Notawisselingen tussen de regeringen van het Koninkrijk der Nederlanden, de Bondsrepubliek Duitsland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, enerzijds, en de regering van de Verenigde Staten van Amerika, anderzijds, houdende een verdrag inzake de toepassing van non-proliferatie-waarborgen op aan Taiwan geleverd licht verrijkt uranium

Erkennend dat de Regeringen van de Bondsrepubliek Duitsland, het Koninkrijk der Nederlanden en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (hierna te noemen de Troika) en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika (hierna te noemen de Verenigde Staten) de gemeenschappelijke wens koesteren ervoor te zorgen dat laagverrijkt uraan dat naar Taiwan wordt overgebracht voor gebruik in vreedzame kernenergie-activiteiten en eventueel bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd niet wordt gebruikt voor het vervaardigen of anderszins verwerven van kernwapens of andere nucleaire explosiemiddelen;

Erkennend dat de Troika tracht ervoor te zorgen dat laagverrijkt uraan dat in de Troika-landen wordt vervaardigd en bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd in Taiwan onderworpen is aan nucleaire non-proliferatiewaarborgen die overeenstemmen met het nonproliferatie-beleid van de Troika;

Erkennend dat laagverrijkt uraan dat van de Troika-landen wordt overgebracht naar het grondgebied van de Verenigde Staten voor verwerking tot brandstof en heroverdracht naar Taiwan zal zijn onderworpen aan de Overeenkomst tot Samenwerking bij het vreedzaam gebruik van kernenergie tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de Verenigde Staten van Amerika die op 7 november 1995 en 29 maart 1996 te Brussel werd ondertekend en op 12 april 1996 in werking trad (hierna te noemen de „VS-Euratom-overeenkomst"), zolang het in de Verenigde Staten van Amerika is;

Erkennend dat ingevolge artikel 8, eerste lid, onder C, alinea i, van de VS-Euratom-overeenkomst de heroverdracht van laagverrijkt uraan naar derden is toegestaan indien deze wordt verricht conform de in het bijbehorende proces-verbaal van overeenkomst genoemde procedures, met inbegrip van beoordeling van geval tot geval, voor activiteiten met betrekking tot de splijtstofkringloop anders dan de vervaardiging van hoogverrijkt uraan;

Opdat de Troika laagverrijkt uraan aan Taiwan beschikbaar kan stellen voor gebruik in programma's voor lichtwater-kernreactoren in Taiwan, zijn de volgende bepalingen van kracht:

1

Voorafgaand aan de overdracht van laagverrijkt uraan van de Troika-landen naar de Verenigde Staten voor heroverdracht naar Taiwan, werkt de Troika met Euratom samen teneinde aan de Verenigde Staten mede te delen dat dat laagverrijkt uraan is bedoeld voor verwerking tot brandstof en heroverdracht naar Taiwan voor gebruik in lichtwater-kernreactoren.

Laagverrijkt uraan dat onderwerp is van deze mededeling en dat van het grondgebied van de Verenigde Staten naar Taiwan is herovergedragen wordt in dit Verdrag „Troika-uraan" genoemd.

2

„Troika-uraan" bestaat uit laagverrijkt uraan als gedefinieerd in artikel 21, zevende lid, van de VS-Euratom-overeenkomst.

3

Op het moment van overdracht van laagverrijkt uraan van de Troika-landen naar het grondgebied van de Verenigde Staten voor heroverdracht naar Taiwan, werkt de Troika met Euratom samen teneinde overeenkomstig paragraaf 4 van het proces-verbaal van overeenkomst bij de VS-Euratom-overeenkomst goedkeuring te verkrijgen voor de heroverdracht van het laagverrijkt uraan van het grondgebied van de Verenigde Staten naar Taiwan.

4

De Verenigde Staten zorgen ervoor dat „Troika-uraan" en bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd, wanneer het in Taiwan is, is onderworpen aan alle bepalingen van de „Agreement for Cooperation Between the United States of America and the Republic of China Concerning Civil Uses of Atomic Energy", ondertekend op 4 april 1972, als gewijzigd en verlengd (hierna te noemen het Verdrag van 1972), zolang het Verdrag van 1972 van kracht is of, ingeval het Verdrag van 1972 wordt vervangen, aan de bepalingen van enig opvolgend verdrag, zolang dat opvolgende verdrag van kracht is. De Verenigde Staten zullen onder andere met de Troika overleggen over de wijziging, vervanging, opschorting of beëindiging van het Verdrag van 1972 of enig opvolgend verdrag.

5

Met uitzondering van het bepaalde in paragraaf 9 zorgen de Verenigde Staten ervoor dat „Troika-uraan" en bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd, wanneer het in Taiwan is, is onderworpen aan de „Safeguards Transfer Agreement" ondertekend op 6 december 1971, krachtens welke overeenkomst de Internationale Organisatie voor Atoomenergie veiligheidscontroles toepast in Taiwan (weergegeven in het IAEA-document INFCIRC/158 van 8 maart 1972 en hierna te noemen de Veiligheidscontrole-overeenkomst), zolang de veiligheidscontro- le-overeenkomst van kracht is, en wanneer de Veiligheidscontroleovereenkomst wordt vervangen, aan de bepalingen van een opvolgende overeenkomst, zolang die opvolgende overeenkomst van kracht is. De Verenigde Staten treden onder andere met de Troika in overleg over de wijziging, vervanging, opschorting of beëindiging van de Veiligheidscontroleovereenkomst of enige opvolgende overeenkomst.

6

Voor elke overdracht van Troika-uraan van het grondgebied van de Verenigde Staten naar Taiwan waarvan mededeling is gedaan ingevolge paragraaf 1, wordt dat uraan door de Verenigde Staten, via daartoe geëigende kanalen, ten behoeve van Taiwan aangemerkt als „Troika-uraan".

7

De Verenigde Staten verlenen alleen toestemming voor de heroverdracht vanuit Taiwan van „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd, naar Euratom-landen of derden die door Euratom, in overeenstemming met artikel 8, eerste lid, onder C van de VS-Euratom-overeenkomst en paragraaf 4 van het proces-verbaal van overeenkomst bij de VS-Euratom-overeenkomst, zijn aangemerkt als aanvaardbaar krachtens de VS-Euratom-overeenkomst. Deze verplichting is slechts van toepassing wanneer aan de Verenigde Staten bekend is gemaakt dat er sprake is van „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd.

8

Ingeval de Verenigde Staten om toestemming worden gevraagd voor de terugwinning of verrijking tot twintig procent of meer in de isotoop U-235 van „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd in Taiwan, treden de Verenigde Staten in overleg met de Troika onder andere met het doel tot overeenstemming te komen vóór het uitoefenen van enigerlei rechten die de Verenigde Staten hebben om verrijking of terugwinning goed te keuren. Deze verplichting is slechts van toepassing wanneer aan de Verenigde Staten bekend is gemaakt dat er sprake is van „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd.

9

Indien de Internationale Organisatie voor Atoomenergie om enige reden of op enig moment de veiligheidscontroles uit hoofde van de Veiligheidscontrole-overeenkomst of (in geval van vervanging van die overeenkomst) uit hoofde van de bepalingen van een opvolgende overeenkomst niet uitvoert, treden de Verenigde Staten in overleg met de Troika onder andere om tot overeenstemming te komen over de toepassing van noodveiligheidscontroles op „Troika-uraan" en bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd. Noodveiligheidscontroles kunnen onder meer inhouden het door de Verenigde Staten inroepen van krachtens het Verdrag van 1972 bestaande rechten met het oogmerk ervoor te zorgen dat de in het Verdrag van 1972 genoemde veiligheidscontroles worden uitgevoerd op „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd.

10

Indien de Verenigde Staten, na overleg met de Troika, hun rechten uit hoofde van het Verdrag van 1972 uitoefenen om de terugzending vanuit Taiwan te verlangen van aan dat Verdrag onderworpen materiaal, wordt „Troika-uraan", of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd, dat naar de Verenigde Staten wordt teruggezonden onderworpen aan de VS-Euratom-overeenkomst.

11

Ingeval de Verenigde Staten van mening zijn dat het noodzakelijk is hun rechten om noodveiligheidscontroles uit te voeren overeenkomstig paragraaf 9, of hun rechten om terugzending te verlangen overeenkomstig paragraaf 10, uit te oefenen, zorgt de Troika ervoor dat alle noodzakelijk stappen worden genomen om van Urenco te eisen dat zij de kosten van het uitoefenen van deze rechten met betrekking tot „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd met de Verenigde Staten deelt, naar evenredigheid op basis van de relatieve waarde van de bestanddelen voor verrijking en vervaardiging van de geleverde nucleaire brandstof.

12

De Verenigde Staten houden een lijst bij van „Troika-uraan" in Taiwan en, op basis van via geëigende kanalen uit Taiwan ontvangen informatie, van bijzonder nucleair materiaal in Taiwan dat daaruit is vervaardigd. De Verenigde Staten verstrekken deze lijst jaarlijks aan de Troika.

13

De Verenigde Staten treden, voor zover volgens de wetgeving van de Verenigde Staten toegestaan, onder andere met de Troika in overleg indien zij reden hebben aan te nemen:

• i. dat aan de Verenigde Staten niet bekend is gemaakt dat een verzoek om toestemming voor de heroverdracht vanuit Taiwan, de terugwinning in Taiwan, of de verrijking tot twintig procent of meer in de isotoop U-235 in Taiwan, van „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal in Taiwan dat daaruit is vervaardigd, daadwerkelijk betrekking heeft op „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd, of

• ii. dat „Troika-uraan" of bijzonder nucleair materiaal dat daaruit wordt vervaardigd niet is aangemerkt als van de Troika afkomstig, terwijl het in Taiwan is.

In geval van i. of ii. trachten de Verenigde Staten en de Troika tot overeenstemming te komen over maatregelen die de Verenigde Staten en/of de Troika zullen nemen om het probleem op te lossen.

14

De Troika en de Verenigde Staten treden op verzoek van een van de Partijen op ongeacht welk moment in overleg om de doeltreffende uitvoering van dit Verdrag te waarborgen. Dergelijk overleg kan plaatsvinden in de vorm van een uitwisseling van correspondentie.

15

De Troika en de Verenigde Staten trachten enig geschil inzake de uitlegging of toepassing van dit Verdrag te regelen door middel van onderhandelingen, onderzoek, bemiddeling, conciliatie, arbitrage, gerechtelijke beslechting of andere door partijen overeen te komen vreedzame middelen.

16

De Verenigde Staten bevestigen dat „Troika-uraan" en bijzondere splijtstoffen die daaruit worden vervaardigd, overeenkomstig een brief met toezeggingen van de „Ambassade van de Republiek China" aan het Ministerie van Energie van de Verenigde Staten van 26 oktober 1978, zijn onderworpen aan de maatregelen van fysieke bescherming overeenkomstig de criteria die zijn genoemd in Bijlage C van de „Guidelines for Nuclear Transfers" als bekendgemaakt door de Internationale Organisatie voor Atoomenergie in het Aanhangsel bij INFCIRC/254/Herz.3/Deel 1.

De Troika en de Verenigde Staten treden op verzoek van een van beide in overleg over aangelegenheden betreffende fysieke bescherming, met inbegrip van de toepassing voor de in de vorige paragraaf genoemde doeleinden van de aanbevelingen die van tijd tot tijd kunnen worden gedaan door internationale deskundigengroepen.

17

Niettegenstaande de opschorting of beëindiging van dit Verdrag blijven de paragrafen 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 en 16 van kracht:

• (i). zolang aan deze bepalingen onderworpen grondstoffen of bijzonder nucleair materiaal zich in Taiwan bevinden, of

• (ii). tot het moment waarop de Troika en de Verenigde Staten overeenkomen dat aan deze bepalingen onderworpen grondstoffen of bijzonder nucleair materiaal niet langer bruikbaar zijn voor een nucleaire activiteit die uit het oogpunt van veiligheidscontroles relevant is.

In Anerkenntnis der Tatsache, daß es ein gemeinsames Anliegen der Regierungen der Bundesrepublik Deutschland, des Königreichs der Niederlande und des Vereinigten Königreichs Großbritannien und Nordirland (im folgenden als Troika bezeichnet) und der Regierung der Vereinigten Staaten von Amerika (im folgenden als Vereinigte Staaten bezeichnet) ist, sicherzustellen, daß nach Taiwan zur Verwendung bei friedlichen nuklearen Tätigkeiten geliefertes schwach angereichertes Uran und daraus erzeugtes besonderes Kernmaterial nich dazu benutzt werden, Kernwaffen oder sonstige Kernsprengkörper herzustellen oder anderweitig zu erwerben;

in Anerkenntnis der Tatsache, daß die Troika sich bemüht, sicherzustellen, daß in den Troika-Ländern hergestelltes schwach angereichertes Uran und daraus erzeugtes besonderes Kernmaterial in Taiwan im Einklang mit der Nichtverbreitungspolitik der Troika Zusicherungen der nuklearen Nichtverbreitung unterliegen;

in Anerkenntnis der Tatsache, daß schwach angereichertes Uran, das aus den Troika-Ländern zur Herstellung von Brennelementen und zur Weitergabe an Taiwan in das Hoheitsgebiet der Vereinigten Staaten geliefert wird, dem am 7. November 1995 und am 29. März 1996 in Brüssel unterzeichneten und am 12. April 1996 in Kraft getretenen Abkommen über die Zusammenarbeit auf dem Gebiet der friedlichen Nutzung der Kernenergie zwischen der Europäischen Atomgemeinschaft und den Vereinigten Staaten von Amerika (im folgenden als »US-EURATOM-Abkommen« bezeichnet) unterliegt, solange es sich in den Vereinigten Staaten von Amerika befindet;

in Anerkenntnis der Tatsache, daß nach Artikel 8 Absatz 1 Buchstabe (C) Ziffer (i) des US-EURATOM-Abkommens die Weitergabe von schwach angereichertem Uran an Dritte für Tätigkeiten des Brennstoffkreislaufs, ausgenommen die Herstellung hochangereicherten Urans, dann erlaubt ist, wenn sie nach den in der Vereinbarten Niederschrift festgelegten Verfahren einschließlich der Einzelfallentscheidung durchgeführt wird –

gilt für die Zurverfügungstellung von schwach angereichertem Uran durch die Troika an Taiwan zur Verwendung im Rahmen der Leichtwasser-Kernreaktorprogramme in Taiwan folgendes:

1

Vor der Lieferung schwach angereicherten Urans aus den Troika-Ländern an die Vereinigten Staaten für die Weitergabe an Taiwan arbeitet die Troika mit EURATOM zusammen, um den Vereinigten Staaten mitzuteilen, daß dieses schwach angereicherte Uran zur Herstellung von Brennelementen und zur Weitergabe an Taiwan für die Verwendung in Leichtwasser-Kernreaktoren in Taiwan dient.

Schwach angereichertes Uran, das Gegenstand einer solchen Mitteilung war und vom Hoheitsgebiet der Vereinigten Staaten an Taiwan weitergegeben worden ist, wird in dieser Vereinbarung als »Troika-Uran« bezeichnet.

2

»Troika-Uran« besteht aus schwach angereichertem Uran im Sinne des Artikels 21 Absatz 7 des US-EURATOM-Abkommens.

3

Zum Zeitpunkt der Lieferung des für die Weitergabe an Taiwan bestimmten schwach angereicherten Urans aus den Troika-Ländern in das Hoheitsgebiet der Vereinigten Staaten arbeitet die Troika mit EURATOM in Übereinstimmung mit Absatz 4 der Vereinbarten Niederschrift zum US-EURATOM-Abkommen zusammen, um die Genehmigung zur Wietergabe des schwach angereicherten Urans vom Hoheitsgebiet der Vereinigten Staaten an Taiwan zu erhalten.

4

Die Vereinigten Staaten stellen sicher, daß das Abkommen zwischen den Vereinigten Staaten von Amerika und der Republik China über Zusammenarbeit bei der zivilen Nutzung der Kernenergie vom 4. April 1972 in der geänderten und erweiterten Fassung (im folgenden als Abkommen von 1972 bezeichnet), solange das Abkommen von 1972 in Kraft ist, oder, falls das Abkommen von 1972 durch ein anderes abgelöst wird, das betreffende Nachfolgeabkommen, solange dieses in Kraft ist, auf das »Troika-Uran« und das daraus erzeugte besondere Kernmaterial, solange sie sich in Taiwan befinden, Anwendung findet. Die Vereinigten Staaten konsultieren unter anderem die Troika hinsichtlich der Änderung, Ablösung, Suspendierung oder Beendigung des Abkommens von 1972 oder eines Nachfolgeabkommens.

5

Sofern in Absatz 9 nichts anderes vorgesehen ist, stellen die Vereinigten Staaten sicher, daß das Safeguards Transfer Agreement vom 6. Dezember 1971, aufgrund dessen die International Atomenergie-Organisation Sicherungsmaßnahmen in Taiwan anwendet (die Übereinkunft liegt vor als IAEO-Dokument INFCIRC 158 vom 8. März 1972 und wird im folgenden als Sicherungsübereinkunft bezeichnet), solange die Sicherungsübereinkunft in Kraft ist, oder, falls die Sicherungsübereinkunft abgelöst wird, ein Nachfolgeabkommen, solange dieses in Kraft ist, auf das »Troika-Uran« und das daraus erzeugte besondere Kernmaterial, solange sie sich in Taiwan befinden, Anwendung findet. Die Vereinigten Staaten konsultieren unter anderem die Troika hinsichtlich der Änderung, Ablösung, Suspendierung oder Beendigung der Sicherungsübereinkunft oder einer Folgeübereinkunft.

6

Bei jeder nach Nummer 1 mitgeteilten Weitergabe von »Troika-Uran« vom Hoheitsgebiet der Vereinigten Staaten an Taiwan teilen die Vereinigten Staaten Taiwan auf geeignetem Wege mit, daß es sich bei diesem Uran um »Troika-Uran« handelt.

7

Die Vereinigten Staaten genehmigen den Retransfer von »Troika-Uran« oder daraus erzeugtem besonderen Kernmaterial von Taiwan nur an EURATOM oder an Dritte, die von EURATOM nach Artikel 8 Absatz 1 Buchstabe (C) des US-EURATOM-Abkommens und Absatz 4 der Vereinbarten Niederschrift zum US-EURATOM-Abkommen als akzeptabel im Rahmen des US-EURATOM-Abkommens angegeben sind. Diese Verpflichtung gilt nur, wenn die Vereinigten Staaten davon Kenntnis gesetzt worden sind, daß es sich um »Troika-Uran« oder daraus erzeugtes besonderes Kernmaterial handelt.

8

Werden die Vereinigten Staaten um Zustimmung zur Wiederaufarbeitung des »Troika-Urans« oder des daraus erzeugten besonderen Kernmaterials oder zu dessen Anreicherung auf zwanzig Prozent oder mehr mit dem Isotop U-235 in Taiwan ersucht, so konsultieren die Vereinigten Staaten unter anderem die Troika, um Einvernehmen zu erzielen, bevor sie ihr Recht, die Anreicherung oder Wiederaufarbeitung zu genehmigen, wahrnehmen. Diese Verpflichtung gilt nur, wenn die Vereinigten Staaten davon in Kenntnis gesetzt worden sind, daß es sich um »Troika-Uran« oder daraus erzeugtes besonderes Kernmaterial handelt.

9

Wendet die Internationale Atomenergie-Organisation aus irgendeinem Grund oder zu irgendeinem Zeitpunkt keine Sicherungsmaßnahmen nach der Sicherungsübereinkunft oder (sofern diese Übereinkunft abgelöst worden ist) nach einer Folgeübereinkunft an, so konsultieren die Vereinigten Staaten unter anderem die Troika, um Einvernehmen über die Anwendung von Rückgriffsicherungsmaßnahmen (fallback safeguards) auf das »Troika-Uran« und das daraus erzeugte besondere Kernmaterial zu erzielen. Zu diesen Rückgriffsicherungsmaßnahmen kann es gehören, daß die Vereinigten Staaten sich auf das ihnen aufgrund des Abkommens von 1972 zustehende Recht berufen, um sicherzustellen, daß die in dem Abkommen von 1972 vorgesehen Sicherungsmaßnahmen auf das »Troika-Uran« oder das daraus erzeugte besondere Kernmaterial angewandt werden.

10

Nehmen die Vereinigten Staaten nach Konsultationen mit der Troika ihr Recht aufgrund des Abkommens von 1972 wahr, die Rückgabe von Material, das diesem Abkommen unterliegt, von Taiwan zu verlangen, so unterliegt das »Troika-Uran« oder das daraus erzeugte besondere Kernmaterial, das an die Vereinigten Staaten zurückgegeben wird, dem US-EURATOM-Abkommen.

11