Besluit van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, van 10 december 2025, nr. IENW/BSK-2025/284913, houdende vaststelling van de speerpunten voor het kalenderjaar 2026 en het subsidieplafond voor het kalenderjaar 2026 als bedoeld in de Tijdelijke subsidieregeling versterking omgevingsveiligheid industriële activiteiten 2022–2027

Gelet op de artikelen 3, tweede lid, en 4, derde lid, van de Tijdelijke subsidieregeling versterking omgevingsveiligheid industriële activiteiten 2022–2027;

BESLUIT:

Artikel 1

Voor het kalenderjaar 2026 worden de in de bijlage bij dit besluit opgenomen drie speerpunten vastgesteld, bedoeld in artikel 3, tweede lid, van de Tijdelijke subsidieregeling versterking omgevingsveiligheid industriële activiteiten 2022–2027.

Artikel 2

Voor het kalenderjaar 2026 wordt het subsidieplafond, bedoeld in artikel 4, derde lid, van de Tijdelijke subsidieregeling versterking omgevingsveiligheid industriële activiteiten 2022–2027, als volgt vastgesteld:

• 1. Het subsidieplafond voor projecten die kwalificeren als project a, project b of project c bedraagt € 1.980.000.

• 1. Het subsidieplafond voor projecten die kwalificeren als project d bedraagt € 20.000.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2026. Indien de Staatscourant waarin dit besluit wordt geplaatst, wordt uitgegeven na 31 december 2025, treedt het in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Bijlage.. Speerpunten, behorend bij artikel 3, tweede lid, van de Tijdelijke subsidieregeling versterking omgevingsveiligheid industriële activiteiten 2022–2027 voor het kalenderjaar 2026

I. Transparante samenwerking tussen bedrijven binnen een industrieel cluster

Dit speerpunt richt zich op intensievere en transparante samenwerking tussen de bedrijven binnen een industrieel cluster1Een cluster betreft een groep ondernemingen gevestigd op dezelfde locatie. waarmee ook de individuele veiligheidsprestaties van de deelnemende bedrijven op structurele wijze sterk verbeterd worden.

Onderzoek van TU Delft2‘(Petro)chemische clusters en veiligheid: Een clusterspecifieke rangschikking van veiligheidsparameters’, oktober 2021, TU Delft. laat zien, dat ‘samenwerking’ de sleutel is voor het doelmatig en transparant beheren en beheersen van onderlinge risico’s binnen industriële clusters. De omgevingsveiligheid is sterk gebaat bij goed georganiseerde en effectief samenwerkende bedrijven die op transparante wijze onderling en met hun omgeving communiceren.

Dit speerpunt beoogt het stimuleren van veiligheidsinitiatieven gebaseerd op een gemeenschappelijke aanpak, bij voorkeur via effectievere vormen van samenwerking.

De projecten gericht op dit speerpunt zorgen voor operationele samenwerking tussen bedrijven en gezamenlijke actieplannen om veiligheidsrisico’s te verlagen. Ook leidt dit tot transparante onderlinge communicatie en een proactieve dialoog met de omgeving. De resultaten uit deze projecten dragen bij aan structurele veiligheidsverbeteringen en constructieve samenwerking binnen het industriecluster.

Onderwerpen waaraan bedrijven operationeel in een cluster bij voorkeur zouden kunnen gaan samenwerken zijn:

II. Veiliger ontwerp en gebruik van procesapparatuur, -leidingen en -installaties

Dit speerpunt richt zich op verhoging van de intrinsieke veiligheid van procesapparatuur, -leidingen en -installaties op het niveau van zowel het totale systeem als componenten hiervan. Het veiliger ontwerp en gebruik komt voort uit het toepassen van ‘Safe-by-Design’ principes bij het doorvoeren van verbeteringen of vervanging van relatief risicovolle procesonderdelen.

‘Safe-by-Design’ is erop gericht veiligheid zo vroeg mogelijk als ontwerpeis mee te nemen in product- en procesontwikkeling. Deze ambitieuze insteek is belangrijk, omdat de overheid naar een veilige, duurzame, circulaire en vooral gezonde leefomgeving streeft voor haar burgers. Dit kan effectief gerealiseerd worden door veiligheid al in de ontwerpfase mee te nemen. Deze veiligheidsaanpak kan in verschillende situaties worden toegepast. Bijvoorbeeld bij het herontwerpen van een bestaande installatie voor nieuwe toepassingen, bij het optimaliseren van installaties en bij toepassing van innovatieve technologieën als gevolg van de energietransitie of circulaire economie (CE) ontwikkelingen.

Toepassing van ‘Safe-by-Design’ principes biedt veiligheidswinst bij invoering van één of meerdere verbeteringen na grondige evaluatie van de volgende zeven opties bij het (her)ontwerp van installaties met gevaarlijke stoffen of risicovolle processen:

Hiermee kunnen bestaande en nieuwe risico’s beter voorkomen, c.q. beheerst worden. Een robuuste veiligheidsaanpak houdt immers rekening met meerdere schadelijke gebeurtenissen die gelijktijdig zouden kunnen optreden of het meervoudig falen van systemen en beheersmaatregelen. Systematische toepassing van ‘Safe-by-Design’ principes zal de betrouwbaarheid van petrochemische installaties verder verhogen en maakt ze toekomstbestendig.

Dit speerpunt stimuleert ook de samenwerking en kennisdeling tussen bedrijven op het gebied van veiliger (her)ontwerp en (her)gebruik van procesapparatuur, -leidingen en -installaties. Deling van ontwikkelde kennis en ervaringen is belangrijk, omdat ‘Safe-by-Design’ veiligheidsverbeteringen bij vrijwel alle risicovolle bedrijven uitvoerbaar zijn. De uitwisseling van deze praktijkkennis moet het mogelijk maken om:

III. Optimalisatie beste werkmethoden en technieken

Het derde speerpunt richt zich op concrete verbeteringen van beste werkmethoden en technieken of gerelateerde doelvoorschriften die breed binnen de industrie toegepast kunnen worden. Dit speerpunt benadrukt het belang van de concrete toepassing van veiligheidsverbeteringen die verder gaan dan huidige gestelde normen. Het gaat erom, dat de ingediende aanvragen gericht op dit speerpunt effectief en kwantificeerbaar bijdragen aan het versterken van de omgevingsveiligheid.

Het beoogde doel van dit derde speerpunt is te komen tot verbeterde werkmethoden en technieken of doelvoorschriften. Er is behoefte aan projecten die een hogere veiligheidsstandaard neerzetten, waarmee de omgevingsveiligheid verder kan worden versterkt. Door constructieve samenwerking tussen betrokken organisaties zullen de resultaten van dit soort projecten naar verwachting breder gedragen worden en hierdoor breed inzetbaar zijn. Dit komt de beoogde olievlekwerking ten goede.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.