Besluit van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek van 1 oktober 2025, nr. INC003, tot vaststelling van een Oproep Digitale Autonomie

Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek,

Handelende in overeenstemming met de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Gelet op de artikelen 8.3 en 8.15a van de Mediawet 2008;

Besluit:

1. Definities

In deze regeling wordt verstaan onder:

2. Journalistiek probleem

Het Stimuleringsfonds roept op tot deelname aan een Incubator gericht op het zoeken van oplossingen voor het volgende journalistieke probleem:

Het mediagebruik van het publiek verschuift in toenemende mate naar platformen, zoals die van Meta, TikTok en Google. De zichtbaarheid en het bereik van journalistiek worden daarmee ook in toenemende bepaald door deze platformen. Deze platformen worden gestuurd door ondoorzichtige algoritmen, waar redacties geen grip op hebben. Daardoor wordt het lastiger voor de journalistiek om rechtstreeks digitaal een band op te bouwen met het publiek. Dit verkleint de digitale autonomie van journalistieke organisaties.

Als Stimuleringsfonds zetten we ons in om de kwaliteit, diversiteit en onafhankelijkheid van de journalistiek in Nederland te versterken. Elke burger zou toegang moeten hebben tot journalistiek die aansluit bij diens gebruiksbehoefte en daarmee bijdraagt aan een sterke democratische informatiepositie.

Deze oproep is voortgekomen uit gesprekken met journalistieke organisaties en met experts en onderzoekers op het gebied van technologie en journalistiek. Zij onderschrijven de noodzaak dat journalistieke organisaties meer zeggenschap krijgen over digitale distributie en over directe kanalen met het publiek.

Onder digitale autonomie verstaan we dat journalistieke organisaties de directe relatie met hun publiek zelf kunnen vormgeven. Dat betekent zelf zeggenschap houden over de kanalen, de data en de distributieregels, onafhankelijk van platformalgoritmen. Alleen wanneer organisaties de spelregels van distributie mede zelf bepalen, kunnen zij vertelvormen, formats en verdienmodellen ontwikkelen die passen bij hun missie en waarden. We willen journalistieke organisaties in staat stellen het publiek beter te bereiken, met bewuste kanaalkeuzes, experimenten met directe digitale publieksrelaties en eigen maatstaven waarin, naast kliks, ook betrokkenheid en maatschappelijke waarde worden meegewogen.

Deze uitdaging vraagt om een gezamenlijk antwoord. Individuele oplossingen per organisatie zijn onvoldoende om de afhankelijkheid van platformen structureel te doorbreken. Daarom zoeken we met deze Incubator naar collectieve strategieën en oplossingen die het hele journalistieke veld kan benutten.

We nodigen journalistieke organisaties en professionals uit om binnen de SVDJ Incubator samen nieuwe, effectievere vormen van digitale distributie voor de journalistiek te bedenken, te ontwerpen en ermee te experimenteren. Denk aan het versterken van directe kanalen zoals verkeer naar eigen website, app, nieuwsbrieven of communities en het onderzoeken van nieuwe vormen van digitale distributie, om zo te bouwen aan een duurzamere relatie met het publiek. Daarnaast kan er ook gedacht worden aan initiatieven die zich richten op regulering en regelgeving, bijvoorbeeld door onderzoek of belangenbehartiging rond Europese en Nederlandse wetgeving op het gebied van platformen en digitale distributie.

3. De Incubator

Traditionele subsidieregelingen, waarbij individuele journalistieke organisaties ideeën en oplossingen aandragen, zijn niet genoeg om deze uitdaging aan te gaan. We kiezen voor een gezamenlijke aanpak, omdat we merken dat er niet alleen behoefte is aan verandering op organisatieniveau, maar ook breder binnen de sector, en dat er een sterke bereidheid is tot samenwerking rond dit journalistieke probleem. Als we gezamenlijk op zoek gaan naar oplossingen, hoeven de betrokken organisaties niet ieder voor zich het wiel uit te vinden en kan het hele journalistieke veld ervan profiteren.

De Incubator richt zich primair op het gezamenlijk beantwoorden van de centrale vraag: hoe versterken we de digitale autonomie van de journalistiek? Het gaat niet om het ontwikkelen van losse, individuele projecten, maar om het vinden van antwoorden en inzichten die voor de hele sector waardevol zijn. Multidisciplinaire samenwerking, actieve kennisuitwisseling en iteratief innoveren staan hierbij centraal. Op die manier kunnen er (eerste) deelantwoorden worden ontwikkeld op deze grote vraag voor de sector.

De Incubator Digitale Autonomie loopt van 2 maart 2026 tot en met 30 november 2026. In deze 9 maanden tijd zullen deelnemers in teamverband werken aan het vinden van oplossingen voor het hierboven genoemde journalistieke probleem. Bij deze zoektocht word je begeleid door het Stimuleringsfonds en zijn er regelmatig contactmomenten om voortgang en kennis te delen.

Voor de Incubator stelt het Stimuleringsfonds 750.000 euro beschikbaar. Deze subsidie zal worden ingezet als een vergoeding voor de tijd die in het programma wordt geïnvesteerd. Naast de vergoeding voor de tijdsinvestering kunnen deelnemers ook subsidie als tegemoetkoming voor de te maken reiskosten aanvragen. Je kunt hier alleen aanspraak op maken als je vanuit je werkgever geen ov-vergoeding hebt. Organisaties kunnen een medewerker beschikbaar stellen voor deelname aan de Incubator. Zzp’ers kunnen zichzelf beschikbaar stellen.

4. Deelnemers

Het Stimuleringsfonds zoekt (journalistieke) organisaties die werknemers beschikbaar willen stellen voor deelname. Ook zelfstandige professionals kunnen zich aanmelden voor de SVDJ Incubator Digitale Autonomie.

Deelnemers dienen minimaal twee jaar werkervaring (exclusief stages) te hebben in de afgelopen vijf jaar binnen één van de volgende disciplines:

4.1. Deelnemers eerdere Incubators

Het Stimuleringsfonds wil met deze oproep nadrukkelijk ruimte bieden aan nieuwe deelnemers. Een belangrijk doel van de Incubator is om een bredere groep te bereiken en zo bij te dragen aan de doorontwikkeling en vernieuwing van het werkveld. Nieuwe deelnemers brengen frisse perspectieven en innovatieve ideeën mee die het programma en de resultaten kunnen verrijken en versterken. Om deze reden is het niet mogelijk om meer dan twee keer subsidie te ontvangen voor deelname aan een Incubator van het Stimuleringsfonds. Aanvragers die al eerder subsidie hebben ontvangen binnen zowel de Oproep Private Lokale Journalistiek2Staatscourant 2023, 30774 als de Oproep Publieksbetrokkenheid3Staatscourant 2024, 36860 komen niet in aanmerking voor deelname aan deze Incubator. Deze subsidieaanvragen zullen worden geweigerd.

4.2. Tijdsinvestering en subsidiehoogte

De deelnemer kan zelf bepalen hoeveel tijd hij of zij wil investeren, maar er geldt wel een minimum en maximum. De minimale vereiste beschikbaarheid van een deelnemer is 0,4 fte, wat gelijk staat aan 16 uur per week en de maximale toegestane beschikbaarheid is 0,8 fte, wat gelijk staat aan 32 uur per week. De hoogte van de vergoeding (oftewel de subsidie) wordt aan de hand van deze tijdsinvestering berekend. Hiervoor gebruikt het Stimuleringsfonds het volgende schema:

Voorbeeld: je bent marketeer en werkt 36 uur per week bij een organisatie. Je bent enthousiast over deelname aan de Incubator en komt met je werkgever overeen dat je hiervoor 16 uur per week beschikbaar kan worden gesteld. Als vergoeding voor deze tijdsinvestering betaalt het Stimuleringsfonds maximaal 20.000 euro aan jouw werkgever voor de 9 maanden dat je deelneemt aan de Incubator.

Naast de vergoeding voor de tijdsinvestering kunnen deelnemers ook subsidie ontvangen als tegemoetkoming voor de te maken reiskosten. Deelnemers die al vanuit hun werkgever een reiskostenvergoeding ontvangen kunnen hiervoor geen subsidie voor aanvragen. De hoogte van deze subsidie wordt berekend aan de hand van de te reizen afstand (van het adres van vertrek van de deelnemer naar het kantoor van het Stimuleringsfonds in Utrecht). Hiervoor gebruikt het Stimuleringsfonds het volgende schema:

Het minimaal te verstrekken subsidiebedrag per aanvraag is 21.800 euro, het maximaal te verstrekken bedrag per aanvraag is 43.600 euro.

Binnen de Incubator wordt er gewerkt in teamverband. Bij de start worden in overleg tussen de deelnemers en het Stimuleringsfonds maximaal 6 teams gevormd. Hierbij geldt het volgende uitgangspunt:

5. Aanvraagprocedure

Geïnteresseerde deelnemers kunnen in de periode van 3 november 2025 tot en met 5 januari 2026 een aanvraag indienen. De aanvraagprocedure bestaat uit twee onderdelen: een intakegesprek met het Stimuleringsfonds en het indienen van een aanvraagformulier. Beide onderdelen moeten voor sluiting van de aanvraagperiode zijn voltooid.

Het inplannen van een intakegesprek gaat via een online boekingssysteem via de website www.svdj.nl of het aanvraagformulier. Het intakegesprek dient voor *18 december 2025* te hebben plaatsgevonden. Het indienen van het aanvraagformulier kan digitaal via MijnSVDJ, het online portaal van het Stimuleringsfonds. Het aanvraagformulier bevat onderdelen voor zowel de werkgever als de medewerker die beschikbaar wordt gesteld. Het invullen van het formulier doen ze samen. Dit geldt uiteraard niet voor zzp’ers, zij kunnen zelfstandig een aanvraag indienen.

Bij een aanvraag wil het Stimuleringsfonds in ieder geval het volgende van aanvragers weten:

Ook dient de aanvrager een cv van de medewerker en algemene informatie over de organisatie in. Indien de aanvrager een zzp’er betreft, dienen er twee referenties te worden ingeleverd, volgens een door het SVDJ vastgesteld format.

5.1. Drempelcriteria

Nadat een aanvraag is ingediend, controleert het Stimuleringsfonds eerst of deze compleet is. Ontbreken er gegevens, dan wordt er contact met de aanvrager opgenomen. Vervolgens wordt de aanvraag beoordeeld aan de hand van twee drempelcriteria:

Subsidieaanvragers die een zzp’er zijn worden tevens beoordeeld aan de hand van het volgende drempelcriterium:

Voor deze beoordeling gebruikt het Stimuleringsfonds het cv van de aanvrager, het aanvraagformulier, de eventueel ingeleverde referenties en een lijst van gevoerde intakegesprekken. Als een aanvraag niet aan de drempelcriteria voldoet, wijst het Stimuleringsfonds de aanvraag af.

5.2. Inhoudelijke criteria

Aanvragen die voldoen aan de gestelde drempelcriteria worden vervolgens beoordeeld aan de hand van 3 inhoudelijke criteria:

Voorbeeld: Nieuwsorganisatie A dient twee aanvragen in; een voor medewerker B met als gekozen discipline ‘Journalist’ en een voor medewerker C met de discipline ‘Onderzoeker’. Beide aanvragen voldoen aan de drempelcriteria. Medewerker B heeft ervaring met digitale distributie, medewerker C niet.

Bij sluiting van de aanvraagperiode en beoordeling van de drempelcriteria blijft er een groep van 25 aanvragers over, hiervan vallen 10 onder de discipline ‘Journalist’ en 3 onder de discipline ‘Onderzoeker’.

De aanvraag voor medewerker B wordt als volgt op de inhoudelijke criteria beoordeelt:

*Totaalscore*: 15,5 punten

Voor de aanvraag van medewerker C geldt de volgende beoordeling:

*Totaalscore*: 11,7 punten

6. Selectie

De scores van elk criterium uit artikel 5.2 worden bij elkaar opgeteld en vormen zo de totaalscore van de aanvraag. Er zijn maximaal 20 punten te behalen. De rangschikking van de aanvragen wordt bepaald door het totaal aantal punten dat is behaald. Aanvragen met de hoogste scores komen daarbij als eerste in aanmerking voor subsidie.

Indien het totaalbedrag van de in aanmerking komende aanvragen het toepasselijke subsidieplafond overschrijdt, wordt het subsidieplafond als volgt verdeeld:

7. Regeling SVDJ Incubator

Alle bepalingen uit de Regeling SVDJ Incubator zijn op deze oproep van toepassing tenzij daar in deze oproep van wordt afgeweken.

8. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking op 1 oktober 2025. Als de Staatscourant waarin deze regeling wordt geplaatst, wordt uitgegeven na 1 oktober 2025, treedt deze regeling in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst en werkt zij terug tot en met 1 oktober 2025. Deze regeling vervalt met ingang van 1 januari 2027 maar blijft van toepassing op de afwikkeling van op grond van deze regeling ingediende aanvragen en verleende subsidies.