Besluit van de Minister van Buitenlandse Zaken van 13 augustus 2024, met kenmerk nr.BZ2402895, tot vaststelling van de organisatie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (Organisatiebesluit Buitenlandse Zaken 2024)

Gelet op artikel 3, tweede lid, van het Coördinatiebesluit organisatie, bedrijfsvoering en informatiesystemen rijksdienst;

Overwegende de missie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken om het Koninkrijk der Nederlanden veiliger en welvarender te maken en Nederlanders in het buitenland te steunen, alsmede ons samen met onze partners in te zetten voor een rechtvaardige wereld, waarbij de kernwaarden van het ministerie zijn samenwerken, verantwoordelijkheid nemen en het behalen van resultaten;

Besluit:

Artikel 1. Definities

In dit besluit wordt verstaan onder:

• a. ministerie: het Ministerie van Buitenlandse Zaken, daaronder begrepen zowel het departement in Den Haag als de posten;

• b. posten: de vertegenwoordigingen van het Koninkrijk der Nederlanden in het buitenland, te weten ambassades, gezantschappen, consulaten-generaal, consulaten, permanente vertegenwoordigingen bij internationale organisaties en andere (tijdelijke) vertegenwoordigingen, alsmede de permanente vertegenwoordigingen van het Koninkrijk der Nederlanden in Nederland bij internationale organisaties die in Nederland zijn gevestigd;

• c. bewindspersonen: de Minister van Buitenlandse Zaken en de aan het ministerie verbonden minister(s) zonder portefeuille en/of staatssecretaris(sen);

• d. secretaris-generaal: degene belast met de ambtelijke leiding van al hetgeen het ministerie betreft, bedoeld in het Besluit van 18 oktober 1988, houdende regeling van de functie en verantwoordelijkheid van de secretaris-generaal (Stb. 1988, 499);

• e. bestuursraad: de Bestuursraad bestaande uit de secretaris-generaal (SG), de plaatsvervangend secretaris-generaal (PSG) en de directeuren-generaal (DG’s) van het ministerie. De hoofddirecteuren Personeel en Organisatie (HDPO) en Postennet (HDPN) alsmede de directeuren Communicatie (COM), Ondersteuning Bestuur (DOB) en Financieel-Economische Zaken (FEZ) van het ministerie hebben een vaste adviesfunctie in de Bestuursraad;

• f. managementraad: de Managementraad bestaande uit de plaatsvervangend secretaris-generaal (PSG) en de plaatsvervangend directeuren-generaal (plv. DG’s). De hoofddirecteuren Personeel en Organisatie (HDPO), Bedrijfsvoering (HDBV) en Postennet (HDPN), de directeur Financieel-Economische Zaken (FEZ), de directeur Open Overheid, alsmede de plaatsvervangend directeuren Communicatie (COM) en Ondersteuning Bestuur (DOB) van het ministerie hebben een vaste adviesfunctie in de Managementraad.

Artikel 2. Hoofdstructuur

Het ministerie bestaat uit de volgende onderdelen:

• a. de Bestuursraad;

• b. de Managementraad;

• c. de Centrale Dienstonderdelen (onder leiding van de SG/PSG);

• d. het Directoraat-Generaal Buitenlandse Economische Betrekkingen (DGBEB);

• e. het Directoraat-Generaal Europese Samenwerking (DGES);

• f. het Directoraat-Generaal Internationale Samenwerking (DGIS);

• g. het Directoraat-Generaal Politieke Zaken (DGPZ);

• h. de Posten.

Artikel 3. Bestuursraad

De Bestuursraad neemt besluiten, maakt afspraken en ziet toe op de uitvoering van aangelegenheden op zijn werkterrein overeenkomstig de vergaderafspraken van de Bestuursraad. De Bestuursraad is verantwoordelijk voor de inrichting en het functioneren van het departement en het postennet in de ruimste zin des woords. De eindverantwoordelijkheid berust bij de SG, tevens voorzitter van de Bestuursraad, die belast is met de ambtelijke leiding van al hetgeen het ministerie betreft.

Artikel 4. Managementraad

De Managementraad vormt op tactisch niveau de schakel tussen beleid en uitvoering. De Managementraad stuurt door besluitvorming over en monitoring van organisatie-brede projecten en programma’s met betrekking tot het functioneren van het departement en de posten. PSG is voorzitter van de Managementraad. De Managementraad rapporteert aan de Bestuursraad.

Artikel 5. Secretaris-Generaal (SG) en Plaatsvervangend Secretaris-Generaal (PSG)

• a. de algemene leiding van het ministerie, inclusief de posten;

• b. het informeren en adviseren van de bewindspersonen over alle aangelegenheden het ministerie betreffende;

• c. het voorzitten van de Bestuursraad.

De SG geeft leiding aan de volgende centrale dienstonderdelen:

• a. de directie Ondersteuning Bestuur (DOB). DOB voert het secretariaat ten behoeve van de Algemene Leiding van het ministerie (bestuurlijk en politiek) en adviseert de Algemene Leiding inhoudelijk bij interne beleidsvorming en besluitvorming alsmede bij externe bestuurlijke en politieke dossiers die de organisatie als geheel betreffen. Voorts communiceert de directie namens het ministerie met de Eerste en Tweede Kamer van de Staten-Generaal en vertegenwoordigt zij het ministerie in het interdepartementale verkeer. Zo nodig verzorgt DOB overige taken ten behoeve van de Algemene Leiding;

• b. de directie Communicatie (COM). COM is belast met de interne en externe communicatie van de beleidsdoelstellingen van het ministerie. De werkzaamheden hebben betrekking op de (strategie over de) implementatie en het naar buiten uitdragen en verklaren van beleidsvoornemens op strategisch, tactisch en operationeel niveau vanuit de beleidsterreinen van het ministerie;

• c. de directie Financieel-Economische Zaken (FEZ). FEZ is concerncontroller en adviseert de politieke en ambtelijke leiding conform de Comptabiliteitswet en het Besluit FEZ van het Rijk. Zij ondersteunt de budgethouders bij besluitvorming op centraal en decentraal niveau, bewaakt de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid, bevordert de integratie van beheer en beleid en levert daardoor een bijdrage aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen van het ministerie. FEZ doet dit door kaders voor bedrijfsvoering te stellen, op hoofdlijnen toezicht te houden, financiële en andere bedrijfsvoeringprocessen te begeleiden en ondersteunen, alsmede te adviseren waar dat gewenst wordt of zij dit noodzakelijk acht. FEZ is belast met de aansturing van de financiële functie op het departement en de posten (domeinsturing). FEZ is voorts belast met de departementale beleidstaken op het gebied van inkoop als bedoeld in het Taakbesluit CPO Rijk (Chief Procurement Officer) en het Taakbesluit CDI (Coördinerend Directeur Inkoop);

• d. de directie Protocol en Gastlandzaken (DPG). DPG is belast met het gastlandbeleid van Nederland. Dit omvat het faciliteren van ambassades en internationale organisaties en hun medewerkers in Nederland, alsmede het handhaven en implementeren van de wet- en regelgeving op dit gebied. Daarnaast organiseert DPG de staats-, officiële en (werk)bezoeken van inkomende hoogwaardigheidsbekleders, alsmede evenementen voor het corps diplomatique. DPG vervult protocoltaken, inclusief het regeringsprotocol. De Ambassadeur voor Internationale Organisaties (AMIO) is aan DPG verbonden;

• e. de directie Veiligheid, Crisiscoördinatie en Integriteit (VCI). VCI adviseert de gehele organisatie van het ministerie over (be)dreigingen en ziet toe op het stelsel van beveiligingsmaatregelen en onderzoekt incidenten. Binnen VCI zijn vier onafhankelijke rollen belegd: de Beveiligingsambtenaar (BVA), de Centrale Coördinator Integriteit (CCI), de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de Centrale Crisis Coördinator (CCC). De CCC en het Departementaal Crisiscentrum (DCC) zijn formatief ondergebracht bij VCI, maar worden conform het BZ Handboek Crisisbeheersing inhoudelijk aangestuurd door de PSG;

• f. de eenheid Strategische Advisering (ESA). ESA zet zich in voor de versterking van het strategisch vermogen van het ministerie inclusief de posten door bij te dragen aan buitenlands beleid dat zo veel mogelijk toekomstbestendig, op kennis gebaseerd, extern gericht en coherent is. ESA doet dat op drie manieren: door relevante ontwikkelingen en trends te signaleren, door de politieke en ambtelijke leiding te adviseren en door beleidsdirecties en posten te faciliteren bij strategisch en toekomstgericht denken. De Historische Eenheid van het ministerie maakt deel uit van ESA;

• g. de ambassadeur(s) in Algemene Dienst (AMAD);

• h. de hoofddirectie Postennet (HDPN). De SG is verantwoordelijk voor de aansturing van het postennet. Daarin wordt de SG bijgestaan door HDPN. HDPN is met betrekking tot het geheel en de organisatie van het postennet belast met strategische en tactische aansturing, visieontwikkeling en beleidsvorming, alsmede de communicatie met het parlement daarover. Binnen het ministerie is HDPN beheerder van de sturingsinstrumenten die specifiek zijn voor het postennet, in samenwerking met de directies voor beleid en bedrijfsvoering. Interdepartementaal is HDPN het gezicht van het (geheel van het) postennet en aanspreekpunt daarvoor. Voorts draagt HDPN namens de SG verantwoordelijkheid voor personele aangelegenheden voor de posten (formatie en bezetting);

• i. de Posten.

• a. de directie Vertalingen (AVT). AVT is belast met het verzorgen van vertalingen in en uit de vreemde talen voor het ministerie, andere ministeries, het Koninklijk Huis, het Kabinet van de Minister-President en voor Hoge Colleges van Staat. AVT verstrekt tevens taalkundige en culturele adviezen;

• b. de directie Juridische Zaken (DJZ). DJZ is belast met het behandelen van vraagstukken op alle terreinen van het recht. DJZ treedt op als agent van het Koninkrijk der Nederlanden, dan wel Nederland, voor de Europese en andere internationaalrechtelijke colleges (o.a. in Den Haag, Luxemburg en Straatsburg). DJZ is expertisecentrum voor de Rijksoverheid en treedt op als raadsman van het ministerie voor de bestuurs- en civiele rechter. Tot de taken van DJZ behoren tevens volkenrechtelijke advisering, het coördineren van de voorbereiding tot en met de bekendmaking van de verdragen voor het Koninkrijk der Nederlanden, het opstellen van wetgeving van het ministerie, het coördineren van zaken op het gebied van de Nationale ombudsman;

• c. de hoofddirectie Personeel en Organisatie (HDPO). HDPO is belast met de ontwikkeling en implementatie van beleid, kaders, systemen en instrumenten op het gebied van organisatie en personeel van het ministerie en ten aanzien van internationaal werkende ambtenaren rijksbreed en lokale medewerkers in het postennet. Daarnaast adviseert en ondersteunt HDPO het lijnmanagement bij de toepassing ervan. HDPO monitort die toepassing en rapporteert daarover aan (P)SG. HDPO is tevens belast met de ontwikkeling en organisatie van opleidingsprogramma’s ten behoeve van alle medewerkers van het ministerie alsmede internationaal werkende ambtenaren rijksbreed (Academie voor Internationale Betrekkingen). Onder HDPO ressorteert het innovatieteam DARE. DARE staat voor Durven, Ambitie, Resultaat en Effectief. DARE ondersteunt veranderingen in de organisatie, zoals Het Nieuwe Werken;

• d. de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB). IOB is belast met het leveren van een bijdrage aan kennis over de uitvoering en effecten van het Nederlands buitenlands beleid. IOB voorziet in onafhankelijke evaluatie van beleid en uitvoering ten aanzien van alle beleidsterreinen die vallen onder de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS). Voorts adviseert IOB over de programmering en uitvoering van de evaluaties die onder verantwoordelijkheid van beleidsdirecties en posten worden gedaan. IOB is onafhankelijk in de keuze van onderzoeksmethoden, bij de beoordeling van data en in de weging van alternatieve verklaringen, evenals van onderzoek of onderzoeksvoorstellen van anderen;

• e. de directie Inspectie Signalering en Begeleiding (ISB). ISB is belast met de organisatiedoorlichting van posten en directies, gericht op een onafhankelijke en integrale beoordeling van het functioneren van de beleids- en bedrijfsvoering en op advisering ter optimalisering daarvan;

• f. de directie Informatievoorziening en Digitale Innovatie (IDI). IDI is belast met de departementale strategie en beleidskaders voor informatievoorziening en ICT, de digitale innovatie van het ministerie en de regie op de uitbestede I(CT)-dienstverlening. Het accent van de directie ligt op strategisch en tactische taken. De operationele I(CT)-diensten worden afgenomen van externe leveranciers. Directeur IDI vervult binnen het ministerie tevens de rol van Chief Information Officer (CIO);

• g. de directie Open Overheid (DOO). De directie heeft tot doel om vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken en in het algemeen belang van het democratisch proces bij te dragen aan een actieve en passieve open overheid. De hoofdtaken van de directie zijn het coördineren en afhandelen van verzoeken om openbaarheid en bezwaarzaken hieromtrent, alsmede verzoeken op grond van de AVG en bezwaarschriften hieromtrent. Daarnaast treedt DOO op als gemachtigde in bestuursrechtelijke beroep- en hoger beroepzaken die zien op Woo-procedures en procedures voortvloeiend uit verzoeken op grond van de AVG. DOO fungeert als aanspreekpunt voor onafhankelijke externe onderzoekscommissies en adviseert de algemene en politieke leiding over de open overheid (bestuurlijk en politiek);

• h. de hoofddirectie Bedrijfsvoering (HDBV). De PSG is verantwoordelijk voor de aansturing van de bedrijfsvoering van het ministerie. Daarin wordt PSG bijgestaan door HDBV. HDBV is met betrekking tot het geheel van de bedrijfsvoering van departement en posten belast met beleidsvorming, coördinatie, regie en de integrale uitvoering er van. Naast een centrale loketfunctie bij het bureau Bedrijfsvoering (BBV) bestaat HDBV uit de directie Huisvesting en Facilitaire Zaken (DHF) en twee shared service organisaties: de Financiële Service Organisatie (FSO) en 3W | WereldWijd Werken (3W);

• i. de directie Huisvesting en Facilitaire Zaken (DHF). DHF draagt zorg voor de vastgoed- en huisvestingprojecten van het ministerie in het buitenland, inclusief het beheer en de exploitatie daarvan. Tevens heeft DHF de regierol ten aanzien van de huisvesting van het ministerie in Nederland;

• j. de Financiële Service Organisatie (FSO). FSO is een shared service organisatie die zorgt voor de administratie van de uitgaven op de budgetten van de posten in het buitenland en de directies in Den Haag. De FSO verricht voorts taken op het vlak van inkoopadvisering en contractenbeheer ten behoeve van de posten en de directies;

• k. 3W | WereldWijd Werken (3W). 3W is een shared service organisatie belast met de levering van producten en diensten ter ondersteuning van diegenen die voor de Nederlandse overheid in het buitenland werken, reizen en verblijven.

Artikel 6. Directoraat-Generaal Buitenlandse Economische Betrekkingen (DGBEB)

Het DGBEB organiseert de economische missies naar het buitenland en is aanspreekpunt voor de economische afdelingen van het postennet. Het DGBEB is voorts verantwoordelijk voor het contact met en onderhandelingen in diverse internationale organisaties op het gebied van handel en investeringen, zoals de Europese Commissie en de Raad, WTO, UNCTAD en OESO.

• a. de directie Internationaal Ondernemen (DIO). DIO is belast met het bevorderen van duurzame economische ontwikkeling door het versterken van duurzame internationale handel en investeringen en van de economische naamsbekendheid van Nederland. DIO is voorts, in samenspraak met het Ministerie van Financiën, beleidsverantwoordelijk voor de Exportkredietverzekeringsfaciliteit (EKV) van de Staat. Daarnaast vervult DIO een dienstverlenende functie voor onder andere de Ministeries van Algemene Zaken en van Economische Zaken;

• b. de directie Economische Advisering en Beleidsontwikkeling (EAB). EAB is belast met de strategische beleidsvorming ten aanzien van internationalisering van de Nederlandse economie. Voorts is EAB belast met de coördinatie van de Nederlandse inbreng in de OESO. Zij functioneert daarnaast ondersteunend voor veel DGBEB-brede inhoudelijke en beleidsprocessen;

• c. de directie Internationale Marktordening en Handelspolitiek (IMH). IMH is belast met het bevorderen van open internationale handel en investeringen alsmede de verankering daarvan in internationale afspraken en in Europees beleid. Voorts bevordert IMH internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen door de ontwikkeling van gedragsstandaarden voor het ondernemen en door als netwerkpartner rond internationaal ondernemen publiek-privaat bij te dragen aan het realiseren van duurzaamheids- en ontwikkelingsdoelen. IMH controleert de export van strategische goederen, met name goederen voor tweeërlei gebruik, gericht op kansen voor het innovatieve en hightech bedrijfsleven en een veiliger wereld.

Artikel 7. Directoraat-Generaal Europese Samenwerking (DGES)