Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 26 augustus 2019, nr. MBO-1456697, houdende vaststellen van modellen en toetsingskaders op grond van het Besluit experiment geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo (Regeling modellen en toetsingskader geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo)

Gelet op artikel 10 van het Besluit experiment geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo;

Besluit:

Paragraaf 1. Algemene bepaling

Artikel 1. Begripsbepalingen

• besluit: Besluit experiment geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo;

• minister: Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Paragraaf 2. Modellen en toetsingskader

Artikel 2. Melding ontwikkeling landelijk deel

Het bevoegd gezag van een instelling die voornemens is samen met een of meer andere instellingen een landelijk deel te ontwikkelen, maakt bij de melding, bedoeld inartikel 9, eerste lid, van het besluit gebruik van het model, opgenomen in bijlage 1 bij deze regeling.

Artikel 3. Aanvraag vaststellen landelijk deel

Het bevoegd gezag maakt bij het indienen van de aanvraag, op grond van artikel 12 van het besluit, voor het vaststellen van het landelijk deel van een geregionaliseerde kwalificatie, gebruik van het formulier, bedoeld in bijlage 2 bij deze regeling.

Artikel 4. Aanvraag goedkeuren regionaal deel, regionale keuzedelen en koppeling keuzedelen

Het bevoegd gezag maakt bij de aanvragen, bedoeld in artikel 16, eerste, tweede en vijfde lid, van het besluit gebruik van het formulier, bedoeld in bijlage 3 bij deze regeling.

Artikel 5. Vaststelling van modellen en toetsingskader landelijk deel, regionaal deel en regionaal keuzedeel

Paragraaf 3. Slotbepalingen

Artikel 6. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 7. Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling modellen en toetsingskader geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo.

Bijlage 1. behorende bij artikel 2

Melding ontwikkeling landelijk deel Het bevoegd gezag van .... (naam en code instelling) ... meldt hierbij dat de instelling voornemens is om samen met onderstaande instelling(en) een landelijk deel te ontwikkelen op basis van de kwalificatie .... (naam en Crebo-code bestaande kwalificatie) ....

Bijlage 2. behorende bij artikel 3

Aanvraag vaststellen landelijk deel Datum verzending (uiterste datum indiening aanvraag of ten minste 1 dag daarvoor; zie artikel 14): ....
Aanvragende instellingen: 1. .... (naam en code instelling)... 2. .....(naam en code instelling)... 3. ....
Informatie over het landelijke deel: a. kwalificatie waarop landelijke deel is gebaseerd: ... (naam en code uit bijlage 5 bij het Besluit experiment geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo of in een toekomstige ministeriele regeling) b. kerntaken waaruit het landelijke deel is samengesteld (overnemen uit kwalificatie waarop landelijk deel is gebaseerd): * * * c. studielast landelijk deel als percentage van de studielast van de kwalificatie waarop landelijk deel is gebaseerd (ten minste 60%): d. opleidingsdomein: ... (opleidingsdomein kwalificatie waarop landelijk deel is gebaseerd) ... e. leerweg of leerweg (bol en/of bbl): .... f. Soort opleiding (basisberoepsopleiding / vakopleiding / middenkaderopleiding / specialistenopleiding): .... g. Niveau van de desbetreffende geregionaliseerde beroepsopleiding (niveau 2, 3 of 4): ... h. Wettelijke beroepsvereisten van kwalificatie ...(naam en code uit bijlage bij amvb)... verwerkt: ... (ja of niet van toepassing)...
Advies SBB: verplicht bijgevoegd
Dit is het verzoek aan minister om het landelijke deel vast te stellen. • Besluit experiment 5

Bijlage 3. behorende bij artikel 4

Aanvraag goedkeuring regionaal deel (en regionale keuzedelen) en koppeling keuzedelen
Datum verzending (uiterste datum indiening aanvraag of ten minste 1 dag daarvoor; zie artikel 18): ..-..-....
Aanvragende instelling: ...(naam en code instelling)... Het betreft een aanvraag als bedoeld in artikel: ... 16, eerste lid, een aanvraag voor goedkeuring van een regionaal deel en mogelijk een of meer regionale keuzedelen en voor koppeling van keuzedelen aan een eigen al toegewezen landelijk deel; ... 16, tweede lid, een aanvraag voor goedkeuring van een regionaal deel en mogelijk een of meer regionale keuzedelen en voor koppeling van keuzedelen aan een ander al vastgesteld landelijk deel; ... 16, vijfde lid, een nieuwe aanvraag voor koppeling van een of meer bestaande keuzedelen aan een al goedgekeurd regionaal deel.
Informatie over het regionaal deel, de regionale keuzedelen en de koppeling: a. de naam en de code van de kwalificatie waarop het landelijke deel van de geregionaliseerde kwalificatie is gebaseerd; b. de datum en het kenmerk van de beschikking waarbij het landelijke deel is vastgesteld; c. de terugvaloptie voor de student die voortijdig uitstroomt uit de geregionaliseerde beroepsopleiding; d. een analyse van de kwalitatieve en kwantitatieve vraag van de regionale arbeidsmarkt naar gediplomeerden van de opleiding waarop de geregionaliseerde kwalificatie zich richt; e. het verwachte aantal studenten voor deze opleiding gedurende het experiment; f. de wijze waarop de studenten zijn geraadpleegd; g. een overzicht van de relevante bedrijven in de regio; h. een overzicht van de bedrijven, bedoeld onder g, waarmee wordt samengewerkt en een beschrijving van de rol van deze bedrijven; i. een beschrijving van de wijze waarop de docenten zijn betrokken bij het vormgeven van de geregionaliseerde kwalificatie; j. een omschrijving van de regio; k. een samenwerkingsovereenkomst als bedoeld in artikel 8, eerste lid; l. de uitwerking in kerntaken en de studielast van het regionale deel van de geregionaliseerde kwalificatie; m. indien van toepassing: de naam, de uitwerking en de studielast van de regionale keuzedelen; n. de bestaande en, indien van toepassing, regionale keuzedelen die aan de geregionaliseerde kwalificatie zijn gekoppeld.
Let op: Voor bekostigde instellingen is dit ook direct het verzoek om de desbetreffende geregionaliseerde beroepsopleiding voor bekostiging in aanmerking te brengen.
MAAR Voor erkende instellingen moet hierna via de reguliere procedure nog het verzoek om aan de met goed gevolg afgelegde examens van de desbetreffende geregionaliseerde beroepsopleiding een diploma te verbinden als bedoeld in artikel 7.4.6 WEB worden ingediend.

Bijlage 4. behorende bij artikel 5

Bijlage model geregionaliseerde kwalificatie mbo

Geregionaliseerde kwalificatie mbo

Naam geregionaliseerde kwalificatie

Crebonr.

Gebaseerd op:

Geldig vanaf:

Inhoudsopgave

Leeswijzer

Overzicht van de geregionaliseerde kwalificatie

Landelijk deel

Regionaal deel

Keuzedeel

Leeswijzer

Experiment geregionaliseerde kwalificatie

Het experiment biedt ruimte aan instellingen om, in samenwerking met het regionale bedrijfsleven (werkgevers en werknemers), kwalificaties met een sterk regionaal karakter (‘geregionaliseerde kwalificatie’) te ontwikkelen. Het doel van het experiment is te onderzoeken of met beroepsopleidingen, gebaseerd op deze geregionaliseerde kwalificaties, de aansluiting tussen onderwijs en de regionale arbeidsmarkt wordt verbeterd, het eigenaarschap van docenten en werkgevers wordt vergroot en de kwaliteit en innovatiekracht van het onderwijs wordt versterkt. Het experiment duurt van 1 augustus 2019 tot en met uiterlijk 31 juli 2026. Uitgangspunt is dat binnen deze periode eveneens de diplomering plaats vindt.

De geregionaliseerd kwalificatie mag alleen aangeboden worden door de onderwijsinstelling(en) wanneer deze een beschikking heeft ontvangen van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor het landelijk deel en de beschikking voor het regionaal deel, de regionale keuzedelen en de bij de kwalificatie behorende keuzedelen.

Opbouw kwalificatie

De geregionaliseerde kwalificatie voor het middelbaar beroepsonderwijs geeft weer wat de beginnend beroepsbeoefenaar moet kennen en kunnen aan het einde van de mbo-opleiding. De geregionaliseerde kwalificatie mbo bestaat uit:

De geregionaliseerde kwalificatie mbo bevat een verwijzing naar het (regionale) keuzedeel (D). Het (regionale) keuzedeel vergroot de arbeidsmarktkansen van de student of vergemakkelijkt de doorstroom naar een vervolgstudie. Het vormt als het ware een ‘plus’ op het diploma. Het (regionale) keuzedeel is dan ook geen onderdeel van de kwalificatie-eis, maar wordt wel op het diploma vermeld.

Taal en rekenen

De generieke eisen voor taal en rekenen zijn benoemd in het landelijk deel. Als sprake is van beroepsspecifieke taal- en rekeneisen is dit aangegeven in de kolom ‘vakkennis en vaardigheden’. Daarnaast kan in de kolom ‘gedrag’ een extra verduidelijking aangegeven zijn hoe deze beroepsspecifieke taal- en rekeneisen worden ingezet in een werkproces.

Verantwoordingsinformatie

Aanvullende (verantwoordings-)informatie bij de geregionaliseerde kwalificatie mbo is te vinden op kwalificaties.s-bb.nl. Deze informatie is geen onderdeel van de geregionaliseerde kwalificatie mbo.

Overzicht van de geregionaliseerde kwalificatie mbo

Landelijk deel

De gemeenschappelijke kerntaken en werkprocessen zijn de volgende:

Regionaal deel

Het regionale deel heeft de volgende (specifieke) kerntaken en werkprocessen:

Landelijk deel

1. Beroepsspecifieke onderdelen

2. Generieke onderdelen

Elke geregionaliseerde kwalificatie kent – naast (beroepsgerichte) specifieke kwalificatie-eisen – ook generieke kwalificatie-eisen.

Nederlandse taal

Van deze geregionaliseerde kwalificatie maakt het generieke examenonderdeel Nederlandse taal deel uit. De referentieniveaus en de kwalificatie eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 1 bij het Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen. Deze bijlage is te vinden op www.s-bb.nl/generieke-kwalificatie-eisen en vormt een integraal onderdeel van deze geregionaliseerde kwalificatie.

Het betreft de volgende referentieniveaus:

Rekenen

Van deze geregionaliseerde kwalificatie maakt het generieke examenonderdeel rekenen deel uit. De referentieniveaus en de kwalificatie-eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 2 bij het Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen. Deze bijlage is te vinden op www.s-bb.nl/generieke-kwalificatie-eisen en vormt een integraal onderdeel van deze geregionaliseerde kwalificatie.

Het betreft de volgende referentieniveaus:

Loopbaan en burgerschap

Van deze geregionaliseerde kwalificatie maakt het generieke examenonderdeel loopbaan en burgerschap deel uit. De kwalificatie - eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 1 bij het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB. Deze bijlage is te vinden op www.s-bb.nl/generieke-kwalificatie-eisen en vormt een integraal onderdeel van deze geregionaliseerde kwalificatie.

Engels (alleen voor niveau 4)

Van elke geregionaliseerde kwalificatie op mbo niveau 4 maakt het generieke examenonderdeel Engels deel uit. Op grond van artikel 17a van het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB zijn de referentieniveaus en de kwalificatie-eisen voor dit generieke onderdeel opgenomen in bijlage 2 bij dit besluit. Deze bijlage is te vinden op www.s-bb.nl/generieke-eisen en vormt een integraal onderdeel van de geregionaliseerde kwalificatie.

Het betreft de volgende referentieniveaus:

Regionaal deel

(Regionaal) keuzedeel

Aan elke geregionaliseerde kwalificatie mbo zijn ten minste twee (regionale) keuzedelen verbonden. Bij deze geregionaliseerde kwalificatie kunnen dat ook specifiek regionale keuzedelen zijn. Uit het aanbod van keuzedelen moet de student ten minste één keuze maken.

Het keuzedeel vergroot de arbeidsmarktkansen van de student of vergemakkelijkt de doorstroom naar een vervolgstudie. Het vormt als het ware een ‘plus’ op het diploma. Het keuzedeel is dan ook geen onderdeel van de kwalificatie-eis.

De beschikbare (regionale) keuzedelen voor deze geregionaliseerde kwalificatie mbo zijn te vinden op kwalificaties.s-bb.nl. Op deze website staat ook een overzicht met alle keuzedelen gekoppeld aan kwalificaties.

Bijlage 5. behorende bij artikel 5, tweede lid

Toetsingskader Kwalificaties met regionale specialisatie in het mbo

Experiment Ruimte voor de regio

Inleiding

1.1. Formele kaders

In de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) zijn bepalingen opgenomen over de ontwikkeling en toetsing van kwalificatiedossiers voor het middelbaar beroepsonderwijs, in de artikelen 7.2.3, 7.2.4, 7.2.5, 7.2.6 en 9.2.1 derde lid. Aanvullend op deze wettelijke bepalingen is t.b.v. het experiment geregionaliseerde kwalificaties een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB)1Besluit experiment geregionaliseerde beroepsopleidingen en kwalificaties mbo, Staatsblad 18 december 2018 (Stb. 2019, nr. 2) vastgesteld. De aanvullende bepalingen en voorschriften in de AMvB wijken deels af van met name artikel 7.2.4 van de WEB, met de intentie om innovaties te stimuleren in de regio met passende mbo arrangementen die, gevat in een breed kader, accuraat inspelen op regionale arbeidsmarktbehoeftes. Kwalificaties die ontwikkeld zijn op basis van de genoemde AMvB vormen een onderdeel van de bestaande kwalificatiestructuur, maar nemen daarbinnen een bijzondere, tijdelijke positie in. Om die reden zijn de zes kwaliteitscriteria die gelden voor de kwalificatiestructuur en de daarmee verband houdende producten eveneens van toepassing op de geregionaliseerde kwalificatie.

1.2. Inhoud toetsingskader

Dit toetsingskader is afgeleid van het al vastgestelde Toetsingskader Kwalificatiedossier en keuzedelen. De hoofdstukken beschrijven de criteria aan de hand waarvan de kwaliteit wordt getoetst van de kwalificaties met regionale specialisatie die ontwikkeld worden in het experiment ‘Ruimte voor de regio’ (hierna geregionaliseerde kwalificaties) en de regionale keuzedelen.

2. Toetsingscriteria voor de geregionaliseerde kwalificaties en keuzedelen

2.1. Inleiding

Specifieke, regionaal georiënteerde innovaties op het niveau van de regionale arbeidsmarkt, nog niet vermeld op het niveau van bestaande landelijke kwalificaties, fungeren als belangrijkste argument voor de ontwikkeling van een geregionaliseerde kwalificatie, om de aansluiting tussen de regionale arbeidsmarkt en het opleidingsaanbod te optimaliseren. De binnen het experiment ‘Ruimte voor de Regio’ ontwikkelde geregionaliseerde kwalificaties vormen een bijzonder en (vooralsnog) tijdelijk onderdeel van de kwalificatiestructuur. Zij worden dan ook in samenhang met bestaande kwalificaties, kwalificatiedossiers, keuzedelen bezien, wat betekent dat de bestaande kwaliteitscriteria eveneens van toepassing zijn. Omwille van de experimentele status is voor de geregionaliseerde kwalificatie een aangepast toetsingskader ontwikkeld, met inachtneming van de uitzonderingsbepalingen zoals deze in de AMvB vastgelegd zijn. Een geregionaliseerde kwalificatie bestaat uit een landelijk deel, gebaseerd op een reguliere kwalificatie, en een regionaal deel dat ruimte biedt voor regionale inkleuring van de beroepsopleiding. Het landelijk deel wordt ontwikkeld door twee of meer onderwijsinstellingen in overleg met vertegenwoordigers van landelijke en regionale werkgevers. Het regionale deel wordt ontwikkeld door één of meer onderwijsinstellingen in samenwerking met tenminste twee bedrijven. De samenwerking wordt aangetoond met een conform de AMvB verplichte samenwerkingsovereenkomst. De keuzedeelverplichting zoals opgenomen in de WEB is ongewijzigd van toepassing. De AMvB bied de mogelijkheid om de ontwikkeling en vaststelling van keuzedelen binnen de regio te laten plaatsvinden.

Een geregionaliseerde kwalificatie bevat de kwalificatie-eisen voor een beroep op het niveau van de beginnend beroepsbeoefenaar. Ook bevat hij een verwijzing naar de kwalificatie-eisen voor de generieke examenonderdelen Nederlandse taal, rekenen, Engels (voor mbo niveau 4), loopbaan en burgerschap.

De kwalificatie-eisen voor een (regionaal) keuzedeel zijn beschreven in een apart document keuzedeel, dat gekoppeld is aan één of meer kwalificaties. Aan iedere geregionaliseerde kwalificatie zijn meerdere (regionale) keuzedelen gekoppeld.

Ook is aan iedere geregionaliseerde kwalificatie het document Verantwoordingsinformatie behorend bij de geregionaliseerde kwalificatie mbo verbonden, waarin door betrokken onderwijsinstellingen verantwoording over het tot stand komen van de inhoud van het landelijk deel en regionaal deel is verantwoord en waarin beroepsvereisten en bijzondere vereisten toegelicht worden. In de verantwoordingsinformatie wordt verwezen naar de samenwerkingsovereenkomst gesloten met de werkgevers die zijn betrokken bij de ontwikkeling van het regionale deel van de geregionaliseerde kwalificatie en, indien van toepassing, de regionale keuzedelen.

De verantwoordingsinformatie bevat geen – zoals in de geregionaliseerde kwalificatie zelf – kwalificatie-eisen. De geregionaliseerde kwalificatie wordt vastgesteld door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Voor het regionale deel van de geregionaliseerde kwalificatie, de bijbehorende (regionale) keuzedelen, de koppeling 'geregionaliseerde kwalificatie – (regionale) keuzedelen' en de verantwoordingsinformatie wordt goedkeuring gegeven door de minister in de vorm van een beschikking.

De toetsingscriteria in het ‘Toetsingskader geregionaliseerde kwalificaties’ beschrijven kwaliteitsstandaarden waaraan de geregionaliseerde kwalificaties (het landelijke deel en het regionaal deel), de (regionale) keuzedelen en de koppeling tussen keuzedeel en geregionaliseerde kwalificatie moeten voldoen. De nadruk bij de toetsing ligt op het landelijk deel. Voor het regionale deel wordt een marginale toets uitgevoerd.

Geregionaliseerde kwalificaties en (regionale) keuzedelen worden ontwikkeld met gebruikmaking van het door het ministerie van OCW vastgestelde model geregionaliseerde kwalificatie en model keuzedeel en conform de daarbij behorende instructie en voldoen aan de desbetreffende toetsingscriteria uit dit toetsingskader.

2.2. De kwaliteit van de geregionaliseerde kwalificaties en regionale keuzedelen

De binnen het experiment ontwikkelde geregionaliseerde kwalificaties beogen bij te dragen aan:

Een geregionaliseerde kwalificatie is niet strijdig met het regionale doelmatig aanbod van opleidingen.

De kwaliteit van de geregionaliseerde kwalificaties en de (regionale) keuzedelen wordt getoetst aan de hand van de volgende criteria:

2.2.1. De geregionaliseerde kwalificatie is doelmatig; relevant voor de arbeidsmarkt, de samenleving en vervolgonderwijs.

2.2.2. De kwalificatiestructuur is uitvoerbaar voor onderwijs, bpv en examinering.

2.2.3. De kwalificatiestructuur is herkenbaar voor het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en studenten.

2.2.4. De kwalificatiestructuur vormt een transparant en overzichtelijk geheel.

De geregionaliseerde kwalificatie wordt, in samenhang met bestaande kwalificaties, kwalificatiedossiers, keuzedelen en de kwalificatiestructuur, gezien als (vooralsnog) tijdelijk onderdeel van de kwalificatiestructuur. De geregionaliseerde kwalificaties hebben een duidelijke verbinding met de kwalificatiestructuur en vormen samen met de kwalificatiestructuur een transparant en overzichtelijk geheel. De geregionaliseerde kwalificatie bestaat voor het grootste deel uit kerntaken en werkprocessen die onderdeel zijn van bestaande kwalificaties en daarmee de kwalificatiestructuur.

2.2.5. De kwalificatiestructuur is flexibel voor onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.

2.2.6. De kwalificatiestructuur is duurzaam voor onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.

De bovenstaande kwaliteitscriteria dienen in onderlinge samenhang te worden bezien. De kwaliteitscriteria zijn te onderscheiden, maar niet strikt te scheiden. Ze vullen elkaar aan, vloeien in elkaar over en er bestaat een spanningsrelatie tussen een aantal kwaliteitscriteria.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.