Regeling van het College voor toetsen en examens van 1 december 2025 nummer CvTE-25.012.16, houdende vaststelling van de regeling voor de procedure om te komen tot de beoordelingsnormen van de doorstroomtoets po op Bonaire (de Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets PO Bonaire)

Gelet op artikel 3a, eerste lid, onderdeel f, van de Wet College voor toetsen en examens;

Gezien de goedkeuring van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, gegeven op 15 december 2025, nummer 1783384,

Besluit:

Artikel 1. Beoordelingsnormen

De regeling voor de procedure om te komen tot de beoordelingsnormen van de doorstroomtoets als bedoeld in artikel 3a, eerste lid, onderdeel f van de Wet College voor toetsen en examens op Bonaire wordt vastgesteld als opgenomen in de bijlage van deze regeling.

Artikel 2. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin de regeling wordt geplaatst.

Artikel 3. Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets PO Bonaire.

Bijlage 1. De procedure om te komen tot de beoordelingsnormen van de doorstroomtoets PO Bonaire

Bijlage behorende bij artikel 1 van de Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire.

1. Inleiding

1.1. Reikwijdte

De Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire bevat algemeen verbindende voorschriften voor een toetsaanbieder van een tot het stelsel toegelaten doorstroomtoets po Bonaire. De Regeling beoordelingskader doorstroomtoets po Bonaire schrijft voor dat een toets alleen zal worden erkend als de procedure om te komen tot de beoordelingsnormen van de doorstroomtoets po Bonaire wordt gevolgd.

De Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire beschrijft de inhoud en de processtappen van de volgende sleutelonderdelen, met verwijzing naar de paragrafen met kwaliteitseisen zoals opgenomen in de Regeling beoordelingskader doorstroomtoets po Bonaire:

Een doorstroomtoets wordt erkend door het CvTE voor een periode van vier jaar, mits deze voldoet aan de voorwaarden voor erkenning en de regeling beoordelingskader doorstroomtoets po Bonaire.

Jaarlijks zal het CvTE vaststellen of de in dat schooljaar aan te bieden erkende doorstroomtoets voldoet aan de criteria op basis waarvan de erkenning is verleend. De erkende doorstroomtoets is onderdeel van de jaarlijks door een adviseur uit te voeren controle op de normering zoals beschreven in deze Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire. Als de doorstroomtoets niet (langer) aan de voorschriften van deze Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire voldoet, kan de erkenning door het CvTE worden ingetrokken op grond van artikel 3a, vierde lid, van de Wet College voor toetsen en examens.

1.2. Begrippen en definities

1.3. Eisen aan de software

De functionaliteit van de software dient passend en toereikend te zijn voor het uitvoeren van de normeringsprocedure.

2. Anker

Het anker is een verzameling van opgaven die in de doorstroomtoets wordt opgenomen om de vergelijkbaarheid over jaren heen te waarborgen. Het ankerbankbeheer is belegd bij de toetsaanbieder.

2.1. Uitgangspunten anker

2.2. De ankercyclus

Deze paragraaf beschrijft de levenscyclus van een ankeropgave. Per stap wordt beschreven wat de te nemen acties zijn, wie wat oplevert, en hoe de verantwoordelijkheden zijn belegd.

2.2.1. Stappen in de ankercyclus

Er wordt een inventarisatie gemaakt van de hoeveelheid beschikbaar materiaal in de huidige ankerbank in relatie tot de toetsmatrijs (zie paragraaf 2.4) en de verversingsstrategie (zie 2.2.1F). Indien noodzakelijk wordt op basis hiervan door het CvTE aan de ankerbankbeheerder de opdracht gegeven tot het opleveren van een nieuwe jaarset, waar afhankelijk van de inventarisatie een constructieopdracht aan verbonden is. Wanneer er een constructieopdracht nodig blijkt om de jaarset te kunnen leveren, dan zal deze met de toetsaanbieder gedeeld worden.

De constructieopdracht geeft aan wat voor opgaven opgeleverd moeten worden door de toetsaanbieder en aan welke eisen deze moeten voldoen.

De ankeropgaven doorlopen in principe hetzelfde traject als reguliere opgaven voor de doorstroomtoets po Bonaire: ze moeten voldoen aan dezelfde eisen zoals beschreven in het beoordelingskader.

Opgaven dienen daarom ook gepretest te worden voordat ze opgenomen kunnen worden in de ankerbank. Het pretesten van de ankeropgaven is de verantwoordelijkheid van de toetsaanbieder.

Voordat opgaven gepretest worden, wordt de toetsaanbieder geadviseerd de opgaven voor te leggen aan het CvTE voor een onderwijskundige opgaven feedbackservice.

Naast de inhoudelijke eisen zoals gespecificeerd in de constructieopdracht moeten de opgaven aan psychometrische eisen voldoen (zie paragraaf 2.3.2).

Uit de ankerbank wordt een selectie gemaakt voor een jaarset met daarin de ankeropgaven die worden afgenomen in een bepaald afnamejaar. Deze wordt vastgesteld door het CvTE. Hierbij worden de richtlijnen uit paragraaf 2.3.4 in acht genomen om mogelijke bias te voorkomen.

Nadat de doorstroomtoets is afgenomen, wordt tijdens de kalibratie ten behoeve van de normering gecontroleerd of de ankeropgaven voldoen aan de psychometrische eisen van een goed anker. Als dit het geval is, worden ze ook daadwerkelijk gebruikt voor de equivalering van de afnamejaren. Indien een ankeropgave psychometrisch voldoet, zal deze ook meetellen in de totaalscore van de leerling. Wanneer een ankeropgave in de afname niet blijkt te voldoen, kan dit afhankelijk van de details verschillende gevolgen hebben. Als een opgave niet blijkt te functioneren in de afname, kan de ankeropgave compleet verworpen worden, waardoor de opgave niet meer meewerkt in de equivalering en ook niet meer meetelt in de score van de leerlingen. Als er DIF tussen verschillende afnamejaren geconstateerd wordt, maar de opgave psychometrisch goed functioneert, kan de ankeropgave losgekoppeld worden zodat deze nog steeds meetelt voor de score van de leerling maar niet meer fungeert als anker.

Afhankelijk van de analyse kan een opgave vervolgens aangepast worden voor een volgende afname, of wordt de opgave compleet verwijderd uit de ankerbank. Er kan tussen afnamejaren ook parameterdrift plaatsvinden bij een ankeropgave. In dat geval kunnen soortgelijke maatregelen getroffen worden.

Een jaarset is de selectie van ankeropgaven uit de ankerbank die in een bepaald afnamejaar wordt afgenomen. Alle opgaven van de doorstroomtoets Bonaire 2026 zullen als ankeropgaven fungeren voor de doorstroomtoetsen van 2027 t/m 2029, en daarmee de jaarsets vormen. Hiermee is er ankering met één of meer doorstroomtoetsen die in een eerder jaar of eerdere jaren zijn afgenomen. De opgaven van de doorstroomtoets Bonaire 2026 zijn tevens ingezet bij de standaardbepaling van de referentieniveaus 1F van Lezen en Taalverzorging van het terrein Papiamentu, en de ERK-niveaus A2 en B1 van Lezen en Luisteren van het terrein Nederlands als vreemde taal.

2.3. Richtlijnen

2.3.1. Richtlijnen rond de constructie van ankeropgaven

2.3.2. Richtlijnen rond de selectie van ankeropgaven

Deze richtlijnen betreffen de selectie van de ankeropgaven waarvoor in een pretest gegevens zijn verzameld.

2.3.3. Richtlijnen rond de opslag van ankeropgaven

2.3.4. Richtlijnen rond de afname van het anker in de doorstroomtoets

2.3.5. Geheimhoudingsverplichting

Het is niet toegestaan ankeropgaven zonder overleg met het CvTE elders te gebruiken. De toetsaanbieder zal aan derden geen informatie, kennis of gegevens openbaren of doen openbaren, op welke wijze dan ook, met betrekking tot de ankerbanken alle andere informatie die aan hen bekend is geworden en waarvan zij redelijkerwijs moeten begrijpen dat deze informatie van vertrouwelijke aard is.

Deze geheimhoudingsplicht blijft van kracht op het moment dat de toetsaanbieder niet langer de doorstroomtoets po Bonaire aanbiedt.

2.4. Toetsmatrijs

Tijdens de selectie van de jaarsets van het anker worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

De toetsmatrijs geldt als richtlijn voor de vaststelling van iedere jaarset, hier kan van jaar tot jaar in beperkte mate van afgeweken worden, bijvoorbeeld als de vulling van de bank niet toereikend is:

1 Bij zakelijke teksten moeten in totaal minimaal 3 van de 8 soorten taakuitvoering in een jaarset bevraagd worden.

2 Totaal maximaal 2 teksten per tekstsoort (i.e., informatieve teksten, betogende en beschouwende teksten, instructieve teksten) in het subdomein Zakelijke teksten.

1 Totaal maximaal 2 items per categorie in een jaarset.

2 Totaal maximaal 2 items uit de categorie Lettergreepgrenzen.

1 Elke jaarset bestaat uit minimaal 2 verschillende subcategorieën.

2 Woordenschat wordt bevraagd op het gebied van kennis en strategie. Elke jaarset bevat een combinatie van beide.

3 Tekstbegrip wordt bevraagd op micro-, meso- en macroniveau. Elke jaarset bevat een evenwichtige verdeling over deze verschillende niveaus heen.

1 Elke jaarset bestaat uit minimaal 2 verschillende subcategorieën.

2 Woordenschat wordt bevraagd op het gebied van kennis en strategie. Elke jaarset bevat een combinatie van beide.

3 Tekstbegrip wordt bevraagd op micro- meso- en macroniveau. Elke jaarset bevat een evenwichtige verdeling over deze verschillende niveaus heen.

1 Elke jaarset bestaat uit minimaal 2 verschillende subcategorieën.

2 Woordenschat wordt bevraagd op het gebied van kennis en strategie. Elke jaarset bevat een combinatie van beide.

3 Tekstbegrip wordt bevraagd op micro-, meso- en macroniveau. Elke jaarset bevat een evenwichtige verdeling over deze verschillende niveaus heen.

1 Elke jaarset bestaat uit minimaal 2 verschillende subcategorieën.

2 Woordenschat wordt bevraagd op het gebied van kennis en strategie. Elke jaarset bevat een combinatie van beide.

3 Tekstbegrip wordt bevraagd op micro-, meso- en macroniveau. Elke jaarset bevat een evenwichtige verdeling over deze verschillende niveaus heen.

1 Totaal maximaal 2 items uit de categorie Notatie, taal en betekenis over alle domeinen heen.

2 Totaal maximaal 4 items uit de categorie Verbanden over alle domeinen heen.

1 Totaal maximaal 2 items uit de categorie Notatie, taal en betekenis over alle domeinen heen.

2 Totaal maximaal items uit de 4 categorie Verbanden over alle domeinen heen.

3. Normering

Na afname van de doorstroomtoets van het vigerende kalenderjaar, start de normering. In deze Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire worden de normeringsstappen beschreven. Het CvTE stelt vervolgens voor de afgenomen doorstroomtoets de normering vast.

Om recht te doen aan een betrouwbare en valide inschatting van het vaardigheidsniveau van leerlingen, het vergroten van de vergelijkbaarheid over jaren of in het geval van een calamiteit of anderszins gewichtige reden, kan het CvTE besluiten om van de in deze Regeling beoordelingsnormen doorstroomtoets po Bonaire beschreven planning en/of wijze van normering af te wijken.

In het geval van ingrijpen door het CvTE omdat de normering niet kan worden uitgevoerd, kan dat consequenties hebben voor de erkenning of toelating van de doorstroomtoets voor het erop volgende jaar.

3.1. Planning en aanleveren en data

In onderstaande tabel staat de planning van de normeringsfasen beschreven. Een gedetailleerde beschrijving van de werkzaamheden is beschreven in de volgende paragrafen. Het is uiteraard mogelijk dat een stap eerder is afgerond dan de deadline. Het CvTE kan in bijzondere gevallen genoodzaakt zijn de genoemde data aan te passen en zal in dat geval de nieuwe planning met de toetsaanbieder delen.

3.2. Kalibratieset

De toetsaanbieder laat direct na de officiële afnameperiode weten van hoeveel leerlingen data geschikt zijn om mee te nemen in de kalibratieset. Indien dit aantal niet hoog is, zal moeten worden bepaald of (en eventueel hoe) de normering later kan plaatsvinden om het aantal leerlingen data te verhogen.

Voor aanvang van de kalibratie en normering wordt tevens een itemanalyse uitgevoerd door de toetsaanbieder om slecht functionerende opgaven en eventuele sleutelfouten op te sporen en waar mogelijk te remediëren.

Vervolgens voert de toetsaanbieder een DIF-analyse uit om te bepalen welke opgaven uit de pretest en eerdere afnames van de doorstroomtoets po Bonaire worden meegeschaald en deel uitmaken van de gegevensset waarover gekalibreerd gaat worden. Het voorstel wordt voorgelegd aan het CvTE en besproken en indien akkoord bevonden vastgesteld in een vergadering.

3.3. Normering doorstroomtoets po Bonaire

De normering wordt door de toetsaanbieder uitgevoerd. De berekeningen worden uitgevoerd in door met het CvTE afgestemde software.

Indien van toepassing worden de data van leerlingen die speciale toetsversies maken, zoals bijvoorbeeld bij de toets voor blinden of slechthorenden of gebruik maken van de rekenkaart, buiten beschouwing gelaten in de kalibratie ten behoeve van de normering. Leerlingen die een reguliere variant maken maar bijvoorbeeld van een verklanking gebruikmaken, worden wel meegenomen.

In het kalibratieproces wordt een DIF- en/of fitanalyse uitgevoerd op de ankeropgaven om vast te stellen of deze goed als anker functioneren. Bij ankeropgaven die niet goed functioneren worden ingrepen conform 2.2.1E uitgevoerd.

De opgaven van de verplichte onderdelen worden apart gekalibreerd in het 1PL-itemresponsmodel met behulp van de CML-schattingsmethode. Hierbij voert de toetsaanbieder een gezamenlijke kalibratie uit met de data van eerdere afnames. Hierdoor worden de opgaven van de doorstroomtoets op dezelfde, vergelijkbare schaal gebracht met eerdere afnames en de pretesten waarop standaardsettingen en equivaleringen zijn uitgevoerd. Hierdoor kunnen de cesuren voor de referentie- en ERK-niveaus van de wettelijk verplichte onderdelen overgebracht worden naar de scoreschaal van de doorstroomtoets. Voor iedere leerling worden de vaardigheden op alle onderdelen die meetellen voor het toetsadvies samengevoegd tot een gemiddelde latente vaardigheid (GLV). De cesuren voor de toetsadviescategorieën worden vastgesteld op deze GLV-schaal.

De cesuren voor de referentieniveaus voor rekenen worden gebaseerd op de cesuren die ook in Europees Nederland gelden. Hiervoor wordt via het anker een koppeling gelegd naar de afname van de papieren IEP doorstroomtoets van 2024. Omdat hier met een ander psychometrisch model gewerkt wordt, worden via een equipercentiel-equivalering de cesuren uit Europees Nederland naar de schaal van de doorstroomtoets po Bonaire overgezet, waardoor de cesuren berekend kunnen worden.

De equipercentiel-equivalering zal de volgende percentages behaalde referentieniveaus voor de papieren IEP doorstroomtoets van 2024 reproduceren:

Om de cesuren te bepalen voor de referentie- en ERK-niveaus van NVT lezen en luisteren en Papiamentu lezen en taalverzorging wordt via het anker een koppeling gelegd naar de itemsets waarop de standaarden zijn vastgesteld.

Via standaardbepaling zijn de volgende grenswaarden bepaald voor de referentie- en ERK-niveaus op de daarvoor geselecteerde itemsets:

De toetsaanbieder berekent voor ieder referentie- en ERK-niveau een grensscore voor iedere toetsversie van de doorstroomtoets po Bonaire van het vigerende afnamejaar. Dit wordt gedaan via omzettingstabellen met een schatting van de vaardigheid met behulp van Warm’s gewogen waarschijnlijkheidsschatter. Zowel in de equipercentiel-equivalering voor de referentieniveaus van rekenen als in de equivalering naar de standaardbepalingen wordt de conventie gehanteerd dat de cesuur komt te liggen bij de latente vaardigheid die het percentiel of ruwe score het beste benadert, waarbij het percentage behaald of de standaard wordt gerealiseerd. De proportie referentie- en ERK-niveau behaald over de gehele toetspopulatie zal ook door de toetsaanbieder uitgerekend worden.

De cesuurpunten voor de toetsadviezen zijn gedefinieerd op de GLV-schaal. De wegingsfactoren van de verschillende onderdelen in de GLV, vastgesteld uit doorstroomonderzoek, zijn:

1 Voor Nederlands als vreemde taal en Papiamentu zijn op dit moment geen cesuren beschikbaar specifiek binnen de terreinen tussen (sub)domeinen. Daarom is ervoor gekozen om bij Papiamentu Lezen en Taalverzorging allebei 50% te laten meewegen, en bij Nederlands als Vreemde Taal Lezen en Luisteren allebei 50%.

De GLV van iedere leerling wordt berekend door een gewogen gemiddelde te nemen van de vaardigheden op de verschillende onderdelen, berekend met Warm’s gewogen waarschijnlijkheidsschatter. Om te garanderen dat ieder onderdeel daadwerkelijk met het voorgeschreven gewicht wordt meegenomen, worden de vaardigheden op ieder onderdeel getransformeerd zodat ze standaardnormaal verdeeld zijn. Vervolgens worden de cesuren op de GLV-schaal berekend met behulp van onderstaande tabel met streefpercentages zoals vastgesteld uit doorstroomonderzoek. De GLV van iedere leerling wordt vergeleken met deze cesuurpunten om iedere leerling op basis hiervan een toetsadvies toe te kennen.

1 De percentages in deze tabel zijn voor deze regeling voor het overzicht afgerond tot 1 decimaal achter de komma, waardoor de percentielen tot 99,9% en niet 100% optellen.

Periodiek worden de onderdeelgewichten en de cesuren voor de toetsadviescategorieën door het CvTE geanalyseerd en zo nodig geactualiseerd. Hiervoor worden onder andere gegevens uit het meest recente doorstroomonderzoek gebruikt.

3.4. Datalevering

De toetsaanbieder is verantwoordelijk voor het correct, tijdig, volledig en veilig aan het CvTE beschikbaar stellen van consistente data uit de operationele afname van de varianten die zijn afgenomen in het betreffende jaar.

De toetsaanbieder levert de complete dataset aan aan het CvTE met alle leerlingen bij wie de toets is afgenomen. De dataset bestaat uit ruwe scores en andere kenmerken van leerlingen. Van opgaven die niet meetellen (bijvoorbeeld zaai-opgaven zoals beschreven in 5.2 scenario 2 van het Beoordelingskader doorstroomtoets po Bonaire of geneutraliseerde opgaven), worden geen afnamegegevens door de toetsaanbieder aangeleverd. Afgebroken en ongeldige afnames vormen geen deel van de datalevering door de toetsaanbieder. Geneutraliseerde opgaven worden niet aangeleverd.

Als afnamegegevens van andere toetsen worden gebruikt in de kalibratie of equivalering worden deze ook aangeleverd door de toetsaanbieder aan het CvTE. Dit zijn bijvoorbeeld pretesten en toetsen in Europees Nederland. Afnamegegevens die tijdens eerdere afnames van de doorstroomtoets po Bonaire zijn geleverd, hoeven niet opnieuw aangeleverd te worden.

Naast de afnamegegevens wordt door de toetsaanbieder een beschrijving geleverd van de ingrepen die zijn uitgevoerd in het anker, en welke cesuren en grensscores zijn bepaald via de equivaleringsprocedure.