Beleidsregel prestatiebeschrijvingen en tarieven zorgzwaartepakketten en volledig pakket thuis 2026

Grondslag

Gelet op artikel 57, eerste lid, onderdelen b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking tot het uitoefenen van de bevoegdheid om tarieven en prestatiebeschrijvingen vast te stellen.

Artikel 1. Begripsbepalingen

In deze beleidsregel wordt, tenzij anders vermeld, verstaan onder:

In dit stuk wordt verstaan onder:

• zorgzwaartepakket (zzp): een zzp bestaande uit een volledig pakket van verblijf en zorg dat aansluit op de kenmerken van de cliënt en het soort zorg dat die cliënt nodig heeft, beschreven in artikel 3.1.1 van de Wlz.

• volledig pakket thuis (vpt): vpt omvat de vormen van zorg zoals bedoeld in artikel 3.1.1 van de Wet langdurige zorg (Wlz):

• –. persoonlijke verzorging, begeleiding en verpleging;

• –. behandeling;

• –. vervoer naar begeleiding en/of behandeling;

• –. het verstrekken van eten en drinken;

• –. het schoonhouden van de woonruimte;

• –. logeeropvang

• woonzorg: woonzorg omvat de vormen van zorg zoals bedoeld in artikel 3.1.1 lid a en b van de Wlz:

• –. verblijf;

• –. persoonlijke verzorging, begeleiding en verpleging.

• specifieke behandeling: specifieke behandeling omvat geneeskundige zorg van specifiek medische, specifiek gedragswetenschappelijke of specifiek paramedische aard die noodzakelijk is in verband met de aandoening, beperking, stoornis of handicap van de cliënt.

• ggz-behandeling: geneeskundige zorg zoals klinisch-psychologen en psychiaters plegen te bieden in verband met de psychische stoornis van de cliënt.

• gespecialiseerde ggz: deze term vervalt en wordt vervangen door ‘Tijdelijke klinische opname in verband met een psychische stoornis’. Tijdelijke klinische opname in verband met een psychische stoornis: Tijdelijk verblijf in een ggz-instelling met bijbehorende geneeskundige geestelijke gezondheidszorg wanneer de aard, ernst of het risico van de stoornis maakt dat behandeling tijdelijk alleen in een klinische setting verantwoord en doelmatig kan plaatsvinden. De klinische opname komt ten laste van de Zvw, m.u.v. voortgezet verblijf (na 1.095 dagen) in verband met psychische stoornis (ggz-b). Bij voortgezet verblijf komt tijdelijke klinische opname in verband met een psychische stoornis ten laste van de Wlz.

• Voortgezet verblijf (Ggz-b): Voortgezet verblijf (ggz-b) betreft medisch noodzakelijk verblijf in een psychiatrische instelling na 1.095 dagen ggz-behandeling en verblijf vanuit de Zorgverzekeringswet. De aanspraak op vergoeding vanuit de Zvw stopt wanneer een opname langer dan 1.095 dagen duurt.

• algemeen medische zorg: algemeen medische zorg omvat de vormen van zorg zoals bedoeld in artikel 3.1.1 lid d van de Wlz:

• –. geneeskundige zorg, zorg van algemeen medische aard, niet zijnde paramedische zorg;

• –. behandeling van een psychische stoornis indien de behandeling integraal onderdeel uitmaakt van de behandeling van een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap;

• –. het gebruik van hulpmiddelen, noodzakelijk in verband met de in de instelling gegeven zorg;

• –. tandheelkundige zorg;

• –. kleding, verband houdende met het karakter en de doelstelling van de instelling.

• ggz wonen: ggz wonen betreft zorg aan cliënten met een psychische stoornis die op basis van zorginhoudelijke toegangscriteria aanspraak hebben op zorg vanuit de Wlz. De zorg wordt geleverd in de leveringsvormen verblijf (zzp), vpt en mpt.

• crisisregisseur ghz: een als crisisregisseur ghz aangewezen zorgprofessional die verantwoordelijk is voor de beoordeling of crisiszorg nodig is. Deze zorgprofessional wordt aangesteld door het zorgkantoor, maar voert zijn werkzaamheden onafhankelijk van zorgkantoor en zorgaanbieders uit. Hij voert de regie over alle activiteiten om ervoor te zorgen dat cliënten met een verstandelijke en/of zintuiglijke en/of lichamelijke beperking die crisiszorg behoeven op een passende crisiszorgplek geplaatst worden waar ze de juiste zorg krijgen. Hiervoor maakt de crisisregisseur ghz een inschatting over de complexiteit van de zorgvraag en de benodigde zorginzet.

• crisiszorg: zorg voor cliënten bij een plotselinge, ernstige ontregeling (in fysieke, sociale en psychische gesteldheid van de cliënt of van de omgeving) met als gevolg het ontstaan van een acuut onhoudbare situatie in het thuismilieu of de woonsituatie van de cliënt. Het is hierbij noodzakelijk om opname binnen 24 tot 48 uur in te zetten om onaanvaardbare gezondheidsrisico’s, medische complicaties en/of ernstig nadeel voor de cliënt en/of zijn gezin en/of woonomgeving te voorkomen.

• crisiszorgaanbieder: zorgaanbieder die over één of meer crisiszorgbedden beschikt.

• dag logeeropvang: een dag logeeropvang is een kalenderdag, die deel uitmaakt van een periode van opname voor logeren. De opname omvat minimaal één overnachting. De dag van aanvang van de logeeropvang en de dag van beëindiging van de logeeropvang gelden als een te declareren dag logeeropvang, waarbij geldt voor de dag van opname dat deze enkel gedeclareerd kan worden indien de opname heeft plaatsgevonden vóór 20:00 uur. In het geval de dag van opname samenvalt met de dag van overlijden is eveneens sprake van een te declareren (verblijfs)dag logeeropvang.

• deeltijdverblijf (dtv): verblijf in de instelling zonder behandeling gedurende gemiddeld 3½, 4, of 4½ etmalen per week via een vast patroon binnen een tijdspanne van 14 etmalen.

• geïncludeerde Wlz-cliënt: een cliënt met een Wlz-indicatie die na het besluit door het levensloopteam georganiseerd vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis is geïncludeerd in de Ketenveldnorm levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg (ook wel genoemd: levensloopaanpak).

• levensloopaanbieder: zorgaanbieder die zorg levert in het kader Ketenveldnorm levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg. De levensloopaanbieder geeft de levensloopaanpak vorm in een of meer aparte levensloopteams of koppelt de levensloopaanpak aan een (forensisch) FACT team waar ook kennis vanuit de gehandicaptensector en de verslavingszorgsector, het sociaal domein en het veiligheidsdomein aan wordt toegevoegd.

• modulair pakket thuis (mpt): één of meer losse vormen van zorg als bedoeld in artikel 3.1.1 van de Wlz:

• –. het schoonhouden van de woonruimte van de cliënt;

• –. persoonlijke verzorging;

• –. begeleiding;

• –. verpleging;

• –. behandeling, omvattende geneeskundige zorg van specifiek medische, specifiek gedragswetenschappelijke of specifiek paramedische aard die noodzakelijk is in verband met de aandoening, beperking, stoornis of handicap van de cliënt;

• –. vervoer naar een plaats waar de cliënt gedurende een dagdeel begeleiding of behandeling ontvangt;

• –. logeeropvang.

• niet-beïnvloedbare factoren (nbf): kostenverhogende omstandigheden waarop de zorgaanbieder geen invloed kan uitoefenen. Voor 2020 is vastgesteld dat het hierbij gaat om bovengemiddeld voorspeld verzuim van personeel van een zorgaanbieder dat in relatie staat met:

• –. het feit dat een locatie van een zorgaanbieder is gelegen in (groot)stedelijk gebied;

• –. de sociaaleconomische status van de geografische wijk waarin een locatie van een zorgaanbieder is gelegen.

• normatieve huisvestingscomponent (nhc): een integraal onderdeel van het tarief dat dient als normatieve vergoeding voor nieuwbouw en instandhouding. Deze vergoeding bestaat uit een geïndexeerde jaarlijkse bijdrage die voldoende is om, over de gehele levenscyclus van een nieuwbouwvoorziening, de rente-, afschrijvings- en instandhoudingsuitgaven te dekken.

• normatieve inventariscomponent (nic): een integraal onderdeel van het tarief dat dient als normatieve vergoeding voor investeringen in inventaris. Deze normatieve vergoeding bestaat uit een jaarlijkse bijdrage die voldoende is om, over de gehele levenscyclus van inventaris, de rente en afschrijvingskosten te dekken.

• prestatiebeschrijving: een prestatiebeschrijving is een gedetailleerde beschrijving van de prestatie die geleverd wordt tegen een bepaald tarief.

• productieafspraak: het totaalbedrag van de afspraken met betrekking tot de prestaties en tarieven ten laste van de contracteerruimte die door de zorgaanbieder en het zorgkantoor/de Wlz-uitvoerder zijn overeengekomen in de budgetronde of herschikkingsronde.

• wooncomponent: terrein- en gebouwgebonden kosten. De wooncomponent is onderdeel van de uurprijzen per zorgvorm van de zzp’s.

• Zorg- en Veiligheidshuis: een Zorg- en Veiligheidshuis verbindt en ondersteunt professionals uit het veiligheids-, zorg- en gemeentelijk domein in het kader Ketenveldnorm levensloopfunctie en beveiliging intensieve zorg. Samen werken Zorg- en Veiligheidshuizen aan een oplossing als een persoon problemen heeft op meer dan één van deze gebieden en een veiligheidsrisico is voor zichzelf of zijn omgeving. Het Zorg- en Veiligheidshuis regisseert de aanpak van deze complexe casuïstiek om escalatie te voorkomen. De aanmelding voor de levensloopaanpak van een Wlz-cliënt is georganiseerd in afstemming met de Zorg- en Veiligheidshuizen. Gezamenlijk komen betrokken partijen tot het besluit een cliënt wel of niet te includeren. In het proces van de coördinatiekosten levensloopfunctie wordt door de Zorg- en Veiligheidshuizen de datum inclusie vastgelegd. Daar vindt ook de controle op de Wlz indicatie plaats. De levensloopaanbieder die de coördinatie gaat leveren, krijgt een bevestiging van de datum inclusie plus het bestaan van de Wlz indicatie als deze voor betreffende cliënt is afgegeven. Voor overige begrippen die in deze beleidsregel gebruikt worden, maar niet hierboven vermeld staan, wordt verwezen naar de Beleidsregel definities Wlz.

Artikel 2. Doel van de beleidsregel

Het doel van deze beleidsregel is om vast te leggen op welke wijze de NZa gebruik maakt van haar bevoegdheid om tarieven en prestatiebeschrijvingen vast te stellen op het gebied van:

• –. zorgzwaartepakketten voor cliënten die verblijven in een instelling (inclusief nhc en nic);

• –. deeltijdverblijf voor cliënten die middels een gemiddeld vast patroon afwisselend thuis en in een instelling wonen;

• –. overige basisprestaties voor cliënten die verblijven in een instelling;

• –. de zorg bij een vpt;

• –. logeerprestaties voor cliënten met een zzp;

• –. toeslagen die bovenop het zzp of vpt van toepassing zijn;

• –. afzonderlijke dagbestedings- en vervoersprestaties;

• –. overbruggingsregeling bij doorstroom sglvg en lvg1In artikel 10 staat overbruggingszorg bij instroom naar sglvg en lvg beschreven..

Artikel 3. Reikwijdte

Deze beleidsregel is van toepassing op de zorg of dienst als omschreven bij of krachtens de Wlz die wordt geleverd door zorgaanbieders.

Artikel 4. Prijspeil

De loon- en materiële kosten van de beleidsregelwaarden bevatten de definitieve percentages 2025 en de voorschotpercentages 2026.

Indien binnen de beleidsregelwaarde een nhc is opgenomen (zie bijlage 2), dan bevat de nhc de jaarlijkse index van 2,5%.

Indien binnen de beleidsregelwaarde een nic is opgenomen (zie bijlage 2), dan bevat de nic de index voor materiële kosten.

Artikel 5. Beleidsregelwaarden voor tariefvaststelling

De NZa stelt de tarieven in een tariefbeschikking vast op de bedragen zoals vermeld in artikel 13, 14 en 15 (beleidsregelwaarden).

De tarieven die de NZa vaststelt op basis van deze beleidsregel zijn maximumtarieven. Een maximumtarief is een tarief dat ten hoogste in rekening mag worden gebracht. Bij het maken van productieafspraken kunnen de Wlz-uitvoerder/het zorgkantoor en de zorgaanbieder lagere tarieven afspreken.

Een uitzondering betreft de prestaties voor bepaalde postcodegebieden waarin zorglevering duurder is dan in andere gebieden. Die prestaties zijn beschreven in artikel 6, derde lid. Daarvoor geldt een bandbreedtetarief: een bedrag dat ligt tussen of gelijk is aan het bedrag dat ten minste en het bedrag dat ten hoogste als tarief in rekening mag worden gebracht. Het gedeelte van 0 tot en met de laagste bandbreedte, het minimumtarief, is dus niet onderhandelbaar. Het gedeelte van het minimum tot de hoogste bandbreedte, het maximumtarief, is wel onderhandelbaar. De Wlz-uitvoerder/het zorgkantoor en de zorgaanbieder kunnen in zoverre dus lagere tarieven afspreken.

Voor zover de aanvaardbare kosten bestaan uit zzp’s of vpt’s, dan worden die bepaald door de gehonoreerde productieafspraak met betrekking tot de prestaties en beleidsregelwaarden zoals vermeld in deze beleidsregel.

Voor de opbouw van de zzp- en vpt-beleidsregelwaarden voor ggz-wonen exclusief behandeling en ghz wordt verwezen naar het document ‘Verantwoordingsdocument langdurige zorg 2022–2026 ’. Voor de opbouw van de zzp- en vpt-beleidsregelwaarden voor vv4 t/m 10 wordt verwezen naar het document ‘Tariefberekening zzp en vpt 4 t/m 10 – Beleidsregelwaarden 2020 en indicatieve berekening kwaliteitstoeslagen 2021’ en bijlage 9 ‘Indicatieve tarieven verpleeghuiszorg 2022’ van beleidsregel BR/REG 21118d. Voor de opbouw van de zzp-beleidsregelwaarden voor ggz-wonen en ggz-b inclusief behandeling wordt verwezen naar het document ‘Verantwoordingsdocument kostprijsonderzoek ggz en fz 2024’. Bij het bepalen van beleidsregelwaarden houdt de NZa rekening met de aanwijzing van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) van 7 juli 2025, kenmerk 4148261-1084926-PZO, op grond van artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidzorg, inzake tariefmaatregel samenhangend met Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg.

Het is mogelijk om een vpt, zzp vv of zzp ghz exclusief behandeling af te spreken en in rekening te brengen in combinatie met de behandelprestaties die vermeld zijn in de Beleidsregel prestatiebeschrijvingen en tarieven modulaire zorg. Deze behandelprestaties kunnen worden toegekend voor zover de totale kosten (beleidsregelwaarde zzp exclusief behandeling + uitgaven afzonderlijke behandelprestaties) daarvan niet de maximale beleidsregelwaarde voor zzp inclusief behandeling overschrijdt. Voor de zzp’s en vpt’s 1 en 2 is er geen prestatie inclusief behandeling. Voor deze zzp’s/vpt’s kunnen de behandelprestaties uit de Beleidsregel prestatiebeschrijvingen en tarieven modulaire zorg worden toegekend tot maximaal het verschil tussen zzp-/vpt-3 inclusief behandeling en zzp-/vpt-3 exclusief behandeling.

Voor ggz wonen is het mogelijk een zzp inclusief of exclusief behandeling af te spreken. Uitgangspunt hierbij is dat een zzp inclusief behandeling wordt afgesproken, tenzij hier om inhoudelijke redenen voor een cliënt van afgeweken moet worden. Een vpt kan enkel exclusief behandeling worden afgesproken. Bij een zzp inclusief behandeling zijn alle onderdelen van zorg opgenomen in de prestaties en daarbij behorende beleidsregelwaarden: woonzorg, specifieke behandeling, ggz-behandeling en algemeen medische zorg. De prestaties met daarbij behorende beleidsregelwaarden van een zzp exclusief behandeling of vpt exclusief behandeling betreffen de woonzorg. Het is mogelijk een zzp of vpt exclusief behandeling af te spreken en in rekening te brengen in combinatie met de behandelprestaties voor specifieke behandeling die vermeld zijn in de Beleidsregel prestatiebeschrijvingen en tarieven modulaire zorg. Behandelprestaties voor ggz-behandeling en algemeen medische zorg gaan bij een zzp exclusief behandeling of vpt exclusief behandeling ten laste van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Bij sommige vpt’s en zzp’s is sprake van een integraal pakket waarbij de dagbesteding niet afzonderlijk kan worden afgesproken. Bij andere vpt’s en zzp’s is het mogelijk om de componenten dagbesteding en woonzorg afzonderlijk af te spreken.

Voor de cliënten die zijn aangewezen op een zzp vv, zzp lvg of zzp sglvg-1 is de component dagbesteding een onlosmakelijk onderdeel van het zzp. De dagbesteding kan voor deze prestaties niet apart afgesproken worden.

Voor cliënten die zijn aangewezen op een zzp ggz-b inclusief dagbesteding geldt dat de component dagbesteding een onlosmakelijk onderdeel is van het zzp. De dagbesteding voor deze cliëntengroep kan niet apart afgesproken worden. Cliënten kunnen ook aangewezen zijn op een zzp ggz-b exclusief dagbesteding indien ze geen dagbesteding behoeven.