Model Jaarverslaggeving CAK Bestuurlijke verantwoording 2024

1. Inleiding

Dit Model Jaarverslaggeving CAK vormt een uitwerking van de afspraken voor het financieel verslag als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording 2024 van het CAK. Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de controleverklaring en het accountantsverslag vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)1Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg.. De regels voor het accountantsonderzoek en de op te leveren accountantsproducten heeft de Nederlandse Zorgautoriteit vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2024 (verder: protocol).

In de bestuurlijke verantwoording legt het CAK verantwoording af met betrekking tot de uitvoering van vier wettelijke regelingen en taken. Dit betreffen:

De NZa houdt toezicht op de rechtmatige en in voorkomende gevallen doelmatige uitvoering van de vier hierboven genoemde wettelijke regelingen en taken door het CAK3Op grond van artikel 16 onderdelen d en f van de Wmg.. Op basis van artikel 31 van de Wmg kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK haar verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.

2. Verantwoordingsstructuur

Het financieel verslag4Conform artikel 6.2.6 van de Wlz. is opgenomen in de bestuurlijke verantwoording. De bestuurlijke verantwoording bestaat uit drie componenten:

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met g. Onderdeel a spreekt hierbij voor zich. De verantwoording bij de overige onderdelen wordt onderstaand nader beschreven.

In dit onderdeel beschrijft het CAK in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar hebben gewerkt. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtspunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

Hierbij geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd. Als in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 4.

In het kader van de tijdige vaststelling, oplegging en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo bij de burger zijn er wettelijke taken vastgelegd in respectievelijk de Regeling langdurige zorg5Artikelen 7.12, 7.13 en 7.14. en de Uitvoeringsregeling Wmo 20156Hoofdstuk 2a. ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:

In de bestuursverklaring geeft de raad van bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een juiste en volledige weergave geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Het CAK neemt in de bestuurlijke verantwoording kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en het voorgaande jaar op, zie bijlage 3.

In de bestuurlijke verantwoording behandelt het CAK de interne beheersing van de klachten- en bezwaarbehandeling. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij klachten en bezwaarschriften afhandelt in overeenstemming met de voorschriften van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Het CAK geeft in een overzichtelijke samenvatting uitleg over de huidige stand van zaken en de voortgang bij het opvolgen van verbeterpunten in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken. Deze punten zijn eerder gerapporteerd door de NZa in toezichtrapporten van het afgelopen jaar en eventueel ook van eerdere jaren, indien de genoemde verbeterpunten nog niet zijn afgehandeld. Daarnaast dient een overzicht van (nog) niet opgevolgde onrechtmatigheden, fouten en onzekerheden te worden verantwoord (van voorgaand verslagjaar en eerdere jaren).

Voor de verantwoording van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrix bestuurlijke verantwoording, zoals opgenomen in bijlage 2. De matrix geeft aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK betrokken is, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke toelichting geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.

In de bestuurlijke verantwoording worden financiële overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op basis van het toerekeningsbeginsel, in totaal- en in specificatieoverzichten per regeling. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz en Wmo). De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 van dit model.

3. Begrippenkader

3.1. Ordelijkheid en controleerbaarheid

In het onderdeel over ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer (onderdeel b van de andere informatie) worden de organisatorische maatregelen beschreven die gedurende het jaar zijn genomen om de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke regelingen en taken te waarborgen. Hierbij wordt specifiek aandacht besteed aan de volgende zeven punten:

In de bestuurlijke verantwoording richt het CAK zich op de uitvoering van de wettelijke taken met betrekking tot deze punten. De raad van bestuur van het CAK heeft vrijheid in de vorm van de verantwoording, met als enige vereiste dat elk van de genoemde zeven punten afzonderlijk wordt behandeld.

Het CAK belicht hier:

Hier gaat het CAK in op:

Dit omvat:

Het CAK richt zich op:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Het CAK moet verantwoording afleggen over de doelmatige uitvoering van haar taken, gericht op de efficiëntie van gekozen beleidsbeslissingen, met aandacht voor zowel het beheer van financiële middelen als de implementatie van organisatorische maatregelen en werkprocessen. Het opzetten en handhaven van een planning- en controlesysteem, evenals het beheren van de administratieve organisatie en interne controle vormen hier integrale onderdelen van. Een beoordeling van de doelmatigheid van de uitvoering van wettelijke taken door het CAK geeft informatie over de relatie tussen gebruikte middelen, behaalde resultaten en het beoogde doel van de uitvoering van deze taken. De meerwaarde hiervan ligt in een verbeterd begrip van de doelmatigheid van het functioneren van het CAK en de identificatie van mogelijkheden tot verbetering.

In het huidige model ontbreekt een vastgesteld normenkader dat bepaalt wanneer de uitvoering van wettelijke taken doelmatig is. Bovendien is niet expliciet aangegeven hoe het CAK de doelmatigheid kan vergroten, en intern beschikt het CAK over beperkte sturingsinformatie op dit gebied. Het Ministerie van VWS en de NZa moeten in samenwerking met het CAK streven naar een normenkader waarmee zowel kwalitatieve als kwantitatieve uitspraken mogelijk zijn over de relatie tussen middelen, prestaties en doelen bij de uitvoering van wettelijke taken.

In de tussentijd moet het CAK in de bestuurlijke verantwoording in een vrij format de relevante aspecten van doelmatigheid beschrijven. Het CAK verantwoordt zich over de doelmatige uitvoering van de wettelijke taken in een aparte paragraaf in het onderdeel ordelijkheid en controleerbaarheid. Het CAK richt zich vooral op het functioneren van het planning- en controlesysteem en de opzet van de administratieve organisatie en interne beheersing. Jaarlijks rapporteert het CAK over leemtes en effecten, zoals knelpunten door verouderde ICT-systemen.

3.2. Getrouwheid

Het CAK moet ervoor te zorgen dat de bestuurlijke verantwoording een getrouw (juist en volledig) beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken. Juistheid en volledigheid betekenen in essentie dat de verantwoordingsinformatie die wordt verstrekt, overeenkomt met de feitelijke gebeurtenissen (de werkelijkheid) en geschikt is voor het beoogde doel van de informatie aan de gebruiker. In dit verband moeten de activa en passiva in de financiële verantwoording en toelichtingen daarop en de in de matrix bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen een feitelijke weergave zijn van de transacties, de uitgevoerde werkzaamheden en de gebeurtenissen in het verslagjaar. De financiële stromen en de activa en passiva in de financiële overzichten moeten worden toegelicht volgens de waarderingsgrondslagen zoals opgenomen in bijlage 1.

3.3. Rechtmatigheid

Rechtmatigheid betekent in algemene zin dat de verantwoordingsinformatie in lijn is met geldende wet- en regelgeving. Afhankelijk van de financiële dimensie van rechtmatigheid zijn er twee aspecten te onderscheiden: financiële rechtmatigheid en procedurele rechtmatigheid. Financiële rechtmatigheid betreft handelingen en beslissingen van een organisatie met directe financiële gevolgen. Procedurele rechtmatigheid is niet direct financieel gerelateerd, maar brengt mogelijk latere financiële consequenties met zich mee7Met uitzondering van gevallen waarbij een procedurele rechtmatigheid wel gekoppeld kan worden aan een specifieke stroom en derhalve (direct) leidt tot een financiële onrechtmatigheid.. Dit omvat procedurele (tussen)prestaties en/of inspanningsverplichtingen die het CAK moet leveren voor een juiste, volledige en tijdige eindprestatie.

In de bestuurlijke toelichting, als onderdeel van de matrix bestuurlijke verantwoording, moet het CAK zich verantwoorden over bijzonderheden hieromtrent bij de verschillende wettelijke regelingen en taken. Specifiek moet het CAK rapporteren over:

Dit betreffen taken die direct onder de verantwoordelijkheid en invloed van het CAK vallen. Tijdigheid is hierbij van groot belang vanwege mogelijke financiële consequenties voor burgers, gemeenten, fondsen en zorgaanbieders.

Bij de rechtmatige uitvoering van taken kan onderscheid worden gemaakt tussen directe verantwoordelijkheid en gebruikersverantwoordelijkheid. Bij directe verantwoordelijkheid is het CAK volledig verantwoordelijk voor de uitkomsten van een proces, terwijl bij gebruikersverantwoordelijkheid het CAK moet zorgen voor de juiste uitvoering van een proces en mag vertrouwen op betrouwbare (juiste, volledige en tijdige) gegevens van derden, zoals zorgaanbieders, Wlz-uitvoerders, gemeenten, Basisregistratie personen (BRP), Belastingdienst, SVB, UWV enzovoort. Voorwaarde is dat de aanleverings- en (opvraag)procedures en de infrastructuur van het CAK goed functioneren, zodat deze geen belemmeringen vormen voor de uitvoering van de wettelijke taken.

3.4. Fouten en onzekerheden

Uitgangspunt is dat het CAK alle fouten en onzekerheden in het verslagjaar uitzoekt, oplost en indien mogelijk corrigeert. Als er ongecorrigeerde fouten en onzekerheden zijn, moeten deze in het daaropvolgende verslagjaar alsnog opgevolgd worden om deze op te heffen. Als er geen correctie heeft plaatsgevonden, moet het CAK dit duidelijk motiveren, inclusief fouten en/of onzekerheden uit voorgaande jaren die nog niet zijn afgewikkeld. Als het CAK om bepaalde redenen onvoldoende of geen geschikte informatie kan verkrijgen, doet het CAK opgave van de verhindering, tenzij het gaat om een verhindering in een financiële stroom waarvoor gebruikersverantwoordelijkheid geldt. In dat geval licht het CAK een (mogelijke) geïmporteerde fout of onzekerheid toe in de bestuurlijke verantwoording. Voor een adequate onderbouwing van het rechtmatigheidsoordeel van de accountant is het over het algemeen noodzakelijk dat het CAK mogelijke fouten en onzekerheden zoveel mogelijk kwantificeert. Saldering van fouten of onzekerheden met betrekking tot een getrouw beeld of rechtmatigheid is niet toegestaan.

Procedurele (niet financiële) rechtmatigheidsfouten en/of onzekerheden die niet te kwantificeren zijn, worden apart verantwoord door het CAK. Hierbij wordt een toelichting gegeven op de oorzaak, het plan van aanpak richting de oplossing en de werkwijze om dit in de toekomst te voorkomen.

4. Rechtmatigheidskader

4.1. Financiering van de Wlz-erkende instellingen

Het CAK heeft de taak om betalingen te uit te voeren in opdracht van en namens de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren of Zorginstituut Nederland (Zorginstituut) in de hoedanigheid van landelijk betaalkantoor. Het CAK is verantwoordelijk voor de juiste, volledige en tijdige uitvoering van de ontvangen opdrachten. Ten aanzien van de ontvangen opdrachten geldt de gebruikersverantwoordelijkheid. De Wlz-uitvoerder/het zorgkantoor of het Zorginstituut geeft expliciet aan dat het CAK de betalingen namens hen uitvoert.

Het begrip rechtmatigheid speelt pas een rol na ontvangst van de opdrachten. Het CAK voert haar taak als betaalkantoor rechtmatig uit als de ontvangen betaalopdrachten volledig, juist en tijdig worden uitgevoerd, en als de afrekeningen van de gedane betalingen met het Flz eveneens volledig, juist en tijdig plaatsvinden. Het begrip rechtmatigheid wordt geconcretiseerd door de invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid:

Tegenover de uitgevoerde betaalopdrachten staan de afrekeningen met het Flz. Hiervoor gelden identieke rechtmatigheidsnormen als voor de afwikkeling van betaalopdrachten, wat inhoudt dat de afrekeningen volledig, juist en tijdig moeten plaatsvinden.

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om de rechtmatigheid van de betalingen te waarborgen en het onttrekken van waarden aan het Flz via het CAK te voorkomen. Bovendien rapporteert het CAK in de bestuurlijke verantwoording of alle ontvangen opdrachten volledig, juist en tijdig zijn afgehandeld, en of de afrekeningen met het Flz volledig, juist en tijdig hebben plaatsgevonden.

4.2. Eigenbijdrageregeling Wlz

Het is CAK verantwoordelijk voor het vaststellen, opleggen, innen en afdragen van de eigen bijdragen voor de Wlz. Daarnaast voert het namens een Wlz-uitvoerder/zorgkantoor of het Zorginstituut betalingen uit aan zorgaanbieders. Binnen de Wlz is er onderscheid tussen de eigen bijdrage voor verblijf in een instelling, volledig pakket thuis (vpt), persoonsgebonden budget (pgb) en modulair pakket thuis (mpt).

Het CAK gebruikt gegevens van Wlz-uitvoerders/zorgkantoren, de BRP, het UWV, de SVB en de Belastingdienst. Rechtmatigheid is van belang vanaf het moment dat het CAK alle gegevens heeft voor het vaststellen van de eigen bijdragen. De taak is rechtmatig als de eigen bijdragen volledig, juist en tijdig worden vastgesteld, opgelegd, geïncasseerd en afgedragen aan het Flz. Vertraging in gegevensaanlevering door informatieleveranciers valt buiten het rechtmatigheidsbegrip, onder voorwaarde dat de opvraagprocedures van het CAK technisch goed functioneren. Volledigheid, juistheid en tijdigheid concretiseren het rechtmatigheidsbegrip:

Deze begrippen bepalen ook de rechtmatigheid van het incassoproces.

Het CAK maakt gebruik van de mogelijkheid om eigen bijdragen te innen via broninhouding op sociale zekerheidsuitkeringen via de SVB en het UWV, met gebruikersverantwoordelijkheid voor de aan het Flz afgedragen bedragen. De SVB en het UWV maken geen eigen bijdragen over aan het CAK. Afrekening met het Flz vindt direct vanuit de SVB en het UWV plaats. Het CAK draagt zorg voor inning voor de (resterende) eigen bijdrage als broninhouding niet of niet volledig via de SVB of het UWV plaatsvindt. Dit model sluit verder aan bij de intern opgestelde incassoprocedure van het CAK. Deze procedure geeft aan hoe het CAK de opgelegde eigen bijdragen moet incasseren en wanneer afboeking wegens oninbaarheid plaatsvindt.

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK:

4.3. Eigenbijdrageregeling Wmo

Het CAK is verantwoordelijk voor het vaststellen, opleggen, innen en afdragen van de eigen bijdrage voor burgers die gebruik maken van Wmo beschermd wonen (Wmo intramuraal) of Wmo extramuraal.

Voor Wmo beschermd wonen is broninhouding en afdracht van de eigen bijdrage door het UWV of de SVB mogelijk. Het CAK voorziet de SVB en het UWV van de benodigde informatie, waarna zij de ingehouden bedragen overmaken aan het CAK. Het CAK zorgt vervolgens voor de verdeling van deze bedragen over de verschillende gemeenten als afdrachten voor eigen bijdragen Wmo.

Het CAK heeft gebruikersverantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de ontvangen bedragen aan broninhouding van de SVB en het UWV. Het CAK heeft de verplichting om informatie- en onderzoekstaken uit te voeren om ervoor te zorgen dat de eigen bijdrage op de juiste informatie is gebaseerd en om eventuele gevolgen van onjuiste registratie voor burgers te beperken. Het CAK voert dit uit door middel van een structurele periodieke bestandsvergelijking met centrumgemeenten.

De vaststelling van de eigen bijdrage Wmo vindt plaats op basis van gegevens van gemeenten en inkomensgegevens van de Belastingdienst. De persoonsgegevens die gemeenten aanleveren, worden door het CAK geverifieerd aan de hand van het BRP.