Besluit heffing omzetbelasting en toepassing KOR bij zonnepanelen

De Staatssecretaris van Financiën heeft het volgende besloten.

Dit besluit actualiseert het besluit van 16 juni 2023, nr. 2023-6393 (Omzetbelasting. Btw-heffing en toepassing KOR bij zonnepanelen).

Met ingang van 1 januari 2025 wordt de kleineondernemersregeling gewijzigd. Voor dit besluit zijn enkele wijzigingen relevant. De minimale toepassingstermijn van de KOR wordt afgeschaft. Ook wordt de uitsluitingsperiode verkort tot de afloop van het kalenderjaar volgend op het jaar waarin de toepassing van de KOR is beëindigd. Dit besluit is op de wijzigingen aangepast.

Daarnaast wordt de registratiedrempel verhoogd van € 1.800 naar € 2.200. Deze registratiedrempel wordt opgenomen in artikel 25b van de Wet op de omzetbelasting 1968 en artikel 25 van de Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968. Het besluit Omzetbelasting, registratiedrempel voor kleine ondernemers vervalt daarom.

1. Inleiding

Per 1 januari 2025 wordt de KOR toepasbaar in de gehele Europese Unie. Een Nederlandse ondernemer kan vanaf die datum in andere lidstaten de KOR toepassen binnen de in die lidstaten geldende drempels en voor zover de totale omzet in de Unie onder de grens van € 100.000 blijft. Voor in Nederland gevestigde ondernemers (daarmee ook particuliere zonnepaneelhouders) blijft het zo dat de KOR toepasbaar is bij een jaaromzet in Nederland onder € 20.000. De wettelijke regels voor de het bepalen van de jaaromzet en voor de toepassing van de omzetdrempel in Nederland blijven verder ongewijzigd.

Een voor particuliere zonnepaneelhouders relevante wijziging is ten eerste dat geen minimale toepassingsperiode van drie jaar meer geldt voor KOR. De KOR kan op elk moment worden opgezegd, met ingang van het kalenderkwartaal dat minimaal vier werken na wederopzegging ligt. Tweede verandering is dat de uitsluitingsperiode na wederopzegging of drempeloverschrijding wordt verkort tot de afloop van het kalenderjaar dat volgt op het tijdstip waarop de KOR wordt beëindigd.

1.1. Gebruikte begrippen en afkortingen

2. Vragen en antwoorden

2.1. Ondernemerschap voor de omzetbelasting in verband met zonnepanelen

2.1.1. Kan ik er voor kiezen om geen ondernemer te worden?

U kunt niet kiezen om al dan niet als ondernemer te worden aangemerkt. U bent ondernemer als u regelmatig en tegen vergoeding door middel van uw zonnepanelen stroom levert aan uw energiebedrijf (in btw-termen: u verricht hiermee btw-belaste prestaties). U zult zeer waarschijnlijk onder de KOR vallen (zie 2.2) zonder dat u hiervoor een melding bij de Belastingdienst hoeft te doen (zie 2.1.3).

2.1.2. Wanneer is sprake van een vergoeding?

Van een vergoeding is sprake als u van uw energiebedrijf een bedrag betaald krijgt voor de door u aan uw energiebedrijf geleverde (met uw zonnepanelen opgewekte) stroom. In de praktijk wordt vaak de zogenoemde ‘salderingsregeling’ toegepast. Dit houdt voor de btw in dat de vergoeding voor door u geleverde stroom wordt verrekend met de te betalen vergoeding voor stroom die uw energiebedrijf aan u levert. In dat geval is de vergoeding voor de door u geleverde stroom gelijk aan het bedrag waarmee de inkoopprijs voor afgenomen stroom op basis van de salderingsregeling wordt verminderd.1Er ligt een wetsvoorstel om de salderingsregeling op 1 januari 2027 te beëindigen. In het geval u meer stroom invoedt dan dat u afneemt, betaalt het energiebedrijf u voor het meerdere een afzonderlijke (redelijke) vergoeding. Het maakt geen verschil of u een zogenoemde ‘slimme’ meter heeft of een analoge (terugdraai-) meter.

2.1.3. Ik ben een particuliere zonnepaneelhouder. Moet ik mij altijd als ondernemer aanmelden bij de Belastingdienst?

Nee. Als u een particuliere zonnepaneelhouder bent, hoeft u zich niet aan te melden bij de Belastingdienst, mits u onder de registratiedrempel blijft. Als u het forfaitaire jaarbedrag voor de verschuldigde btw toepast over de opgewekte stroom (zie 2.6.) blijft u onder de registratiedrempel. U kunt in dat geval als particuliere zonnepaneelhouder gebruikmaken van de KOR (zie 2.2.) zonder dat u hiervoor een melding bij de Belastingdienst hoeft te doen.2Particuliere zonnepaneelhouders die hiervan gebruik maken blijven ondernemer voor de btw en de KOR is onverkort van toepassing. Particuliere zonnepaneelhouders kunnen zich dus op elk moment alsnog aanmelden als ondernemer. In dat geval zijn zij niet verplicht om de KOR opnieuw toe te passen. Als een ondernemer bij overschrijding van de registratiedrempel gebruik wil blijven maken van de KOR is deze verplicht om zich alsnog te melden voor de KOR.

Sinds 1 januari 2023 is een btw-nultarief van toepassing op de levering en installatie van zonnepanelen op of in de onmiddellijke nabijheid van woningen (zie 2.3.). Door de toepassing van het btw-nultarief drukt (in de meeste gevallen) geen btw meer op de aanschaf en de installatie van de zonnepanelen. In dat geval heeft u geen belang meer bij het aanmelden bij de Belastingdienst om de btw terug te vragen.

Hierna volgt een voorbeeld:

U schaft een zonnepanelen systeem aan met een gezamenlijk opwekvermogen van 12.500 Wattpiek. Met dit systeem blijft u onder de registratiedrempel. De jaaromzet – die uit het jaarforfait (zie 2.6.) is terug te rekenen (100/21 x jaarforfait) – bedraagt € 1.238. Op de levering en installatie van de zonnepanelen is het btw-nultarief toegepast zodat u geen btw terugvraagt. U hoeft zich niet aan te melden bij de Belastingdienst.

Als u in 2019 of eerder eenmalig aangifte hebt gedaan voor teruggaaf van de aan u berekende btw over de aanschaf van zonnepanelen, bent u per 1 januari 2020 automatisch overgezet naar de nieuwe KOR en hoeft u zich niet opnieuw te melden als ondernemer; zie hierna onder 2.2.2. Als u in 2019 of eerder zonnepanelen hebt gekocht maar u heeft zich niet als ondernemer gemeld en u hebt geen teruggaaf verzocht van de hiervoor in rekening gebrachte btw op basis van de (reeds vervallen) veel gestelde vragen en antwoorden, wordt hierin berust en hoeft u zich niet alsnog te melden.

Als u op 31 december 2024 gebruik maakte van de KOR, bent u op 1 januari 2025 automatisch overgezet naar de nieuwe KOR en hoeft u zich niet te melden.3Artikel II, derde lid van de Wet van 10 juli 2023 tot wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968 in verband met de aanpassing van de kleineondernemersregeling (Wet implementatie Richtlijn kleineondernemersregeling).

2.1.4. Wanneer meld ik mij als particulier zonnepaneelhouder bij de Belastingdienst?

In de volgende situaties meldt u zich bij de Belastingdienst aan als ondernemer.

Uw zonnepanelen hebben een hoger gezamenlijk opwekvermogen dan 15.000 Wattpiek. U kunt daarom als particuliere zonnepaneelhouder de forfaitaire jaarbedragen (zie 2.6.) voor de verschuldigde btw over de opgewekte stroom niet toepassen. De jaaromzet van stroom die u daadwerkelijk aan het energiebedrijf levert, bepaalt of u zich meldt bij de Belastingdienst (zie 2.5.). Als de jaaromzet uitgaat boven de registratiedrempel, meldt u zich aan bij de Belastingdienst als ondernemer. U kunt gebruik (blijven) maken van de KOR, mits u hiervoor kiest bij uw aanmelding als ondernemer en zolang uw omzet per kalenderjaar niet méér bedraagt dan € 20.000 (zie 2.2.).

U meldt zich aan om eventueel in rekening gebrachte btw ‑‑ indien het btw-nultarief niet is toegepast ‑‑ over de aanschaf en installatie van zonnepanelen te kunnen terugvragen (zie 2.1.5.). U moet hiervoor het formulier Opgaaf Zonnepaneelhouders gebruiken. U vindt dit formulier op www.belastingdienst.nl door in de zoekbalk te zoeken op de term ‘Opgaaf Zonnepaneelhouders’.

2.1.5. Aanmelding door particuliere zonnepaneelhouder via Opgaaf Zonnepaneelhouders en aangifte doen

Na indiening van het formulier ‘Opgaaf Zonnepaneelhouders’ (zie ook 2.1.4.) krijgt u als particuliere zonnepaneelhouder een aangifte omzetbelasting uitgereikt. In deze aangifte geeft u het verschuldigde btw-bedrag over de opgewekte stroom aan (zie ook 2.5.). Ook kunt u hierin de eventueel aan u in rekening gebrachte btw ‑‑ indien het btw-nultarief niet is toegepast ‑‑ over de aanschaf en installatie van de zonnepanelen als voorbelasting terugvragen (zie 2.4.2.). De btw op uitgaven voor andere goederen en diensten kunt u alleen terugvragen als deze hun uitsluitende oorzaak vinden in de btw-belaste leveringen van de stroom. Voor (privé)uitgaven die ook gedaan zouden zijn als geen stroom zou worden geleverd aan het energiebedrijf, zoals uitgaven in verband met (de aanschaf of bouw van) uw woning, bestaat geen recht op teruggave van btw op die uitgaven.4Zie Hoge Raad 16 juli 2021, (ECLI:NL:HR:2021:1158).

Als u maar één keer aangifte wil doen voor de teruggaaf van btw en voor de over het eerste jaar verschuldigde btw, moet u op het formulier ‘Opgaaf Zonnepaneelhouders’ de keuze voor de KOR aankruisen. Bij indiening van dit formulier in het jaar van aanschaf kunt u volstaan met één aangifte en wordt u daarna automatisch ontheven van verdere btw-verplichtingen (zie 2.2.1.). Kiest u niet voor de KOR, dan krijgt u elk kwartaal of elk jaar (als u daarom heeft verzocht) een aangifte uitgereikt en bent u verplicht om deze aangiften in te dienen (zie 2.2.3.) en periodiek btw te voldoen over de opgewekte stroom.

2.1.6. Aanmelding van andere ondernemers en rechtspersonen in verband met zonnepanelen

Als u in verband met andere activiteiten al ondernemer bent, meldt u zich niet nogmaals als ondernemer aan voor uw leveringen van stroom aan het energiebedrijf. In dit geval verwerkt u de aftrek van de in rekening gebrachte btw ‑‑ indien het btw-nultarief niet is toegepast ‑‑ over de aanschaf en installatie van zonnepanelen en de verschuldigde btw in verband met de levering van stroom via de zonnepanelen in de aangiften die u al vanwege die andere activiteiten indient (zie 2.5. en 2.6.), tenzij u gebruik maakt van de KOR (zie 2.10.).

Rechtspersonen kunnen het formulier ‘Opgaaf Zonnepaneelhouders’ niet gebruiken en dienen zich te melden via de Kamer van Koophandel of via Mijn Belastingdienst Zakelijk’.

2.2. De KOR

2.2.1. Reikwijdte en administratieve gevolgen

Toepassing van de KOR is mogelijk na aanmelding en als uw omzet per kalenderjaar niet méér bedraagt dan € 20.000. U hoeft zich niet aan te melden voor de KOR als uw jaaromzet niet boven de registratiedrempel uitkomt en u geen btw wil terugvragen.

Als de KOR van toepassing is, voldoet u geen btw (u bent daarvan dan vrijgesteld), maar hebt u ook geen recht op aftrek van btw. Verder gelden voor u niet de administratieve verplichtingen zoals die voor andere ondernemers gelden. Alle ondernemers (dus ongeacht hun rechtsvorm) kunnen gebruik maken van de KOR.

Na aanmelding bij de Belastingdienst geldt de keuze voor de KOR tot de jaaromzetdrempel van € 20.000 wordt overschreden, of tot opzegging van de KOR (zie 2.9.).

In afwijking van artikel 25a, vijfde lid, van de Wet wordt goedgekeurd dat voor particuliere zonnepaneelhouders de KOR toepassing vindt met ingang van 1 januari volgend op het jaar van aanschaf van de zonnepanelen, ook als de aanmelding plaatsvindt in de laatste vier weken van het kalenderjaar van aanschaf.

Het formulier ‘Opgaaf Zonnepaneelhouders’ moet uiterlijk op 31 december van het jaar van aanschaf ontvangen zijn door de Belastingdienst.

Bij tijdige aanmelding voor de KOR geldt dan dat:

Andere ondernemers en rechtspersonen die de KOR willen toepassen moeten zich hiervoor aanmelden via Mijn Belastingdienst Zakelijk’. Zie 2.10. voor de gevolgen voor rechtspersonen die zonnepanelen aanschaffen.

Herziening van belasting

Als u kiest voor de KOR, kan dit soms leiden tot een verplichte terugbetaling (herziening) van de eerder bij aanschaf in aftrek gebrachte btw ‑‑ indien het btw-nultarief niet is toegepast ‑‑ vanwege het vrijstellingskarakter van de regeling. Bij een investeringsbedrag van minder dan € 14.404 (inclusief btw) voor niet-geïntegreerde zonnepanelen vindt echter geen terugbetaling plaats. Voor geïntegreerde zonnepanelen geldt een maximaal investeringsbedrag van € 86.428 (inclusief btw) onder welk bedrag geen terugbetaling hoeft plaats te vinden.5Artikel 13, vierde lid, van de Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968.

Op de website van de Belastingdienst kunt u hierover meer informatie vinden door in de zoekbalk te zoeken op ‘aftrek van btw herzien vanwege de KOR’.

2.2.2. Automatische omzetting oude De oude KOR is de KOR zoals die gold tot 1 januari 2020. KOR naar KOR en opzeggingsmogelijkheid

Als u btw heeft teruggevraagd over de aankoop van zonnepanelen in 2019 of eerder en daarna geen aangiften meer heeft ontvangen, hoeft u zich niet aan te melden voor de KOR. U wordt dan geacht de melding voor de toepassing van de KOR te hebben gedaan en u bent dan automatisch per 1 januari 2020 overgezet naar de KOR (cf overgangsregeling artikel III, tweede lid Wet modernisering KOR).

U kunt de KOR op ieder gewenst moment opzeggen via ‘Mijn Belastingdienst Zakelijk’. De KOR is dan niet meer van toepassing met ingang van de eerste dag van het kwartaal dat minimaal vier weken na de ontvangst van de opzegging begint. U bent dan btw verschuldigd over de opgewekte stroom en u ontvangt kwartaalaangiften btw. Bent u een natuurlijk persoon, dan kunt u bij uw inspecteur verzoeken om het toezenden van jaaraangiften omzetbelasting. Hiervoor gelden wel voorwaarden (zie www.belastingdienst.nl; in de zoekbalk kunt u invullen ‘jaaraangifte omzetbelasting’). De eerste jaaraangifte ontvangt u pas voor het eerste volledige kalenderjaar na indiening van het verzoek. Voor rechtspersonen is het niet mogelijk om jaaraangiften te doen.

Let op: (Automatische) toepassing van de KOR leidt mogelijk tot een verplichte gedeeltelijke terugbetaling (herziening) van de destijds teruggevraagde btw als uw uitgaven voor niet-geïntegreerde zonnepanelen in 2019 zijn gedaan en het in 2.2.1 genoemde bedrag (€ 14.404) overschrijdt. Voor geïntegreerde zonnepanelen is mogelijk terugbetaling aan de orde als de uitgaven in de periode van 2014 tot en met 2019 zijn gedaan (zie ook 2.2.1.).

U dient de afmeldtermijn en de gevolgen daarvan dus goed in acht te nemen.

2.2.3. Geen keuze voor KOR, dan wél periodiek aangiften

Als u bij aanmelding niet voor de KOR kiest, ontvangt u voortaan kwartaalaangiften.

Ik keur goed dat het in 2.6. bedoelde jaarforfait ná het jaar van aanschaf wordt voldaan in de laatste aangifte van ieder kalenderjaar.

Bij toepassing van deze goedkeuring geldt dat u de andere aangiften over dat kalenderjaar als zogenoemde nihilaangiften moet ondertekenen en indienen.6In deze situatie geldt als uitgangspunt dat u voor het overige geen btw verschuldigd bent dan wel geen btw in aftrek kunt brengen.

Voor alle aangiften gelden de gewone regels voor het indienen van aangiften. Dit betekent dat ook de reguliere gevolgen gelden als een aangifte niet, niet tijdig, onvolledig of onjuist wordt ingevuld.

2.3. Het btw-nultarief voor zonnepanelen op woningen

Op de levering en de installatie van zonnepanelen op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning7In het besluit ‘Omzetbelasting. Toelichting Tabel I’ van 31 maart 2022, nr. 2022-6334, (Stcrt. 2022, 9114), post b.8. is het begrip ‘woning’ gedefinieerd. Er geldt voor het btw-nultarief voor zonnepanelen geen voorwaarde voor de leeftijd van de woning noch voor de staat waarin de woning verkeerd. is het btw-nultarief van toepassing. Ook op de uitbreiding van een bestaand zonnepaneel systeem (PV-systeem) is het btw-nultarief van toepassing zolang die panelen op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning worden geïnstalleerd.

Het btw-nultarief is ook van toepassing als zonnepanelen worden geïnstalleerd op een gebouw met daarin (een) opgenomen woning(en) en bedrijfsruimte(n). Van belang is dat het gebouw medeeen woonfunctie heeft en de zonnepanelen (ook) ten behoeve van die woonfunctie worden aangewend. Het maakt daarbij niet uit dat de zonnepanelen mede worden gebruikt voor de stroomvoorziening van algemene ruimten en liften.

Met ‘op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning’ wordt bedoeld de situatie dat de zonnepanelen worden geïnstalleerd op een schuur, garage, in de tuin of op een uitbouw die tot de woning behoort (en op hetzelfde perceel liggen als het gebouw met woonfunctie).

2.3.1. Hoe moet de leverancier of installateur bepalen of het nultarief van toepassing is?

De (webshop)leverancier of installateur die het btw-nultarief toepast, dient aan te tonen dat de betreffende zonnepanelen zijn bestemd ter plaatsing op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning. Er kan vanuit worden gegaan dat sprake is van een woning als het gebouw volgens de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) een woonfunctie heeft of een vakantiewoning is.

Als ten aanzien van het gebouw het BAG-register geen uitkomst biedt, geldt de vrije bewijsleer. De leverancier of installateur kan dan het btw-nultarief toepassen als hij op andere wijze aantoont dat sprake is van een woning. Het bewijs wordt vastgelegd in de administratie van de ondernemer die het btw-nultarief toepast.

Als de bestemming op het moment van de levering van de zonnepanelen niet vaststaat, is het btw-nultarief niet van toepassing op die levering. De beoordeling of de zonnepanelen worden geleverd met de bestemming om te worden geïnstalleerd op of nabij een woning vindt dus uiterlijk plaats op het moment van de levering. Als de leverancier op dat moment geen indicatie heeft over de bestemming van de zonnepanelen, is het algemene btw-tarief op die levering van toepassing.

2.3.2. Reikwijdte van het btw-nultarief

Alleen de leveringen en diensten die direct noodzakelijk zijn voor het aanbrengen en functioneren van de zonnepanelen vallen onder het btw-nultarief. Het btw-nultarief is niet afhankelijk van het aantal zonnepanelen, zolang de te leveren of te installeren zonnepanelen op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning worden geïnstalleerd.

Hierna volgen voorbeelden van afzonderlijke leveringen en diensten die in combinatie met de levering en installatie van zonnepanelen onder het btw-nultarief vallen.

Voorbeelden:

Hierna volgen voorbeelden van leveringen en diensten die (ook) in combinatie met zonnepanelen nietonder het btw-nultarief vallen.

Voorbeelden:

Meer voorbeelden van leveringen en diensten die niet onder btw-nultarief voor zonnepanelen vallen.

Voorbeelden:

2.3.3. Demontage van zonnepanelen

Het btw-nultarief is niet van toepassing op het demonteren van zonnepanelen die worden afgevoerd of verkocht. De verkoop van losse gebruikte zonnepanelen door een ondernemer die de KOR toepast, is van de btw vrijgesteld.9De vergoeding voor de gebruikte zonnepanelen wordt bij de vaststelling van de jaaromzetdrempel van € 20.000 niet in aanmerking genomen (artikel 25, tweede lid, onderdeel b van de Wet). Bij een ondernemer die de KOR niet toepast, is de verkoop van losse gebruikte zonnepanelen in principe belast met 21% btw. Alleen als losse zonnepanelen de bestemming hebben om op of in de onmiddellijke nabijheid van een woning te worden geïnstalleerd, is het btw-nultarief hierop van toepassing.