Protocol Accountantsonderzoek CAK Bestuurlijke verantwoording 2025

1. Inleiding

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) steunt bij het uitvoeren van de toezichtstaken op de controlewerkzaamheden van de accountant van het CAK. Dit Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2025 (hierna: protocol)1Op basis van artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor de inhoud en inrichting van de controleverklaring en van het accountantsverslag zoals bedoeld in artikel 4.3.1 van de Wlz. Artikel 6.2.6 (lid 1) van de Wlz geeft aan dat artikel 4.3.1 (lid 1 tot en met 4) van de Wlz van overeenkomstige toepassing is op het CAK. beschrijft de minimale werkzaamheden van de accountant alsook de op te leveren accountantsproducten. De NZa heeft in het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2025 (hierna: model) voorschriften opgenomen voor de inrichting van de bestuurlijke verantwoording van het CAK.

Dit protocol geeft richtlijnen voor het door de accountant uit te voeren onderzoek naar de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen matrix van in- en uitgaande financiële stromen op kasbasis en toelichtingen daarop en de financiële overzichten van de activa en passiva van de financiële stromen en toelichtingen daarop. Het onderzoek betreft in de basis een controleopdracht conform Standaard 800 van de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NV COS). De overige onderdelen van de bestuurlijke verantwoording worden voor dit onderzoek aangemerkt als ‘andere informatie’, waarop Standaard 720 van de NV COS van toepassing is.

In de bestuurlijke verantwoording legt het CAK verantwoording af met betrekking tot de uitvoering van vier wettelijke regelingen en taken. Dit betreffen:

De accountant geeft de uitkomst van zijn onderzoek weer in een gecombineerde controleverklaring over de getrouwheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen in de matrix en bedragen in de financiële overzichten en de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de matrix, en een accountantsverslag. Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de controleverklaring en het accountantsverslag vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan de NZa3Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg.. Het doel van dit protocol is om instructies te geven voor de werkzaamheden en rapportages van de accountant.

Op grond van de verzamelde informatie vormt de NZa zich een oordeel over de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de vier hierboven genoemde wettelijke regelingen en taken door het CAK en over de rechtmatigheid van de daarmee samenhangende financiële stromen. De NZa brengt verslag uit van haar bevindingen via een rapport vóór 1 december4Conform artikel 28 van de Wmg. van het jaar volgend op het verslaggevingsjaar.

2. Doel accountantsonderzoek

Het onderzoek van de bestuurlijke verantwoording leidt tot een gecombineerde controleverklaring van de accountant over de getrouwheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen in de matrix en bedragen in de financiële overzichten en de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de matrix.

Voor de minimale en specifieke punten die in de controleverklaring opgenomen dienen te worden wordt verwezen naar bijlage 2.

In hoofdstuk 4 worden de minimaal in het accountantsverslag op te nemen onderdelen toegelicht.

De controleverklaring en het accountantsverslag zijn alleen bestemd voor het CAK, het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (hierna: VWS), Zorginstituut Nederland (ZIN) en de NZa.

3. Te hanteren uitgangspunten

3.1. Verantwoordingsstructuur

Het CAK zendt voor 1 juli van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar de bestuurlijke verantwoording, inclusief de controleverklaring en het accountantsverslag5Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg., aan de NZa. De bestuurlijke verantwoording is onderdeel van het financieel verslag van het CAK, en valt onder de reikwijdte van dit protocol.

3.2. Object van het onderzoek

Het object van het accountantsonderzoek bestaat uit twee hoofdcomponenten:

3.3. Toetsingscriteria

3.3.1. Algemeen

De accountant toetst of de financiële overzichten van activa en passiva van de financiële stromen wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel (‘de financiële overzichten’) per 31 december 2025 en de financiële stromen zoals opgenomen in de matrix over 2025, in alle van materieel belang zijnde aspecten, juist en volledig zijn in overeenstemming met het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2025. Daarnaast controleert de accountant of de in de matrix verantwoorde financiële stromen over 2025, inzake betalingen van zorgaanspraken Wlz; afdracht eigen bijdragen Wlz; afdracht eigen bijdragen Wmo; en interest geldmiddelen Flz en Wmo; in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, in overeenstemming met de specifiek voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2025. Ook controleert de accountant of de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording alle informatie bevat die op grond van het Model Jaarverslaggeving CAK Bestuurlijke verantwoording 2025 vereist is.

3.3.2. Financiële en procedurele rechtmatigheid

Bij de begrippen getrouwheid, (financiële en procedurele) rechtmatigheid en doelmatigheid baseert de accountant zich op de definities in hoofdstuk 3 van het model. De controle richt zich uitsluitend op de financiële rechtmatigheid, met uitzondering van de procedurele rechtmatigheidsaspecten zoals omschreven in het model.

De accountant wordt geacht de procedurele rechtmatigheidsaspecten, zoals toegelicht in het model, te integreren in zijn controle op de financiële rechtmatigheid. Daarbij neemt hij als uitgangspunt de verantwoording van het CAK over deze vier aspecten in de bestuurlijke verantwoording, als onderdeel van de matrix. Eventuele bevindingen (afwijkingen ten opzichte van de verantwoording van het CAK) hoeft de accountant niet mee te nemen in zijn eindoordeel over de financiële rechtmatigheid of in zijn controleverklaring. Hij rapporteert hierover uitsluitend in het accountantsverslag.

3.3.3. Uitwerking accountantsonderzoek

De accountant richt zich bij dit onderdeel van het accountantsonderzoek op de getrouwe weergave alsmede de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de matrix.

De accountant richt zijn onderzoek in per financiële stroom. Voor wat betreft het rechtmatigheidsbegrip van de financiële stromen in de matrix baseert de accountant zich op hoofdstuk 4 van het model. In dat hoofdstuk is per financiële stroom het normenkader voor waardering, verslaggeving en de concrete invulling van de rechtmatigheid van de wettelijke taken uitgewerkt. Inzake ontvangsten of eventuele correcties op nog resterende balansposities per 31 december 2020 in verband met de afloop van de AWBZ dienen deze worden verantwoord via de geldstroom van de Wlz6Zie hiervoor artikel 11.2.12 van de Wlz..

De accountant hanteert het normenkader zoals opgenomen in het model en de bijbehorende wet- en regelgeving als uitgangspunt voor het rechtmatigheidsonderzoek dat hij uitvoert. De accountant bepaalt de specifieke toetspunten en toetst of het CAK de wettelijke taken overeenkomstig het normenkader rechtmatig heeft uitgevoerd. Uit de vastleggingen in het accountantsdossier moet duidelijk herleidbaar zijn welke specifieke toetspunten de accountant voor zijn onderzoek heeft gebruikt. Ook richt de accountant zich hierbij op specifieke zaken die spelen in het verslagjaar, zoals beleidsaanpassingen of aflopende, nieuwe of gewijzigde wettelijke regelingen en taken.

De analyse van de debiteurenpositie maakt deel uit van de controlewerkzaamheden van de accountant. De accountant stelt, als onderdeel van de reguliere controlewerkzaamheden, vast dat het CAK de van toepassing zijnde reguliere procedures van het debiteurenbeheer heeft nageleefd, evenals het interne protocol ‘Oninbaar verklaren en matigen invorderingen’ en de ‘Beleidsregels CAK inkorten termijnen of niet verschuldigd zijn eigen bijdrage Wlz en Wmo 2015’. Deze naleving is aantoonbaar door middel van vastleggingen. Bovendien is vastgesteld dat de informatie geschikt is om te komen tot een verantwoorde debiteurenpositie met toelichting daarop conform de richtlijnen zoals opgenomen in het Model.

De accountant geeft in zijn controleverklaring een totaaloordeel over het getrouwe beeld van de financiële overzichten af.

3.4. Materialiteit

De accountant verkrijgt met zijn onderzoek een redelijke mate van zekerheid dat de bestuurlijke verantwoording als geheel geen afwijking van materieel belang bevat. Indien het begrip redelijke mate van zekerheid bij het gebruik van statistische technieken gekwantificeerd moet worden moet worden uitgegaan van een betrouwbaarheid van 95% dat de bewering juist is dat de bestuurlijke verantwoording geen grotere fout of onzekerheid in de controle bevat dan de hieronder beschreven materialiteit.

3.4.1. Materialiteit getrouw beeld

In het protocol wordt geen materialiteit voorgeschreven voor de getrouwheid. Het is de verantwoordelijkheid van de accountant om deze te bepalen met inachtneming van hetgeen hierover in de standaarden is opgenomen. De accountant rapporteert in het accountantsverslag over de gehanteerde materialiteit.

3.4.2. Materialiteit financiële rechtmatigheid

Ten aanzien van de rechtmatigheid geeft de accountant oordelen af per financiële stroom. Om te kunnen vaststellen of voor de opgenomen in- en uitgaande financiële stromen in de matrix aan de financiële rechtmatigheidseisen is voldaan moet de accountant uitgaan van de percentages in onderstaande tabel 1.

De accountant voert zelfstandig onderzoek uit naar de rechtmatigheid. Dit betekent dat wanneer hij niet met voldoende zekerheid kan vaststellen of bepaalde posten (of delen daarvan) rechtmatig zijn, hij deze opneemt als onzekerheid in zijn controle. Als het CAK zelf aangeeft dat een post (of een deel daarvan) onrechtmatig of onzeker is, dan neemt de accountant dit niet automatisch over. Hij beoordeelt zelfstandig of hij het daarmee eens is, en of dit voor hem aanleiding is om een fout of onzekerheid op te nemen in zijn controle. Daarom hoeft het totaal aan fouten en onzekerheden dat de accountant rapporteert niet gelijk te zijn aan het totaal dat het CAK zelf opneemt in zijn verantwoording. De beoordeling door de accountant is gebaseerd op zijn eigen, onafhankelijke afweging.

3.4.3. Strekking van het oordeel in de controleverklaring

Voor de strekking van het oordeel in de controleverklaring gelden de materialiteitsgrenzen zoals weergegeven in onderstaande tabel.

3.4.4. Foutentabel

De accountant neemt in het accountantsverslag een foutentabel op waarin alle rechtmatigheidsfouten en onzekerheden die zijn geconstateerd tijdens zijn controle en die ten tijde van het indienen van de bestuurlijke verantwoording niet zijn gecorrigeerd worden opgenomen. De accountant neemt geconstateerde fouten en/of onzekerheden beneden € 10.000 niet afzonderlijk op in de foutentabel, maar als één bedrag7Als voorwaarde hierbij geldt dat uit het accountantsdossier de individuele fout(en), de foutoorza(a)k(en) en de optelsom daarvan tot de ondergrens van het rapporteringsbedrag van geconstateerde fouten en onzekerheden herleidbaar moet zijn.. Bij de foutentabel geeft de accountant een toelichting waarin hij vermeldt wat de oorzaak en aard van de fouten en onzekerheden is.

3.5. Andere informatie

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit de zeven onderdelen met eventuele bijlagen zoals genoemd in paragraaf 3.2 van dit protocol. De accountant stelt conform Standaard 720 vast of de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording:

4. Accountantsverslag

De accountant neemt in het accountantsverslag in ieder geval de volgende onderdelen op:

Bijlage 1. Te volgen procedures

De procedure van het onderzoek van de bestuurlijke verantwoording kan als volgt worden weergegeven.

• −. het CAK geeft opdracht aan de accountant8Een accountant als bedoeld in artikel 393 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. om de bestuurlijke verantwoording te onderzoeken, zoals beschreven in het onderzoeksdoel in hoofdstuk 2 van dit protocol;

• −. de accountant voert dit onderzoek uit in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden en dit protocol en rapporteert de uitkomsten aan het CAK middels een controleverklaring en een accountantsverslag;

• −. het CAK stuurt de door de accountant gecontroleerde bestuurlijke verantwoording, inclusief de controleverklaring en het accountantsverslag, uiterlijk vóór 1 juli van het jaarvolgend op het verslagjaar aan de NZa, het Ministerie van VWS en ZIN. Digitale aanlevering is toegestaan.

• −. De NZa neemt in haar rapport een bijlage op met een overzicht van de onrechtmatigheden en onzekerheden in de bestuurlijke verantwoordingen. Dit overzicht bevat een toelichting op de totale fouten en onzekerheden per geldstroom, specifiek voor de eigenbijdrageregelingen en burgerregelingen;

• −. De bijlage voor ZIN bevat daarnaast een overzicht van de geïmporteerde onzekerheden die voortvloeien uit de gebruikersverantwoordelijkheid.

• −. De NZa kan rechtstreeks contact opnemen met de accountant van het CAK voor inzage in het accountantsdossier, aanvullende informatie en vaktechnische vraagstukken, zonder tussenkomst van het CAK. Ook kan zij de accountant verzoeken om kopieën van dossierstukken voor eigen dossiervorming. Daarnaast kan zij rapporteren over stukken uit het accountantsverslag en over de uitkomsten van de inzage van het accountantsdossier middels een reviewmemorandum9De NZa kan over de uitkomsten van de inzage van het accountantsdossier aan de accountant (als bedoeld in artikel 393 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek) rapporteren via een reviewmemorandum. De NZa stelt de accountant in de gelegenheid om op het concept van het reviewmemorandum te reageren en de NZa verwerkt deze reactie in het definitieve memorandum. Op basis van het Samenwerkingsconvenant tussen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de NZa van januari 2014 deelt de NZa de bevindingen over de accountantscontroles met de AFM. De AFM betrekt deze informatie vervolgens bij het bepalen van de prioriteiten van haar toezicht op accountantsorganisaties en de financiële verslaggeving;

• −. de NZa maakt waar mogelijk gebruik van de werkzaamheden van de accountant en bepaalt op basis daarvan haar eigen onderzoeksactiviteiten;

• −. de NZa koppelt, indien nodig, haar bevindingen betreffende de werkzaamheden van de accountant schriftelijk terug aan de betreffende accountant.

Bijlage 2. Controleverklaring

De accountant geeft een controleverklaring af bij het financieel verslag. In deze bijlage is een opsomming gegeven van de minimale en specifieke punten die in de controleverklaring opgenomen dienen te worden. De strekking van het oordeel kan behalve goedkeurend ook met beperking, met oordeelonthouding of afkeurend zijn. In dat geval dient de accountant zijn verklaring hierop aan te passen. De controleverklaring van de accountant is gebaseerd op de modellen van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA).

Wij hebben de financiële overzichten van activa en passiva van de financiële stromen wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel (‘de financiële overzichten’) per 31 december 2025 zoals opgenomen in hoofdstuk x op pagina xx tot en met xx van de bestuurlijke verantwoording en de matrix bestuurlijke verantwoording 2025 (‘de matrix’) zoals opgenomen in hoofdstuk x op pagina xx tot en met xx van de bestuurlijke verantwoording van het CAK te ‘s-Gravenhage gecontroleerd.

Naar ons oordeel:

• −. zijn de financiële overzichten op basis van het toerekeningsbeginsel op 31 december 2025 en de financiële stromen zoals opgenomen in de matrix over 2025, in alle van materieel belang zijnde aspecten, juist en volledig in overeenstemming met het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2025;

• −. zijn de in de matrix verantwoorde financiële stromen over 2025, inzake betalingen van zorgaanspraken Wlz; afdracht eigen bijdragen Wlz; afdracht eigen bijdragen Wmo; en interest geldmiddelen Flz en Wmo; in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de in het Model Jaarverslaggeving CAK opgenomen wet- en regelgeving 2025.

De financiële overzichten bestaan uit:

• −. het overzicht van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel ultimo verantwoordingsjaar 2025 (inclusief vergelijkende cijfers), voorzien van een toelichting;

• −. de algemene toelichting op de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel in het verantwoordingsjaar 2025, alsmede de grondslagen voor waardering van activa en passiva op basis van het toerekeningsbeginsel;

• −. de analyse van de debiteurenpositie;

• −. de verloopoverzichten van de activa en passiva op basis van het toerekeningsbeginsel in 2025 (inclusief vergelijkende cijfers) voorzien van een toelichting.

De matrix bestaat uit:

• 1. betalingen van zorgaanspraken Wlz;

• 1. afdracht eigen bijdragen Wlz;

• 1. afdracht eigen bijdragen Wmo;

• 1. interest geldmiddelen Flz en Wmo.