrokken leden van een governance-orgaan van een entiteit in de private of publieke sector of een eigenaar-bestuurder;

• –. direct financieel belang:

• a. financieel belang waarover een individu of entiteit beschikkingsmacht heeft, dan wel een belang dat door anderen (mede) namens het individu of de entiteit wordt beheerd;

• b. financieel belang waarvan het economisch eigendom gehouden wordt via een collectief investeringsvehikel, trust, of andere tussenpersoon en waarover het individu of de entiteit beschikkingsmacht heeft of de mogelijkheid om investeringsbeslissingen te beïnvloeden;

• –. eindverantwoordelijke accountant: accountant die eindverantwoordelijk is voor de uitvoering van een assurance-opdracht en het assurance-rapport ondertekent;

• –. Europese verordening: verordening (EU) nr. 537/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang en tot intrekking van Besluit 2005/909/EG van de Commissie (PbEU 2014, L 158);

• –. financieel belang: aandelenbelang of belang in andere waardepapieren, waaronder gewone en preferente obligaties, participatiebewijzen, claims, warrants, opties en andere afgeleide rechten of verplichtingen om dergelijke belangen of afgeleide instrumenten die met dergelijke belangen rechtstreeks verband houden, te verkrijgen;

• –. gelijkwaardige opdracht: opdracht die als assurance- of aan assurance verwante opdracht zou kwalificeren als deze door een accountant zou worden uitgevoerd;

• –. geschenk: iets dat men aan iemand geeft, veelal ter gelegenheid van een speciale gebeurtenis;

• –. indirect financieel belang: financieel belang waarbij het economisch eigendom gehouden wordt via een collectief investeringsvehikel, trust, of andere tussenpersoon en waarover het individu of de entiteit geen beschikkingsmacht heeft of niet de mogelijkheid heeft om investeringsbeslissingen te beïnvloeden;

• –. intern accountant: intern accountant als bedoeld in artikel 1 van de Verordening op de ledengroepen;

• –. key assurance-partner: eindverantwoordelijke accountant, persoon die de opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling van de nog niet afgeronde assurance-opdracht uitvoert of een accountant die binnen een assurance-team mede verantwoordelijk is voor het rapporteren over belangrijke aangelegenheden;

• –. nader bepaalde kring van gebruikers: personen die door de opdrachtgever, de verantwoordelijke partij en de eindverantwoordelijke accountant of de accountantseenheid vóór aanvang van de assurance-opdracht als de beperkte verspreidingskring zijn aangemerkt;

• –. nauwe financiële relatie: nauwe persoonlijke relatie:

• a. die financieel afhankelijk is van de accountant of met wie de accountant samen een huishouding voert;

• b. waarmee de financiële positie van de accountant direct of indirect verbonden is;

• c. voor wie de accountant het financiële beheer voert of die de accountant financieel adviseert;

• –. nauwe persoonlijke relatie: gezinslid of een persoon met wie intensief sociaal contact bestaat;

• –. netwerk:

• a. samenwerkingsverband waartoe een accountantspraktijk behoort dat duidelijk is gericht op het delen van winst of kosten, of waarbij duidelijk sprake is van:

• 1°. gemeenschappelijke eigendom, zeggenschap of bestuur;

• 2°. gezamenlijk beleid en procedures met betrekking tot kwaliteitsbeheersing;

• 3°. een gezamenlijke bedrijfsstrategie;

• 4°. een gemeenschappelijke merknaam; of

• 5°. het delen van een aanzienlijk deel van de bedrijfsmiddelen;

• b. samenwerkingsverband van accountantsafdelingen;

• –. NV COS: Nadere voorschriften controle- en overige standaarden;

• –. opdrachtpartner: partner of andere persoon binnen de accountantseenheid die verantwoordelijk is voor de assurance-opdracht en de uitvoering daarvan en voor het assurance-rapport dat namens de accountantseenheid wordt uitgebracht en aan wie, indien vereist, door een beroepsorganisatie of een wettelijke, regelgevende of toezichthoudende instantie passende bevoegdheden zijn toegekend;

• –. opdrachtteam: alle partners en staf die de opdracht uitvoeren, alsmede alle andere personen die werkzaamheden voor de opdracht uitvoeren, met uitzondering van een door de accountant ingeschakelde externe deskundige of interne auditors die directe ondersteuning op een opdracht verlenen;

• –. organisatie van openbaar belang (OOB): organisatie van openbaar belang als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel l, van de Wta;

• –. overheidsaccountant: overheidsaccountant als bedoeld in artikel 1 van de Verordening op de ledengroepen;

• –. partner: iedere persoon met bevoegdheid om namens de accountantseenheid of een ander onderdeel van het netwerk verbintenissen aan te gaan betreffende de uitvoering van een opdracht op het gebied van professionele dienstverlening;

• –. persoonlijke uiting van gastvrijheid: voor een derde betaalde kosten van uitstapjes, reizen, lunches, diners en dergelijke die geen zakelijk karakter dragen;

• –. resultaatafhankelijke vergoeding: vergoeding die wordt bepaald op basis van vooraf vastgestelde voorwaarden en afhangt van de uitkomst van de conform opdracht verrichte werkzaamheden;

• –. verantwoordelijke entiteit: entiteit die verantwoordelijk is voor het assurance-object;

• –. verantwoordelijke partij: verantwoordelijke persoon of verantwoordelijke entiteit;

• –. verantwoordelijke persoon: persoon die verantwoordelijk is voor het assurance-object;

• –. verantwoordingsperiode: periode waarop de verantwoording over het assurance-object betrekking heeft;

• –. verbonden derde: natuurlijk of rechtspersoon die feitelijk beleidsbepalend is in de verantwoordelijke entiteit, dan wel invloed van betekenis kan uitoefenen op het zakelijke en financiële beleid van die verantwoordelijke entiteit, alsmede de huishouding waarin de verantwoordelijke entiteit feitelijk beleidsbepalend is, dan wel invloed van betekenis kan uitoefenen op het zakelijke en financiële beleid;

• –. wettelijke controle: wettelijke controle als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel p, van de Wta;

• –. Wta: Wet toezicht accountantsorganisaties.

Hoofdstuk 2. – Algemene bepalingen

Paragraaf 2.1. – Reikwijdte

Artikel 2

Deze verordening geldt voor assurance-opdrachten waarop op basis van de gedrags- en beroepsregels van de NBA de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden van toepassing zijn.

Paragraaf 2.2. – Onafhankelijke uitvoering van een assurance-opdracht

Artikel 3

• a. vanaf de periode waarop de verantwoording over het assurance-object betrekking heeft; en

• b. gedurende de periode waarin de assurance-werkzaamheden worden uitgevoerd.

• a. het assurance-rapport:

• 1°. geadresseerd is aan de nader bepaalde kring van gebruikers;

• 2°. duidelijk de beperking in gebruik en verspreidingskring vermeldt;

• 3°. duidelijk de toepassing van dit artikellid vermeldt;

• b. alle gebruikers van buiten de verantwoordelijke entiteit en haar verbonden derde vooraf instemmen met de toepassing van dit lid. Hierbij worden het Rijk, de provincies en de gemeenten geacht onderdeel te zijn van één verantwoordelijke entiteit en haar verbonden derde.

Artikel 4

In afwijking van artikel 3, zesde tot en met achtste lid, is sprake van een onafhankelijke uitvoering van een assurance-opdracht door een overheidsaccountant als:

• a. de overheidsaccountant bij of krachtens wet deze assurance-opdracht kan uitvoeren;

• b. deze assurance-opdracht zowel in wezen als in schijn onafhankelijk wordt uitgevoerd van het assurance-object en de verantwoordelijke persoon; en

• c. de overheidsaccountant voldoet aan eventuele bij of krachtens die wet gestelde voorwaarden aan de onafhankelijke uitvoering van de assurance-opdracht.

Paragraaf 2.3. – Toetsingskader

Artikel 5

Bij het naleven van deze verordening:

• a. heeft de accountant een onderzoekende geest;

• b. past de accountant professionele oordeelsvorming toe; en

• c. baseert de accountant zich op hetgeen een objectieve, redelijke en geïnformeerde derde aanvaardbaar en toereikend acht.

Artikel 6